“Mai!” Văn khẽ gọi, những lời đã định nói bỗng nhiên rối tung cả lên; ánh mắt rời khỏi khuôn mặt Mai, mỉm cười nhìn Tiểu Thuần.
Tiểu Thuần, chú hổ con béo múp tám tháng tuổi, phụ họa nụ cười với bố, hai bên khóe mũi hằn lên mấy cái lúm đồng tiền nhỏ.
Văn cúi gằm xuống; nụ cười ngây thơ lúc này còn sắc bén hơn cả dao.
Tiểu Thuần không thấy mắt bố đâu, liền dụi đầu vào ngực mẹ, ngước mặt nhìn mẹ. Mẹ đang thẫn thờ nhìn ra cửa sổ, tầm nhìn hướng ra xa một chút mới kìm được giọt nước mắt chực trào. Tiểu Thuần chán chường ú ớ vài tiếng, bờ lợi hồng hào hé lộ ra ngoài. Thường ngày dưới ánh đèn, Văn hay dán một miếng bông gòn lên chiếc cằm bụ bẫm đó để rọi bóng lên tường; Mai dịu dàng gọi: Ông cụ non, ông cụ non; Tiểu Thuần ú ớ, cười ngây ngô, đôi khi còn cười khấc khấc thành tiếng. Đêm nay, mẹ chỉ lơi lãng ôm thằng bé trong tay, thẫn thờ nhìn cửa sổ; rèm cửa sổ màu xanh vẫn chưa được kéo xuống.
Tiểu Thuần lại phát ra ba bốn thứ âm thanh, tùy tiện ghép thành những câu ngắn ngủn nhằm khơi gợi tình yêu trong lòng người lớn. Mẹ không kìm được nữa, cúi đầu mạnh mẽ hôn lên mái tóc ngắn của Tiểu Thuần mấy cái, nỗi đau đớn theo giọt nước mắt rơi xuống mái tóc con. “Không phải bệnh dạ dày!” Định nói thêm, nhưng nỗi cơn đau cùng với sự bùng nổ ngắn ngủi ấy lại bóp nghẹt tâm can, giống như dòng nước phía đuôi thuyền rẽ ra rồi lại khép lại. Không lau nước mắt của mình, cô nhẹ nhàng dùng lòng bàn tay lau khô mái tóc cho Tiểu Thuần.
Văn cảm thấy bản thân mình chẳng khác nào cầm thú. Lúc trước, niềm vui nào mà hắn chẳng hứa hẹn với cô? Toàn là lừa dối, lừa dối! Bản thân hắn đau khổ; nhưng nỗi đau của cô phải lớn hơn gấp bao nhiêu lần? Hắn nhớ lại cảnh tượng trước khi kết hôn... Cô lúc ấy... Chưa đầy hai năm... Không thể nghĩ tiếp được nữa; nếu cứ nghĩ tiếp, hắn sẽ không thể thừa nhận sự thật trong quá khứ, và cũng chẳng tìm được chút an ủi nào. Hắn không thể hoàn toàn vứt bỏ hy vọng. Chỉ có hy vọng mới có thể giảm bớt tội lỗi, mặc dù trong quá khứ hắn cũng thường làm thế, nhưng chẳng mang lại tác dụng là bao. “Lúc chưa có Tiểu Thuần, chẳng phải cô ấy cũng thường xuyên chán ăn đó sao?” Nụ cười của hắn yếu ớt không còn nổi một nửa sức lực. Nhớ lại Mai trước khi mang thai Tiểu Thuần, sự tái nhợt của cô lúc đó chỉ là thỉnh thoảng, tựa như đóa đỗ quyên chớm nở, lát sau là lại ửng đỏ lên. Bây giờ... “Đừng nhát gan quá chứ, không thể là cái đó đâu.” Hắn bế xốc Tiểu Thuần qua, ánh mắt liếc nhìn Mai; gương mặt Mai, qua ngơ ngác hai năm trời, cứ ngỡ như là của một người khác; so với khuôn mặt ánh sữa của Tiểu Thuần, cô quả thực đã ra dáng một người mẹ. Lúc soi gương chắc cô phải đau lòng lắm nhỉ? “Ngoan nào, theo bố hát một bài nhé.” Thế nhưng hắn không hát nổi, hắn không tìm thấy giọng nói của mình. Chỉ có làn da mát lạnh và mịn màng của Tiểu Thuần mang lại cho đôi môi hắn chút cảm giác dễ chịu, trong lòng cũng bình yên hơn đôi chút.
Mai đổ gục xuống giường, vùi mặt vào gối.
Văn vừa xốc Tiểu Thuần lên vừa đi quanh phòng, mặc cho Tiểu Thuần giật tai, kéo tóc mình. Ánh mắt hắn không rời khỏi Mai: Đó có phải là Mai không? Đã từng học chung bốn năm với Mai, thậm chí lần đầu tiên gặp gỡ — ở ngoài phòng đăng ký — hắn vẫn còn nhớ rất rõ. Mai khi đó trông như một chú chim bói cá. Con người đang nằm trên giường lúc này, lẽ nào vẫn là cô ấy? Cô đang nghĩ gì vậy? Cuộc đời cứ ảm đạm khó nắm bắt như thế này sao? Chân như muốn nhũn ra, hắn ngồi thụp xuống mép giường. Gương mặt hổ thẹn mang nụ cười giả tạo áp vào má phúng phính của Tiểu Thuần, “Mẹ không khóc, Tiểu Thuần không khóc.” Tiểu Thuần chẳng khóc lóc gì cả, chỉ cặm cụi né tránh mặt bố — đến tối, lởm chởm râu của bố lại cứng ngắc lên — nó thò ngón tay trong miệng ra quẹt lên mặt bố.
Đầu Mai hơi nhúc nhích: “Pha chút bột dinh dưỡng xem sao, Thuần, lại đây!” Cô chậm rãi ngồi dậy, vô thức liếc nhìn phần bụng của mình; muốn nợ ợ hơi nhưng không ợ ra được.
“Dạ dày không tốt, sữa đương nhiên không tốt,” Văn vô cùng khó xử mà cố nghĩ theo chiều hướng tích cực. Hắn đọc hướng dẫn trên hộp.
“Làm nhanh lên đi, đến giờ ăn rồi; ăn xong còn ngủ!” Mai nôn nóng.
Đây không phải là sự sốt ruột trong những cuộc cãi vã nhỏ nhặt thường ngày giữa vợ chồng, Văn nhìn ra: Đây là một thứ cáu kỉnh không biết phải làm sao, là nỗi xót xa buồn bực chỉ chực bùng phát. Văn tha thứ cho cô, điều này không phải do cô muốn; nhưng trong sự tha thứ ấy, hắn lại cảm thấy một chút hoảng sợ. Hắn vội vàng pha bột.
Tiểu Thuần nuốt trọn một miếng. Lòng Mai dịu xuống đôi chút, vô cùng tinh tế mà cũng đầy nặng nề cầm lấy thìa thứ hai. Văn nhìn đôi tay cô, vẫn trắng trẻo mịn màng như thế, nhưng lại phù nề nhẹ, trắng trẻo một cách thiếu tự nhiên. Tiểu Thuần đã nhận ra mùi vị, ngậm ngụm nước trắng thứ hai trong miệng, thầm tính toán, rồi bắt chước kiểu phun răng mà phì một cái, nước trắng chảy xuôi theo khóe miệng, trên mũi cũng vương lại vài hạt trắng nhỏ. Cổ họng Văn nghẹn lại, đến một tiếng “ngoan” cũng chẳng thốt nổi.
“Bảo bối Thuần Thuần!” Mai trấn tĩnh trong sự hoảng loạn, dời toàn bộ sự chú ý khỏi mọi phiền muộn để đặt lên người Tiểu Thuần, cô hoàn toàn trở lại làm mẹ: “Nào, ăn đi, ăn đi—” Bản thân cô chép chép miệng, lại dịu dàng đút cho thằng bé thêm một thìa.
Đôi chân bụ bẫm của Tiểu Thuần đạp tung lên, tuy không khóc — từ trước tới nay nó vốn không thích khóc — nhưng lại ú ớ một tràng, biểu thị quyết không ăn thứ đồ mới này.
“Thôi vậy,” đàn ông vốn thiếu kiên nhẫn, “A—” Nhưng chẳng có cách nào khác.
Mai thở dài, không hoàn toàn thừa nhận thất bại, nhưng cũng không nỡ ép buộc đứa trẻ, liền cởi vạt áo: “Ăn đi, chẳng có chất dinh dưỡng gì cả!”
Tiểu Thuần như ong về tổ lao ngay vào bầu vú mẹ, giữa lúc bận rộn vẫn không quên liếc nhìn bố một cái. Bố chỉ muốn độn thổ cho xong. Tiểu Thuần bú rất ngon lành, dùng ngón tay nghịch ngợm bên bầu vú trống không còn lại. Mai trân trân nhìn đôi má của đứa trẻ, dường như chẳng hề suy nghĩ điều gì; hoàn toàn tự nguyện, không chút do dự, sẵn sàng dâng hiến tất cả cho Tiểu Thuần. Thế nhưng “không có chất dinh dưỡng”! Cô ngẩn ngơ nhìn đôi má bầu bĩnh ấy, trống trải vô hạn. Văn nhìn ngực vợ. Bộ ngực từng khiến hắn mê mẩn cuồng dại ấy, vì Tiểu Thuần mà mất đi sức hút, giờ đây lại hóa thành chất độc của Tiểu Thuần — không có chất dinh dưỡng! Hắn lắng nghe tiếng bú sữa thoang thoảng, ôn nhu tuyên bố tội lỗi của người lớn. Hắn cảm thấy sự tôn nghiêm của mình đang dần biến mất. Đôi mắt Tiểu Thuần khép lại dần, hoàn toàn phó thác vào người lớn, buộc phải ngậm vú mà ngủ thiếp đi. Bú sạch bên này, đổi hướng khác, nó lại mở to mắt, đôi môi ướt át cong lên tạo thành nụ cười ngây ngô trong cơn ngái ngủ. Văn quay phắt đầu đi. Mai máy móc vỗ về đôi chân nhỏ, Tiểu Thuần đã ngủ say.
Sự tĩnh mịch mới khó chịu làm sao. Nếu không nói thêm điều gì nữa, lồng ngực Văn dường như sắp nổ tung. Ghé sát tai Mai, hắn khẽ nói: “Ngày mai sang chỗ lão Mông khám thử xem sao; cắt mấy thang thuốc uống xem thế nào.” Hắn vẫn hy vọng đó là bệnh dạ dày, bệnh dạ dày vào lúc này là điều rất cần thiết, là cứu cánh đấy!
Mai gật đầu: “Uống thuốc thang, sữa sẽ càng kém đi đấy.” Cô buộc phải thận trọng vì Tiểu Thuần, bản thân cô thế nào cũng được.
“Nói với lão Mông cho rõ ràng, là đang có con bú sữa.” Hy vọng của Văn là vô tận, tựa như niềm tin vào một vị thầy thuốc Đông y có thể cứu rỗi vạn vật.
Suốt đêm, vợ chồng đều ngủ không ngon giấc; Tiểu Thuần chốc chốc lại tỉnh dậy, nó đói. Khi hai bàn tay nhỏ bé vươn ra, chúng giơ cao lên như thể bị kinh hãi, rồi nhắm mắt ê a vài tiếng; nghe thấy tiếng ru hời của mẹ lại miễn cưỡng ngủ tiếp; lát sau lại tỉnh. Mai gượng sức ru hời, nhẹ nhàng vỗ về con, thỉnh thoảng lại khẽ thở dài, một tiếng thở dài hòa trộn giữa sự kiệt quệ, nhẫn nhịn, ân hận và xót xa yêu thương. Văn không dám thở mạnh, mở trừng trừng đôi mắt nhìn bóng tối. Hắn chẳng dám nghĩ gì, nhưng lại nghĩ đến tất cả mọi chuyện, càng nghĩ càng mông lung. Một hành vi yêu đương, lại khơi nguồn cho biết bao áp lực không thể tháo gỡ mang tên sinh tử bệnh tật. Ai từng nghĩ tới điều này, vào hai năm trước chứ?
Buổi sáng mùa xuân chẳng hề mang lại niềm vui hân hoan, quầng thâm dưới mắt Mai đậm ngần, khuôn mặt tái mét. Văn không dám nhìn kỹ cô. Hắn ngáp liên hồi, nước mắt vương trên mặt, ngốc nghếch chẳng khác nào thằng hề. Hắn đi xin nghỉ phép, vội vã quay về trông con để Mai có thể đi khám bệnh.
Tiểu Thuần rất ngang ngược, cùng bố xé giấy chơi, giật mũi bố... Thế nhưng, chơi được một lúc lại ú ớ kêu lên, mang theo vẻ lo lắng ngầm. Bố dùng đủ chiêu trò mới khiến nó cười thành tiếng được, nhưng trong lòng lại vô cùng đau đớn. Hắn chốc chốc lại nhìn chiếc hộp đựng bột dinh dưỡng kia. Tiền bạc vốn khó kiếm, chẳng lẽ lại không mua nổi bột dinh dưỡng cho Tiểu Thuần, giả sử như con chịu ăn; đằng này nó không ăn. Tiểu Thuần gầy rộc đi, suốt ngày khóc lóc quấy nhiễu, cho đến tận... hắn không dám nghĩ tiếp nữa. Lại nhìn Tiểu Thuần ngay lập tức, xem con đã gầy đi chút nào chưa? Đôi mắt Tiểu Thuần có vẻ trũng xuống, nếp mí mắt sâu hơn một chút, trông đáng thương mà lại càng tuấn tú hơn!
Tiền! Chẳng muốn nghĩ đến nó; nhưng há lại dám không nghĩ ư? Hết thảy mọi sự mọi vật đều in hằn giá trị của nó! Mỗi tháng hắn lĩnh sáu mươi đồng. Hắn không chê ít. Thế nhưng tiền nhà, tiền quần áo, ăn uống, giao thiệp, nuôi con đều dựa vào sáu mươi đồng này; rốt cuộc là túng quẫn đến mức không thở nổi, dù có chê ít hay không. Vì Tiểu Thuần, ngót nghét một năm nay họ chẳng sắm nổi một bộ quần áo mới, chẳng đi xem nổi một bối phim hay vở kịch nào. Vì Tiểu Thuần, Mai đã nghỉ việc. Mai mỗi tháng phải uống năm đồng tiền sữa. Nhưng Tiểu Thuần là tất cả; tiền ít thì tiêu ít đi thôi, ngoại trừ những thứ dành cho Tiểu Thuần. Ai mà ngờ có ngày mình lại làm cha mẹ chứ? Khi kết hôn, tiền bạc có thể tiêu xài tùy thích. Hai cử nhân đại học chẳng lẽ lại sợ không kiếm nổi tiền sao? Sau khi kết hôn, cả hai đều đi làm, mặc dù tiền lương không cao như kỳ vọng, thế nhưng có nhiều tiêu nhiều, có ít tiêu ít, chẳng phải vẫn rất tự do hay sao? Sáng ra ngoài, tối về nhà, gia đình ba gian nhà nhỏ chẳng khác nào quán trọ dài hạn. Sự “tùy hứng” ấy làm tăng thêm hương vị lãng mạn. Thích đi ăn ngoài, đứng lên là đi; thích tự nấu thì cùng nhau xắn tay vào bếp. Cuộc sống hoạt bát như loài chim én, mọi thứ đều vượt qua nhờ những nhịp đập của buồng tim, tựa như vượt rào trong cuộc thi điền kinh vậy. Cuộc gặp gỡ mỗi tối là một thử nghiệm yêu đương mới mẻ... Chỉ có mùi hương riêng biệt nhưng hòa quyện vào nhau của hai người là cố định, vương vấn và luân chuyển trên rèm cửa, trên vành cốc, trên chiếc khăn mặt. “Chúng mình cứ thế này mãi nhé!”
“Chúng mình cứ thế này mãi nhé!”
Cứ thế này mãi, ai mà sợ thiếu tiền chứ? Đủ ăn đủ uống là được. Ai thèm tiết kiệm cơ chứ? Hai cử nhân đại học còn phải lo không tìm được việc nhỏ mà làm hay sao. “Chúng mình cứ tự do thế này mãi, cứ yêu nhau thế này mãi!” Cuộc sống tựa như đóa hoa không chút bận tâm, đón nhận ánh nắng ấm áp của mùa xuân. Thế nhưng, dần dần, trong căn gác nhỏ đơn sơ này lại xuất hiện một hiện tượng mới đầy đáng sợ, một sinh thể sống đang vươn nanh múa vuốt mở rộng thế lực của nó, nó sẽ biến tổ ấm này thành nhà tù của sự sống! Họ sợ hãi!
Sợ hãi thì có ích gì, rốt cuộc thì Tiểu Thuần cũng đã chào đời. Sự kiêu hãnh của bản năng làm mẹ gánh vác nỗi đau đớn thể xác; sự kinh ngạc lẫn tiếng khóc của Mai khiến Văn vừa bất an vừa ôm ấp hy vọng. Để giảm bớt đau đớn cho cô, hắn không cho cô đi làm nữa, mà tìm giúp cô một người ở. Cả hai vừa hy vọng, lại vừa sợ hãi. Ai mà biết làm cha mẹ phải thế nào chứ? Điều rõ ràng nhất chính là cảm giác bị tiền bạc đè nặng. Hai cử nhân đại học, nay đã có một người không thể đi làm. Văn không sợ; Mai nói: Chỉ cần con cai sữa là cô lại tiếp tục đi làm. Thế nhưng rốt cuộc họ vẫn sợ. Trải nghiệm chưa từng có ập đến, khiến họ suy giảm sự tự tin, thấu hiểu rằng một đứa trẻ mang đến biết bao phiền toái bất ngờ. Không kìm được, họ đâm ra hoài nghi sinh mệnh tương lai này. Chẳng ai dám nói thẳng ra ý định bỏ quách nó đi, nhưng trước mắt chẳng thấy chút ánh sáng nào... Văn và Tiểu Thuần thỉnh thoảng lại bất giác nhìn ra ngoài cửa sổ; Tiểu Thuần đã biết tìm mẹ, còn Văn thì chờ đợi sắc mặt của Mai. Những biểu cảm và sắc mặt khác nhau của cô, hắn đều thuộc làu làu. Giả sử gương mặt cô có biểu hiện thế này... hoặc thế kia... Trái tim Văn lại đập thình thịch, chùng xuống, hoảng sợ và hy vọng giao tranh bất phân thắng bại trong lồng ngực. Tiểu Thuần đã có chút cáu kỉnh, bấu lấy chiếc bàn giận dỗi. “Bố bế ra sân hóng gió nhé?” Đội chiếc mũ trắng lên, đi ra sân, Tiểu Thuần lại mỉm cười.
“Mẹ về rồi kìa!” Văn nghe thấy tiếng bước chân trên nền gạch. Tiếng bước chân nhẹ nhàng chính là điềm lành; quả nhiên từ sau bức bình phong xuất hiện một khuôn mặt tươi cười. Cô kẹp chiếc cặp da nhỏ dưới nách, ngẩng cao đầu một chút, lại tìm lại được vẻ lanh lợi nhẹ nhàng thuở trước.
Trái tim Văn dường như tan chảy trong nụ cười ấy.
Chẳng kịp cởi áo bào dài, Mai đã đón lấy Tiểu Thuần, áp má vào má con. Vạt áo dài dính một vết dầu mỡ lớn, cô cũng chẳng màng tới; một năm trước, có đánh chết cô cũng chẳng đời nào mặc nó ra đường.
“Hỏi lão Mông rồi, không phải hỉ tín đâu; lão già vừa cười vừa nói thế, em mới chẳng sợ lão ấy chứ!” Đôi mắt Mai sáng rực lên, tiếp thêm sức mạnh cho lời nói.
“Cho đơn thuốc chưa, bốc mấy thang?” Văn tự lấy lại tư cách làm người. “Anh bảo không phải cơ mà; còn phải cẩn thận thế nào nữa? Lẽ nào hôn một cái cũng — chẳng có chuyện gì đâu!” Lấy đơn thuốc từ trong cặp da của Mai ra, “Mạch nhu đại, cách trung kết khí...” Vừa đọc vừa bước đi, chẳng kịp đội cả mũ.
Uống hai thang rồi, bệnh tình vẫn chẳng thấy khá hơn. Phần thịt dưới hai huyệt thái dương của Tiểu Thuần rõ ràng đã tóp lại. Mai vẫn liên tục buồn nôn.
Hy vọng của Văn sắp rời bỏ hắn. Tình hình rất tồi tệ. Mai lại thẫn thờ, cả ngày nước mắt đầm đìa. Tiểu Thuần vẫn không chịu nhận bột dinh dưỡng. Ban ngày, đành dùng cháo loãng và trứng gà non để đối phó, nó cũng ngoan ngoãn không quấy khóc; ban đêm, không có sữa là không chịu ngủ.
Ban đêm, Văn nhíu chặt mày suy trước nghĩ sau. Tình hình tồi tệ thật! Sao lại dễ dàng mắc phải thế này chứ? Vẫn luôn là lỗi của mình; làm sao để sửa chữa hoặc giảm bớt lỗi lầm này đây; cổ họng hắn không kìm được phát ra tiếng động khẽ khàng. Mai cũng chưa ngủ, cô hiểu tiếng động ấy. Cô nức nở khóc.
Văn muốn an ủi cô, nhưng lại chẳng mở lời nổi; màn đêm như phong tỏa thất khiếu của hắn, muốn bóp chết hắn trong bóng tối. Hắn chỉ biết nghĩ lung tung. Kể từ khi có Tiểu Thuần, bàn tay độc ác của kim tiền đã bóp chặt lấy yết hầu của họ. Những thứ cần mua nhiều không kể xiết, những khoản chi tiêu ngoài dự tính hầu như chốc chốc lại chìa tay đòi tiền; trước kia họ chưa từng nghĩ đến chuyện tiết kiệm! Thế nhưng Tiểu Thuần là tất cả. Nó không chỉ là tình yêu, mà còn là sự nảy nở của tình yêu, là bảo bối sống hữu hình có thể nắm bắt được, mang hương thơm và sự ấm áp. Sự thân mật giữa vợ chồng có sự can thiệp, bồi đắp, điều hòa, cân bằng và hoàn thiện của kẻ thứ ba. Tình yêu sẽ từ Tiểu Thuần tràn ra thấm đượm vào trái tim của bố hoặc mẹ; Tiểu Thuần không tạo ra sự ngăn cách, mà ngược lại còn truyền dẫn. Những điều vốn dĩ dăm xoi mói nhau giữa vợ chồng, đều vì Tiểu Thuần mà tha thứ cho nhau. Họ càng thấu hiểu hơn về sinh mệnh, sinh mệnh chính là trách nhiệm, là hy vọng và sự tiếp nối. Nỗi thống khổ bị tiền bạc áp bức được điều tiết bởi sự đáng yêu của Tiểu Thuần; nụ cười của trẻ thơ chính là ánh sáng của bao năm tháng; còn tính toán gì nữa chứ? Hơn nữa Mai rất nỗ lực, qua tháng cữ là đã cho người ở nghỉ việc, cô cáng đáng mọi việc. Giặt giũ, nấu nướng, mua sắm, đều do một tay cô làm. Văn cảm thấy có lỗi với cô, nhưng cô vui lòng làm như vậy. Cô buộc phải chịu khổ vì Tiểu Thuần. Đợi nó biết đi, cô lại có thể đi kiếm tiền...
Thế nhưng, giả sử đứa này vừa bớt lo, đứa khác lại chui ra thì sao? Đứa lớn lỡ dở, đứa nhỏ nuôi không khéo thì phải làm thế nào? Một mình Mai chăm sóc cả hai, đứa này ngủ thì đứa kia thức, sáu mươi đồng, sáu mươi đồng thì phải đối xử với Mai thế nào đây? Cứ mãi làm người mẹ đầu tắt mặt tối thế này ư? Trẻ con lớn lên chẳng lẽ không cần đi học sao? Tiền bạc tạo nên màn đêm tối tăm ngút ngàn! Mai nức nở khóc!
Hôm sau, Mai quyết định đến bệnh viện kiểm tra. Lúc bàn bạc với Văn, chẳng ai dám nhìn ai. Mai là người có gan dạ, ngoại trừ sợ sâu róm, cô còn dũng cảm hơn cả Văn — trong việc thương lượng một chút chuyện, trả giá mua hàng, tìm bác sĩ vân vân, gan cô đều to hơn Văn. Cô quyết định tìm bác sĩ Tây y. Văn cười khổ, giấu đôi mắt đi.
“Tiểu Thuần đáng thương quá!” Hai người đồng thanh cất lên tiếng gọi khẽ. Tiểu Thuần đang ngủ trên giường kìa. Vì sự đáng thương của Tiểu Thuần, một sinh mệnh khác không được phép nhìn thấy ánh mặt trời. Văn lại phải xin nghỉ nửa ngày.
Sau khi Mai đi, Tiểu Thuần vẫn chưa tỉnh giấc. Văn thẫn thờ đứng trước giường nhìn hàng lông mi dài của con, từng chiếc từng chiếc hiện lên rõ mồn một dưới mi mắt. Hắn không biết phải làm sao cho phải. Nhìn Mai đi bệnh viện, khác hẳn với việc nhìn cô đi chợ mua rau; đây rõ ràng là lời tuyên chiến của việc ban ngày làm nô lệ, ban đêm bị giày vò, hắn cảm thấy bản thân mình chẳng còn chút nhân tính nào nữa.
Tiểu Thuần tỉnh giấc, dụi mắt, ngốc nghếch cười toe toét. Văn bồng nó lên, một cơn đau nhói thắt tim ập đến. Hắn lảm nhảm những câu vô nghĩa, Tiểu Thuần ú ớ như đang gọi điện thoại. Tâm trí Văn đặt hết vào Mai. Trước kia, Mai chỉ là Mai của riêng hắn; bây giờ, Mai là một người mẹ. Giả sử không còn Mai, chỉ còn lại hắn và Tiểu Thuần? Hắn không dám nghĩ tiếp nữa. Sinh tử đau đớn, tình yêu, sự tàn sát, vợ, mẹ... lơ lửng không theo hệ thống trong lòng hắn, tựa như bọt bèo trên mặt nước.
Gần đến trưa, Mai mới trở về. Quầng thâm dưới mắt cô khá đậm. Không cần phải hỏi nữa, cô cũng chẳng nói gì, ngồi thẫn thờ bên mép giường. Chỉ có tiếng ú ớ của Tiểu Thuần phát ra, căn phòng chìm trong sự chi phối của tử thần. Hồi lâu sau, Mai bỗng bật cười, nụ cười gượng gạo bất đắc dĩ hệt như tử tù: “Án tử hình!” Nói xong, cô dùng tay che mặt, lặng lẽ khóc không thành tiếng, Tiểu Thuần lao về phía mẹ đòi bú sữa.
Những điều đáng buồn thì có quá nhiều; trước mắt, điều Mai khóc chính là “ghét của nào trời trao của ấy”. Nỗi buồn này không tài nào dứt nổi, nó xóa sạch những niềm vui trước đó, đồng thời ám chỉ tương lai là điều không thể lường trước, con đường phía trước mịt mờ sương khói. Ghét của nào trời trao của ấy, cô không thể tin đây là sự thật, nhưng bác sĩ thì chẳng đời nào nói dối. Đã mang thai hơn hai tháng rồi, ai mà tin nổi chứ?
Sau khi nỗi bi thương vô tên được trút sạch, cô tính toán tỉ mỉ: Nhất định phải bỏ cái thai nghiệt ngã này đi. Cô quá yêu Tiểu Thuần, không thể vì một sinh mệnh tương lai mà để Tiểu Thuần phải chịu đói khát. Tiểu Thuần là đứa đầu lòng, cũng phải là đứa tốt nhất. Thế nhưng, có nên làm như vậy hay không? Bản năng làm mẹ khiến cô chần chừ, cô phải bàn bạc với Văn.
Văn không có chủ kiến. Nếu Mai muốn thế, thì cứ làm thế. Chỉ là, sợ có nguy hiểm thôi! Hắn sẵn sàng chi một ít tiền như khoản tiền phạt để chuộc tội, nhưng tiền ở đâu ra chứ? Hắn không thể nhắc đến khó khăn tiền bạc trước mặt Mai, Mai đâu phải đi tận hưởng thụ. Giả sử Mai vì tiếc chút tiền trước mắt mà chần chừ do dự, cho đến khi sinh mệnh mới chào đời, thì phải làm sao đây? Đứa trẻ nào chẳng được nuôi lớn bằng tiền vạn? Hắn hết cách, tiền bạc khóa chặt sinh mệnh chưa ra đời ấy, nỗi đau đớn vây khốn lấy Mai — người phụ nữ. Đau khổ luôn thuộc về phái nữ.
Hắn đã thăm dò khắp các bệnh viện. Bệnh viện Pháp quốc là của Thiên Chúa giáo, tuyệt đối không can thiệp chuyện phá thai. Bệnh viện Mỹ là của Cơ Đốc giáo, không thể làm loại chuyện này. Các bệnh viện tư nhân nhỏ thì sẵn sàng làm cái mối làm ăn này, nhưng trông qua đã thấy không đáng tin cậy. Chỉ có Bệnh viện Á Lục là chuyên làm việc này, phí phẫu thuật cao, phí ăn ở cao, nhưng có kinh nghiệm, có trang thiết bị, hơn nữa lại sẵn sàng tước đoạt sinh mạng những bào thai Trung Quốc.
Nên đi hay không nên đi?
Sinh hay diệt? Trong nền văn hóa phức tạp và vô nghĩa này?
Mai hạ quyết tâm, đi!
Văn lấy hết dũng khí, mang chiếc đồng hồ bỏ túi, nhẫn... đi cầm đồ!
Mai ở phòng số bảy hạng hai. Không mang theo chăn đệm, mà bệnh viện lại không chuẩn bị sẵn chăn đệm; Văn đành phải về nhà lấy.
Lấy chăn đệm về đến nơi, phòng số bảy đã đứng đầy những bà già chân bó, chờ Mai lựa chọn. Y tá bệnh viện chỉ lo đi theo bác sĩ và đo nhiệt độ; những việc còn lại bắt buộc phải thuê các bà già chân bó, bởi người Trung Quốc thích thế. Mai đành phải chọn lấy một người — Vương đại nương.
Vương đại nương vừa được chọn liền lập tức báo cáo hết thảy mọi chuyện: Phòng số tám là ca phá thai — một cô nhóc mười lăm tuổi, cái bụng bảy tháng, hôm trước vừa dùng dụng cụ, gào khét hai đêm. Hôm qua đã phá ra rồi, hôm nay đã hát hò chơi đùa rồi. Gã nhân tình hoang dã của nó là một tay chưởng quỹ hơn ba mươi tuổi. Phòng số chín là phá thai, một nữ giáo viên. Gã nhân tình hoang dã của cô ta ở lại bệnh viện cùng cô ta; đã phá xong rồi, đang bàn chuyện kết hôn. Sao không bớt chút thời gian lo chuyện này chứ? Ai mà biết được. Phòng số mười cũng là phá thai, nhưng không phải là một tiểu thư (Vương đại nương có vẻ không coi trọng mấy phu nhân đi phá thai cho lắm), mà đứa bé cũng không phải là con của chồng cô ta. Phòng số mười một thì không phải phá thai, đã ở đây hơn hai tháng rồi, cả hai vợ chồng đều mắc bệnh dạ dày, ngày nào cũng uống thuốc Trung y, cốt là để ở đây được tha hồ hút thuốc phiện.
Bà ta vừa định báo cáo tiếp phòng số mười hai thì một đám người đi vào: Người giao sữa hỏi có đặt sữa nữa không, người bán báo ra giáo bán báo, tiệm sủi cảo Tam Tiên Trai báo cáo nhận thầu cơm nước, người bán hạt dưa mời chào ăn hạt dưa, thuốc lá... Vương đại nương đành thay chủ nhân giải thích: “Thái thái, ở đây tiện lợi hơn cả chợ búa nữa. Thảo nào mà chẳng bao giờ có phòng trống cả, lúc nào cũng ở kín mít, đắt tí nhưng mà thực sự tiện lợi. Hút thuốc phiện chẳng ai dám đến lục soát, tuần cảnh cũng sợ người Nhật Bản cơ mà?”
Cô nhóc phòng số tám lại cất tiếng hát, tiếp nối ngay sau đó là phòng số chín bật máy hát đĩa, ngân vang vở “Ngọc Đường Xuân”. Văn muốn bế Tiểu Thuần lập tức về nhà. Thế nhưng Mai vẫn trơ trơ không nhúc nhích. Sự thuần khiết và dũng cảm chính là đứa con và người vợ của hắn, nay vì hắn mà bị đặt vào chốn này — chốn đề cao sự giày vò phụ nữ, chốn dùng tiền bạc để che đậy cái gọi là đức hạnh xấu xa, chốn khiến người ngoại quốc tước đoạt sinh mạng những bào thai!
Hắn muốn gọi Mai cùng về nhà, thế nhưng hắn chính là kẻ đầu sỏ, hắn không có quyền quản hạt cô. Hắn và những gã “nhân tình hoang dã” kia đều là cá mè một lứa.
Vương đại nương hỏi: Tiên sinh có ở lại đây luôn không? Để tiện đi tìm ván giường. Ở đây có thể ở cả nhà, muốn tự nấu cơm ăn thế nào cũng được.
Văn không sao đáp lời.
“Thiếu gia khôi ngô tuấn tú quá cơ!” Vương đại nương xuýt xoa khen ngợi Tiểu Thuần: “Mấy tháng rồi ạ?” Thấy họ không có ý định trả lời, bà ta nói tiếp: “Tổng cộng có mấy vị thiếu gia rồi ạ?” Mai dùng sự chán chường và phiền muộn nặn ra một nụ cười nhạt: “Đứa đầu lòng.”
“Ối chà! Chỉ có mỗi một vị này thôi á!? Sao lại thế, ơ hay, sao không giữ lại đứa nhỏ cơ chứ? Chẳng phải mới có hai đứa thôi sao?”
Văn bất giác cầm lấy chiếc mũ. Thế nhưng Tiểu Thuần không cho bố đi, giơ đôi bàn tay nhỏ bé về phía hắn ú ớ gọi. Hắnụp chiếc mũ lên đầu, bế thốc Tiểu Thuần qua, ngồi xuống mép giường. Phòng số chín lại đổi một đĩa hát khác.
Đăng trên tạp chí 《Văn học》 tập 3, số 2, tháng 8 năm 1934