Em đừng cho rằng khí hậu sa mạc lúc nào cũng khiến người ta chán ghét như vậy. Sa mạc cũng có những cơn gió mát rượi, những sợi mưa mịn màng thấm vào tận đáy lòng, cùng với không khí trong lành và mặt đất sạch sẽ mà những nơi khác không có. Bây giờ, sau trận mưa, sa mạc hoàn toàn mang một diện mạo khác. Ở những nơi có nước hoặc ẩm ướt, mầm sống màu xanh đã ngoan cường vươn lên. Tất cả các loài cây lớn, cây bụi cũng bắt đầu điểm xuyết những chiếc lá non xanh tươi, mang lại cho người ta cảnh tượng tràn trề sức sống.

Sa mạc vô tận ở đằng xa giống như một biển cả rộng lớn và chao đảo đột ngột đông cứng lại. Thật thú vị! Những khối cát từng lăn lộn trong cơn gió lớn đầu xuân, bây giờ lại nằm phục xuống đất giống như vô số con trâu vàng mệt mỏi, nhưng chúng vẫn giữ nguyên tư thế khi đang chuyển động. Đường cong của những cồn cát thật vi diệu; cả đại sa mạc được hợp thành từ vô số đường parabol tuyệt mỹ nối liền vào nhau như thế.

Khu vực xung quanh nông trại lại càng trở nên khiến người ta có một niềm vui khôn tả. Do nơi đây có rất nhiều cây cối, nhìn từ đằng xa tới, đã là một một khoảng xanh mờ ảo. Vài bông hoa vàng nhỏ không tên điểm xuyết giữa thảm cỏ cây cối tựa như vụn vàng. Nếu ở thành phố hay những vùng đồng bằng màu mỡ, những đóa cỏ hoa này có lẽ chẳng có gì đáng hiếm lạ, nhưng đây là sa mạc cơ mà!

Nông trại của chúng tôi theo lời kể của Tường Chu lai thì vốn chỉ là một bãi đất trũng, do nước từ sa mạc phía xa sau trận mưa lớn không kịp thấm hút nên đã tràn tới, tụ tập lại ở đây. Qua năm tháng lâu dài, vậy mà lại hình thành một đầm nước lớn. Người ở sa mạc quý nước như mạng sống, thấy đại tự nhiên đưa tới cho họ một vùng nước lớn như vậy, thì thích không tả xiết. Vào những ngày trời nóng, dân cư nông mục xung quanh lại từng đàn từng lũ đến đây tắm giặt, bơi lội, kết quả là đã có không ít người chết đuối trước sau.

Những người nông dân mê tín cho rằng trong nước này nuôi yêu tinh, bèn dùng sức người tháo đạn nước này vào sông Ba Lãng ở đằng xa. Sau khi nước chảy đi, trên mặt đất dần xuất hiện một lớp thảm thực vật. Sau đó, nông trại đã được xây dựng ở đây. Trải qua hơn chục năm gầy dựng, nơi đây đã xuất hiện những ruộng đồng và thảo mộc rộng lớn... Bây giờ tôi đến đây, chính là có ý định mở rộng mảng màu xanh này.

Điều đáng tiếc là người lãnh đạo hiện tại của nông trại này xem ra chẳng mấy mặn mà với công việc của tôi. Thế nhưng, dù thế nào đi nữa, đã đến rồi thì nhất định phải làm ra được trò trống gì!

Sau một khoảng thời gian chuẩn bị khẩn trương, công việc trồng hoa búp (hành búp) đã bắt đầu.

Công xã đã tổ chức chín đội sản xuất với hàng trăm con người, chuẩn bị gieo hơn bốn nghìn cân hạt giống hoa búp lên gần vạn mẫu cồn cát.

Ngày hôm ấy, bà con nông mục gần xa, người thì đi bộ, kẻ cưỡi ngựa, người đi máy kéo, lần lượt tụ tập lại ở bãi cỏ phía tây nông trại.

Tôi bỗng chốc trở thành tổng chỉ huy của một trận chiến lớn, bận rộn chạy ngược chạy xuôi.

Ngô Hữu Hùng đóng vai trò là trợ lý của tôi, cùng tôi chia nhau ra giải thích kỹ thuật gieo hạt cho phụ trách các đội. Hữu Hùng cực kỳ lanh lợi, lại ham học hỏi, tôi chỉ giảng qua cho cậu ấy một lần là cậu ấy đã ghi nhớ thuần thục các yêu cầu kỹ thuật liên quan.

Trường trưởng Tào nuốt lời, kiếm cớ việc nông bận rộn, chỉ phái cho tôi mấy công nhân. Nhưng tôi không hề chán nản, bởi vì Bí thư Triệu của công xã cũng đã tự mình ra trận đến giúp đỡ tôi.

Công việc gieo hạt diễn ra vô cùng hỗn loạn, có người vì muốn hoàn thành sớm nên cố tình không tuân thủ yêu cầu kỹ thuật khi gieo hạt. Tôi, Hữu Hùng, Bí thư Triệu, chốc chốc lại chạy đi chạy lại trên hàng chục ngọn đồi cát lớn để quan sát và hỗ trợ.

Trải qua hai ngày bận rộn hỗn độn, công việc gieo hạt cơ bản đã hoàn tất.

Khi toàn bộ người ngựa đã rút đi, tôi không kìm được mà một mình đi vòng quanh những ngọn đồi cát này, tâm trạng giống như một vị tướng vừa chỉ huy binh lính giành thắng cảnh đang đi thị sát chiến trường sau trận chiến khốc liệt. Tôi vô cùng hạnh phúc nghĩ đến việc, chẳng mấy năm nữa, những nơi bao năm nay cỏ không mọc nổi này sẽ bị hoa búp rậm rạp thống trị. Những đóa hoa màu hồng pha lẫn sắc tím lam ấy sẽ nở rộ khắp vùng cát hoang vu này...

Sau khi gieo hạt xong, ngày nào tôi cũng chạy đến những cồn cát này.

Nửa tháng sau, cuối cùng tôi cũng vui mừng nhìn thấy mầm hoa búp đầu tiên.

Tôi phấn khích đến mức không biết phải làm sao cho phải. Tôi nằm trên đống cát, nhìn sinh vật nhỏ bé vừa vươn lên khỏi mặt đất này, trong lòng dâng lên một cảm giác ngọt ngào — giống như người mẹ đang nhìn đứa con vừa mới chào đời của mình. Không hiểu sao, lúc này tôi lại nhớ đến toàn bộ hoàn cảnh sống bất hạnh của mình từ khi tốt nghiệp cho đến nay; lại nghĩ đến những gian khổ mà một mình tôi cô độc chịu đựng khi đến đây...

Tôi nằm trên cồn cát, nằm bên cạnh "đứa con" của mình, ngắm nhìn những đám mây trắng trôi lững lờ trên bầu trời xanh thẳm, tứ bề tĩnh lặng không một tiếng động. Ở nông trại đằng xa, thỉnh thoảng vang lên tiếng ngựa hí, mới phá vỡ sự tĩnh mịch tựa chiêm bao ấy. Vâng, tĩnh lặng làm sao... Khi con người ta chìm vào tĩnh lặng, ngược lại càng dễ dàng nhớ đến những khung cảnh cuộc sống muôn màu muôn vẻ. Khoảnh khắc ấy, tôi lại không kìm được mà nhớ về những khoảng thời gian đã trải qua cùng Tiết Phong ở thành phố tỉnh lỵ... Bây giờ, hoa lựu ở nơi đó chắc chắn lại nở đỏ rực như lửa rồi chứ? Người thân yêu có còn nhớ bài hát chúng ta từng hát cùng nhau không? "Hoa vì sao lại đỏ thế? Đỏ như ngọn lửa đang bùng cháy. Nó tượng trưng cho tình bạn và tình yêu trong sáng..."

Còn ruộng lúa mạch ở ngoại ô thành phố, bây giờ chắc chắn đã là một đại dương xanh thẳm. "Nơi chốn cũ" mà hai chúng ta thường hay lui tới, hàng liễu hai bên bờ kênh chắc chắn đã lớn lên thành hai bức tường xanh, làn nước kênh trong vắt đang róc rách chảy qua giữa không gian ấy... Tất cả, đều đã trở thành quá khứ. "Nơi chốn cũ" thân yêu! Tôi sẽ không bao giờ quay lại nơi đó nữa, nhưng tôi sẽ mãi mãi ghi nhớ những khoảng thời gian ngọt ngào mà tôi và anh ấy đã trải qua ở đó... Vâng, tất cả những điều này đã qua rồi. Nhưng những tâm tư tình cảm vô tận của tôi vẫn hướng về nơi đó—... Nơi đó có người mà tôi yêu sâu sắc. Mặc dù chúng ta đã như thế này rồi. Tôi vẫn yêu anh ấy. Tôi làm sao ngờ được rằng, kết cục cuối cùng của tình yêu này sẽ là gì...

Còn anh ấy thì sao? Bây giờ anh ấy còn yêu tôi như cách tôi yêu anh ấy không? Đã lâu lắm rồi tôi không nhận được thư của anh ấy. Có lẽ anh ấy bận, có lẽ anh ấy đi công tác xa rồi...

Trong những ngày sau đó, tôi lại quên hết mọi thứ. Tôi chỉ ôm lấy một thứ phấn khích đến phát cuồng, chạy từ ngọn đồi cát lớn này sang ngọn đồi cát lớn khác. Tôi nhìn thấy hoa búp của mình đã mọc lên thành từng mảng lớn từ trong cát—vô số mầm sống lần đầu tiên trong lịch sử được sinh ra ở vùng đất khỉ ho cò gáy này!

Thế nhưng, tình hình ở một cồn cát lại khiến tôi đau lòng vô cùng: những kẻ gieo hạt ở đây lại đem hạt giống vùi thành từng vừng lớn xuống dưới lòng đất, bây giờ cách một khoảng xa mới mọc lên một cụm lớn, phần lớn các nơi không có lấy một mầm cây. Đây là hậu quả tồi tệ do việc bớt xén công sức gây ra. Điều này có nghĩa là cồn cát này trong tương lai sẽ thưa thớt giống như tóc của kẻ trọc đầu—hoàn toàn không thể phát huy tác dụng cố định cát!

Tôi thoáng định thần lại, cồn cát này hình như do công nhân nông trại của chúng tôi gieo hạt. Niềm vui của tôi lúc này tan biến sạch sành sanh. Tôi gần như chạy thục mạng về nông trại, để tìm Trường trưởng Tào.

Trường trưởng Tào đang cởi trần, ngồi cùng kế toán Hầu ở bên ngoài ký túc xá. Từ vẻ mặt đờ đẫn và các phương diện phán đoán, hai người này lại vừa mới uống rượu xong.

Mặc dù ông ta đang cởi trần, trông cực kỳ phản cảm. Nhưng tôi vẫn bất chấp tất cả bước đến trước mặt ông ta, nói: "Trường trưởng Tào, công nhân nông trại chúng ta gieo hạt hoa búp bớt xén công sức. Cồn cát do họ phụ trách toàn là đem hạt giống vùi thành từng vừng lớn xuống dưới đất, bây giờ..."

"Sao thế?" Ông ta trừng đôi mắt say lờ đờ nhìn tôi.

"Anh đi ra xem thử đi." Tôi nói.

"Cô không thấy tôi đang say à?" Ông ta nói một cách vô cùng nực cười.

"Anh say cũng phải đi!" Tôi cứng rắn nói.

Lúc này, kế toán Hầu vô liêm sỉ bên cạnh mới lên tiếng nói: "Ấy chà, cô dữ dằn thật đấy! Vợ của Trường trưởng Tào cũng không dám nói với Trường trưởng Tào như vậy đâu..."

Tôi không nhịn được mà chửi một câu: "Ngậm cái mồm thối của anh lại!"

"Mồm gió! Tôi là mồm mưa..."

"Mồm lợn!" Trường trưởng Tào say khướt nói với tên bợm nhậu còn lại.

Lúc này ông ta mới miễn cưỡng đứng dậy, quay về ký túc xá mặc một chiếc áo vào, rồi đi ra nói: "Xem thì xem, đã thành cái dạng như thế rồi, xem thì có thể làm sao chứ?"

Dù thế nào đi nữa, tôi cũng phải kéo cái tên lãnh đạo say xỉn này đi xem cho bằng được.

Tôi thấy bước đi của ông ta quả thực có hơi lảo đảo trái phải, đành phải đi gọi Hữu Hùng tới.

Hữu Hùng dìu Trường trưởng Tào, ba chúng tôi cùng nhau đi đến cồn cát này.

Trường trưởng Tào dù có say, nhưng cũng đã nhìn thấy những gì mà đám người do ông ta phái đi đã làm ra cái trò trống gì, trên gương mặt say xỉn lộ vẻ ngượng ngùng.

"Phải làm sao đây?" Ông ta hỏi tôi.

"Trồng bổ sung." Tôi nói.

"Trồng bổ sung?"

"Ừ."

Hữu Hùng ở bên cạnh nói với Trường trưởng Tào: "Hai ngày nay cháu không lái xe, việc này cứ giao cho cháu đi. Chú chỉ cần cấp cho cháu vài người, còn người cụ thể để cháu tự tìm. Trường trưởng Tào, dù nói thế nào đi chăng nữa, chú cũng là một trạm trưởng, chúng ta cứ làm ăn kiểu này, e là sớm muộn gì cũng nát bét. Trên thực tế, bây giờ đã nát bét rồi!"

Men say của Trường trưởng Tào có vẻ cũng đã tỉnh hơn một chút, mang vẻ mặt hổ thẹn nói: "Quả thực đã nát bét rồi... Mẹ kiếp! Tao thấy chi bằng giải tán cái nông trại này quách đi cho rồi! Đám con hoang cháu giặc này, chỉ mải lo về nhà làm ruộng khoán, có ai thèm bận tâm đến chuyện của nông trại này đâu chứ?"

"Thế còn chú thì sao?" Hữu Hùng không khách khí hỏi ông ta.

"Tôi á? Tôi nói thẳng là tôi đang chắp vá qua ngày ở đây đấy! Đợi hai năm nữa nghỉ hưu là về thành phố thôi! Tôi tuyệt đối không chôn cái thây này vào cát vàng đâu!! Tôi mà chịu đến đây để làm cái tên trạm trưởng tồi tệ này thì cũng coi như khá lắm rồi, tôi không biết ở lãng phí thời gian hưởng phúc trong các đơn vị ở thành phố hay sao?" Ông ta nói nghe có vẻ đường hoàng lý lẽ lắm, cứ như thể mình có công lao to lớn lắm không bằng.

Tôi không màng tới việc đôi co với ông ta, tôi chỉ quan tâm đến hoa búp của mình. Tôi nói với Trường trưởng Tào: "Nhất định phải trồng bổ sung."

Trường trưởng Tào đành phải nói: "Trồng thì trồng vậy, cứ để Hữu Hùng chịu trách nhiệm tìm người đi..."

Hôm sau, tôi cùng Hữu Hùng dẫn theo một số công nhân, tiến hành trồng bổ sung lại cồn cát này. Những công nhân này đều rất thật thà, lại đều là bạn bè của Hữu Hùng, cho nên công việc làm vừa nghiêm túc vừa có trách nhiệm. Tốt rồi, công việc mở đầu tuy khó khăn, nhưng cuối cùng cũng đã vượt qua được...

Thoắt cái, ba tháng đã trôi qua.

Khỏi phải nói, hoa búp của tôi đã bén rễ vững chắc trong sa mạc.

Từ sáng đến tối, ngày nào tôi cũng đi tuần tra trên hàng chục ngọn đồi cát lớn này, để đề phòng đàn cừu và gia súc của các đội sản xuất gần đó đến tàn phá. Tôi đã đổ xuống những cồn cát này không biết bao nhiêu mồ hôi, nhưng cũng nhận được niềm vui không thể tả xiết — niềm vui của lao động và thu hoạch. Da dẻ đã sạm đi, bàn tay cũng trở nên thô ráp; quần áo thường xuyên lôi thôi lếch thếch, đầu tóc bù xù như một bụi cỏ cát, hơn nữa thường xuyên đi chân trần giống như lũ đàn ông... Nhưng tâm hồn tôi thì chưa bao giờ cảm thấy trọn vẹn đến thế.

Bây giờ tôi cũng đã cơ bản thích nghi với cuộc sống ở đây, căn nhà của tôi cũng đã trở nên giống như ký túc xá của một nữ đồng chí. Hữu Hùng đã giúp tôi dùng nan liễu và báo cũ để dán một lớp trần nhà, che đi những con "mãng xà" trên mái nhà. Cậu ấy thậm chí còn mang từ thành phố về một ít vôi trắng, quét tường nhà tôi trắng phau phau.

Trước đó tôi đã ngồi xe máy kéo của Hữu Hùng quay về cơ quan trong thành phố một chuyến, chuyển chăn đệm và phần lớn vật dụng sinh hoạt của mình đến đây. Tôi dùng tranh ảnh dán xung quanh chiếc giường sưởi, căn phòng bỗng chốc trở nên sạch sẽ và tràn đầy sức sống. Tôi còn trồng một ít hoa bìm bìm trước cửa—bây giờ dây của chúng đã vươn dài, thường vào buổi sáng hoặc buổi chiều, điểm xuyết những đóa hoa rực rỡ đan xen vào nhau khắp ô cửa sổ của tôi...

Mùa hè trong sa mạc là mùa đẹp nhất trong năm. Trời cao đất rộng. Không khí trong lành, thậm chí còn mang theo một chút vị ngọt ngào. Tất nhiên, ánh nắng mặt trời rất gay gắt, nhưng sa mạc dùng làn da mềm mại của mình để thỏa sức hấp thụ nhiệt lượng. Mặt trời vừa lặn, không khí liền nhanh chóng mát rượi trở xuống. Gió thổi hiu hiu, phả vào cánh tay và đôi chân trần của con người, tựa như lòng bàn tay của đứa trẻ đang nhẹ nhàng vuốt ve.

Hoa màu xung quanh nông trại do quản lý không tốt nên mọc không được xum xuê cho lắm, nhưng vẫn khiến người ta yêu thích. Kê có cây đã bắt đầu trổ bông; những cánh đồng hướng dương lớn đang nở rộ vàng rực — những đóa hoa rực lửa ấy thường khơi gợi lên trong lòng người ta một niềm nhiệt huyết.

Kiều mạch cũng đang nở hoa, trắng hồng, tựa như một đám mây mềm mại rơi xuống đồng ruộng. Ngải cứu sa mạc xanh thẫm ngoài đồng ruộng, liễu sa mạc vàng óng, liễu sương màu đỏ nhạt, đều đang phát triển tươi tốt. Cỏ dại mọc lan tràn tựa như lớp sương mù màu xám bao trùm khắp các vùng đất trũng. Cỏ tai dê hoa nhỏ, cỏ rễ tai cừu béo múp míp, cỏ bông vải, cỏ bám đất, cỏ mã tiền, ké đầu ngựa, rau đắng, bồ công anh, cỏ bạc đầu nước, cỏ bạc đầu khô, điểm xuyết giữa các bụi cây. Hai bên lối đi và vùng đất trước nhà sau ngõ đã hình thành nên một thế giới thực vật vô cùng náo nhiệt và phức tạp. Ai có thể ngờ rằng trong sa mạc lại có một thiên địa như thế này cơ chứ?

Trên thực tế, chỉ cần là nơi chân bước tới, thì sẽ có cỏ xanh, hoa tươi và những sinh mệnh khác.

Trên thực tế, ngay cả những đại đô thị phồn hoa rực rỡ kia bây giờ, nói không chừng trước đây cũng là một vùng hoang lương; chính là do các thế hệ người trong quá khứ dùng mồ hôi, máu và cái giá bằng sinh mạng mới khai hoang ra được — những con người đang sinh sống ở đó bây giờ, liệu có vượt qua lớp phồn hoa này để dùng chính đôi mắt của mình nhìn thấy từng trang sử lao động và sáng tạo của nhân loại trong quá khứ hay không?

Đúng vậy, hạnh phúc thuộc về con người hiện tại, còn vinh quang lại thuộc về những người khai hoang trong quá khứ. Chúng ta có quyền hưởng thụ hạnh phúc do người đi trước sáng tạo ra, nhưng cũng có trách nhiệm tiếp tục khai hoang cho thế hệ mai sau... Đừng nghĩ nhiều như thế — đây là lẽ thường.

Tại sao lại không nghĩ chứ? Những gì chúng ta thường phớt lờ trong cuộc sống chính là lẽ thường — mà điều này thường cũng là điều quan trọng nhất.

Các bạn biết đấy, bất kể tôi nhận thức mọi thứ này như thế nào đi nữa, thì thiên địa mà tôi đang sinh sống hiện tại đã mang lại cho tôi niềm vui không kể xiết.

Vì niềm vui của tôi, tôi muốn gửi lời cảm ơn sâu sắc đến một người, không cần tôi nói, các bạn cũng sẽ đoán được tôi đang ám chỉ ai. Vâng, tôi đang nói đến Ngô Hữu Hùng. Sự giúp đỡ của cậu ấy đối với tôi, các bạn đều đã thấy rõ. Gần đây, tên kế toán Hầu độc ác đã bắt đầu tung ra những lời đàm tiếu giữa tôi và Hữu Hùng. Tôi vì thế mà không hề tránh mặt Hữu Hùng. Tôi tin tưởng cậu ấy như anh đại vậy. Hơn nữa, ở đây ai cũng biết, tôi đã có bạn trai, anh ấy làm việc ở thành phố tỉnh lỵ — để có thể sinh sống trong một môi trường toàn đàn ông như thế này, tôi đã sớm cho tất cả mọi người biết điều đó rồi.