Ngủ thiếp đi trong tiếng gió cát gào thét suốt mấy tiếng đồng hồ, trời đã sáng.

Lúc trời sáng, gió vẫn không ngừng.

Tôi mở mắt ra, phải mất một lúc lâu mới hiểu rõ rốt cuộc lúc này mình đang ở đâu.

Tôi nhảy xuống khang, thu dọn bộ chăn đệm bẩn thỉu kia lại.

Lúc này tôi mới để ý đến chỗ ở của mình: bức tường được xây bằng gạch, nhưng mái nhà lại được che bằng những chùm liễu cát. Những chùm liễu cát cong cong như hình chiếc cung, mỗi bó đều giống như một con trăn khổng lồ, mang lại cho người ta một cảm giác đáng sợ.

Góc tường treo mạng nhện; trên chiếu khang phủ một lớp bụi bặm — chỉ có chỗ đặt chăn đệm là được quét sạch một khoảng. Xem ra căn nhà này đã lâu không có người ở, vì để nghênh đón tôi nên mới vội vàng dọn dẹp qua loa. Tôi nhìn thấy trên mặt đất có những đường chổi quét, biểu thị là đã quét dọn; còn rác thì chất đống trong bếp lò. Trong phòng có một chiếc bàn gỗ nhỏ đã bong tróc sơn và một chiếc ghế đẩu vuông nhỏ không có tựa lưng, tất cả đều phủ đầy bụi cát.

Điều khiến tôi kinh ngạc là trong phòng lại treo một bóng đèn điện. Tôi kéo dây đèn, không sáng. Tóm lại, mọi thứ trong căn phòng đều mang lại cho người ta ấn tượng vô cùng khó chịu.

Nhưng tôi nghĩ, dù thế nào đi nữa, nơi đây sắp tới sẽ là nhà của tôi trong một thời gian dài. Không sao cả, tôi có thể thu dọn mọi thứ thật gọn gàng.

Tôi mở cửa, đi ra sân. Gió cát vẫn thổi mịt mù, nhưng đã nhỏ hơn hôm qua một chút, cảnh vật xa gần đều có thể phân biệt được.

Tôi mang theo một tâm trạng phấn khích bắt đầu đi dạo khắp nơi, quan sát nơi mà tôi sắp sống. Nông trường có ba dãy nhà đơn sơ, không có tường bao. Trong sân vứt bừa bãi các linh kiện máy móc nông nghiệp đã hỏng và lưỡi cày. Ngay cả một số máy móc trông có vẻ còn dùng được cũng vứt xó trong sân, toàn thân bám đầy những vết rỉ sét đỏ au — xem ra đã lâu không được dùng đến, cũng chẳng có ai quản lý.

Khắp sân đều là phân bốc mùi hôi thối, xem ra người ở đây toàn đi đại tiểu tiện bừa bãi. Thật sự, tôi vậy mà không tìm thấy nơi nào để đặt chân.

Xung quanh nông trường có một số ruộng đồng, cây cối tính ra cũng không ít, nhưng trông đều là do nhiều năm trước trồng. Ở ngoài khu vực ruộng đồng và cây thân gỗ, còn có một vành đai thực vật, mọc đầy cỏ và bụi cây rậm rạp. Diện tích của vành đai thực vật này khá lớn, nhưng nhìn tình trạng sinh trưởng thì cũng là được tạo dựng từ nhiều năm trước. Phía đông giống như một bãi muối kiềm lớn, trắng xóa một màu — ở đó không có sự sống nào. Xa hơn nữa bốn phía chính là sa mạc hoang vắng rộng lớn vô tận. Tôi nghĩ, nếu là vào mùa hè, nhìn từ xa đến đây, không nghi ngờ gì sẽ được tính là một ốc đảo. Ở đây có cỏ, có cây, có hoa màu. Nơi bụng sâu của sa mạc lớn, điều này thật khó tưởng tượng. Đây là một mảnh đất báu. Tiếc là quản lý hiện tại của nông trường xem ra chẳng ra sao cả.

Tôi vừa đi dạo, vừa chú ý quan sát kỹ. Ngoài ba dãy nhà ra, phía đông còn có một dãy lán liễu thấp lè tè nằm theo hướng Bắc Nam. Đây là kho hàng, lương thực bên trong được chất đống ngay trên mặt đất. Từ ô cửa sổ rách nát có thể nhìn thấy một đàn chim sẻ đang thỏa thích mổ xén ở bên trong. Điều này càng làm tôi thêm chắc chắn về ấn tượng tồi tệ đối với công tác quản lý của nông trường này.

Khi tôi quay trở lại trước dãy nhà phía trước, liền nhìn thấy chiếc máy kéo mà tôi đã ngồi hôm qua, vẫn đang yên lặng đậu trong sân.

Tôi chợt nghe thấy có người nói: "Cô dậy rồi à?"

Tôi giật mình. Xung quanh chẳng có ai, rốt cuộc là ai nói chuyện với tôi vậy?

Ngay sau đó, tôi liền nhìn thấy đó là Tiết Phong. Cậu ấy từ dưới gầm xe kéo của máy kéo bò ra, tay cầm một chiếc kìm, trên người dính đầy đất và vết dầu mỡ.

Cậu ấy phủi hai tay, cười với tôi một tiếng, nói: "Nơi này cô e là hai ngày nữa phải bỏ chạy thôi."

Tôi nói: "Tôi chuẩn bị ở lại lâu dài đấy chứ."

"Thế à?" Cậu ấy nghi ngờ liếc tôi một cái, nói: "...Cô vẫn chưa rửa mặt đúng chưa?"

"Chưa." Tôi nói, "...Căn phòng này dùng để làm gì thế?" Tôi chỉ vào một ngôi nhà lớn bên cạnh hỏi cậu ấy.

"Phòng phát điện. Bên trong có một máy phát điện die-sel 12 mã lực kiểu 195, dùng để thắp sáng, tiếc là hỏng rồi."

"Có sửa được không?" Tôi chợt nhớ đến bóng đèn điện trong phòng mình, bèn sốt sắng hỏi cậu ấy.

"Cái máy này do người khác quản lý, anh ta nói không sửa được. Thực tế thì sửa được... Tôi xem qua rồi."

"Vậy sao anh không sửa?"

"Chúng tôi có đèn điện hay không cũng chẳng sao, quen dùng tạm đèn dầu rồi... Tuy nhiên, xem ra cô không phải là người thích dùng đèn điện nhỉ?" Cậu ấy cười mỉa mai tôi một tiếng, rồi lại chui xuống gầm xe kéo. Người này hơi kỳ lạ. Tôi quay người đi về phía ký túc xá của mình.

Ngay lúc tôi đang bước đi, tôi nghe thấy Tiết Phong dưới gầm xe kéo nói: "Tôi khuyên cô tối nay hãy thử bật công tắc đèn điện của cô xem..."

Tôi không nhịn được phì cười: Người này thật thú vị biết bao!

Trở về ký túc xá, tôi đi rửa mặt trước, sau đó cẩn thận thu dọn lại căn phòng, hơn nữa còn phơi bộ chăn đệm bốc mùi hôi thối lên sợi dây thép ngoài nhà, để phơi cho thoáng gió.

Thu dọn xong xuôi, tôi liền đi tìm Bí thư Tào (đồng thời kiêm luôn chức Trưởng nông trường), để bàn bạc chuyện trồng cây hoa húng hoa (họa bổng). Công nhân nông trường đã ra đồng rồi. Ở đây cứ sáng sớm là ra đồng, khoảng mười giờ sáng mới về ăn cơm. Cả dãy nhà đều khóa cửa. Căn phòng không khóa chắc chắn là của Trưởng nông trường họ Tào.

Tôi gõ cửa. Từ bên trong truyền ra một giọng điệu thô lỗ: "Ai?"

Nghe giọng điệu hình như không phải Trưởng nông trường họ Tào.

Tôi nói: "Tôi tìm Trưởng nông trường Tào."

"Tìm tôi?... Ồ, vào đi vào đi!"

Hóa ra đây chính là Trưởng nông trường Tào. Tôi đẩy cửa bước vào. Tôi nhìn thấy Trưởng nông trường Tào đang cùng một tên đàn ông vạm vỡ ngồi xổm trên khang uống rượu. Cả hai trông đều có chút say, mặt đỏ gay gắt.

Tôi chợt cảm thấy vô cùng lúng túng, đứng chết trân trên đất không biết phải làm sao.

Tên đàn ông vạm vỡ trợn đôi mắt say xỉn, nhìn tôi với ánh mắt cực kỳ đồi bại.

Trưởng nông trường Tào đầy hơi men dùng đũa chỉ vào tên đàn ông vạm vỡ đó, giới thiệu với tôi: "Đây là kế toán Hầu... Cô có việc gì thế?"

Tôi đứng trên đất nói: "Lần này hoa húng hoa chuẩn bị trồng hơn tám nghìn mẫu. Số lượng rất lớn, chỉ dựa vào công nhân nông trường e là làm không xuể. Liệu có thể liên hệ ở công xã này, tổ chức các xã viên đội sản xuất gần đây đến giúp trồng được không? Theo quy định, cục lâm nghiệp chúng tôi có thể trả lương theo ngày công..."

"Đó là việc của các cô!" Trưởng nông trường Tào bỗng sầm mặt xuống, "Chúng tôi thèm vào mà giao du với công xã! Chuyện của chính mình chúng tôi còn lo chưa xong đây... Đương nhiên, lúc gieo hạt, nhân lực của chúng tôi đều có thể tham gia. Chuyện khác chúng tôi không quản nổi!"

Giống như một chậu nước lạnh hắt thẳng lên đầu tôi.

Tôi đến đây, vốn là trông mong sự giúp đỡ của họ. Không ngờ vị Trưởng nông trường này lại đối xử với công việc này như vậy. Dù họ là nông trường do huyện quản lý, không thuộc diện quản lý của địa khu, nhưng công việc của chúng tôi chẳng phải là đang hỗ trợ nông trường bọn họ sao? Nếu cát xung quanh được cố định lại, chẳng phải là có lợi cho sự phát triển sau này của nông trường sao?... Tôi nhìn cái khuôn mặt béo phì đỏ lựng vì rượu của Trưởng nông trường Tào, trong lòng sinh ra cảm giác phản cảm đối với hắn. Bây giờ tôi đã biết, nguyên nhân cảnh tượng tàn tạ của nông trường mà tôi vừa nhìn thấy nằm ở đâu rồi.

Thực sự khiến người ta đau đớn! Một nơi quý giá như thế, lại để cho một kẻ như thế này lãnh đạo!

Tôi bị những lời nói lạnh lùng và thô bạo của Trưởng nông trường Tào chặn họng đến mức không nói nên lời.

Lúc này, tên kế toán Hầu kia vậy mà lại nâng ly rượu của hắn lên, lảo đảo đưa đến trước mặt tôi, cười cợt nhả nói: "Nào! Nào! Cạn một ly! Nghe nói từ lâu rồi, chỗ chúng ta sắp có một người phụ nữ tới. Thật hiếm lạ! Giống như một đóa hồng mọc lên trên gò cát vậy! Uống... một ly nào!"

Tôi tức giận đến mức quay phắt người bỏ đi.

Lúc chúng tôi ra khỏi cửa, nghe thấy Trưởng nông trường Tào đang say rượu nói: "Đừng... giận mà, kế toán Hầu... say rồi..."

Tôi gần như chạy thục mạng về lại ký túc xá của mình.

Tôi thẫn thờ ngồi trên mép khang, thực sự chỉ muốn khóc lớn một trận!

Phải làm sao đây? Tôi không ngờ công việc này lại gặp phải khó khăn lớn đến thế. Môi trường gian khổ ở đây tôi không sợ, nhưng gặp phải một đám người thế này thì phải tiến hành công việc kiểu gì đây? Công việc gieo hạt hoa húng hoa đầu tháng Năm là phải tiến hành rồi, mà bây giờ đã là cuối tháng Tư!

Tôi chợt nhớ đến Tiết Phong.

Đúng vậy, mặc dù mới quen biết người này, nhưng ấn tượng của tôi về cậu ấy không tệ, hay là tôi tìm cậu ấy nói chuyện xem có thể giúp được chút gì không nhỉ?

Tôi nhanh chóng đi tìm Tiết Phong, và nói ra những khó khăn của mình cho cậu ấy nghe.

Tiết Phong nghiêm túc lắng nghe tôi nói xong, nhíu mày trầm tư một lát, rồi cậu ấy nói: "Tôi đi cùng cô một chuyến đến công xã. Bí thư Triệu của công xã là người rất tốt, anh ấy chắc chắn sẽ ủng hộ cô."

Tôi chợt dâng trào một cảm giác biết ơn đối với Tiết Phong, đồng thời cũng sinh lòng tin tưởng đối với cậu ấy. Tôi hỏi cậu ấy: "Trưởng nông trường Tào là người thế nào?"

"Thế nào à?" Cậu ấy cười mỉa mai, "Cả ngày chỉ biết ngồi xổm trên khang uống rượu với cái tên kế toán Hầu đó, suốt ngày kêu ca phàn nàn, chê ĐCSTQ giao cho hắn chức quan quá nhỏ. Tôi thấy ĐCSTQ dứt khoát đừng để những kẻ này làm quan nữa. Biết đâu mọi việc lại còn có thể làm cho tốt hơn. Hắn ta đến đây mấy năm rồi, biến một nông trường tốt lành thành ra nát bét, tôi nhìn mà ngứa mắt, bình thường hay đưa ra ý kiến, thế là thành kẻ thù nước địch chung với hắn và kế toán Hầu... Tuy nhiên, tôi không sợ."

"Cậu tốt nghiệp trường nào vậy?"

"Tốt nghiệp trường cấp ba công xã này ngay, học xong cấp ba, thi trượt đại học, nên ở lại đây làm công nhân luôn... Ai nha, đây đúng là một nơi nghèo khó mà! Từ lúc tôi còn có ký ức đến nay, công xã này chưa từng có ai thi đỗ đại học, cũng chẳng có sinh viên đại học nào đến đây làm việc... Cô là sinh viên đại học phải không?" Cậu ấy hỏi tôi.

"Tôi vừa tốt nghiệp Học viện Lâm nghiệp tỉnh năm ngoái." Tôi nói.

"Vậy cô là sinh viên đại học đầu tiên đến nơi này làm việc rồi... Cô trồng xong hoa húng hoa là đi luôn à?"

"Không. Tôi chuẩn bị ở lại đây lâu dài. Tôi không chỉ muốn nhìn thấy hoa húng hoa lớn lên, mà còn muốn trồng dâu nuôi tằm ở đây nữa!"

"Thật á?" Tiết Phong vô cùng kích động, "Thế thì tốt quá rồi! Cô mặc kệ thái độ của tên Trưởng nông trường Tào với kế toán Hầu đó đi, tất cả công nhân ở đây đều sẽ giúp cô! Cô có khó khăn gì cứ nói với chúng tôi!"

Tôi rất vui mừng — nhanh chóng như vậy đã có được một người nhiệt tình ủng hộ cho sự nghiệp.

Ăn cơm trưa xong, tôi ngồi xe máy kéo của Tiết Phong đi một chuyến đến công xã.

Bí thư Triệu của công xã quả đúng như lời Tiết Phong nói, là một người tốt. Anh ấy nhiệt tình ủng hộ công việc của tôi, nói rằng đây thực chất là làm việc thiện cho xã viên của anh ấy. Anh ấy nói lao động gieo hạt hoa húng hoa cứ để công xã tổ chức, bảo tôi cứ yên tâm. Cần người lúc nào, chỉ cần thông báo một tiếng là được.

Buổi chiều sau khi về, tôi lại tìm Trưởng nông trường Tào một chuyến. Trong phòng của ông ta, tôi đã nói chuyện tôi đi công xã về cho ông ta nghe.

Hơi rượu của ông ta có vẻ đã tỉnh, nói: "Thế à... Cô ngồi xe máy kéo đi à?"

Tôi nói: "Vâng."

Ông ta nói: "Đấy, cái tên Tiết Phong này! Chút kỷ luật tổ chức cũng không có! Sao có thể tùy tiện lái xe máy kéo ra ngoài chứ?"

Tôi nói: "Cậu ấy chở về một xe than."

"Than á? Bây giờ có cần than đâu!"

Tôi chợt nghe thấy tiếng người nói ở phía sau chiếc tủ đựng quần áo lớn: "Cái xe máy kéo này sắp biến thành xe riêng rồi đấy!"

Đó là kế toán Hầu. Tôi không biết cái tên ma men đồi bại này lại ở sau tủ.

Tôi không muốn đôi co với những kẻ này, bèn quay người bước ra cửa.

Buổi chiều, tôi lên kế hoạch chi tiết cho việc trồng cây hoa húng hoa. Trồng bao nhiêu mẫu, dùng bao nhiêu hạt giống, cần bao nhiêu lao động, dự định mấy ngày hoàn thành, phải trả bao nhiêu tiền lương, v.v., tất cả đều được viết thành báo cáo. Tôi chuẩn bị nộp lên cục, đồng thời cũng gửi cho nông trường và công xã mỗi nơi một bản.

Làm xong tất cả những việc này, trời đã hoàn toàn tối đen.

Tôi nhắm mắt tựa lưng vào ghế nghỉ ngơi một lúc. Lúc này, tôi chợt nhớ ra, mình nên viết một thư cho Tiết Phong. Không hiểu sao, kể từ lần trước viết thư cho cậu ấy đến nay, đã rất lâu rồi không nhận được thư hồi âm của cậu ấy. Liệu có phải cậu ấy đã xảy ra chuyện gì không? Bị ốm ư?

Lúc tôi đang nghĩ ngợi như vậy, bỗng nghe thấy bên ngoài truyền đến một tiếng động cơ gầm rú, âm thanh này không giống tiếng của xe máy kéo, rốt cuộc là cái gì đang phát ra tiếng động vậy?

Tôi mỉm cười. Tôi nhớ lại lời Tiết Phong đã nói với tôi vào buổi sáng.

Tôi bước tới, kéo công tắc đèn điện một cái.

Căn nhà nhỏ tối tăm bỗng chốc được ánh đèn điện chiếu sáng rực rỡ!

Thật tuyệt vời làm sao, đèn điện! Tôi phấn khích ngồi xuống trước bàn, trải giấy ra dưới ánh đèn sáng rực bắt đầu viết thư cho Tiết Phong — tôi muốn kể cho cậu ấy nghe về cuộc sống mới và toàn bộ tâm trạng vui mừng của mình...