Tập Ngoại

Lượt đọc: 127 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Ghi Chép Về Kẻ Lười

❊ ❊ ❊

Một gian phòng nhỏ, góc tường mọc vài ngọn cỏ thỏ, trên giường nằm một kẻ lười. Hắn họ gì? Có lẽ vì lười nói, ngay cả bản thân hắn cũng không nhớ rõ nữa. Mọi người chỉ gọi hắn là kẻ lười, hắn cũng lười phủ nhận.

Trong kinh nghiệm của tôi, hắn là kẻ lười đầu tiên trên đời, thế nên tôi rất chú ý đến hắn: kẻ có thể lên "Vô song phổ" chắc chắn phải có giá trị nào đó.

May là ai nấy cũng có điểm yếu, nếu không thì tôi chẳng tài nào qua lại với hắn; điểm yếu của hắn là thích uống một ly. Dù hắn không vì mê rượu mà làm ra hành động gì, nhưng tôi mang rượu đến cho hắn, hắn cũng không kiên trì đến cùng mà không hé miệng. Đáng mừng hơn là nốc ba chén xong, hắn có thể tạm thời phá giới——nói chuyện với tôi. Chẳng lẽ tôi lại tiếc dăm chai rượu sao? Cho nên tôi thành bạn tốt của hắn. Dĩ nhiên tôi phải rót đầy ly rượu, đưa đến bên môi, hắn mới chịu uống. Để dụ hắn nói chuyện, sao tôi có thể không ân cần chút chứ? Hơn nữa qua ba chén, tôi chỉ cần đặt chai rượu dưới tay hắn, tự khắc hắn sẽ rót đầy.

Lời nói của hắn có chút, nếu không muốn nói là đều, rất kỳ lạ và đáng yêu. Lại thêm vô cùng ngây thơ, bởi vì đại não của hắn lười thu thập bất kỳ lời lẽ nào trên sách vở hay do kẻ khác bịa ra. Hắn không có chút thường thức nào, thế nên hắn không hề gây phiền chán. Hắn quả là một bảo bối, giữa cái xã hội đáng ghét này.

Theo hắn kể, hắn vốn đã rất lười từ nhỏ. Hắn không nhớ nổi mặt cha mình là da mặt vàng hay trắng trẻo không râu: cha hắn mất lúc hắn lên ba; hắn lười hỏi mẹ về chuyện của cha. Hắn là con trai của mẹ, bởi vì bà cũng lười đến mức có thừa. Những phụ nữ khác mang thai chín hoặc mười tháng là sinh nở. Mẹ của kẻ lười mang thai hắn một năm rưỡi, vì lười sinh. Ngày sinh nhật của hắn, chẳng ai hay biết; mẹ là người đầu tiên quên mất nó, dĩ nhiên hắn chẳng thèm nghĩ đến chuyện hỏi.

Mẹ của hắn sau đó cũng qua đời, hắn không nhớ rõ mình đã chôn cất bà thế nào. Thế nhưng, hắn vẫn nhớ dung mạo của mẹ. Mẹ, dẫu ở trong tâm trí kẻ lười, cũng khó mà tránh khỏi việc được nhớ đến; kẻ lười nương hơi rượu thở dài một tiếng mà mười năm nay chưa từng thở; nước mắt rốt cuộc cũng lười rơi.

Hắn từng đi học. Lười ghi nhớ mọi thứ, nhưng hắn không thể quên được rất nhiều chữ ô vuông nhỏ, bởi vì người trong trường, từ hiệu trưởng cho đến học sinh, không một ai là không giống như những con khỉ sống, nhảy nhót suốt cả ngày; cho nên hắn không thể không nhìn những ô vuông nhỏ đó, để tìm chút an ủi. Ký ức đáng sợ nhất chính là "học sinh". Hắn không tài nào hiểu nổi vì sao người mẹ lười biếng của mình lại tống hắn đến trường, hay là vì hắn đi học rồi, bà có thể được yên tĩnh thêm chút ít chăng? Nỗi đau khổ thường ép buộc con người ta phải ghi nhớ. Hắn nhớ "học sinh"——một đám khỉ sống xô đẩy, đánh đập, chen chúc, đá thỏi, mắng mỏ, cười nhạo hắn. Hắn như một khúc gỗ, bị bầy khỉ xô đẩy lăn lóc tứ phía. Hắn hình như cũng đã tốt nghiệp, nhưng lại lười đi lĩnh văn bằng.

"Trong lòng lão tử rốt cuộc vẫn vương vấn hai chữ 'vô vi', ta đến một lý tưởng nhỏ bằng hạt kim tiêm cũng chẳng có." Hắn đã uống nửa chai bạch tửu, nhắm mắt nói.

"Tranh chấp của nhân loại đều xuất phát từ việc thích làm điều hay, thích vận động: giả như con người đều biến thành cây quế hoặc hoa mai, thế gian này sẽ thơm tho tĩnh mịch đến nhường nào?" Tôi cố ý dụ dỗ hắn nói chuyện.

Hắn dường như không nghe thấy, hoặc cố tình lười nghe ý kiến của người khác.

Tôi quyết định lần sau đến, nhất định phải mang theo rượu brandy; bạch tửu thông thường vẫn chưa đủ để mở chiếc máy nói chuyện của hắn.

Rượu brandy quả nhiên có hiệu quả, hắn vậy mà lại ngồi dậy. Thường ngày hắn chào tôi chỉ là nhắm nghiền hai mắt, khẽ động đậy lông mày một chút. Sau đó, tôi đưa rượu đến bên môi hắn, rượu qua ba chén, hắn bắt đầu cất lời, thế nhưng trước sau vẫn nằm dài trên giường không chịu dậy. Uống đủ rượu, nhân lúc tôi cáo từ, hắn mới chịu chỉ tay vào chai rượu, ý bảo tôi dời nó đi; có những lúc hắn thậm chí còn cảm thấy việc chỉ tay vào chai rượu cũng là thừa thãi.

Rượu brandy đã giành được thắng lợi chưa từng có, hắn đã ngồi dậy! Sự kinh ngạc của tôi giống y như nhìn thấy người chết sống lại vậy. Tôi muốn tra hỏi hắn.

"Bạn tôi ơi," giọng tôi hơi run rẩy, đại khái là vì vừa kinh vừa hỉ, "Bạn tôi ơi, trong những trải nghiệm quá khứ, cậu từng có ngày nào hoặc khoảnh khắc nào không lười biếng chưa?"

"Thiên hạ có bao nhiêu chuyện có thể khiến người ta không lười trọn vẹn một ngày cơ chứ?" Lưỡi hắn hơi cứng đờ. Trong lòng tôi càng thêm vui thích: chiếc lưỡi bị rượu kích cho cứng lại là thứ thích vận động nhất.

"Vậy, chưa từng có dù chỉ một khoảnh khắc nào không lười sao?"

Hắn không trả lời ngay lúc đó. Tôi nhìn ra được, hắn đang lục lọi ký ức của mình. Trên mặt hắn xuất hiện một biểu cảm rất gần với nụ cười——đây chẳng qua chỉ là phỏng đoán của tôi, tôi chưa từng thấy hắn cười thế nào cả. Qua một hồi lâu, hắn gật gật đầu, lại nuốt thêm một chén rượu, chậm rãi nói:

"Từng có một lần. Chuyện từ rất xưa rất xưa rồi. Giả như năm nay tôi bốn tuổi——chẳng buồn để tâm đến tuổi tác của mình——thì đó chắc hẳn là chuyện hồi tôi mới đôi mươi."

Hắn lại dừng bặt. Tôi vô cùng sợ hắn không nói tiếp nữa, nhưng cũng không dám thúc giục; tôi chờ đợi, nghe rõ cả tiếng tim mình đập.

"Cậu nói xem, chuyện gì đủ sức khiến một kẻ lười biếng chịu không lười dù chỉ một lần." Hắn thình lình ném ra một câu hỏi với tôi.

Nhất thời tôi không tìm được câu trả lời thích đáng; chẳng biết nghĩ thế nào, tôi đáp lại hắn thế này:

"Tình yêu, tình yêu có thể khiến con người ta không lười biếng."

"Cậu là kẻ thông minh!" Hắn nói.

Tôi cũng nốc một ngụm lớn rượu brandy, tim tôi suýt thì nhảy vọt ra ngoài.

Đôi mắt hắn nheo lại thành một đường chỉ, tựa như đang ngắm nhìn một bức tranh đang dần thành hình trong tâm trí. Sau đó như tự lẩm bẩm: "Nhớ ra rồi!"

Tôi đến thở mạnh cũng không dám mà chờ đợi.

"Một cây hải đường," hắn đại khái đang hình dung bức tranh nào đó trong lòng, "Lần đầu tiên gặp nàng, chính là dưới gốc cây hải đường. Hoa nở rộ, tựa như một cụm tuyết lớn dưới vòm trời xanh, vây quanh là những chú ong vàng óng. Tôi và nàng cứ thế nằm dưới gốc cây, mặt hướng về phía hoa hải đường, thỉnh thoảng lại có những chú chim nhỏ dẫm rụng vài cánh hoa, như những bông tuyết, rơi lên mặt chúng ta. Nàng, vào thời điểm ấy, chắc cũng chỉ mười mấy tuổi thôi nhỉ, tôi có lẽ lớn hơn nàng một chút. Nàng là người họ hàng bên đằng ngoại của mẹ; chẳng biết nên gọi là gì nữa, lười chẳng thèm hỏi. Chúng tôi đã nằm bao lâu rồi nhỉ? Tôi không nhớ rõ nữa. Chỉ nhớ đó là ngày vui vẻ nhất: lắng nghe tiếng ong kêu, nhắm nghiền mắt dùng khuôn mặt hứng lấy những cánh hoa, dưới bóng hoa chẳng thấy ánh nắng, nhưng khí trời mùa xuân mơn man khắp cơ thể, vừa thoải mái lại vừa ấm áp. Hai chúng tôi tựa như một đôi tình nhân vùi mình trong ánh xuân, giá mà cứ thế đừng động đậy mãi mãi, cho đến khi vũ trụ diệt vong luôn thì tốt biết mấy. Nàng là người trong mộng lý tưởng của tôi. Nàng rất giống mẹ——tình yêu được tận hưởng trong sự tĩnh lặng. Những người phụ nữ khác, thấy hoa là bẻ, thấy gương là soi, khiến lòng người hoảng loạn. Nàng có thể thấu hiểu thứ tình yêu tựa cỏ cây hoa lá; còn tôi thì ghét cay ghét đắng loài ong, suốt ngày bận rộn tối mắt tối mũi. Thế nhưng vào ngày hôm đó, lũ ong quả thực không tệ, tiếng vo ve của chúng khiến tôi nửa tỉnh nửa mê, nửa sống nửa chết; giữa lằn ranh sinh tử, tôi có được sự yên bình và niềm vui trọn vẹn. Niềm vui này hễ mở mắt ra là sẽ tan biến mất."

Hắn dừng lại một lát, lại uống thêm nửa chén rượu. Lời nói của hắn lúc này đã trôi chảy và nhẹ nhàng hơn:

"Hoa hải đường tàn úa, nàng biến mất. Đại khái là về nhà rồi, đại khái thế. Ngày sắp đi, tôi và nàng ở dưới gốc cây hải đường——hoa đã tàn hết, cả cây toàn một màu lá xanh mướt, những trái hải đường xanh non đội trên đầu mấy chiếc tua vàng——cơn hồng triều trên mặt hai đứa cứ thế dâng lên rồi rút xuống, chẳng biết đã lặp lại bao nhiêu lần. Cả hai đều lười nói chuyện. Ánh mắt đã trao đổi thay cho tất cả."

"Nàng biến mất," hắn nói nhanh hơn. "Dĩ nhiên là lười đi thăm dò, lại càng không bàn đến chuyện đi tìm nàng. Những lúc nhớ nàng, tôi lại nằm lặng yên dưới gốc cây hải đường suốt cả ngày. Mùa hoa năm thứ hai, nàng không đến, hoa tuyệt nhiên không còn đẹp như năm ngoái nữa, tiếng ong kêu lại càng chói tai hơn."

Lần này hắn ngửa cổ nốc cạn một hơi liền một chai.

"Lại nhìn thấy nàng, đã trưởng thành thành một thiếu nữ phơi phới. Thế nhưng, thế nhưng," mắt hắn có vẻ chớp không nổi, hơi ươn ướt, "Nàng thay đổi rồi. Hễ nàng vừa đến, tôi liền cảm thấy nàng quá ư hoạt bát. Lời nói của nàng cũng rất nhiều, hầu như chẳng chừa cho tôi lấy một cơ hội để hoài niệm về dáng vẻ tĩnh lặng xinh đẹp ngày xưa của nàng nữa. Đến tối, nàng lén hẹn tôi gặp nhau dưới gốc cây hải đường. Tôi vốn là kẻ sau khi mặt trời lặn tuyệt đối không dễ dàng dịch chuyển nửa bước, thế nhưng tôi đã hứa với nàng; tình yêu có thể khiến con người ta không lười biếng, cậu đúng là kẻ thông minh. Lẽ ra tôi không nên đến cuộc hẹn, thế mà tôi lại đi. Nàng đang đợi tôi dưới gốc cây kìa. 'Anh vẫn lười biếng thế này ư?' Đây là câu đầu tiên của nàng, tôi không nói gì. 'Anh có nhớ mấy năm trước, chúng ta ở dưới giàn hoa này không?' Nàng lại hỏi, tôi gật gật đầu——vì bất đắc dĩ. 'Hạ!'" Nàng thở dài một tiếng, 'Giá mà anh cũng có thể không lười biếng nữa; anh nhìn em xem!' Tôi không nói năng gì. 'Thực ra anh cũng có thể không lười mà; nếu anh thực sự lười đến tận xương tủy, sao anh lại đến gặp em? Anh hoàn toàn có thể không lười cơ mà! Chúng ta——' Nàng không nói tiếp nữa, trước sau tôi vẫn ngậm tăm, nàng rơi nước mắt rồi bỏ đi. Tôi liền ngủ lại một đêm dưới gốc cây hải đường, lười chẳng muốn nhúc nhích nữa. Nàng lại đi mất. Chẳng bao lâu sau nghe tin nàng đi lấy chồng. Chẳng bao lâu sau, nghe tin nàng bị chồng bạo hành cho đến chết. Lười biếng vốn không có lợi cho tình yêu. Thế nhưng, nàng, nàng vì không lười biếng mà tước đi một đóa hoa sinh mệnh! Giả như tôi nghe lời nàng sửa đổi thành chăm chỉ, có lẽ đã bảo toàn được cho nàng, nhưng mà cũng có thể sẽ mất toi cả cái mạng nhỏ của tôi. Giả như nàng từ đầu đến cuối không thay đổi thói quen lười biếng, có lẽ đến tận bây giờ chúng tôi vẫn cùng nằm dưới giàn hoa hải đường, dẫu cho chưa chắc đã còn sống, nhưng được cùng nằm một chỗ thì chính là đang sống, sống mãi mãi. Chỉ có thành đôi thành cặp mới được tính là yêu, tình yêu sẽ không bao giờ chết!"

"Đến tận bây giờ cậu vẫn nhung nhớ nàng sao?" Tôi hỏi.

"Hừ, đó chính là sự trừng phạt cho lần phá giới lười biếng đó đấy! Một lần không lười, cả đời chịu khổ; tôi rốt cuộc vẫn chưa tính là kẻ lười nhất." Hắn lại nằm bẹp xuống giường.

Tôi dời chai rượu đi. Hắn lại cất lời:

"Giả như tôi chết——dù rằng tôi rất lười chết——xin hãy chôn tôi dưới gốc hoa hải đường, không cần tốn kém mua quan tài đâu. Tôi vốn lười nghĩ ngợi, nhưng đã nhắc đến chuyện này rồi, có lẽ tôi nên mãi mãi nằm dưới gốc hải đường——chịu đựng sự trừng phạt vĩnh viễn!"

Qua mấy ngày sau, tôi quả nhiên đã chôn cất hắn. Ở phía trên tiện tay trồng một gốc hải đường; những nhà có cây hải đường chẳng ai cho tôi chôn người cả.

Đăng trên "Ích thế báo" từ ngày 15 đến ngày 17 tháng 3 năm 1933

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.