Thời gian trôi đi như nước chảy...
Thoáng cái, tôi đến thành cổ ở vùng tái ngoại này đã bảy, tám tháng.
Thành phố này nằm ở nơi tiếp giáp giữa sa mạc Mu Us và cao nguyên Hoàng Thổ. Điều thú vị là, phía nam thành phố là những dãy núi nhấp nhô của cao nguyên Hoàng Thổ, còn phía bắc thành phố chính là đại sa mạc Mu Us trải dài đến tận chân trời. Nếu đứng trên bức tường thành cổ được xây dựng từ thời nhà Minh, đưa mắt nhìn là có thể thấy ngay hai dạng địa hình hoàn toàn khác nhau. Mà thành phố này giống như một con dấu đóng vào giữa phần dưới của một bức thư giới thiệu, dường như là vậy. Dù là cao nguyên Hoàng Thổ hay sa mạc Mu Us, những gì có thể hiện ra tất thảy đều là một một màu vàng. Nghe nói màu sắc trong cuộc sống biểu thị cho sự hạnh phúc, nhưng trong đại tự nhiên này lại là tượng trưng cho sự hoang vu.
Thành phố nằm kẹp giữa đất vàng và cát vàng này chủ yếu là những ngôi nhà kiến trúc gạch ngói, hiện lên một khung cảnh xám xịt. Màu xanh lá cây đáng yêu chỉ có thể nhìn thấy ở hai bên bờ con sông phía tây thành phố. Nơi đó ngoài những rặng liễu rậm rạp, thậm chí còn có cả những thửa ruộng lúa xanh mướt. Không có nơi nào màu xanh lại bắt mắt bằng màu xanh ở đây — bởi vì đối lập với màu xanh này chính là những mảng hoang vu lớn.
Sau khi đến đây, tôi mới biết thành phố này từ xưa vẫn luôn là một trọng trấn phòng thủ biên giới. Thời cổ đại, bước ra khỏi thành này, chính là nơi mà người xưa gọi là "vùng đất ngựa rợ Hồ". Nơi đây năm này qua năm khác đều chìm trong chiến tranh binh lửa. Dưới lớp cát vàng mờ mịt đó, ai mà biết được đã chôn vùi bao nhiêu thây người xương ngựa. Thời đó, bước ra khỏi thành phố này, cũng chính là "Đi Tây Khẩu" mà các khúc dân ca bản địa hay hát — đại khái chính là đi đến vùng Bao Đầu.
Tưởng nhớ lại tiếng hát sâu lắng và thê lương thuở ấy, như oán như trách như chúc phúc, từng cùng với tiếng chuông lạc đà đơn điệu ấy đồng hành cùng lữ khách cô độc, đi qua đại sa mạc mênh mông không có điểm dừng...
Bây giờ, thành phố này là nơi đặt trụ sở của một địa khu. Lãnh thổ mà nó quản lý rộng lớn bằng tỉnh Đài Loan, dân số khoảng chừng hai triệu người. Cư dân sống trong thành phố này đại khái có khoảng sáu, bảy vạn người. Không còn nghi ngờ gì nữa, thành phố cổ này hiện nay đã biến thành tiền đồn tiến về sa mạc. Đi tiếp về phía bắc, đã là thế giới cư trú đan xen giữa người Mông Cổ và người Hán — nơi đó đã là vùng nội địa của đại sa mạc Mu Us; đi mấy chục dặm đường không nhìn thấy một bóng cây, không thấy bóng dáng một con người...
Sau khi tốt nghiệp, tôi được phân công về Cục Lâm nghiệp địa khu.
Tôi nhanh chóng đem lòng yêu mến nơi này. Màu sắc huyền thoại của nó, tình điệu lãng mạn của nó, đại địa rộng lớn mà hoang vu của nó, chính là thiên đường lý tưởng của một thanh niên nhiệt huyết.
Nhưng quãng thời gian trước của tôi trôi qua lại không hề vui vẻ. Điều này không hẳn hoàn toàn là vì Tiết Phong — hễ cứ nghĩ đến cậu ta, vẫn khiến người ta đau đớn khôn nguôi. Dù chúng tôi vẫn luôn thư từ qua lại, giữ liên lạc, nhưng rốt cuộc chúng tôi đã cách trở muôn trùng núi sông.
Sự không vui của tôi chủ yếu là do công việc của bản thân.
Khi mới đến đây, không ai coi trọng tôi. Những công việc quan trọng lãnh đạo cũng không giao cho tôi làm, sợ tôi không làm nổi, thế nên cơ bản vẫn luôn ở trạng thái làm tạp vụ.
Sau đó, lại giao cho tôi đi sắp xếp hồ sơ tài liệu của Cục Lâm nghiệp. Những hồ sơ này bắt đầu từ năm 1955, đủ mọi thể loại trộn lẫn vào nhau, chất đống như núi nhỏ. Kỹ thuật, kế tài, văn phòng, nghiệp vụ, văn thư v.v., nhiều năm nay không có ai quản lý đàng hoàng, bây giờ giống như một búi tơ vò. Tôi phải phân loại, thay bìa áo mới, chuyển ra phơi nắng phần bị mốc, cả ngày đầu óc quay cuồng. Trừ lúc ăn cơm, cả ngày tôi đều cắm đầu trong phòng lưu trữ, đơn vị thậm chí còn quên mất có một con người như tôi.
Sau đó, cuối cùng cũng có một công việc đến lượt tôi.
Cục Lâm nghiệp dựa theo chỉ thị của các ban ngành có liên quan ở tỉnh, chuẩn bị tiến hành thí nghiệm trồng diện tích lớn một loài thực vật cố định cát là cây hoa cúc (hoa bổng) tại một nông trường sa mạc. Đồng thời còn chuẩn bị trồng thử một số cây giống dâu tằm — từ trước đến nay, tằm dâu chưa từng xuất hiện ở nơi đó.
Công việc này không nghi ngờ gì mang ý nghĩa vô cùng to lớn. Đương nhiên, lao động chính phải dựa vào nông trường đó để hoàn thành. Nhưng cục cần điều động một cán bộ đến đó, vừa là người lãnh đạo công việc này, vừa là hướng dẫn kỹ thuật — thực tế là do người này đến chủ trì hai hạng mục thí nghiệm quan trọng. Không có ai muốn đi. Bởi vì nơi đó đã đến vùng nội địa của đại sa mạc, cách thành phố này ít gì cũng có hơn hai trăm dặm đường. Về phần điều kiện sinh hoạt, không nghi ngờ gì là vô cùng gian khổ. Hơn nữa trên thực tế, hai cuộc thí nghiệm này đòi hỏi người chủ trì nó phải ở lại đó quanh năm suốt tháng. Lãnh đạo đã tìm rất nhiều cán bộ kỹ thuật trong cục, tất cả mọi người đều dùng những lý do đường hoàng để từ chối. Bản thân lãnh đạo đương nhiên cũng không muốn đi.
Đây chính là cơ hội của tôi!
Tôi thừa lúc vắng người xông vào, đi thỉnh chiến với lãnh đạo.
Cục trưởng và phó cục trưởng đều trừng lớn mắt nhìn tôi. Họ không dám tin con ranh con trước mắt này lại đòi đi hoàn thành một công việc quan trọng như vậy.
Nhưng họ vẫn bị tôi làm cho cảm động, thêm nữa lại chẳng có ai đi, thế nên đã quyết định đặt gánh nặng không hề nhẹ nhàng này lên đôi vai tôi.
Tôi bàn giao công việc ở cục, thu dọn đơn giản một chút, liền một mình bắt xe khách đường dài đi đến điểm đến công tác của mình.
Lúc này đang là tiết tháng ba tháng tư, cũng là khoảng thời gian khí hậu tồi tệ nhất trong năm ở nơi này. Gió vàng cuộn theo những hạt cát, gào thét suốt ngày đêm không rõ mặt trời mặt trăng. Trừ những việc bất đắc dĩ ra, người ta thà cả ngày ở lì trong nhà không bước chân ra ngoài. Dù đã là mùa xuân, nhưng khí hậu vẫn vô cùng lạnh lẽo. Tôi quấn áo bông, ngồi trong chiếc xe xóc nảy co ro thành một cục.
Ngoài cửa sổ xe chẳng nhìn thấy gì cả, cả bầu trời và mặt đất đều bị gió cát khuấy trộn đục ngầu. Dù nói là ban ngày, đôi khi ô tô vẫn phải bật đèn, đường sá phần lớn đã bị cát vùi lấp, chỉ còn lại một chút dấu vết của con đường. Người ngồi trong xe, giống như ngồi trên một chiếc thuyền con giữa sóng gió, ngũ tạng lục phủ đều như muốn đảo lộn cả lên. Tôi cảm thấy buồn nôn, nhưng cắn răng nhịn không nôn ra ngoài. Nhìn bụi cát bay mù mịt ngoài cửa sổ, trong lòng tôi không khỏi nghĩ: ở thành phố tỉnh lỵ, lúc này mọi người chắc đã đổi sang những bộ trang phục mỏng manh rồi. Gió yên sóng lặng, hàng liễu rủ ở công viên và bên đường đi dạo đã nhú ra những tơ liễu non vàng nhạt. Từng nhóm người, đang với tâm trạng vô cùng vui vẻ, tản bộ dưới ánh nắng rạng rỡ mùa xuân. Hoa nghinh xuân ở khắp các ngã trong Học viện Lâm nghiệp chắc đã nở vàng rực — không, hoa nghinh xuân đã tàn, bây giờ phải là lúc hoa đào đỏ rực như lửa tựa mây sẫm rồi. Trên các con phố lớn, những cô gái thích chưng diện đó, sớm đã cởi bỏ những bộ y phục mùa đông phồng cộm, mà thay lên mình những bộ trang phục mùa xuân rực rỡ. Họ nhất định sẽ vì những đường nét trên cơ thể và lồng ngực của mình được phác họa lại mà rạng rỡ hẳn lên...
Đúng vậy, mùa xuân ở đó mới là mùa xuân thực sự, còn mùa xuân ở đây còn tồi tệ hơn cả mùa đông. Mùa đông tuy lạnh giá, nhưng gió cát còn ít hơn một chút, mà hễ đến mùa xuân, gió cát hầu như muốn chôn vùi cả thế giới.
Một cơn gió lạnh ùa vào cửa sổ xe, tôi kéo chặt chiếc áo bông cũ của mình lại, tựa vào lưng ghế nhắm nghiền hai mắt... Khoảng bốn giờ chiều, tôi mới xuống xe ở bến cuối cùng.
Nơi này là nơi đặt trụ sở của một công xã, cách nông trường mà tôi sắp đến còn hơn mười dặm đường. Đoạn đường này chỉ có thể đi bộ. Tôi mang theo những dụng cụ sinh hoạt đơn giản của mình — một chiếc túi lưới lớn và một chiếc xách tay nhỏ, hỏi thăm phương hướng, rồi không ngừng nghỉ vội vã đến nông trường. Tôi bước đi rất vội, bởi vì trời sắp tối, tôi sợ lạc đường.
Tôi đã hoàn toàn biến thành một người đất. Trong miệng lúc nào cũng ngậm đầy cát, khạc thế nào cũng không hết; đôi mắt bị gió cát thổi nước mắt giàn giụa, bởi vì đi ngược gió, mỗi bước đi đều vô cùng khó khăn. Đi được chừng bốn, năm dặm đường, tôi thực sự đi không nổi nữa, liền muốn tìm một chỗ để nghỉ ngơi. Nhìn quanh bốn phía, chẳng có chỗ nào có thể tránh gió. Đành phải ngồi bệt xuống đất.
Tôi ngồi bên vệ đường, mặc cho gió cát thổi quất vào người. Dù là xa hay gần, chẳng nhìn thấy gì cả, đập vào mắt toàn là một một màu vàng đục ngầu. Cũng chẳng nghe thấy âm thanh gì; chỉ có thể nghe thấy tiếng gió cát gào thét và tiếng tim đập của chính mình. Tiếng tim đập lúc này nghe vô cùng rõ ràng. Tôi nghỉ ngơi một lúc, lại bắt đầu lên đường. Con đường chỉ có thể miễn cưỡng nhận ra. Lần đầu tiên đi trong cát, mềm nhũn, cực kỳ không quen, cho dù dùng sức rất lớn, cũng đi không nhanh. Lúc này, tôi đột nhiên nghe thấy từ phía sau cách đó không xa truyền tới tiếng gào thét của máy kéo. Âm thanh này bỗng chốc phá vỡ sự tĩnh lặng của sa mạc.
Âm thanh ngày càng lớn — xem ra là từ phía sau tôi lái tới.
Tôi đứng bên vệ đường, chuẩn bị nhường đường cho nó.
Máy kéo gào thét lái tới — hóa ra là máy kéo lớn có vô lăng, phía sau kéo theo xe thùng. Nhưng không có cabin, tài xế máy kéo ngồi trên đó, khắp người toàn là đất, giống như một bức tượng trong miếu thần.
Máy kéo đột ngột dừng lại bên cạnh tôi, nhưng động cơ vẫn tiếp tục gầm rú.
Người lái xe đó cúi người nhìn tôi trên xe. Tôi chỉ nhìn thấy một hàng răng trắng của anh ta. "Cô đi đâu đấy?" anh ta cất tiếng hỏi tôi.
"Đi nông trường." "Nghe giọng nói, tôi có thể đoán cô là phụ nữ đấy."
"Không cần nghe giọng, tôi cũng biết anh là đàn ông!" Tôi vô cùng tức giận trước lời nói của người này.
"Ha..." anh ta cười, "Nếu cô muốn, xin mời lên xe, tôi cũng đang định đến nông trường đây..."
Tôi có hơi ghét cái cách anh ta nói: "Thôi khỏi, tôi tự đi bộ."
Anh ta hình như cũng nhận ra tôi đang tức giận, vội vàng giải thích rằng: "Tôi quả thực không nhận ra cô là phụ nữ! Bởi vì cô hoàn toàn biến thành một người đất rồi. Hơn nữa, nơi này rất ít khi có phụ nữ... Ồ, nữ đồng chí. Nữ đồng chí! Cô lên đi, trời sắp tối rồi, đường còn xa lắm đấy!"
Tôi có hơi do dự. Lúc tôi đang do dự, người lái xe đó đã nhảy phắt xuống khỏi máy kéo, bước đến trước mặt tôi, cầm lấy đồ đạc trong tay tôi, đặt lên xe thùng. Động tác của anh ta rất nhanh nhẹn, là một thanh niên vạm vỡ, cường tráng.
Xem ra tôi đành phải đi chiếc máy kéo này thôi.
Tôi giẫm lên lốp xe để trèo lên xe thùng, nhưng thành xe rất cao, trèo thế nào cũng không lên được.
Tài xế máy kéo đứng ngay bên cạnh tôi, cười hì hì nhìn tôi làm trò hề. Tôi sợ hãi anh ta đưa tay đỡ mình. Tôi vừa tiếp tục trèo lên, vừa căng thẳng đề phòng xem anh ta có lại gần mình không. Nhưng anh ta không làm thế, điều này khiến tôi bắt đầu yên tâm về con người này.
Cuối cùng tôi cũng miễn cưỡng bước được vào thùng xe.
Anh ta nhảy lên ghế lái, quay đầu lại nói với tôi: "Tay phải bám chắc thành xe vào, đường không tốt, cẩn thận hất ngã cô đấy! Vì đi ngược gió, quay đầu sang một bên đi, tốt nhất là nhắm cả mắt lại..." anh ta ân cần dặn dò tôi.
Tôi không nhịn được hỏi anh ta: "Anh ở đơn vị nào thế?"
"Tôi ở nông trường chứ đâu." Anh ta vừa trả lời, vừa đeo găng tay vào.
"Ở nông trường á?" Tôi vui mừng kêu lên: "Tôi chính là người đến nông trường các anh để làm thí nghiệm trồng hoa búc và giống dâu tằm đây!"
Anh ta kinh ngạc quay đầu liếc nhìn tôi một cái, nói: "Sao không cử một người đàn ông đến chứ?"
"Con gái thì sao chứ?" Tôi nhận ra anh ta đang coi thường mình.
"Con gái hả?... Ồ, con gái cũng gánh vác nửa bầu trời mà!" Anh ta cười hì hì thành tiếng, tiếp đó liền khởi động máy kéo.
Cứ như vậy, tôi ngồi trên máy kéo, chưa đầy nửa tiếng đồng hồ đã đến nông trường. Lúc này trời đã tối — có lẽ chỉ là chập tối, do gió cát che khuất bầu trời đất liền, mới khiến màn đêm buông xuống sớm hơn. Nông trường có diện mạo thế nào, lúc này hoàn toàn không nhìn thấy gì.
Sau khi xuống xe, tài xế máy kéo xách đồ đạc hộ tôi, dẫn tôi đi tìm lãnh đạo nông trường. Bây giờ tôi đã biết tiểu tử này tên là Ngô Hữu Hùng.
Ngô Hữu Hùng dẫn tôi đến trước một dãy nhà gạch đang sáng đèn.
Ở cửa một căn phòng ở giữa, anh ta hô lớn vào trong: "Bí thư Tào, có khách đến!"
Cửa phòng mở ra, một người đàn ông chừng năm mươi tuổi bước ra, đầu trọc, vóc dáng vạm vỡ — xem ra đây chính là Bí thư Tào rồi.
Bí thư Tào tỉ mỉ quan sát tôi một lượt, nói: "Cô là Trịnh Tiểu Phương?"
"Vâng." Tôi đáp.
Ông cười nói: "Được, được, được. Cục Lâm nghiệp địa khu đã gọi điện thoại tới, nói là cô sắp đến, chúng tôi đã dọn dẹp phòng ốc cho cô hết rồi... Hữu Hùng, cậu nói với người ở nhà bếp một tiếng, bảo làm cơm cho nữ đồng chí này... Ồ, đi múc ít nước rửa mặt mang đến phòng khách số một nhé!"
Ngô Hữu Hùng đưa đồ đạc cho tôi, gật đầu với tôi rồi bỏ đi.
Bí thư Tào dẫn tôi đến "phòng khách số một" đã được chuẩn bị sẵn.
Căn phòng vô cùng đơn sơ — điều này tôi đã nghĩ đến từ trước — nhưng còn đơn sơ hơn cả trong tưởng tượng. Bí thư Tào dẫn tôi đến phòng xong, ân cần hỏi han và dặn dò tôi một hồi. Ông bảo tôi ăn cơm xong thì nghỉ ngơi cho khỏe, chuyện khác mai tính tiếp. Trước khi đi, ông bổ sung thêm một câu: "Tôi tên là Tào Sinh Vinh."
Nước rửa mặt và cơm nước đều do Ngô Hữu Hùng lo liệu cho tôi.
Cậu ta đã rửa mặt sạch sẽ. Lúc này tôi mới nhìn rõ hoàn toàn dung mạo của cậu ta: khuôn mặt vuông vắn, làn da ngăm đen, tuổi chừng hai bảy hai tám, trông rất chất phác. Tôi liên tục cảm ơn cậu ta. Cậu ta ngược lại còn ngượng ngùng nói: "Có gì mà phải cảm ơn chứ..."
Cậu ta đặt nước rửa mặt và cơm xuống xong liền rời đi.
Tôi mệt mỏi sà xuống ngồi trên bệ đá chắn lò sưởi (khang), cảm thấy hoa mắt chóng mặt.
Nghỉ ngơi một lát, tôi liền rửa mặt trước, sau đó gắp ăn vài sợi mỳ. Bây giờ tôi chỉ muốn đi ngủ, còn những điều kiện khác của căn phòng, tôi cũng chẳng còn tâm trí đâu mà quan sát nữa.
Chỉ là trước khi cởi quần áo, tôi đã kiểm tra kỹ lưỡng chăn đệm.
Thật khiến người ta buồn nôn! Chưa nói đến chuyện bẩn thỉu, vừa nhìn cái là phát hiện ra ngay một con rận!
Dù tôi có buồn ngủ đến mức nào đi nữa, nhưng đối mặt với đống chăn đệm này cũng đâm ra sợ hãi.
Hết cách! Đã đến môi trường thế này rồi, thì cái gì cũng phải chịu đựng hết.
Tôi cầm đèn dầu, tốn rất nhiều sức, cẩn thận bắt sạch rận trên chăn đệm. Tôi dập tắt ý định cởi quần áo, cứ thế mặc nguyên quần áo nằm lên đệm, chăn chỉ đắp từ ngực trở xuống, rồi thổi tắt đèn, chìm vào giấc ngủ trong một khoảng tối mịt mờ.
Gió bên ngoài vẫn tiếp tục gào thét, cuồn cuộn như tiếng sóng biển. Cát đánh vào giấy dán cửa sổ nghe lốp bốp, giống như có ai đang vốc từng nắm lớn ném lên vậy.
Dù tôi cực kỳ buồn ngủ, nhưng hễ nằm xuống trong bóng tối này, ngược lại càng không thể ngủ được.
Không biết vì sao, khuôn mặt của Tiết Phong đột nhiên hiện lên trước mắt tôi trong bóng tối... Đúng vậy, trong đêm gió cát gào thét này, ở nơi hoang vắng và xa lạ này, lúc này tôi lại không kìm lòng được mà nhớ đến cậu ta. Cậu ta a! Bây giờ ra sao rồi? Mọi thứ đều tốt đẹp như cậu ta tưởng tượng ban đầu chứ?
