Tôi nằm mơ cũng không ngờ tới, giờ phút này mình lại xuất hiện ở đây.

Cách đây không lâu, trong nhà đánh điện báo lên, nói cha bị bệnh, bảo tôi về thăm.

Lúc tôi về đến nhà, bệnh của cha cơ bản đã khỏi hẳn. Thực ra, bệnh của cha không hề nặng, là hai cụ nhớ tôi, muốn mượn cớ này để tôi về một chuyến, để hai cụ ngẫm ngắm nhìn. Tính kỹ lại, đã gần hai năm không về nhà rồi. Cuộc sống ở thành phố lớn mấy năm qua khiến quan niệm về quê hương của tôi phai nhạt đi rất nhiều. Mà hơn một năm nay lại mải mê chuyện yêu đương, đến cha mẹ cũng ít nhớ tới. Bây giờ trở về, trong lòng sinh ra một loại cảm giác hổ thẹn.

Mỗi một góc của quê hương đều quen thuộc đến vậy. Mọi thứ nơi đây vẫn không thay đổi dáng vẻ cũ. Chỉ có bản thân tôi là đã thay đổi — điều này có thể nhìn thấy từ ánh mắt của bà con chòm xóm. Cho nên, mặc dù tôi vẫn mang tình cảm gắn bó với quê hương, nhưng quê hương nhìn tôi đã giống như nhìn một vị khách phương xa.

Bản thân tôi cũng biết mình quả thực đã xảy ra rất nhiều thay đổi.

Đúng vậy, tôi không còn là Tiểu Phong nghịch ngợm, gầy gò, ăn mặc rách rưới ngày nào nữa. Bây giờ tôi ăn mặc chỉnh tề, lại phong độ phiên phiên (phiêu phiêu), giống như dáng vẻ của một người làm việc ở nơi lớn. Có một điểm khiến tôi đặc biệt lúng túng, chính là tiếng địa phương của tôi nói cực kỳ không chuẩn, thỉnh thoảng lại bật ra vài câu tiếng phổ thông chói tai mà bà con gọi là "giọng Bắc Kinh". Đừng nói họ nghe thấy khó chịu, ngay cả bản thân tôi cũng cảm thấy rất không tự nhiên.

Tôi cố gắng sửa chữa, tranh thủ khôi phục lại cách nói tiếng địa phương thuần chất. Thế nên nói cái gì cũng phải chậm lại, kết quả lại giống như người nước ngoài nói tiếng Trung khó nghe vậy!

Người trong thôn quả thực đều đã coi tôi như khách quý mà đối đãi, hầu như mỗi gia đình đều mời tôi ăn cơm, quy chuẩn giống như mời tân con rể — theo phong tục chỗ chúng tôi, trong thôn nhà ai có con gái kết hôn, toàn thể người trong thôn đều phải mời con rể nhà đó ăn cơm.

Trước kia, cứ đến ngày thứ Bảy tôi từ trường học trở về thôn, rất nhiều thanh niên nông dân trạc tuổi tôi đều phải chen chúc đến nhà chúng tôi chơi, nói chuyện cười đùa, hoàn toàn không câu nệ. Bây giờ, những người này đều không dám tùy tiện đến cửa nữa. Có đến, cũng đều ngồi ngoan ngoãn trên tảng đá chặn kang nhà tôi, hai tay cung kính nhận lấy điếu thuốc giấy tôi đưa, chào hỏi theo đúng nghi lễ rồi đi luôn. Vị trí hiện tại của tôi đã rõ ràng tạo ra khoảng cách giữa tôi và người trong thôn. Điều khiến tôi không thể chịu đựng nổi là, cha mẹ đối xử với tôi cũng không còn giống như trước nữa, hiện tại cũng mang một thái độ kính trọng đối với tôi, nói năng hành sự trước mặt tôi đều không tùy tiện —

Dường như chỉ có như vậy, mới coi là xứng đáng làm cha mẹ của đứa con trai có triển vọng này.

Một buổi tối vài ngày sau khi về nhà, cha mẹ mới dùng giọng điệu dò xét hỏi tôi, có muốn đi thăm chú Trịnh và thím không?

Nhất thời tôi lúng túng đến mức không thốt nên lời.

Người họ nói chính là cha của Tiểu Phương.

Lúc tôi còn nhỏ, cha mẹ Tiểu Phương từng đối xử với tôi giống như con đẻ của họ vậy. Họ không có con trai, cho nên đặc biệt yêu thương tôi.

Nhớ lúc học tiểu học, giữa thôn chúng tôi và thôn họ cách nhau một con sông lớn Đại Mã, vào mùa hè con sông này thường xuyên lũ lụt, nếu tan học buổi chiều mà nước lũ không rút xuống thì tôi không thể về nhà. Những lúc như thế, Tiểu Phương sẽ dẫn tôi về nhà con bé, khi ấy, cha mẹ con bé sẽ thu dọn cơm thường đã làm xong, chuyên tâm làm món ngon cho tôi và Tiểu Phương. Buổi tối, họ sẽ lấy chiếc chăn bông mới vẫn đặt trong rương để chuẩn bị tiếp đãi khách ra cho tôi đắp, buổi tối tôi sẽ ngủ lại nhà họ. Khi đó tôi và Tiểu Phương đều còn nhỏ, ngủ chung một chiếc kang, cũng chẳng thấy ngại ngùng gì.

Ngay cả những ngày bình thường, nếu nhà họ ăn món ngon, thể nào cũng bảo Tiểu Phương gọi tôi sang nhà họ. Có đôi khi tôi có việc không thể đi, họ liền giữ phần ngon lại cho tôi, nhất định phải để tôi ăn hết “phần của Tiểu Phong” đó thì họ mới vui vẻ... Sau này, tôi và Tiểu Phương lớn lên, người lớn ở các thôn xung quanh liền đùa cợt nói rằng, hai đứa chúng nó là một cặp trời sinh. Khỏi phải nói, chú Trịnh và thím không hề phản đối người khác nói như vậy, hơn nữa còn rất vui lòng để mọi người nói, nhưng bản thân họ chưa bao giờ nhắc đến chuyện này. Họ tôn trọng quyết định của chúng tôi. Nhưng ai cũng nhìn ra được, hai vị cao niên này rất vui mừng vì tôi và Tiểu Phương thân thiết với nhau. Thế nhưng bây giờ... Khi cha mẹ đặt ra câu hỏi này cho tôi, liền khơi lại vết sẹo chưa lành trong lòng tôi. Sao tôi còn có thể bước chân vào cửa nhà chú Trịnh nữa chứ? Mối quan hệ giữa tôi và Tiểu Phương bây giờ đã thành ra thế này rồi! Nhưng tôi không khẳng định hay phủ nhận với cha mẹ rằng mình có đi hay không.

Hôm nay, tôi mang theo tâm trạng man mác buồn, một mình đi dạo quanh ngôi trường tôi từng theo học hồi nhỏ.

Đang là kỳ nghỉ hè, trường học vẫn chưa khai giảng. Trong sân vắng lặng, phòng học và chỗ ở của giáo viên đều khóa cửa. Trường học đã tu sửa thêm không ít hang đá, sân trường cũng rộng hơn, lại có cả tường rào. Cho dù thay đổi thế nào đi nữa, nơi này vẫn quen thuộc và gần gũi.

Tôi lang thang trong sân trường này, nhìn qua lỗ thủng trên giấy dán cửa vào từng phòng học và ký túc xá. Tôi nhìn thấy vị trí mình từng ngồi — Tiểu Phương từng ngồi bên cạnh tôi. Tôi dường như còn phát hiện ra chiếc bàn gỗ nhỏ mà tôi và con bé từng cùng nhau ngồi năm xưa... Trên đường từ trường quay về nhà, tôi bất ngờ chạm mặt chú Trịnh.

Ông vừa nhìn thấy tôi liền gọi cái tên thuở nhỏ của tôi.

Tôi ngượng ngùng bước tới, đứng trước mặt ông, không biết phải làm sao cho phải.

Chú Trịnh lại như chẳng có chuyện gì xảy ra, cười ha hả đánh giá tôi, lại dùng đôi bàn tay đã chai sờn vì lao động ân cần vỗ nhẹ lên bả vai tôi.

Tôi cố nén không để nước mắt trào ra.

Chú Trịnh kéo tôi đến nhà họ ăn cơm. Ăn cơm! Tôi đã từng ăn ở nhà họ bao nhiêu bữa cơm rồi... Tôi không thể từ chối, đành phải cắn răng đi theo chú về nhà.

Thím cũng nhiệt tình chào đón tôi như thế. Hai ông bà lập tức bận rộn chuẩn bị cơm nước cho tôi. Tôi liếc bằng khóe mắt, thấy thím vừa nhào bột, vừa thỉnh thoảng dùng tạp dề lau mắt, trong khi chú lại dùng ánh mắt nghiêm khắc ngăn cản thím lại...

Tim tôi lập tức thắt lại. Tôi trượt khỏi tảng đá chặn kang, đi xem bức ảnh trong khung trên tường. Trong này có rất nhiều hình ảnh của tôi. Có ảnh chụp chung của cả lớp thời trung học; có ảnh của tôi, Tiểu Phương và các bạn học khác. Ở góc trên bên trái của khung ảnh, là bức ảnh chụp chung của tôi và Tiểu Phương khi học đại học — nói chính xác là lúc đang yêu nhau: Tôi cười, con bé cũng cười, tựa sát vào nhau.

Tôi thực sự muốn khóc... Ở góc dưới bên trái, là bức ảnh của Tiểu Phương ở sa mạc, con bé đứng trước một bụi liễu cát, mặc một chiếc áo khoác bông, bối cảnh là một vùng hoang lương.

Hoang lương. Không có gì có thể sánh bằng sự hoang lương trong tâm trạng của tôi lúc này...

Tôi nhìn thấy con bé trong ảnh dường như gầy hơn trước một chút, trên mặt là biểu cảm nghiêm túc trầm tư. Ánh mắt tôi dán chặt vào con bé lâu lắc. Con bé cũng đang dán chặt ánh mắt vào tôi...

Sau khi ăn cơm xong, tôi vội vã và đau khổ từ biệt chú và thím. Họ vẫn đối xử với tôi như trước kia, mà tôi bây giờ lại không dám nhìn thẳng vào mắt họ nữa. Tôi biết mình có lỗi với sự quan tâm già nua và nhân từ của họ.

Khi trở về thôn chúng tôi, tôi kinh ngạc nhìn thấy một chiếc xe jeep đỗ trước cửa nhà chúng tôi, xung quanh xe vây rất nhiều người trong thôn.

Tôi dò hỏi một chút, hóa ra đây là chiếc xe nhỏ do huyện phái tới riêng, đón tôi vào thành phố giảng bài cho những người yêu thích ca hát nghiệp dư — Trưởng nhà văn hóa huyện mà tôi quen biết trước đây đã tự mình đến đón tôi. Chuyện này đương nhiên gây ra một sự chấn động trong thôn, bởi vì chiếc xe jeep nhỏ tượng trưng cho sự vinh quang và địa danh ở địa phương, trước giờ chưa từng ghé thăm thôn chúng tôi.

Người trong thôn giờ phút này đều ngưỡng mộ bàn tán việc cha mẹ tôi sinh ra được một người con trai thành tài. Cha mẹ tôi lại càng kính cẩn trang nghiêm, chạy ngược chạy xuôi lo toan nấu cơm cho trưởng phòng và tài xe. Cả hai người đều có chút luống cuống tay chân.

Trưởng nhà văn hóa huyện nhiệt tình nắm chặt tay tôi nói: "Chúng tôi sớm đã nghe tin cậu về rồi, rất nhiều tác giả nghiệp dư trong huyện liên tục yêu cầu cậu đến huyện giảng bài. Thật không dễ dàng gì, huyện chúng ta lại xuất hiện nhân tài như cậu..."

Bản thân tôi cũng rất phấn khích. Tôi không khỏi cảm khái nghĩ, vài năm trước, tôi ở thành phố huyện vẫn chỉ là một học sinh trung học bình thường. Lúc đó chẳng có mấy cán bộ quen biết tôi. Bây giờ huyện lại điều cả chiếc xe jeep vốn thường chỉ dành cho huyện trưởng và bí thư huyện ủy đến đón riêng tôi, bảo tôi đi giảng bài...

Chuyện này lập tức át đi tâm trạng chán nản chán ngắt gần đây của tôi.

Từ chuyện này, tôi lại một lần nữa nhận ra, mặc dù tôi không thuận lợi ở những mặt khác trong cuộc sống, nhưng con đường ở lại thành phố tỉnh lỵ, gia nhập tòa soạn báo "Phương Bắc" công việc này rõ ràng là đã đi đúng hướng. Thử nghĩ xem, nếu tôi tốt nghiệp đại học mà quay về đây, làm một giáo viên trung học bình thường, liệu tôi có được vinh quang thế này không? Quê hương tôi có thể đề cao tôi như vậy không?

Tôi cảm thấy mình lập tức có lại sức sống. Tôi thầm nhủ trong lòng: Quê hương ơi, tôi yêu người, nhưng không phải là tôi không thể ở lại bên người...

Khi giảng bài ở huyện, tôi nhận được sự đón tiếp có thể nói là long trọng. Người nghe giảng rất đông, phần lớn là những thanh niên nhỏ tuổi hơn tôi, cũng có bạn học của tôi và một số cán bộ. Họ lần lượt kính cẩn và thán phục hỏi tôi đủ thứ chuyện.

Sau khi giảng bài xong, phó bí thư huyện ủy phụ trách văn giáo của huyện và phó huyện trưởng đã đến nhà văn hóa thăm tôi. Buổi tối còn tổ chức một bữa tiệc nhỏ, cục trưởng cục văn hóa huyện đã thân lâm bữa tiệc để thể hiện sự tôn trọng đối với tôi.

Hôm nay, lại là chiếc xe jeep nhỏ đưa tôi về nhà.

Đúng vậy, tôi ở tòa soạn "Phương Bắc" chỉ là một nhân vật nhỏ bé, đôi khi không tránh khỏi việc phải chịu chút ấm ức, nhưng hễ cứ xuống tuyến dưới, liền hiên ngang trở thành một nhân vật lớn.

Kỳ nghỉ sắp kết thúc, tôi vốn dĩ định nhanh chóng quay lại đơn vị, nhưng tôi lại nhớ đến Tiểu Phương.

Nói thật, trong lòng tôi rất khao khát được gặp lại con bé một lần.

Tôi nhớ con bé — bởi vì tận sâu trong nội tâm tôi vẫn yêu con bé. Nhất là sau khi tôi đi qua đoạn đường vòng vèo trong tình yêu này, thực ra tôi lại càng yêu con bé hơn.

Tôi biết bây giờ con bé sống một mình ở nơi đó khổ sở thế nào, tôi nghĩ, có lẽ con bé đã hối hận về quyết định đến đó lúc ban đầu, chỉ là con bé hiếu thắng, không muốn thừa nhận mà thôi. Đúng vậy, con bé bề ngoài mềm mỏng nhưng bên trong cứng rắn, sẽ không dễ dàng phủ nhận hành vi của mình, cho dù có sai đi chăng nữa thì chắc cũng sẽ không quay đầu lại. Nhưng cũng chưa biết chừng. Tôi nghĩ mình có khả năng thuyết phục con bé rời khỏi nơi đó, quay lại thành phố tỉnh lỵ, quay lại bên cạnh tôi. Tôi biết ơn và muốn sống cùng con bé biết bao... Có lẽ con bé đã không còn tha thứ cho tôi nữa rồi, bởi vì trong khoảng thời gian này tôi từng hẹn hò với một cô gái khác — thực ra cũng chẳng khác nào làm loạn một trận...

Dù thế nào đi nữa, tôi vẫn khao khát mãnh liệt được gặp con bé một lần!

...Cứ như vậy, tôi rời khỏi nhà, bắt xe tiếp tục đi về phía bắc, đi đến nơi này. Sau một năm xa cách, cuối cùng tôi đã gặp lại con bé.

Khoảnh khắc gặp gỡ, chúng tôi đều không kìm được mà rưng rưng nước mắt. Cả hai đều không nhắc đến mọi chuyện trong quá khứ, chỉ vì cuối cùng lại được nhìn thấy đối phương mà vui mừng.

Nhưng ôm nhau là điều không thể, chỉ có bốn bàn tay siết chặt lấy nhau...

Con bé trông vẫn giống như trong bức ảnh tôi thấy ở nhà con bé, chỉ là bây giờ là mùa hè, con bé mặc một bộ quần áo mỏng manh giản dị, phác họa lên vóc dáng càng thêm mảnh mai. Khuôn mặt đen đi một chút, nhưng vẫn vô cùng láng mịn, nụ cười quyến rũ trên khóe môi vẫn không hề biến mất. Chập tối, con bé tự tay xuống bếp nấu cho tôi một bát mì trứng, giống như trước kia ân cần và dịu dàng nhìn tôi ăn hết. Điểm khác biệt duy nhất là, lời nói của con bé đã ít đi. Bản thân tôi cũng không biết nên nói gì. Cả hai bên trong lòng đại khái đều có một sự ăn ý: Mới gặp nhau, trước tiên đừng nhắc đến những chuyện đau lòng xúc động ấy. Đúng vậy, đừng nhắc...

Buổi tối, con bé sắp xếp cho tôi ngủ trên giường của nó, còn nó thì sang phòng khách ở bên cạnh ngủ. Tôi nằm xuống, thế nào cũng không ngủ được. Ban đêm tĩnh lặng đến mức làm tim người ta hoảng loạn. Bên ngoài không có tiếng động gì, chỉ có gió và lá cây đang thì thầm, phátت ra những âm thanh nhỏ mà con người không thể hiểu nổi... Giữa tôi và con bé chỉ cách nhau một bức tường. Tôi đoán giờ phút này con bé cũng chưa ngủ — con bé đang nghĩ gì nhỉ?