Tập Ngoại

Lượt đọc: 134 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Nhị Ca Họ Thẩm Được Tăng Lương

❊ ❊ ❊

Khoảng bốn mươi tuổi, mặt dẹt, lông mày mảnh, lúc nào cũng cười tươi như hoa bốn mùa, đó chính là Nhị ca họ Thẩm. Đi đứng cực kỳ cẩn trọng, chân trái bước lên, chân phải phải ngẫm nghĩ một lúc mới dám bước theo sau. Thế nên bả vai bên trái hơi nhô ra ngoài. Vào lúc chân trái và vai trái đã vươn ra, còn chân phải thì đang ngẫm nghĩ, rất có thể chụp cho ông ta một tấm ảnh, dáng vẻ hệt như vị đại nhân vật nào đó vừa mới xuống máy bay.

Từ nhỏ Nhị ca họ Thẩm đã muốn làm đại nhân vật, nhưng cho đến nay vẫn bặt vô âm tín chuyện thành đạt. Vì muốn làm đại nhân vật nên ông ta rất cẩn trọng, sau khi trưởng thành ai ai cũng biết ông ta là kẻ từng trải sành đời. Thế nhưng sự sành đời ấy lại chẳng có gì là kinh thiên động địa cả. Ông ta cảm thấy mình bị chèn ép, rất bi quan. Khắp nơi ông ta đều vắt óc suy tính, việc gì cũng nghĩ ngấu nghĩ nghiến chu toàn, bước chân mãi mãi không một chút rối loạn, thế nhưng lại chẳng đi đến đâu cả. Ông ta không tài nào hiểu nổi. Lúc nào cũng bị chèn ép, ông ta nghĩ; nếu không phải vậy thì... Ông ta vốn định trở nên tinh tế rồi phong phú lên, ai ngờ càng chu đáo tỉ mỉ lại càng thu mình nhỏ lại, giống như quả quýt đặt trong đĩa, ngày một teo tóp đi. Ông ta cảm thấy trống rỗng mà chẳng hiểu vì sao.

Chỉ có một điểm an ủi — ông ta chẳng mấy khi vấp phải trắc trở, làm việc gì cũng phải “nghĩ cho kỹ”, chỉ sợ đụng phải tường đá. Ông ta tránh được rất nhiều chông gai, nhưng đồng thời cũng tránh luôn cả sự vĩ đại; niềm an ủi đã biến thành nỗi thất vọng. Đã ở tuổi bốn mươi, ông ta chưa từng một lần bay lên được. Né tránh được vài chông gai, quả thật là vậy, nhưng miệng chúi dụi vào đống cát, tuy không đau mà lại thấy ngột ngạt khó chịu làm sao.

Đối với người trong nhà, ông ta xem như đã trọn vẹn tình nghĩa. Thế nhưng họ đều bắt nạt ông ta. Vợ ông lại muốn may một chiếc áo dài vải ḍa màu xanh. Ông ta theo lệ cũ lại "nghĩ cho kỹ", không nói được, cũng chẳng nói không. Ông ta đành phải nghĩ cho kỹ: tính tuổi tác, bà ấy cũng đã ba mươi lăm, ba mươi sáu rồi, còn mặc cái loại vải dạ ấy nỗi gì? Xét về nhu cầu, chẳng phải bà ấy đã có hai ba chiếc áo dài rồi sao? Xét về thể diện, hình như nên may quần áo mới cho lũ trẻ trước đã, xét về... Ông ta nghĩ ra vô số lý do, nhưng lại không tiện nói thẳng với bà ấy. Nghĩ cho kỹ vẫn là an toàn nhất.

- Nghĩ cho kỹ, cứ nghĩ cho kỹ mãi, - Nhị tẩu bực bội phát hỏa: - Nghĩ cái con khỉ khô nhà anh ấy! Cả đời anh rốt cuộc đã nghĩ ra được cái tích sự gì rồi hả?!

Lông mày mảnh của Nhị ca họ Thẩm nhíu chặt lại, vợ ông chưa từng đanh đá, dữ dằn như thế bao giờ. Ông ta thấy không tiện cãi lại, dù sao cũng là vợ chồng già với nhau, đừng để rách việc mất mặt. Vợ ông rồi sẽ phải hối hận thôi, chắc chắn là thế. Ông ta tự kìm chế bản thân, chờ đợi cô ấy hối hận.

Thế nhưng đã một hai ngày trôi qua, ông ta mãi vẫn không quên được những lời vợ nói, khoảnh khắc nào cũng không quên. Từng giây từng phút hai câu nói ấy cứa vào tim ông ta. Dường như ông ta đã quên mất đó là do vợ mình nói, ông ta đã quên mất sự đanh đá và dữ dằn của vợ. Câu nói ấy tựa như một sự khải thị, một lời nhắc nhở, một cuộc tấn công tổng lực hướng vào sinh mệnh. "Cả đời đã nghĩ ra cái tích sự gì rồi! Cứ nghĩ cho kỹ mãi! Nghĩ cái con khỉ khô!" Ngày trước, hễ vợ nổi giận, ông ta chỉ cho rằng đó là một thứ áp lực — ông càng chu đáo tỉ mỉ, càng chu toàn, khôn ngoan bao nhiêu, thì mọi người lại càng bắt nạt ông bấy nhiêu. Lần này thì không giống thế nữa. Đây không phải là áp lực, không phải là làm mình làm mẩy, mà là một thứ dao động nào đó, giống như một cơn cuồng phong muốn bật tung gốc một cái cây già cỗi hiền lành, nhổ tận gốc! Bỗng chốc ông ta như bừng tỉnh: sự trống rỗng của sinh mệnh, tất cả đều vì cái tội cứ nghĩ con khỉ khô ấy mãi. Ông ta phải làm gì đó mới được, đã làm là làm tới bến, không còn nghĩ ngợi gì nữa.

Đúng vậy, mua ngay vải dạ cho cô ấy, không cần nghĩ ngợi gì sất. Sinh mệnh là để tuôn trào ra ngoài, chứ không phải để nuôi rùa trong chum. Không thể thế được! Ba hào rưỡi một thước vải dạ. Mua, chẳng cần nghĩ ngợi, thậm chí chẳng thèm trả giá, mua là mua.

Gió bấc thổi lồng lộng, ít chiếc lá vàng trong ánh chiều tà trông tựa như vàng khối. Gió quất vào khuôn mặt dẹt, lạnh buốt nhưng sảng khoái. Mùa thu cũng có vẻ huy hoàng của nó. Nhị ca họ Thẩm kẹp cuộn vải dạ đó trong nách, bước đi gần như bất cần đời, vai lệch một bên, hai chân chẳng ai nhường ai, lảo đảo bước đi. Chẳng thèm nghĩ ngợi, có đụng phải người ta cũng đáng đời. Đây mới gọi là có khí phách chứ. Trước tiên phải cho vợ trầm trồ đã, ba hào rưỡi một thước vải dạ đấy, chẳng thèm mặc cả một xu, có khí thế chưa! Hai bên má phẳng lì của Nhị ca họ Thẩm đỏ bừng lên, trong lòng rạo rực. Sinh mệnh phải là thứ ấm áp nhiệt huyết chứ, ông ta nghĩ, cảm thấy thật sảng khoái.

- Cho anh này, vải dạ đấy! - Thậm chí còn chẳng tiện nói giá bao nhiêu tiền một thước, ra vẻ nam nhi đại trượng phu. - Anh đấy nhé, - Vợ ông cười, một nụ cười mang vẻ xem thường, - Chẳng thèm hỏi em đã mua mà tự ý mua luôn, thật đấy, em đã mua từ hôm qua rồi. Hay thật, lại thành ra mua đúp hai phần. Bộ nhà anh nhiều tiền lắm phỏng?! - - Thế sao cô không bảo tôi trước hả?! - Nhị ca họ Thẩm vẫn không chịu lép vế, nhân cơ hội đáp trả vợ vài câu cứng rắn: - Mua đúp thì chẳng sao cả, mua rồi là mua! - - Ôi chao, xem cái khí thế này kìa! - Vợ ông suýt chút nữa thì phải nể chồng một phép. - Lại ăn phải gan hùm mật gấu gì rồi đấy à? Không thèm báo trước cho anh phỏng, có bận nào mà "nghĩ cho kỹ" của anh không phải là cái kiểu xì hơi trong ống đu đủ đâu cơ chứ?! - Vợ ông quyết định không thèm nể ông ta nữa.

Nhị ca họ Thẩm không nói gì thêm, trong lòng nổi máu sĩ diện. Sắp bốn mươi tuổi rồi, không thể cứ co ro lại mãi được. Anh hùng vĩ nhân thì phải có khí phách, không suy trước tính sau gì sảng khoái biết bao, đúng thế! Ngày hôm sau đến nha môn, bước đi rất nhanh. Gặp người quen thì gật đầu một cái cho qua chuyện, hướng về phía gốc cây hay cột điện thì cũng chẳng thành vấn đề. Làm cho họ kinh ngạc, thế mới đúng điệu.

Đồng nghiệp trong nha môn có ba người được tăng lương. Nhị ca họ Thẩm quyết định đi gặp quan trên, không cần nghĩ ngợi gì sất. Nhị ca họ Thẩm làm việc trong nha môn đã nhiều năm, có việc gì qua tay ông ta mà xảy ra sai sót cơ chứ. Tăng lương mà không có phần của ông ta á? Được thôi! Ông ta ngực ưỡn cẳng trân, tự cảm thấy mình cao lên một bậc, đi thẳng đến phòng Tư trưởng.

- Tư trưởng, tôi xin tăng lương. - Chẳng cần nghĩ ngợi, muốn gì nói nấy. Đây chính là con đường dẫn tới sự vĩ đại.

- Tiên sinh họ Thẩm đấy à, - Tư trưởng tỏ ra rất hòa nhã với nhân viên kỳ cựu, - Ngồi đi, ngồi đi.

Chẳng cần nghĩ ngợi gì, Nhị ca họ Thẩm ngồi xuống đối diện Tư trưởng, mặt đỏ bừng. - Muốn tăng lương à? - Tư trưởng cười cười, - Là người làm lâu năm rồi, đương nhiên là phải thế, có điều, để tôi nghĩ đã.

- Không cần nghĩ ngợi gì nữa đâu Tư trưởng, nói một câu cho dứt khoát đi! - Trái tim Nhị ca họ Thẩm suýt nổ tung, giọng nói run rẩy, cả đời ông ta chưa từng nói những lời như thế bao giờ.

Tư trưởng sững sờ, cấp dưới chưa từng có ai dám ăn nói kiểu này, đặc biệt lại là Nhị ca họ Thẩm; chắc chắn Nhị ca họ Thẩm có vấn đề gì rồi, có lẽ đã nốc hai chén rượu đây mà. - Tiên sinh họ Thẩm, tôi không thể trả lời anh ngay được; thế này đi, tối nay anh đến nhà tôi, chúng ta nói chuyện nhé?h

Nhị ca họ Thẩm thấp thỏm đánh trống trong lòng, suýt chút nữa thì thốt lên câu "để tôi nghĩ đã". Ông ta kịp kìm chặt miệng lại: - Tối gặp ạ, Tư trưởng. - Ông ta lùi bước ra khỏi phòng. Ý gì đây nhỉ? Ý gì thế này? Mặc thây nó chứ, đã làm là làm rồi. Nhìn cái nét mặt của Tư trưởng, có lẽ... Mặc kệ! Dằng nào cũng chết chứ sống sao nổi. Thế nhưng, nhỡ mà thực sự... Mặt Nhị ca họ Thẩm cứ tái dần đi, đôi môi tự động mấp máy. Ông ta phải đi uống chén rượu cái đã, rượu là thứ đồ chơi của mấy kẻ anh hùng. Thế nhưng ông ta lại chẳng đi uống rượu, ông ta vốn không có cái thói quen đó.

Ông ta quyết định đến nhà Tư trưởng. Chắc chắn là không có chuyện gì xấu đâu; nếu thực sự đắc tội với Tư trưởng, còn mời người ta đến nhà làm gì nữa chứ? Biết đâu lại còn có chút ít báu bở ấy chứ, kết quả của việc "cứng rắn" đấy; con người ta sống là phải cứng cỏi, dẫu chỉ có một lần hiếm hoi đi nữa. Ông ta không sợ nữa, cũng chẳng nói cho vợ biết, cứ lầm lì đi gặp Tư trưởng, khi nào đạt được mối lợi rồi mới nói cho cô ấy biết, phải cho cô ta lác mắt chơi vài vố mới được. Nhị ca họ Thẩm gần như nổi cả hứng.

Tư trưởng thực sự đang đợi ông ta đấy. Vô cùng khách khí, lại còn gọi ông ta là Nhị ca họ Thẩm: - Anh có thâm niên hơn tôi, anh em tụi tôi sau lưng toàn gọi anh là Nhị ca họ Thẩm thôi, ngồi đi, ngồi đi! - Nhị ca họ Thẩm cảm kích Tư trưởng khôn nguôi, lại nghĩ đến lỗi lầm của mình, lẽ ra không nên nổi nóng với Tư trưởng mới phải. - Tư trưởng, tôi xin lỗi, tôi đã thất lễ quá. - Nhị ca họ Thẩm thưa bấy nhiêu câu, trong lòng thấy xuôi tai. Chỉ khi nói năng thế này ông ta mới cảm thấy tự nhiên, đúng mực. - Chắc là mình điên mất rồi, lại đi trở mặt với Tư trưởng cơ chứ, - Ông ta tự nhủ thầm. Ông ta chẳng còn tí cứng rắn nào nữa, ngồi ngay ngắn quy củ, mắt dán chặt vào đầu gối mình. - Tư trưởng gọi mình đến có việc gì nhỉ? - - Không có gì đâu, trò chuyện chút thôi.h

- Vâng ạ. - Giọng Nhị ca họ Thẩm vừa trầm vừa ấm tai, đến tai ông ta nghe còn thấy lọt tai nữa là. Nói dứt lời, dường như văng vẳng theo sau một tiếng vọng: "Mày lại co ro lại rồi đấy", ông ta cũng tự nhận thấy bản thân mình đang ngày một teo tóp lại thật. Thế nhưng ông ta không thể thay đổi được, đặc biệt là khi đứng trước mặt Tư trưởng. Tư trưởng lớn hơn ông ta rất nhiều, ông ta buộc phải thừa nhận mình chỉ là một kẻ "tép riu". Hơn nữa Tư trưởng lại khách khí như thế, người ta đã cho thể diện mà không nhận thì cất vào đâu cho hết?

- Anh làm việc trong nha môn cũng mười năm rồi nhỉ? - Tư trưởng hỏi, rất đỗi thân tình.

- Hơn chục năm rồi ạ, - Nhị ca họ Thẩm không dám bày tỏ nhiều cảm xúc, nhưng trong lòng lại không kìm được niềm tự hào, sinh mệnh rốt cuộc cũng không uổng phí, mười mấy năm nay, công việc lúc nào cũng thuận buồm xuôi gió, vững vàng, quen việc, chưa từng vấp phải trắc trở nào.

- Còn muốn làm tiếp nữa không? - Tư trưởng cười cười.

Nhị ca họ Thẩm không sao đáp lời nổi, chỉ cảm thấy cơ thể cứ hóp lại. Trái tim ông ta nhói lên một cái. Còn muốn làm tiếp nữa không? Có chứ. Thế nhưng, cứ tiếp tục thế này mãi thì có nên nổi một con người nên hồn không cơ chứ? Ông ta thực sự không dám tự hỏi bản thân mình nữa, lưỡi cứng đờ, tất cả đều trống rỗng, trống rỗng hoàn toàn. - Anh xem, hôm nay anh tìm tôi... tôi hiểu... anh là thế, tôi há chẳng phải cũng thế sao. - Tư trưởng trầm ngâm chốc lát. - Chúng ta xêm xêm nhau cả. Không cần nghĩ ngợi gì, câu anh nói ấy, rất chuẩn. Cả hai chúng ta đều hỏng vì cái bệnh cứ phải nghĩ cho kỹ đấy. Sống thế này chẳng phải là sống, mà chỉ là chắp vá tạm bợ thôi. Anh đã chạm đến chỗ sâu thẳm trong tôi. Cả hai chúng ta đều từng trải qua những khoảng thời gian như thế, chỉ có điều rất ít ai dám nói ra một cách thẳng thắn như anh. Chúng ta đem trái tim đặt trọn vào lòng bàn tay để nâng niu. Càng sống lại càng teo tóp lại. - Trong ánh mắt Tư trưởng lộ rõ cảm xúc chân thật.

Trong miệng Nhị ca họ Thẩm ứa ra ngụm nước bọt. - Tư trưởng, đúng vậy! Chúng ta, tôi, ngày nào cũng ngẫm nghĩ, chỉ để "trốn tránh", giống như loài ruồi nhặng vậy. Đối với bất kỳ ai, bất kỳ việc gì, cũng đều phải nghĩ cho kỹ. Tinh ranh, không chịu thiệt. Thực ra, thực ra... - Ông ta không tài nào tìm thêm được từ ngữ nào nữa, cổ họng như nghẹn lại thứ gì.

- Đến bao giờ chúng ta mới có thể thôi không nghĩ ngợi vẩn vơ nữa đây? - Tư trưởng thở dài.

- Đến bao giờ mới thôi không nghĩ ngợi vẩn vơ nữa đây? - Nhị ca họ Thẩm lặp lại một câu, xem như câu trả lời.

- Nói thật nhé, lúc anh nói câu "không cần nghĩ ngợi" ấy, anh đang nghĩ gì thế? - - Tôi á? - Nhị ca họ Thẩm muốn trào nước mắt: - Tôi chỉ muốn đặt bản thân mình vào chỗ nào có đệm lót êm ái, để không bị ngã dập mông thôi. Nhưng cũng có lúc, chẳng nghĩ ngợi gì sất, chỉ là một thói quen, một thói quen mà thôi. Hễ tôi thốt ra ba chữ đó là tự bản thân tôi lại thấy mình nhỏ bé đi một chút. Thế nhưng tôi vẫn cứ phải nói, giống như chim sẻ con cứ nghe thấy tiếng động là thể nào cũng phải bay vụt lên một cái. Bản thân tôi thì cứ thế thu thỏm nhỏ bé lại, đồng thời tôi lại gọi cảm giác khó chịu ấy là sự chèn ép. Tôi đâm ra đa nghi. Việc gì cũng thấy chống đối lại với mình. Tôi chẳng nắm bắt được thứ gì trong tay, chỉ mong sao đừng bị chìm nghỉm xuống, giống như kẻ không biết bơi ngã xuống sông vậy. Tôi — -

- Giống như kẻ chẳng có bệnh gì mà lại cứ sợ phát bệnh vậy thôi, - Tư trưởng cướp lời. - Chuyện gì cũng nghĩ đến chiều hướng tồi tệ trước tiên, lúc nào cũng mỉm cười để giải thích theo chiều hướng tiêu cực cho những lời hay ý tốt của người ta. - Ông ta ngừng lại một lát. - Thôi, không cần nhắc nhiều về chuyện quá khứ nữa, bây giờ chúng ta phải làm thế nào đây? - - Làm thế nào đây ạ? - Nhị ca họ Thẩm hỏi theo, lòng dạ trống hoác. - Chúng ta phải có khí phách chứ, tôi nghĩ thế? -

- Hôm nay ở nha môn coi như anh đã có khí phách rồi đấy, - Tư trưởng lại cười cười, - Thế nhưng, giả sử người anh gặp không phải là tôi, thì khí phách của anh sẽ có kết cục thế nào? Ngày mai nếu tôi nổi máu anh hùng với Bộ trưởng một trận, thì sẽ ra sao nào? -

- Chắc là chuyện hỏng bét hết cả rồi chứ sao nữa! -

- Nhị ca họ Thẩm này, giả sử ở Tứ Xuyên, hoặc Thanh Hải, có một công việc cần đến hai kẻ cứng cỏi, hai chúng ta cùng đi, anh có đi không? -

- Để tôi nghĩ... - Nhị ca họ Thẩm bất giác thốt lên.

Tư trưởng ngửa cổ cười lớn, nhưng ông ta nhanh chóng kìm lại ngay: - Nhị ca họ Thẩm, đừng đỏ mặt chứ! Tôi cũng sẽ nói thế thôi, nếu anh hỏi tôi câu đó. Chúng ta tiêu đời cả rồi. Người ta nhờ chúng ta chuyển một bức thư, mang theo chút đồ đạc gì đó, chúng ta cũng đều phải "nghĩ cho kỹ" chán chê. Quen thói mất rồi. Phải chui đầu vào chăn bông trùm kín mít chúng ta mới ngủ ngon giấc được cơ mà. Nhị ca họ Thẩm, ngày mai tôi sẽ thay mặt anh đi làm thủ tục tăng lương. - Hai chữ "Cảm ơn" nghẹn ứ ở cổ họng Nhị ca họ Thẩm.

Đăng trên tạp chí "Hiện đại" số 1, quyển VI, tháng 11 năm 1934

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.