Phương đông vừa hửng sáng, vũ trụ đang mỉm cười, nụ hôn ánh hồng của hoa hồng nhuộm đỏ những đám mây phía đông. Đại Hắc duỗi duỗi chân trong ổ; dường như nhớ ra điều gì, à, có lẽ là giấc mơ lúc nãy; ai mà biết được, thôi kệ, ngủ tiếp.
Ngoài cửa có tiếng bước chân! Đôi tai vểnh lên, giống như hai chiếc lá củ chóc sau trận mưa; nhưng cái miệng thì vẫn luyến tiếc chùm lông ấm áp, mềm mại và thơm thơm dưới cổ. Đôi mắt mở hé một nửa. Nghe ra rồi, lại là viên cảnh sát tuần tra đó, bởi vì tiếng bước chân đặc biệt nặng nề, ngửi giày da của hắn, mùi phân ngựa rất nặng; Đại Hắc cụp tai xuống, hình như cho rằng cảnh sát là thứ chẳng có gì thú vị.
Thế nhưng, tiếng bước chân rốt cuộc vẫn là tiếng bước chân, đành phải nghe ngóng; à, đi xa mất rồi. Thôi vậy, ngủ tiếp. Lại rúc cái mõm vào sâu hơn chút nữa, hé mắt ra một chút, chỉ nhìn thấy lông của chính mình.
Vừa thiu thiu ngủ, từ đâu vang lên một tiếng mèo kêu? Cái đầu liền ngẩng phắt lên. Chắc chắn là ở trên tường rồi. Thế nhưng lại chẳng thấy đâu; thắc mắc: Là con đốm đen trắng hay là con lông mướp đây? Nghĩ đến con lông mướp, trong lòng có vẻ không mấy hứng thú; con lông mướp từng cào rách mũi Đại Hắc; chuyện không vẻ vang gì, tốt nhất ít nghĩ đến. Hay là con đốm đen trắng kia nhỉ, hôm nọ chẳng phải Đại Hắc suýt nữa dồn được con đốm đen trắng vào góc tường sao?
Nghĩ vậy, cổ họng liền ngứa ngáy một trận, ngửa cổ sủa lên hai tiếng.
"Nằm im đấy, Đại Hắc!" Bà cụ trong nhà quát lên như thế.
Đại Hắc đảo đảo con ngươi, bà cụ lúc nào cũng không cho Đại Hắc cắn mèo! Nhưng không dám kêu nữa, lại còn ngoắt ngoắt cái đuôi về phía căn nhà. Nói thế nào nhỉ, ngày nào bát thức ăn nóng hổi ấy cũng là ai mang ra cho Đại Hắc? Bà cụ! Cho dù ý kiến của bà ấy có không đúng thì cũng không thể đắc tội với bà ấy, nói thế nào đi nữa, linh hồn của Đại Hắc là do bà ấy nắm giữ mà. Bà ấy không cho Đại Hắc sủa, Đại Hắc đương nhiên không sủa nữa. Giả sử không tuân lệnh bà ấy, mà bà ấy ba ngày không mang bát thức ăn nóng hổi đó ra thì sao? Đại Hắc không dám nghĩ tiếp nữa.
Hình như bị kích thích, chẳng tài nào ngủ nổi nữa; cắn cắn cái đuôi của mình, chắc là có con bọ chét chó nào rồi, thứ đáng ghét! Trong ổ hình như không dễ tìm thấy đuôi lắm, ra ngoài thôi. Quanh quẩn trong sân vẽ những vòng tròn để tìm đuôi của mình, vừa cắn trúng, "vút", lại bị (ai cơ?) giật mất, lại xoay vòng tròn đuổi theo. Thú vị thật, trong cổ họng không kìm được mà ngân lên mấy tiếng giai điệu.
"Đại Hắc!"
Bà cụ thật thích lo chuyện bao đồng mà! Thôi được, cụp đuôi lại, ra khe cửa ngó xem sao. Ngồi ở khe cửa, nhìn ra ngoài theo kẽ cửa, chà, Tứ Nhãn đã ra ngoài đi dạo sớm rồi!
Tứ Nhãn là bạn cũ: Hôm nọ nếu không nhờ có Tứ Nhãn, Đại Hắc chắc chắn đã thua Nhị Thanh rồi! Cái tên Nhị Thanh đó, đi đâu cũng là kẻ thù của Đại Hắc: cướp xương, tranh tình yêu, lúc nào hắn cũng đối đầu với Đại Hắc! Giả sử hôm đó hắn cắn trúng tai Đại Hắc thì sao? Vô cùng biết ơn Tứ Nhãn! "Tứ Nhãn!" Đại Hắc nhiệt tình gọi lớn.
Tứ Nhãn đang tìm chỗ giải quyết nỗi buồn trông giống như hộp bưu điện ở chân tường, vừa định nhấc chân lên; "Đại Hắc, mau lại đây, sang đại viện chạy một vòng đi?"
Đại Hắc đời nào lại không đồng ý, thế nhưng, cửa, cửa vẫn đang đóng kìa! Sủa mấy tiếng thử xem, may ra ông già đến mở cửa. Sủa mấy tiếng, vô ích. Thử cào bằng hai chân trước xem sao, cào lên cửa một trận, cửa chẳng nhúc nhích mảy may!
Trơ mắt nhìn Tứ Nhãn một mình chạy về phía đại viện! Đại Hắc thực sự sốt ruột, ngửa cổ sủa vào tường mấy tiếng, mặc dù thừa biết bản thân không có tài leo tường. Lại nhìn ra ngoài cửa, Tứ Nhãn đã biến mất tăm. Nhưng ngoài cửa có một tên ăn mày đi qua, Đại Hắc bèn mượn cớ đó, điên cuồng sủa inh õm. Đại Hắc nếu có khuyết điểm gì, thì đó chính là hay bắt nạt kẻ yếu. Thấy ô tô thì vội né, thấy người nghèo thì bám sát đuổi theo, Đại Hắc gần như hình thành hai câu châm ngôn từ thói quen này.
Tên ăn mày cũng biến mất tăm, Đại Hắc tưởng tượng ra cảnh cắn xé cuồng nhiệt một trận, cứ như không làm thế thì không đủ để thể hiện sự tôn nghiêm của bản thân, may là tưởng tượng thì chẳng tốn chút sức lực thực tế nào.
Chắc ông già sắp ra mở cửa rồi đây, Đại Hắc đoán già đoán non. Nghĩ vậy, vội vàng chạy ra sân sau, để tránh việc sáng sớm tinh mơ đã phải ăn một trận chửi mắng. Quả nhiên, vừa đến sân sau, đã nghe thấy tiếng ông già đi ra mở cửa ngõ. Đại Hắc thầm cười trong bụng, cảm thấy trí tuệ của mình đủ sức khiến cuộc sống trở nên vô cùng thú vị và bình yên.
Đợi ông già quay lại trong nhà, Đại Hắc nhẹ nhàng lách dọc chân tường chuồn ra ngoài. Ra khỏi cửa ngõ, giũ giũ bộ lông trên người, hít hà bầu không khí trong lành, cảm thấy tinh thần vô cùng sảng khoái. Sau đó lại vươn vai một cái, tiện tay mài mài móng chân xuống đất, chân sau đá văng lên một đống bụi đất, kêu sột sạt bắn vào tường, vô cùng đắc ý. Bèn ngồi xổm trước cửa, đôi tai vểnh lên, ngồi còn cao hơn cả lúc đứng, cộng thêm đôi tai dựng đứng, nó cảm thấy mình vô cùng vĩ đại và quan trọng.
Vừa ngồi ngay ngắn xong, Hoàng Tử từ phía đông đi tới. Hoàng Tử là quý tộc trong con hõm này, vóc dáng to lớn, mõm vuông vức, tiếng sủa trầm đục. Đôi tai của Đại Hắc cứ cụp dần xuống, trong lòng phân vân: Cứ ngồi im một chỗ tốt hơn, hay là ngoắt ngoắt đuôi với Hoàng Tử đây, hay là ra điều lùi để tiến giả vờ sủa gầm lên hai tiếng nhỉ? Nó biết sự lợi hại của Hoàng Tử, đồng thời, lại phải giữ gìn tôn nghiêm của bản thân. Nó hơi quay đầu lại, ồ, không sao cả, ngồi trước cửa nhà mình thì có nguy hiểm gì chứ? Đôi tai lại hơi vểnh lên, nhưng mấy chỗ khác thì tuyệt đối không dám cựa quậy.
Hoàng Tử đi tới! Ngửi ngửi ở một góc tường cách Đại Hắc không xa, hình như chẳng thèm chú ý đến Đại Hắc. Trong lòng Đại Hắc đồng thời hạ ra hai mệnh lệnh cho chính mình: "Chạy!" "Đừng nhúc nhích!"
Hoàng Tử lại tiến lại gần thêm chút nữa, suýt nữa là chạm vào Đại Hắc rồi. Vực ngực Đại Hắc hơi rung lên. Thế nhưng Hoàng Tử hình như vẫn không nhìn thấy Đại Hắc, hiên ngang bước qua. Hắn đi xa rồi, Đại Hắc bắt đầu thấy có gì đó không ổn: Tại sao không tranh thủ lúc Hoàng Tử không đề phòng mà chồm tới cắn hắn một cú? Thật là vô cùng hổ thẹn, lại sợ Hoàng Tử đến thế là cùng. Đại Hắc càng nghĩ càng coi thường bản thân. Để trút bỏ cơn giận trong lòng, nó bắt đầu ngửa cổ sủa càn lên trời.
Nghĩ lại, lỡ như gọi Hoàng Tử quay lại thì sao? Lập tức đứng phắt dậy, đi về phía đông, làm vậy sẽ không bị đụng mặt với Hoàng Tử.
Đại Hắc không giống Hoàng Tử nghênh ngang cuộn đuôi đi giữa đường. Mà là cụp đuôi lủi thủi đi sát chân tường; làm vậy, nếu gặp nguy hiểm, ít nhất cái mông cũng có thể lấy bức tường làm hậu thuẫn, giảm bớt áp lực phòng thủ phía sau. Qua đây có thể thấy Đại Hắc không hề "lớn"; cái "sự lớn" của Đại Hắc và cái "sự nhỏ" của Tiểu Hoa, đều không cho phép xét nét quá mức. Thế nhưng nó lại cực kỳ coi trọng chữ "lớn" này, đặc biệt là khi ở cùng chủ nhân, chủ nhân vừa hô "Đại" Hắc, nó liền cảm thấy mình ít nhất to bằng con lạc đà, đứng trước ai cũng dám lao vào liều mạng một phen. Ngay cả khi chủ nhân không có trước mặt, nó cũng không dám thừa nhận mình nhỏ. Bởi vì nếu không dám thừa nhận như thế thì sao còn dám cuộn đuôi đi đường; giả sử từ trong thâm tâm đã tự nhận mình nhỏ bé, thì còn dám ra ngoài đi dạo nữa không. Chữ "lớn" chính là chỗ dựa tinh thần của nó. Chữ "lớn" khiến nó đối với chó Bắc Kinh nhỏ, mèo gầy, kẻ ăn mày, dám há miệng là cắn; chữ "lớn" khiến nó đôi khi đối với chó lớn — như kiểu Hoàng Tử — cũng dám nhe nanh ra một chút, và sủa gừ nho nhỏ trong cổ họng; hơn nữa khi có chủ nhân ở bên cạnh, chữ "lớn" thậm chí còn khiến nó dám đánh nhau một trận với Hoàng Tử, dù thừa biết chắc chắn sẽ thua mà vẫn buộc phải hy sinh như vậy.
Thế giới loài chó không hề hòa bình, Đại Hắc chuyên dựa vào chữ "lớn" này để bắt nạt kẻ yếu sợ kẻ mạnh mà tận hưởng cuộc sống.
Ngoại hình của Đại Hắc cũng chẳng đẹp đẽ gì, mà điều khiến nó tự ti nhất chính là không có cái mõm vuông giống như Hoàng Tử. Phái nữ nhà chó, lúc nào cũng đem nụ hôn dâng hiến trọn vẹn cho những chiếc mõm vuông; cái mõm nhọn hoắt nho nhỏ của Đại Hắc, nhìn thoáng qua trông giống như một quả ấu không đầy hạt ("lão kê đầu"), cho dù nó có lè lưỡi ra dài đến đâu, bọn chúng cũng cảm thấy việc cười với nó một cái là tổn hại đến tôn nghiêm. Chuyện này, mỗi khi tự suy ngẫm và thở dài, Đại Hắc không thể không đổ lỗi cho cha mẹ mình. Dù bà cụ vẫn thường nói, bố của Đại Hắc là con chó đen giống lừa nhỏ ở quán cơm kia, nhưng nó vô cùng hoài nghi cái lý thuyết này. Hơn nữa mẹ nó là ai? Chẳng ai biết cả! Đại Hắc không có gia phả đáng tin cậy làm bằng chứng, cho nên ngay cả khi trò chuyện với Tứ Nhãn, nó cũng không nhắc đến chuyện gia đình; Đại Hắc vô cùng đau lòng. Lại càng không dám soi gương; dưới đất có vũng nước nào là nó tránh đi chỗ khác. Đối với Đại Hắc, việc ngắm bóng mình không thể gợi lên chút lòng trắc ẩn nào với bản thân. Cả cái đuôi ấy nữa! Gầy, mềm, ít lông, ngặt một nỗi lại rất dài, cho dù cuộn lại cũng chẳng oai phong chút nào, huống hồ cuộn lại còn rất tốn sức; lúc nào cũng phải kẹp chặt lại!
Đại Hắc đến đại viện. Tứ Nhãn không có ở đó. Đại Hắc vội vàng nhìn xung quanh bốn phía, may là Nhị Thanh các thứ đều không có ở đó, trong lòng cảm thấy yên tâm hơn chút nữa. Từ đi bộ chuyển thành chạy bước nhỏ, cảm thấy vô cùng sảng khoái. Hình như Nhị Thanh cũng chẳng có gì ghê gớm lắm, hơn nữa rất cần thiết phải đánh nhau với Nhị Thanh một trận nữa. Lần tới đánh nhau với Nhị Thanh, tốt nhất là cắn chặt lấy một chỗ nào đó của hắn, chết cũng không nhả ra, làm vậy chắc chắn sẽ giành chiến thắng. Đánh gác được Nhị Thanh rồi, lại liên kết với Tứ Nhãn đánh bại Hoàng Tử, Đại Hắc khi đó có thể xưng hùng xưng bá rồi.
Đằng xa có tiếng sủa, rất nhiều con chó cùng sủa. Lắng nghe kỹ, có tiếng của cô ta! Cô ta, Tiểu Hoa! Đại Hắc đã chìa lưỡi ra với cô ta bao nhiêu lần, ngoáy đuôi bao nhiêu lần; thế nhưng cô ta, cô ta ngay cả một cái liếc mắt đàng hoàng cũng chẳng thèm nhìn Đại Hắc! Không phải lỗi của cô ta; đánh bại Nhị Thanh và Hoàng Tử rồi, tự khắc cô ta sẽ yêu Đại Hắc thôi. Đại Hắc quyết định đi xem thử, rốt cuộc kẻ nào đang hát khúc tình ca cùng Tiểu Hoa đây. Chạy mau thôi. Thôi đừng, chạy nhanh quá, đụng mặt với Hoàng Tử thì tiêu đời; cẩn thận một chút thì hơn. Chạy kiểu bốn sáu bước.
Nhìn thấy rồi: Tiểu Hoa, chà, vây quanh bảy tám con, con nào con nấy vóc dáng còn to hơn Đại Hắc, tiếng sủa vang hơn! Vô vọng! Không tiện bước qua đó. Thế nhưng Tứ Nhãn cũng ở đằng kia kìa; Tứ Nhãn dám, hà cớ gì Đại Hắc không dám? Nhưng mà, vóc dáng của Tứ Nhãn cũng đâu có nhỏ chao ôi, ít nhất thì cái đuôi của Tứ Nhãn cuộn rất ra dáng ra phường. Hơi hận Tứ Nhãn một chút, dù đó là bạn tốt.
Đại Hắc bắt đầu cất tiếng sủa. Mặc dù không dám bước qua, nhưng uy hiếp từ đằng xa vẫn tốt hơn mấy con chó Bắc Kinh suốt ngày chỉ biết rúc xó nhà nhiều lắm. Đằng kia còn có một con chó ghế đẩu nhỏ, an nhiên ngồi trước cửa nhà, đến sủa cũng chẳng dám sủa; thân phận của Đại Hắc bỗng chốc được nâng cao rất nhiều, làm việc gì cũng sợ nhất là đem ra so sánh.
Đám chó lớn kia đánh nhau rồi. Đánh nhau ác liệt thật, à, Tứ Nhãn ngã lăn xuống dưới đáy rồi. Ôi chao Tứ Nhãn; ồ, đáng đời; rốt cuộc thì nó cũng đã hít hà được Tiểu Hoa một cú rồi. Sự đố kỵ của Đại Hắc đã hoàn toàn vứt sạch tình bạn ra sau đầu. Kìa, Tứ Nhãn lại bò dậy rồi, lại chồm về phía Tiểu Hoa rồi, tim Đại Hắc suýt nhảy ra ngoài, tự mình bứt rứt xoay vòng tròn.
À, tốt lắm! Tiểu Hoa vô cùng kiêu ngạo tránh xa Tứ Nhãn ra. Tốt lắm, Tiểu Hoa, Đại Hắc sảng khoái vô cùng.
Đám chó lớn kia đánh dạt sang phía bên này rồi, Đại Hắc vừa nhìn vừa lùi bước, trong bụng tự nhủ: Đừng để Tứ Nhãn nhìn thấy, giả sử bị hắn nhìn thấy, hắn lại cầu cứu mình giúp đỡ thì phiền phức lắm. Vừa lùi về sau, vừa ngẩn người nhìn chằm chằm Tiểu Hoa, hôm nay cô ta đặc biệt kiêu ngạo, xinh đẹp. Đại Hắc căm hận chính mình! Lùi đến chỗ cách con chó ghế đẩu nhỏ không xa, ải, kiếm một kẻ nhỏ con để xả bớt cục tức này xem nào! Ngửi ngửi chó ghế đẩu nhỏ một cái, chó ghế đẩu nhỏ liền chồm phắt dậy, có thiện ý lao chồm vào chân Đại Hắc, hình như muốn đùa giỡn với Đại Hắc một chút. Đại Hắc lại càng bực mình hơn: Ai thèm đùa giỡn với cái thứ nhỏ con mày chứ? Nanh nhe ra, tai cũng vểnh lên để uy hiếp. Con chó ghế đẩu nhỏ thực sự không biết điều: Cào cào xuống đất mấy cái, thắt lưng trũng xuống, đuôi cuộn tròn ngoắt ngoắt liên tục. Đại Hắc biết cái thứ nhỏ con này không sợ nó, cái mõm há hốc ra, chuẩn bị cắn vào cổ con chó nhỏ. Đúng vào lúc này, đám chó lớn chạy ùa tới. Chó ghế đẩu nhỏ ngước nhìn bọn chúng, cái mõm nhỏ chúm chím sủa lên choác choác, hoàn toàn không có chút sợ hãi nào.
Đại Hắc quay phắt người lại, suýt thì va phải anh trai của Hoàng Tử, còn to hơn cả Hoàng Tử, sống mũi có một vệt trắng dài, chiếc sống mũi trắng phau này nhìn thôi đã thấy đáng sợ rồi! Đại Hắc vô cùng lo sợ tiếng sủa của chó ghế đẩu nhỏ sẽ thu hút sự chú ý của bọn chúng, rồi tiện tay vây Đại Hắc vào giữa. Nhưng bọn chúng chỉ cắm cổ đuổi theo Tiểu Hoa, ào qua như một bầy ngựa hoang, dường như chẳng có ai nhìn thấy Đại Hắc cả. Sự nhục nhã của Đại Hắc coi như đã lên đến đỉnh điểm, nó còn chẳng cứng cỏi bằng con chó ghế đẩu nhỏ nữa!
Xem ra phải tìm cách khiến con chó ghế đẩu nhỏ thấy rằng Đại Hắc là một hội viên trong cái đám chó lớn kia mới được: Thôi được, tiến lên phía trước hai bước, nhẹ nhàng sủa hai tiếng, liếc xéo chó ghế đẩu nhỏ một cái, hình như muốn nói: Mày xem đi, tao cũng là tình nhân của Tiểu Hoa đấy; còn mày, chó ghế đẩu nhỏ, chỉ đáng ngồi ở đây thôi.
Nhanh như chớp, Tiểu Hoa chạy đằng trước, bọn chúng bám sát đằng sau, lại chạy quay về rồi! Tránh thì không kịp nữa, hai bên trái phải của Đại Hắc toàn là những cái mõm vuông — to đến mức kỳ lạ! Toàn thân bọn chúng chẳng có lấy một cọng lông nào chịu nằm yên áp sát da thịt, con nào con nấy đều dựng đứng cả lên tách khỏi da thịt. Chân của Đại Hắc hình như bị rút mất xương, chỉ còn lại chút da với gân, thế mà vẫn phải đứng vững! Cái mõm nhọn của nó cứ giật giật xung quanh, chỉ hở ra một cặp răng nanh lớn. Cái đuôi của nó hình như muốn chui tịt vào trong bụng. Thắt lưng khom xuống, nhưng ngót nghéo thu ngắn lại như thế vẫn không che lấp được gân cốt hai bên. Tiểu Hoa, hình như cố ý, huých nó một cái. Nó chẳng thấy thoải mái chút nào, vội vã lùi ra sau. Chân sau va phải đầu Tứ Nhãn. Tứ Nhãn hoàn toàn không thèm chào hỏi nó.
Như một cơn gió lốc, bọn chúng lại chạy đi xa. Đại Hắc run lẩy bẩy thu răng lại vào trong miệng, duỗi thẳng thắt lưng ra một chút, bắt đầu cắm cổ chạy về nhà. Đằng sau, con chó ghế đẩu nhỏ đuổi theo sát nút, cứ sủa choác choác liên hồi. Đại Hắc quay đầu lại nhe nhe nanh: Làm cái gì thế hả mày! Hình như muốn nói vậy.
Về đến nhà, nhìn vào cái chậu, bà cụ vẫn chưa mang thức ăn ra. Nó ngãài ra bậc thềm, liếm liếm bộ lông trên chân.
"Tránh ra chỗ khác! Chó ngoan không cản đường, cứ nằm ì ra bậc thềm!" Bà cụ quát lên.
Nó đảo đảo đôi mắt trắng dã, đi ra chân tường nằm phục xuống. Trong lòng đã yên tâm trở lại, bắt đầu tưởng tượng: Giả sử ban nãy không sợ hãi, bọn chúng chưa chắc đã làm gì được mình nhỉ! Hối hận: Tiểu Hoa huých mình một cái, giá mà chớp lấy cơ hội đó... Quyết định không xong, quyết định không xong! Cả con chó ghế đẩu nhỏ kia nữa! Ai biết được con chó ghế đẩu nhỏ không phải là giống cái chứ, vậy mà ngớ ngẩn quên cả nhìn! Ai thèm đi giao du với chó ghế đẩu nhỏ chứ!
Ngoài cửa có tiếng vỗ cửa. Đại Hắc lập tức tràn đầy tinh thần, chờ bà cụ gọi Đại Hắc.
"Đại Hắc!"
Đại Hắc lập tức sủa vang lên, chồm người xuống sủa liên hồi, cảm thấy bản thân vô cùng quan trọng và uy nghiêm. Bà cụ ra mở cửa, Đại Hắc bám theo sau, cắn xé sủa điên cuồng.
Người đưa thư. Đại Hắc chồm lên cắn ra ngoài ngay trước chân bà cụ. Người đưa thư vẫn đứng trơ ra không nhúc nhích.
Bà cụ đá cho Đại Hắc một cú: "Sao mà phiền phức thế hả, tránh ra chỗ khác!"
Đại Hắc không dám sủa nữa, lủi thủi đi theo bà cụ bước vào trong, tiếp tục nằm phục xuống chân tường. Trong bụng trống hoác, mắt liếc xéo cái chậu thức ăn, vứt sạch mọi thứ ra sau đầu, hình như sự tồn tại của cuộc đời Đại Hắc chỉ trông chờ vào việc cái chậu đen xì kia có bốc khói nghi ngút hay không mà thôi!
Đăng trên "Ích thế báo" từ ngày 24 tháng 1 năm 1933 đến ngày 2 tháng 2 năm 1933