Đến trước núi, trước tiên phái hai chiến sĩ lên núi quan sát một lát, không phát hiện thấy bất kỳ động tĩnh bất thường nào. Mười tám chiến sĩ đi đầu tinh thần phấn chấn, đều mang vũ khí ngắn, đã xếp thành hàng riêng biệt. Kỷ Chân nói gì đó với Đoàn đoàn trưởng, quay người đảo mắt nhìn lướt qua Trần Toàn Hữu và mặt hắn, dứt khoát vung tay:
"Lên đi!"
Họ kẹp giữa mười tám chiến sĩ, thận trọng leo lên cái cây mục tiêu độc lập trên đỉnh núi, mất khoảng hai mươi phút thì vào đến địa điểm mai phục trước. Đại Trần khom lưng, vung tay ra hiệu cho các chiến sĩ tản ra ẩn nấp, sau đó cùng Từ Bang Trình vượt lên trước mười mét, mai phục sau hai cụm bụi lùm thấp cách nhau vài mét. Bởi vì bụi lùm hắn ẩn nấp lớn hơn của Trần Toàn Hữu, thế là Từ Bang Trình liền nằm bò cùng hắn.
Xuyên qua những cành khô dày đặc của bụi lùm thấp, hắn mở to mắt nhìn xuống. Sườn bắc dốc hơn sườn nam rất nhiều, cũng rải rác từng cụm bụi lùm thấp trông như những ngôi mộ. Dưới ánh trăng mờ ảo, chỉ có thể nhìn thấy từng cái khung hình đen sì. Dưới núi, lại càng tối mịt một màu mực; xung quanh tĩnh lặng bao trùm, chỉ có gió, tiếng gió vi vu làm tăng thêm vẻ đáng sợ trong bầu không khí.
Hai tiếng đầu tiên, kim đồng hồ dạ quang giống như bị keo dính lại, rất miễn cưỡng nhích về phía trước. Nhưng đến tiếng cuối cùng, nó lại đột nhiên tăng tốc, thời gian đến điểm hẹn càng lúc càng cận kề. Mặc dù dưới núi tối thui vẫn không thấy một chút động tĩnh nào, nhưng tim hắn lại không thể kiểm soát mà đập loạn xạ. Thình thình thình! Hắn nghe thấy tiếng động dồn dập trong lồng ngực đang nặng nề nện xuống mặt đất! Lúc ấy, hắn mới thực sự thừa nhận người cha không hề oan uổng mình, hắn quả thực nhát gan, vô dụng, không lên nổi mặt bàn, hắn thật sự hận bản thân mình!
Cuối cùng, kim màu xanh chỉ vào số mười một giờ, hắn ấn nút máy phát tín hiệu, ngắn dài ngắn dài, ngón tay hắn run lẩy bẩy. Nhịp điệu ngắn dài của lần đầu tiên đại khái không được chuẩn xác lắm, hắn liên tiếp phát tín hiệu ba lần, sau đó áp máy phát tín hiệu lại gần tai lắng nghe.
"Xạt—" Ngoài một tiếng ồn xạt xạt thì chẳng có gì cả, hắn nghiêng mặt nhìn Đại Trần ở không xa. Đại Trần cũng đang nhìn hắn, hắn lắc đầu.
Ngắn dài ngắn dài, hắn lại ấn thêm một lần nữa, đợi một lúc lâu vẫn không có hồi âm, thần kinh căng cứng của hắn có chút thả lỏng xuống, một luồng nghi ngờ mãnh liệt chiếm trọn tâm can.
"Từ Bang Trình sẽ không đùa với chúng ta một vố mua không bán không to tát đấy chứ?"
Đột nhiên, máy phát tín hiệu kêu tít một tiếng, một trận tim đập chóng mặt khiến hắn hầu như không thở nổi. "Tít — tít — tít tít", tín hiệu trả lời mãnh liệt liên tiếp và chuẩn xác gọi ra nhịp điệu đã định trước.
Nơi cách chân núi không xa, trong bóng tối đột nhiên xuất hiện một điểm sáng, nhấp nháy một cái rồi tắt ngấm. Hai giây sau lại xuất hiện lần nữa, hắn nhìn thấy đèn pin của Đại Trần cũng sáng lên, cùng đối phương sáng tắt hô ứng lẫn nhau.
Chính khoảnh khắc ấy, sự hối hận cả đời đã được đúc kết lại ngay trong khoảnh khắc ấy. Tại sao anh ta lại cứ quên mất việc đề phòng Từ Bang Trình nhỉ, tại sao lại phải căng thẳng đến mức trong đầu chỉ còn lại một sợi dây, chỉ đợi để giao chiến với lũ đặc vụ vượt biên bò lên từ trong bóng tối? Khi sau gáy đột nhiên bị giáng một đòn mạnh mẽ, hắn suýt chút nữa ngất đi. Khoảnh khắc Từ Bang Trình đánh hắn xong rồi vùng dậy nhảy bổ lên, chạy trốn như chuột về phía trước, hắn đại khái chỉ dựa vào một phản ứng vô điều kiện, mới bất chấp tất cả lao ngang ra, ôm lấy đôi chân của Từ Bang Trình. Hắn dùng sức quá mạnh, Từ Bang Trình ngã mông xuống đất, hai người lại tranh nhau chớp lấy thời cơ nhảymổm dậy. Hắn thừa lúc Từ Bang Trình trọng tâm chưa vững, tung một cú đấm thẳng mạnh mẽ đánh tới, nhưng cú đấm này lại quá hoảng hốt. Mặc dù đánh trúng mặt đối phương, nhưng lại có vẻ vô cùng hời hợt, Từ Bang Trình nhân đà ngửa ra sau, thuận theo sườn bắc lăn phắt xuống dưới! Lúc này hắn mới liều mạng rút súng lục, liên tiếp nổ liền bốn phát về phía dưới! Tiếng súng đinh tai nhức óc trong vùng núi hoang vắng tĩnh lặng!
Tất cả chuyện đó chỉ diễn ra và qua đi trong vài giây ngắn ngủi. Cho đến khi Đại Trần lao tới, dùng sức kéo cánh tay hắn, các mạch máu trên toàn thân hắn suýt chút nữa thì nổ tung.
"Xảy ra chuyện gì thế!" Đại Trần lúc này không còn là Đại Trần thường ngày nữa, anh ta giống như một con sư tử gầm thét!
“Chạy rồi, hắn chạy rồi!” Hắn cảm thấy lồng ngực tức tưởi không nói nên lời.
Đột ngột, đất trời xung quanh sáng bừng lên như ban ngày. Dưới núi, không biết bao nhiêu chiếc đèn pha cùng lúc chiếu thẳng lên đỉnh núi, trước mắt họ trắng xóa một màu, nhìn về phía bắc chẳng thấy gì cả, chỉ nghe thấy dưới chân núi phía bắc âm thanh ồn ào náo động, rất nhiều người đang la hét khàn cả giọng. Tiếp theo đó, một loạt đạn súng tiểu liên dày đặc mang theo tiếng rít gió lướt qua đỉnh đầu, trong tiếng súng hòa lẫn tiếng chó sủa điên cuồng!
Mấy con chó nghiệp vụ bên phía họ cũng tru lên, mười tám chiến sĩ ùa lên, Trần Toàn Hữu vung tay, hét lớn:
"Rút lui xuống dưới!"
Trong phòng làm việc vô cùng yên tĩnh, toàn bộ tòa nhà làm việc dường như đều chìm trong tĩnh lặng. Đã sắp đến trưa, nhưng trên tờ bản thảo bày trước mặt, vẫn chỉ có mỗi cái tiêu đề .
Phía sau có tiếng động nhỏ, hắn quay đầu lại nhìn, Nghiêm Quân không biết đã vào từ lúc nào, đang đứng phía sau hắn.
“Được đấy, tiêu tốn cả buổi sáng, cậu chỉ viết được mỗi một dòng thế này thôi à?”
Hắn ngẩn ra, trả lời không đúng trọng tâm: “Phó cục trưởng Cam chính là kẻ ngoại đạo.”
“Cậu luyên thuyên cái gì thế?” Nghiêm Quân sững sờ trước, sau đó bừng tỉnh, “Vẫn còn vương vấn vụ 311 à?”
Hắn cúi đầu, nói: “Người là do tôi để sảy mất, có lẽ tôi phải chịu trách nhiệm. Nhưng chịu trách nhiệm là chuyện nhỏ, tôi cứ cảm thấy trong lòng ấm ức, nghẹn thở, thực sự nuốt không trôi cục tức này.”
“Người đã chạy mất rồi, cục tức này nuốt không trôi cũng phải nuốt. Đấu tranh giữa gián điệp và phản gián, thắng bại vốn dĩ là chuyện trong chớp mắt, thất bại nhất thời là điều khó tránh khỏi, cần gì phải mất hồn mất vía thế này chứ.” Nghiêm Quân ngược lại dùng khẩu khí của một trinh sát viên kỳ cựu này để an ủi hắn. Cô ta đổi chủ đề, hỏi: “Chiều nay còn đến bệnh viện thăm bố cậu không? Bản đại tự báo nếu viết không hết, tôi viết thay cho nhé.” Hắn mừng rỡ ngoài ý muốn: “Cậu thật sự viết thay tôi á? Chiều nay tôi phải đến bệnh viện, tối lại còn phải đến nhà Đoàn khoa trưởng để bàn với chú ấy tình hình ở biên giới hôm đó nữa, bọn tôi hẹn với nhau rồi.”
“Hai người không bàn chuyện khác chứ? Vậy tôi đi cùng được không?” Nghiêm Quân hứng thú.
“Sao lại không được, cùng đi đi.”
“Thế này đi,” Nghiêm Quân nổi hứng, “Hôm nay cậu đến nhà tôi ăn cơm tối đi, tay nghề xào nấu của cô tôi khá lắm. Ăn xong chúng ta cùng đi, thế nào? Bố cậu nằm viện rồi, ai nấu cơm cho cậu cơ chứ?”
“Tôi tự nấu được.” Hắn không quên thanh minh một câu, đoạn lại nhớ ra điều gì đó, nói: “Đúng rồi, Đoàn khoa trưởng còn bảo tôi đến nhà chú ấy ăn cơ, tôi thấy hay là chúng ta dắt díu nhau đến đó ăn luôn đi.”
“Cũng được.” Nghiêm Quân rất sảng khoái, “Cậu từ bệnh viện về thì gọi tôi nhé.”
Buổi chiều, hắn ở bệnh viện bầu bạn với bố. Để tâm trạng bố khá hơn một chút, hắn đã vắt kiệt óc sáng tạo, nghĩ ra không ít ý chủ ý mới lạ. Lần này, hắn mang "Bạch Bạch" từ nhà đến cho bố. Bố quả nhiên vui mừng, trêu đùa với "Bạch Bạch" suốt nửa ngày, cho đến khi bị y tá trưởng lớn tuổi phát hiện, làm ầm lên đuổi khéo, hắn mới ôm "Bạch Bạch" về nhà. Sau đó hắn lại quay về cơ quan gọi Nghiêm Quân, hai người đèo xe đạp thẳng tới nhà Đoàn khoa trưởng.
Đoàn Hưng Ngọc sống trong khu ký túc xá cán bộ mới xây của Cục Công an, là một căn hộ hai phòng ngủ vừa hẹp vừa thấp giống như cái lồng chim. Lúc họ đến, chú ấy đã về rồi, đang nấu cơm trong căn bếp nhỏ bốc nghi ngút khói. Hai người không bước vào phòng chính, cũng chen chúc vào căn bếp nhỏ, nói lớn giữa tiếng xì xào phun hơi của chiếc nồi áp suất.
“Vợ tôi đi công tác Thượng Hải rồi, bọn trẻ ăn mấy miếng cơm nguội cũng chạy mất rồi, chắc là tìm bạn học. Nhà không có ai khác, chúng ta vừa hay nói chuyện. Nghiêm Quân biết làm món cá không? Hôm nay tôi vừa mua cá đấy.”
“Cá thì có gì mà khó làm,” Nghiêm Quân cởi áo khoác, xắn tay áo sơ mi lên, “Cá om khô hay cá sốt cay?”
“Tùy, chín là được.”
Nghiêm Quân đang nấu cá, Đoàn Hưng Ngọc dẫn hắn rời khỏi bếp, sang căn phòng lớn vừa làm phòng khách vừa làm phòng ngủ đó.
Hắn nhìn Đoàn Hưng Ngọc đang bận rộn rót trà dâng nước, đám mây mù cứ vẩn vơ trong lòng mấy ngày qua lại bò lên mặt, do dự chốc lát, hỏi: “Khoa trưởng, chú nói xem cháu có nên viết trước một bản kiểm điểm không ạ?”
“Kiểm điểm cái gì?”
“Từ Bang Trình chạy mất từ tay cháu, chí ít thì cháu cũng thiếu cảnh giác chứ ạ?”
“Tạm thời chưa cần. Nguyên nhân thất bại của vụ án 311, sau này ban phải nghiên cứu chuyên đề để xác định một phỏng đoán đại khái. Trách nhiệm cụ thể cá nhân phải gánh chịu là gì, phải đợi có phỏng đoán chung này rồi hãy hay.”
Chu Chí Minh ngồi xuống bên bàn, nói: “Hôm đó, sau khi chúng tôi rút về, bộ đội 7411 để lại hai chiến sĩ quan sát phía đối phương. Sau đó nghe họ phản ánh, đèn pha của đối phương kéo dài hai mươi phút sau mới tắt. Ở nơi cách địa điểm hẹn khoảng một mét, giống như có một số lượng lớn bộ đội hoạt động, dưới chân núi có thể nghe thấy tiếng động cơ ô tô, sau đó còn có một chiếc trực thăng bay đi ở nơi không xa. Họ phán đoán ra từ âm thanh và đèn tín hiệu.”
Đoàn Hưng Ngọc đặt chén trà xuống bàn, lại lấy hộp kẹo từ trong tủ ra, mở nắp: “Ăn chút kẹo đi.”
Hắn vô thức nhặt một viên kẹo, nhưng không bóc giấy kẹo, trầm ngâm nói tiếp: “Lúc đó Từ Bang Trình vừa chạy, biên giới rất hỗn loạn. Thành thật mà nói, cháu cũng hoảng, không lo quan sát kỹ lưỡng được. Nhưng bây giờ nhớ lại và phân tích, hình như, hình như cảm thấy kẻ địch hoàn toàn có sự chuẩn bị. Chú xem, chúng đã mai phục sẵn nhiều người như thế.”
Đoàn Hưng Ngọc đi đi lại lại: “Gặp phải chuyện thế này, chỉ sợ nhất là tự mình hoảng loạn. Hứa hoảng là cái gì cũng nhìn không chuẩn nữa. Một trinh sát viên, bắt buộc phải có sự tu dưỡng ‘núi Thái Sơn sập trước mặt mà sắc mặt không đổi’.” Chú ấy đi lại hai vòng rồi dừng lại, lại hỏi: “Trước khi Từ Bang Trình chạy, có biểu hiện gì bất thường không?”
Hắn nghĩ ngợi: “Không có, hình như, hình như lúc xuất phát buổi tối hơi căng thẳng một chút, nhưng không rõ ràng lắm, lúc đó nhìn qua thì không thấy bất thường.”
“Ồ—” Đoàn Hưng Ngọc hơi nghiêng đầu, trầm tư.
Nghiêm Quân bước vào phòng, đặt một đĩa cá om màu sắc đậm đà lên bàn, cười vừa định nói gì đó, nhìn thấy sắc mặt u ám của hai người họ, nụ cười liền thu lại.
“Nhìn bề ngoài,” Đoàn Hưng Ngọc nhìn hai người bọn họ, nói: “Biến cố quả thực mang tính bùng nổ, rất đột ngột. Ngay khi tôi nghe thấy tình hình này cũng rất kinh ngạc. Nhưng sau đó nghĩ kỹ lại, lại cảm thấy tuy nằm ngoài dự liệu, nhưng lại hoàn toàn hợp tình hợp lý.”
“Ồ, sao lại thế ạ?” Chu Chí Minh và Nghiêm Quân hầu như đồng thanh hỏi.
Đoàn Hưng Ngọc ngồi xuống chiếc ghế sô-fa đối diện họ, nói:
“Tôi nhớ, trước kia tôi đã nói với hai cháu về một cảm giác của tôi. Tôi nói rằng ngay trong lần đầu tiên tiếp xúc với Từ Bang Trình, tôi đã cảm thấy người này không phải là nhân vật bình thường. Tôi cho rằng anh ta không còn nghi ngờ gì nữa chính là một tên đặc vụ cốt cán đã được huấn luyện lâu năm. Việc anh ta trốn thoát đã chứng minh phán đoán này đại khái là không sai. Sở dĩ lúc ấy tôi nhấn mạnh đưa ra vấn đề này, là bởi vì hai lời khai giả đầu tiên của anh ta thực sự quá vụng về, đây là một hiện tượng rất đáng ngờ. Đương nhiên, việc sử dụng lời khai giả là chuyện như cơm bữa trong chiến tranh gián điệp hiện đại, nhưng mục đích của lời khai giảKý nhiên là để dụ cơ quan phản gián mắc lừa, thế nên buộc phải biên soạn thật khéo léo và đáng tin. Điều kỳ lạ ở chỗ hai bộ lời khai giả đầu tiên của Từ Bang Trình đều là những câu chuyện hạ đẳng không thể tự tròn vành rõ chữ, chẳng những không cứu được anh ta, ngược lại còn khiến anh ta lâm vào hoàn cảnh càng thêm bất lợi. Mà trình độ thực tế của bản thân anh ta hoàn toàn có thể dự liệu được hậu quả này. Vậy thì, căn cứ vào hiện tượng mâu thuẫn này, liệu có thể rút ra phán đoán như thế này không: Mục đích Từ Bang Trình sử dụng hai bộ lời khai giả này không phải để chúng ta tin chúng, mà trái lại, là để chúng ta nhanh chóng nhận ra sự gian dối của chúng.”
Chu Chí Minh và Nghiêm Quân nhìn nhau ngơ ngác, Chu Chí Minh nói: “Chuyện này trước đây tôi chưa từng nghĩ tới.”
Đoàn Hưng Ngọc nói tiếp: “Được rồi, bây giờ cứ giả định phán đoán này của tôi là thành lập, vậy thì có một vấn đề được đặt ra: Ý định cố ý để chúng ta nhanh chóng vạch trần của anh ta là gì? Ngoài ra, trong lần thẩm vấn thứ hai còn xuất hiện một hiện tượng đáng ngờ khác, chúng ta bày những vật chứng điều tra được đó ra cho anh ta xem, anh ta xem rất kỹ, xem đi xem lại hai lần, giống như đang tìm kiếm thứ gì đó. Nghiêm Quân, lúc ấy cháu có chú ý đến những hành động vi tế này của anh ta không? Chú đã chú ý rồi, những hành động này là bất hợp lý. Những thứ này đều là mới vừa thu giữ được từ trên người anh ta cơ mà, anh ta đáng lẽ phải nhận ra ngay cái rụp chứ, nhưng lúc anh ta xem những vật chứng này, dường như có hoạt động tâm lý phức tạp hơn. Vốn dĩ, chú định trong quá trình thẩm vấn sẽ tiếp tục quan sát những vấn đề này từ nhiều khía cạnh, nhưng sau đó, Phó cục trưởng Cam đã tiếp quản cuộc thẩm vấn. Chú cũng từng đem những nghi ngờ của mình bàn bạc với Kỷ xứ trưởng, nhưng chú ấy không trực tiếp tham gia thẩm vấn Từ, rốt cuộc không thể tự tin như chú được. Chú ấy cảm thấy Từ Bang Trình không dám tung một lời nói dối tày đình như vậy, bởi vì anh ta lừa chúng ta đến biên giới, nếu không gặp được đầu mối thì chú ấy chẳng tổn hại gì, còn bản thân anh ta lại phải xui xẻo. Lúc các cháu sắp xuất phát, Kỷ xứ trưởng thậm chí còn nói với chú những lời thế này, chú ấy nói chú ấy nghi ngờ ‘Kế hoạch Tháng Ba’ hoàn toàn là do Từ Bang Trình bịa đặt ra từ hư không, dùng cách này để thể hiện nguyện vọng lập công của anh ta, sau đó anh ta có thể tùy tiện tìm một cái cớ để thoái thác trách nhiệm lỡ hẹn. Nhưng không ai trong chúng ta lường trước được lại có kết cục thế này bây giờ. Chú đồng ý với quan điểm vừa rồi của tiểu Châu, kẻ địch hoàn toàn có sự chuẩn bị, có mưu đồ từ trước. Lời khai của Từ Bang Trình về ‘Kế hoạch Tháng Ba’ là một bộ lời khai giả chặt chẽ đã được chuẩn bị từ lâu.”
Nghiêm Quân nhớ ra điều gì, hỏi: “Nhưng tấm bản đồ địa hình phương vị đó thì giải thích thế nào ạ? Tấm bản đồ vẽ trên đó chính là núi Tiên Đồng mà.”
Đoàn Hưng Ngọc gật đầu: “Đúng, tấm bản đồ vừa hay cũng là một điểm nghi vấn. Bởi vì một địa điểm hẹn như thế này, phương vị và vật mục tiêu đều nên được học thuộc lòng nằm lòng, mang một tấm bản đồ trên người chẳng những thừa thãi mà còn nguy hiểm, một khi xảy ra chuyện thì rất dễ làm lộ toàn bộ kế hoạch. Bây giờ có thể phán đoán, tấm bản đồ này, cùng với cái máy phát tín hiệu kia, rất có thể chính là hai vật chứng giả mà kẻ địch chuyên môn thiết lập cho bộ lời khai giả này. Nếu Từ bình an vô sự, hai thứ này sẽ không dùng đến; một khi có chuyện, thì có thể phát huy tác dụng. Bây giờ lại có thể quay lại vấn đề mà chú vừa giảng lúc nãy, trong toàn bộ vật chứng thì chỉ có hai món này có liên hệ thực sự với cuộc hẹn ở núi Tiên Đồng, mà cuộc thẩm vấn lần thứ hai vừa hay cũng không bày hai món này ra. Lúc đó anh ta xem nửa ngày, đại khái là đang tìm kiếm chúng. Đã không tìm thấy, đương nhiên lần đó cũng sẽ không khai ra ‘Kế hoạch Tháng Ba’.”
Chu Chí Minh bừng tỉnh nói: “Ồ! Chú nói thế làm cháu hơi vỡ vạc ra rồi. Hai bộ lời khai giả trước đó của Từ Bang Trình, là để làm bước đệm cho lời khai giả thực sự phía sau này đúng không ạ?”
“Chú nghĩ là vậy. Nếu ngay từ đầu anh ta đã phơi bày toàn bộ ‘Kế hoạch Tháng Ba’ ra, tất yếu sẽ khiến chúng ta sinh lòng thận trọng. Bất kỳ cơ quan phản gián nào đối với lời khai có được quá dễ dàng cũng đều nghi ngờ ba bốn lần, anh ta đương nhiên hiểu rõ quy luật này, cho nên mới bày ra trò hề giả trong giả này để làm rối loạn tư duy của chúng ta. Trải qua ngần ấy trắc trở tích lũy thế, đợi sau này phun ra lời khai giả thực sự, thì sẽ có vẻ danh chính ngôn thuận, nước chảy thành sông.”
Nghiêm Quân liên tục lắc đầu tặc lưỡi: “Ghê thật, em suýt nổi cả da gà, nghĩ lại thấy sợ âm ỉ.”
“Thực ra, nói về bản thân chúng ta, thất bại lần này không phải là không thể tránh khỏi, mấu chốt là phải đánh thắng trận thẩm vấn này. Nếu sau đó là Kỷ xứ trưởng tiếp quản thẩm vấn anh ta, đại khái đã không dẫn đến cục cục diện như ngày hôm nay.” Chần chừ chốc lát, Đoàn Hưng Ngọc lại nói: “Có những lời, lẽ ra chú không nên nói trước mặt hai cháu. Bàn về làm trinh sát, Phó cục trưởng Cam rốt cuộc là tay ngang rẽ ngang, kiến thức chuyên môn vẫn còn thiếu sót một chút, một số phương pháp trong thẩm vấn thực chất thuộc về dạng chỉ dẫn cung, sau đó lại mù quáng tin vào lời khai, lúc đó chú đã có ý kiến. Còn tiểu Lục thì lại càng thiếu kinh nghiệm hơn. Biên bản thẩm vấn sau đó chú đều xem qua một lượt, khuyết điểm của chúng ta quả thực rất nhiều, trong đó có hai điều chí mạng: Thứ nhất, trước khi thẩm vấn đã mang theo thành kiến, trong đầu đã có sẵn một khuôn khổ, luôn cho rằng kẻ địch sắp tiến hành hành động phá hoại đối với phong trào Phản Hữu hiện tại của chúng ta, trong lúc thẩm vấn liền liều mạng muốn tìm kiếm chút căn cứ để ấn chứng cho thành kiến này, làm như vậy rất dễ làm giảm năng lực phán đoán của chính mình; Thứ hai, quá nôn nóng vạch trần sự nghi ngờ của mình cho Từ Bang Trình thấy, để anh ta nắm chắc ngọn ngành mà leo lên. Ngoài ra, sau khi Từ khai nhận ‘Kế hoạch Tháng Ba’, Phó cục trưởng Cam tỏ ra quá nhiệt tình, đối với kế hoạch này chúng ta vốn dĩ nên cố ý tỏ ra không có hứng thú, sau đó quan sát phản ứng của anh ta, nhưng Phó cục trưởng Cam đã không làm thế. Đương nhiên, chú đây cũng là Gia Cát Lượng sau sự việc rồi.”
“Chúng ta ăn cơm trước đi,” Nghiêm Quân tranh thủ chêm vào, “Thức ăn nguội cả rồi.”
“Được thôi,” Đoàn Hưng Ngọc vung tay, tỏ ý không nói nữa, bắt đầu bày bát đũa. Chú nhìn đĩa cá sắp đông lại, nói với Nghiêm Quân: “Có cần hâm nóng cá lại không?”
“Không cần, ăn lạnh ngon hơn.”
Chu Chí Minh lại ngập ngừng: “Cháu, cháu dạ dày… sợ đồ lạnh.”
“Được, vậy thì hâm nóng.” Nghiêm Quân cười cợt cậu ta, “Cậu đúng là một kẻ tiểu thư đài cát.”
Cá đã hâm xong, ba người ngồi xuống. Chu Chí Minh vừa nhét một miếng cơm vào miệng, lại nói với Đoàn Hưng Ngọc: “Đã ‘Kế hoạch Tháng Ba’ là một trò lừa bịp, vậy thì nhiệm vụ thực sự trong lần xâm nhập này của Từ Bang Trình phải ngẫm nghĩ cho kỹ rồi, rốt cuộc hắn ta đến để làm gì?”
Nghiêm Quân nói: “Phân tích từ vật chứng, em thấy mười phần thì có tám chín là phái tình báo. Số lượng giấy viết mật và thuốc viết mật lớn như thế, chỉ có người làm tình báo mới cần.”
Đôi đũa gắp cá của Chu Chí Minh khựng lại bên miệng chén, trầm ngâm nói: “Bây giờ ngược lại tôi lại cảm thấy những thứ đó không giống như là hắn tự mình dùng.”
Đoàn Hưng Ngọc đầy hứng thú ngước mắt lên: “Ồ? Cậu có căn cứ gì à?”
“Hai ngày nay tôi cứ ngẫm nghĩ vấn đề này, tôi cảm thấy số tiền hắn mang theo trên người có chút kỳ lạ. Tổng cộng thu giữ được là ba nghìn một trăm ba mươi mấy đồng, một tên đặc vụ được phái ra, kinh phí hoạt động cớ sao lại không mang số chẵn chứ? Cớ sao cứ phải mang một số lẻ hơn ba nghìn một chút như thế? Trong đó ba nghìn lại được gói riêng bằng giấy. Cho nên số tiền này liệu có phải ngay từ đầu là hai phần không? Một phần là ba nghìn trong gói giấy, phần khác chính là hơn một trăm đồng tiền lẻ đó. Sau khi hắn nhập cảnh, đi xe ăn uống sẽ phải tiêu bớt đi, cho nên số tiền ban đầu của phần này đại khái là hai trăm, đây là kinh phí hắn có thể tự chủ quản lý, còn ba nghìn chẵn kia, tôi nghĩ là mang hộ cho ai đó.”
Mọi người trầm mặc một lát, Nghiêm Quân nói: “Nếu tiền là mang hộ người khác, thế còn những thứ khác thì sao? Không chừng cũng là mang hộ người khác, Từ Bang Trình rất có thể chính là một giao thông viên chuyên trách.”
Đoàn Hưng Ngọc thong thả xới cơm trong bát, trầm tư nói: “Ừm, có lý, phân tích của hai cháu có lý. Tôi thấy đợi mấy ngày nữa, công việc của văn phòng truy nản đỡ bận hơn một chút, chúng ta sẽ ngồi xuống mổ xẻ thật kỹ vụ án này.”
Vừa ăn cơm, họ vừa bàn sang những chủ đề khác, nào là hoảng loạn rau xanh, tàu hỏa trễ chuyến, tuột đuôi ngoại tuyến. Nghiêm Quân hừ một tiếng, nói: “Chúng ta cứ hô hào chuẩn bị chiến tranh, chuẩn bị chiến tranh, tôi thấy nếu chiến tranh thực sự nổ ra, chúng ta nhất định sẽ rối tung lên cho mà xem. Toàn là những kẻ ngoại đạo chỉ huy mù quáng ở vị trí lãnh đạo, dựa vào họ thì ắt mất nước.”
Chu Chí Minh nói: “Chỉ huy mù quáng cậu cũng phải nghe thôi. Đối với những người làm công an như chúng ta mà nói, mệnh lệnh của cấp trên dù là sai, cậu có thể nói là không phục tùng sao?” Miệng cậu ta nói thế, nhưng trong lòng lại không biết có nên tán thành câu nói này hay không.
Đoàn Hưng Ngọc cười cười: “Tiểu Châu nói đúng đấy. Nếu cấp dưới cho rằng mệnh lệnh của cấp trên sai mà cự tuyệt không chấp hành, thì lại càng rối tung lên hơn nữa.” Dừng một lát, chú ấy lại nói: “Yên tâm, nếu thực sự đến lúc nước mất nhà tan, đừng nói là chúng ta, người dân cũng sẽ không dung thứ nữa đâu.”
Chu Chí Minh cắm cúi ăn cơm, lúc này lại chêm một câu: “Nhất định phải đợi đến lúc nước mất nhà tan ư?”
“Đúng thế!” Nghiêm Quân lập tức hưởng ứng cậu ta.
Đoàn Hưng Ngọc khựng lại một lúc, không tiếp lời. Xem ra, chú ấy không mấy mặn mà tiếp tục thảo luận vấn đề này. Trầm mặc một chốc, chú ấy hỏi: “Bây giờ hai cháu đều đang làm gì? Trong khoa có bận không?”
Chu Chí Minh nói: “Tổ chúng tôi đang đóng thành tập hồ sơ vụ án 311. Xem ra, vụ án này nếu không khéo thì đành phải treo lơ lửng ở đấy cả đời thôi.”
Nghiêm Quân nói: “Các tổ khác không có việc gì cả. ‘Văn phòng vận động’ cứ nhìn người khoa chúng ta thảnh thơi, lại cứ kiếm việc cho làm.”
Chu Chí Minh chợt nhớ ra: “Tiểu Nghiêm, bản đại tự báo viết xong chưa? Ngày mai Đại Trần tìm tôi đòi đấy.”
“Yên tâm đi, chép xong xuôi cả rồi.”
Chu Chí Minh thở phào, hỏi: “Viết bao nhiêu thế?”
“Một tờ giấy. Yên tâm đi, chuyện này cậu không cần quản đâu, lát nữa tôi mang nộp thay hai người cho ‘Văn phòng vận động’ là được. Họ mà chê ít, thì bảo họ tự viết lấy. Thực ra họ cũng chỉ là ứng phó cho xong chuyện, toàn là ép buộc lôi từ khán giả lên đài để diễn kịch thôi mà……”
Nghiêm Quân vẫn đang huyên man nói không ngừng, Chu Chí Minh cúi gằm mặt, không tiếp một câu nào, mà trong lòng lại vô cùng lo lắng. Cậu ta biết, Nghiêm Quân tuy tính khí giống con trai, nhưng để mà buông thả phát biểu những lời bàn luận vượt quá giới hạn thế này như hôm nay, rốt cuộc vẫn rất hiếm thấy. Mặc dù ở trước mặt Đoàn khoa trưởng nói vài câu quá khích cũng không sao cả, nhưng nếu nói quen miệng, thì rất dễ ở bên ngoài "lắm lời sai sót, họa từ miệng mà ra". Quý Hồng cũng có cái kiểu vô tư lách cách thế này, Tiêu Mông dạo gần đây hình như cũng nhiễm phải sở thích "lời không kinh người chết không thôi". Mấy cô gái này, thế này thì hỏng bét! Cậu ta âm thầm sốt ruột thay.
Còn Nghiêm Quân, có phải vì ở cùng với mình, nên mới nói nhiều như vậy không?
Tim cậu ta thắt lại một nhịp.
Sắp đến tết Thanh Minh, thời tiết chợt ấm chợt lạnh. Nghiêm Quân rùng mình một cái, dựng cổ áo chiếc áo gió lên.
Trước tòa nhà nhà Đoàn Hưng Ngọc là một công trường xây dựng lớn. Trời tối, mặt đường lồi lõm ổ gà, xe đạp rất khó đi, họ đành phải dắt bộ.
Nghiêm Quân không hiểu sao đột nhiên nghĩ đến, đây hình như là lần đầu tiên cô ta một mình đi cùng Chu Chí Minh trên đường cái, xung quanh không có ai, họ chỉ cách nhau khoảng cách của một chiếc xe đạp, gần như thế. Hừ, đây tính là chuyện gì chứ, đáng để cô ta trân quý thế này ư? Thậm chí còn cố tình đi chậm lại một chút, để có thể kéo dài thêm một chút khoảng thời gian quý giá này. Thật nực cười, từ khi nào mà cô ta lại trở nên mưu mô tính toán thế này nhỉ? Chu Chí Minh ngược lại không giục cô ta, cũng đi chậm lại theo, cậu ta vốn dĩ luôn dễ dãi mà.
Họ cứ thong thả đi như thế, nhưng cứ đi mãi thế này cũng không phải là cách, thế nào cũng phải nói chuyện chứ. Cô ta liếc nhìn cậu ta một cái, nói:
“Trời lạnh, dạ dày cậu không tốt, cẩn thận nhiễm lạnh đấy.”
“Tôi vẫn đang mặc áo len mà.”
Trầm mặc một lát, cô ta lại nói: “Vừa nãy tôi, có phải nói đáng sợ lắm không?”
“Cũng bình thường mà.”
“Tôi nhìn ra cậu sợ rồi đấy, lát sau cậu cố tình giả vờ không có hứng thú, đúng không? Tôi nhìn ra rồi, cho nên tôi không nói nữa.”
“Ở trước mặt Đoàn khoa trưởng, không sao đâu.”
Trong lồng ngực Nghiêm Quân như có một dòng máu phun trào, bỗng chốc nóng bừng lên. Từ câu nói này của Chu Chí Minh, cô ta thấp thoáng cảm nhận được một sự quan tâm chăm sóc... vô cùng quý giá lại vô cùng gần gũi. Cô ta dừng bước.
“Em muốn, nhờ anh giúp một việc, được không?”
“Việc gì?”
“Em mua cho bố một cái tủ sách, muốn mang ra ga tàu hỏa nhờ người mang về Bắc Kinh, nhưng em không biết lái xe ba gác, anh giúp em cùng mang đi nhé, xe ba gác thì ở trong sân nhà cô em có sẵn.”
“Được chứ, khi nào đi?”
“Tối mốt, cô em quen trưởng tàu của chuyến tàu đó.”
“Mốt á, tết Thanh Minh ư? Ơ hay, tối mốt anh có việc rồi.”
“Việc gì? Việc công hay việc tư?” Cô ta cười hỏi.
“Anh muốn đến Quảng trường 11 xem thử, bố bảo anh thay ông ấy dâng một bó hoa.”
“Dâng hoa cho Thủ tướng á? Vừa hay, em cũng đang muốn đi đây, mốt em đi cùng anh nhé, chuyện tủ sách để mai tính. À, em đề xuất hay là chúng ta làm một vòng hoa nhỏ đi, tinh tế một chút. Yên tâm, ban không biết đâu, đến nhà em làm nhé, thế nào?” Cô ta nói một lèo hết dự định tuyệt vời bất chợt nảy ra này, chỉ chờ cậu ta nói: “Được.” Thực ra, chuyện làm vòng hoa nhỏ cô ta đã chuẩn bị từ lâu, nguyên liệu đều đủ cả, cô ta hối hận sao không nghĩ ra việc lôi Chu Chí Minh đi cùng từ sớm.
Nhưng Chu Chí Minh lại nói: “À, không được, anh, anh, còn hẹn với người khác đi cùng rồi.”
“Mặc kệ người ta, là em hẹn trước cơ mà.”
“Anh hẹn với người ta từ lâu rồi, thật đấy.”
“Người ta, là ai?” Cô ta đâm nghi ngờ, “Là Thi Tiêu Mông à?”
“À, không.” Chu Chí Minh né tránh cúi đầu xuống.
Nghiêm Quân đương nhiên hiểu rõ, Chu Chí Minh đến nói dối cũng không biết cách.
“Được thôi,” Cô ta cười cười, “Vậy hai người đi đi.” Cô ta biết nụ cười trên mặt mình chắc chắn còn khó coi hơn cả khóc. Mà Chu Chí Minh ngược lại có vẻ hơi áy náy, còn hiến kế cho cô ta:
“Cái tủ đó em bảo tiểu Lục giúp em chở đi, em nhờ cậu ấy làm việc, cậu ấy chắc chắn vui lắm.”
“Được.” Cô ta cười gượng gạo, nhưng cổ họng lại thấy mặn chát.
Họ chia tay ở ngã tư. Mặc dù chưa đến chín giờ, nhưng cô ta lại mong cậu ta có thể nói: “Trời tối rồi, anh đưa em về nhé.” Thế nhưng cậu ta chẳng nói gì cả.
Cô ta dường như mệt rã rời cả người, mãi mới lết về đến nhà. Vừa bước chân vào cửa, cô dì đã đặt cuộn len trong tay xuống, hỏi cô ta:
“Ăn cơm chưa? Muộn thế này con đi đâu về thế?”
Cô ta bực bội rối bời, không muốn nói nhiều, đi đến bên chiếc bàn tròn, cầm cốc thủy tinh lên muốn uống nước.
“Quân Quân, rốt cuộc con đi đâu về thế?”
“Tăng ca.” Cô ta nhíu mày hừ một tiếng.
“Nói bừa, lúc nãy người ở đơn vị con còn đến tìm con đấy, con hoàn toàn không hề tăng ca.”
“Ai đến thế?” Tay đang cầm bình giữ nhiệt của cô ta bất giác khựng lại.
“Vẫn là cậu thanh niên mập mạp đó, hóa ra là bạn học của con.”
“Đến làm gì?”
“Nó không nói, dù sao nó cũng nói con không có ở cơ quan. Quân Quân, trị an xã hội bây giờ hỗn loạn như thế, con cứ chạy lăng xăng bên ngoài làm gì? Lại còn nói dối cô, tái diễn thế này cô sẽ viết thư cho bố mẹ con đấy.”
Nghiêm Quân rót nước, uống một ngụm, miễn cưỡng cười: “Không sao đâu, bọn lưu manh không dám chọc con đâu.”
Cô ta bước vào phòng của mình, ngồi trước bàn, buồn chán cầm một cuốn sách lên, lật lật rồi lại đặt xuống. Mỗi lần, chỉ cần ở bên Chu Chí Minh một lúc, cô ta liền chẳng làm nổi việc gì nữa, trong lòng cồn cào bất an.
Chiếc gương tròn nhỏ trên bàn soi bóng khuôn mặt cô ta, chiếc mũi xinh xắn cao ngạo, cái miệng nhỏ nhắn, đôi chân mày rất đen kéo dài tận gốc trán, trông giống như lông mày của con trai... Có phúc tướng, hay là tướng sầu khổ?
Cô ta nên được coi là một người con gái có phúc, sự ưu ái hào phóng mà số phận dành cho cô ta đã từng khiến bao nhiêu người nhìn vào phải ghen tị. Có lẽ cô ta không nên đòi hỏi quá nhiều thế này nữa. Nghĩ lại xem, trong số những người bạn cùng xuống nông thôn với cô ta, có biết bao nhiêu người đến nay vẫn đang khom lưng cuốc đất ở ruộng đồng, đạp nước tưới mầm dưới cái nắng gay gắt chứ, có lẽ đã cùng với cha mẹ trí thức của họ, sắp biến thành những người nông dân chính cội chính tông rồi. Còn cô ta, được đội sản xuất giới thiệu vào nhà máy, rồi lại được nhà máy giới thiệu vào đại học, tham gia công tác công an chưa đầy hai năm, cô ta đã được tham gia một vụ án lớn chính hiệu con nai vàng như vụ 311. Vụ án cấp cao thế này ngay cả những trinh sát viên kỳ cựu từng trải gió sương cũng sẽ vì thế mà ngứa ngáy tay chân đấy chứ. Nghĩ lại xem, đám sinh viên lớn tuổi tốt nghiệp trước thời "Cách mạng Văn hóa" ở xứ, chẳng phải vẫn luôn cắm rễ trong những công việc cơ bản bình thường, vụn vặt, thậm chí là khô khan đó, trải qua những năm tháng thanh xuân đáng lưu luyến nhất hay sao? Nào là nghiên cứu địch tình, nào là xác minh manh mối, dọn dẹp hồ sơ, xây dựng tư liệu, năm tháng chồng chất, âm thầm lặng lẽ làm việc, mà những năm gần đây, lại chỉ toàn làm vận động, bị chỉnh đốn, chỉnh đốn người khác, rồi sau đó là tiêu dao, thứ tiêu dao khiến lòng người chán ngán. So với họ, cô ta còn có gì để mà oán trách nữa chứ? Không, cô ta không hề coi thường những người bạn đã trở thành nông dân và vùi mình vào sự bình thường của những đồng chí lớn tuổi, đối với họ cô ta chỉ có sự kính trọng. Nhưng trong ánh mắt của mọi người, trong lời bàn tán của mọi người, cô ta quả thực đã trở thành một "cô tiểu thư hạnh phúc", là người vừa ăn mía vừa leo lầu, từng bước ngọt ngào tiến lên.
“Quân Quân, con nói cái người tìm nhờ giúp chở tủ sách ấy, tìm được chưa?” Cô dì thò đầu vào nói một câu, rồi lại rụt về.
Giúp chở tủ sách, là ai chứ? Cô ta quyết định sẽ không đi tìm tiểu Lục đâu, dây dưa nhân tình với cậu ta, ngày mai lấy gì mà trả? Câu nói khơi ra của cô dì lại khơi dậy sự bực bội trong lòng cô ta.
Cô ta, thực sự là một "cô tiểu thư hạnh phúc" sao? Nếu một người thiếu nữ ở độ tuổi thanh xuân sau khi có được tất cả mọi thứ, thế nhưng duy chỉ có mặt tình cảm là không được thỏa mãn, cô ta có thể được gọi là một người hạnh phúc không? Không, cô ta cho rằng không thể. Cô ta quên mất là ai đã nói câu danh ngôn thế này: "Tình yêu là một nửa sinh mệnh của con người, giả sử không có nửa này, cuộc sống sẽ có những tiếc nuối không thể bù đắp." Câu này rất thực tế.
Nửa kia của cô ta ở đâu cơ chứ?
Cô ta vẫn luôn cho rằng bản thân là một người có tâm hồn phóng khoáng trong chuyện tình cảm, cô ta không quen khổ công quan sát và phân tích người khác, thậm chí còn lười cả việc nhận thức và thể nghiệm bản thân. Cô ta không có, cũng không muốn có thứ linh tính và sự đa cảm tỉ mỉ đến từng chi tiết kiểu Lâm Muội Muội. Giống như lúc này, để bản thân dừng lại, yên tĩnh lại, một cách chuyên chú, để nhìn lại quá khứ và thăm dò tương lai, đối với cô ta mà nói trước giờ chưa từng có thói quen này. Trong ký ức của cô ta, ấn tượng đầu tiên mà Chu Chí Minh mang lại cho cô ta, ngoại trừ khuôn mặt dễ nhìn đó ra, hầu như chẳng đọng lại gì cả. Chu Chí Minh là người không thích nói chuyện với những người không quen thân, không giống như những chàng trai khác trong khoa hay trong xứ. Lúc cô ta mới chân ướt chân ráo đến, hoặc là làm trò mua vui để gây sự chú ý của cô ta; hoặc là cúi đầu nịnh bợ để lấy được thiện cảm của cô ta; hoặc là cố tình tỏ ra ngốc nghếch lúng túng để đổi lấy sự đồng cảm của cô ta. Những thủ đoạn nhỏ mà đám người đó vô tình hay cố ý dùng, cô ta không những nhìn thấu trong lòng mà còn có chút chán ghét. Nhưng vào lúc đó, cô ta cũng không hề nghĩ tới bản thân cuối cùng lại yêu một kẻ mà lúc bấy giờ cô ta hoàn toàn phớt lờ. Không, cô ta không coi trọng ngoại hình của con người, cũng không phải nhắm trúng địa vị được bồi dưỡng coi trọng của cậu ta trong nghiệp vụ (điểm này cho dù cán bộ trẻ có thừa nhận hay không, đằng sau các đồng chí lớn tuổi đằng nào cũng đều đánh giá như vậy cả). Thiện cảm ban đầu của cô ta đối với Chu Chí Minh chỉ đơn giản là vì cậu ta trước mặt những đồng chí mới đến bọn họ chưa từng có cái cảm giác ưu việt bề trên của trinh sát viên kỳ cựu, đối với cô ta cũng không có sự ân cần lộ rõ mục đích như những kẻ theo đuổi khác. Bản tính lương thiện của cậu ta; cách đối nhân xử thế dễ dãi của cậu ta; sự ủy khuất cầu toàn của cậu ta; thói quen luôn thích lo chuyện bao đồng cho người khác của cậu ta, tất cả đều được cô ta cảm nhận được từng chút một trong vô hình, cho đến tận khi chính cô ta cũng không rõ rốt cuộc là từ khoảnh khắc nào, bóng hình của Chu Chí Minh đã bắt đầu vương vấn ở một góc tâm thất của cô ta. Thế nhưng, khi một thiếu nữ đang tuổi xuân thì bắt đầu biết yêu, ngoài nhịp tim đập thình thịch ra, có ai có thể nhanh chóng chuyển hóa cảm giác mông lung thành lý niệm rõ ràng, sinh ra nguyện vọng cụ thể và hành động thực tế chứ? Cô ta đối với chuyện này, cũng giống như làm án vậy, vừa thiếu kinh nghiệm lại vừa thiếu gan dạ. Đợi đến khi cô ta đã xác định được tín niệm, hơn nữa lại có gan dạ rồi, thì mọi thứ đã quá muộn, Chu Chí Minh lái xe đụng phịch ra một Thi Tiêu Mông. Cô ta không ngờ rằng, chuyện tình lãng mạn của một gã khờ lại có thể phát triển nhanh chóng đến thế, mới mấy tháng trời, đã là "cửu tận dương hoa khai" rồi.
Bây giờ, Chu Chí Minh là người đã có bến đỗ, theo lý mà nói, cô ta không nên có những suy nghĩ viển vông nữa, nên buông tay cậu ta, nên xa lánh cậu ta. Ý niệm lý trí này quả thực đã vô số lần điều khiển và ước thúc cảm xúc cùng sự hướng về của cô ta, thế nhưng lại vô số lần bị sự xung kích của tình cảm và sự hướng về đánh tan. Có lẽ chính vì tình yêu của cô ta ngay từ đầu đã đối mặt với mối đe dọa tan vỡ, cho nên đôi khi lại càng thể hiện sự kiên cố và cấp bách vượt mức bình thường. Cô ta vậy mà lại chớp lấy cơ hội Chu Chí Minh nhờ cô ta gửi thư hộ cho Thi Tiêu Mông trước khi đi Tương Tây, chạy đến tận nhà Thi Tiêu Mông. Đây là chuyện trước đây cô ta tuyệt đối sẽ không làm, cũng là lần đầu tiên trong đời cô ta mang theo động cơ muốn làm tổn thương người khác để mà làm!
Tất cả những chuyện này là vì cái gì chứ! Tại sao cô ta lại phải đi tìm Thi Tiêu Mông? Tại sao lại phải chủ động hé lộ cho Chu Chí Minh biết hiện trạng không mấy vẻ vang của bố Thi Tiêu Mông? Chẳng lẽ tình yêu khi đã đạt đến độ sôi sục, thì không còn chút thành phần lý trí nào nữa ư? Không, không, cô ta không phải là một người phụ nữ xấu xa, không phải là một người phụ nữ lấy việc chơi mưu lập kế làm vui. Khi cô ta nhìn thấy Thi Tiêu Mông nhiệt tình lịch sự rót trà cho mình, nhìn thấy cô ta dành cho Chu Chí Minh sự quan tâm chân thành thực ý đó, mấy câu nói phá hoại đã nghĩ sẵn trong đầu lại nghẹn ứ cả lại ở cổ họng, không thể thốt nên lời. Cô ta không nhẫn tâm, không nên, và cũng không thể, đi tổn thương cô gái ngây thơ đang chờ đợi hạnh phúc này.
Còn bản thân cô ta thì sao, cô ta cũng cần hạnh phúc chứ. Nếu mất đi Chu Chí Minh, trái tim đã bị cậu ta làm cho xáo động đó của cô ta có thể tìm được sự an ủi và xoa dịu ở nơi ai cơ chứ? Trong xứ, người theo đuổi cô ta không ít, nhưng tính nhẩm từng người một, cô ta cảm thấy đều không ổn. Tiểu Lục trước khi tốt nghiệp đã viết thư cho cô ta, đến bây giờ lại nhờ người đến ngỏ lời, cô ta nằm mơ cũng không ngờ người được nhờ lại chính là Chu Chí Minh, đúng là oan gia ngõ hẹp mà.
“Tiểu Lục là người được, công việc nghiêm túc, cũng chịu được khổ, tính tình thẳng thắn, ngoại hình thì, cũng được.” Cậu ta lặp đi lặp lại mấy câu đó. Nhắc đến chuyện làm mai, Chu Chí Minh quả thực không phải là kẻ giỏi ăn nói.
Nhưng trong chuyện tình yêu, cô ta lại dám khẳng định cậu ta chắc chắn là kẻ cao tay nhất, bởi vì cô ta cảm thấy tình yêu cao tay nhất quyến rũ nhất, là không được phép có dù chỉ một chút tô vẽ hay giả tạo nào. Chu Chí Minh chính là một người đàn ông chân thật!
Sau khi từ núi Tiên Đồng trở về, Chu Chí Minh cứ tan làm là chạy đến nhà Thi Tiêu Mông. Đây là điều cô ta có thể nhìn ra được chỉ bằng những đầu dây thần kinh cơ bản nhất của một người phụ nữ. Tết Thanh Minh, họ còn muốn cùng nhau đi ra quảng trường... Ở trước mặt Thi Tiêu Mông, cậu ta là dạng người gì? Phải rồi, cậu ta hiểu cách để yêu, thế nhưng, cậu ta có hiểu cái vị giác của một thứ tình yêu vô vọng đó là mùi vị gì không?
Nghiêm Quân lại nhớ đến chiếc bookmark bằng ngà voi xinh đẹp mà cô ta thích nhất hồi nhỏ. Dòng chữ nhỏ khắc trên chiếc bookmark đó là câu mà cô ta đọc đến thuộc làu không quên, đó là một câu thơ của Dante: "Tình yêu, nên trở thành hạt giống của mỹ đức." Hơn nữa bản chất của tình yêu là tính bài tha, là không thể chia sẻ. Hoặc là, cô ta thực sự nên thu dọn lại cái lý trí đã bị phá vỡ và vò nát đó, bằng không, cô ta sẽ phải sống cả đời, đau khổ cả đời trong một mâu thuẫn không thể hòa giải, không tài nào vẹn toàn đôi bên. Thôi thì lý trí một chút đi, tránh xa cậu ta ra, quên cậu ta đi, nghĩ nhiều hơn đến những khuyết điểm của cậu ta, đây đại khái là con đường sớm muộn gì cũng phải đi, mà đi muộn, chi bằng đi sớm.
—— Đôi mắt trong chiếc gương tròn nhỏ là của cô à? Ướt rồi ư? Không, cô không phải là một người phụ nữ hay rơi lệ, cô không đánh mất thứ gì cả! Cô là một trinh sát viên, cô có sự nghiệp của mình!
Cô ta nhìn đôi mắt trong gương, giống như đang thầm lặng thổ lộ với một người khác rằng cô ta muốn kết hôn với sự nghiệp!
Ngày hôm sau đi làm, cô ta chạm mặt Chu Chí Minh ở hành lăng, lướt qua vai nhau, cô ta mặc kệ cậu ta. Có thể nhận thấy, sự lạnh lùng bất thường của cô ta khiến Chu Chí Minh có chút thấp thỏm không rõ lý do, nói không chừng còn tưởng rằng cô ta vẫn đang tức giận chuyện kéo tủ sách. Cô ta cắn răng nhắm mắt, mặc kệ cậu ta, cũng không giải thích.
Thế nhưng con người rốt cuộc không phải loài vật, cái thứ tình cảm này, muốn quên đi trong một sớm một chiều, cũng thật khó. Buổi sáng cô ta bị gọi vào phòng làm việc của xứ trưởng để chép bản thảo bài phát biểu cho Kỷ xứ trưởng. Phó cục trưởng Cam đến, đang ngồi nói chuyện với Kỷ xứ trưởng ở chiếc sô-fa phòng ngoài. Khi từ khe cửa khép hờ văng vẳng truyền đến ba chữ "Chu Chí Minh", cô ta vẫn không kìm lòng được mà dừng ngòi bút trong tay lại, vênh tai lên nghe.
“Cậu Chu Chí Minh đó có đáng tin không? Chuyện chạy trốn của Từ Bang Trình, tôi cứ cảm thấy có chút kỳ lạ.”
Cô ta nghe rõ mồn một, đó là giọng của Cam Hướng Tiền.
“Người rất đáng tin,” Giọng điệu quyết đoán của Kỷ Chân, “Cậu ta là lứa học sinh cấp hai được cục chúng ta tuyển vào năm 69, làm công an đã bảy năm rồi, là đảng viên.”
“Thể hiện trong vận động lần này thế nào?”
“Thể hiện cũng tạm được, viết đại tự báo trong khoa rất tích cực, cậu ta sẽ không có vấn đề gì đâu.”
“Ừm—” Cam Hướng Tiền ừ một tiếng đầy dè dặt.
Trong lòng cô ta đánh trống liên hồi, không biết là tức hay sợ. Phó cục trưởng Cam sao lại có thể nghi ngờ Chu Chí Minh như thế chứ! Nghi ngờ hoàn toàn vô căn cứ, thoái thác trách nhiệm vô lý, đây là lãnh đạo kiểu gì thế, sau này còn trinh sát viên nào dám làm việc dưới trướng ổng nữa! Lồng ngực cô ta phập phồng không thôi.
Căn phòng bên ngoài lại vang lên tiếng nói.
“Dù thế nào đi nữa, người đã sảy mất từ tay chúng ta, tôi là Phó cục trưởng phụ trách công tác trinh sát của cục, cũng là người phụ trách vụ án này, tôi đã kiểm điểm trước đồng chí Diệc Đắc của Thành ủy rồi. Đương nhiên, đồng chí Diệc Đắc nói, không dùng thành bại để luận anh hùng, nhưng tôi tính toán, các cậu với tư thế là đơn vị thụ lý án kiện cụ thể, thế nào cũng phải có một bản kiểm điểm chứ.”
“Báo cáo kiểm điểm là nên có, nhưng hiện tại nguyên nhân trốn thoát của Từ Bang Trình vẫn chưa làm rõ, hay là đợi……”
“Không cần đợi đâu, chủ yếu kiểm điểm từ tư tưởng mà. Các cậu thảo trước một bản thảo, tôi xem rồi hãy báo cáo lên trên.”
Cả hai người trầm mặc một lát, Cam Hướng Tiền đại khái là muốn đi, tiếng nói chuyện lại truyền vào cùng tiếng mặc áo khoác.
“Chiều nay cục tổ chức đại hội cán bộ từ cấp khoa trở lên ở hội trường Quảng Tế Lộ, muốn tuyên bố một quyết định quan trọng của Thành ủy, yêu cầu toàn thể cán bộ đơn vị trinh sát đều phải tham gia, các cậu đã nhận được thông báo của văn phòng cục chưa?”
Kỷ Chân đáp một tiếng đã nhận được, sau đó tiếng giày da lộc cộc liền vang lên. Kỷ Chân lúc này lại nói thêm một câu: “Huấn luyện bắn súng lục năm nay, thành tích của Chu Chí Minh xếp thứ tám toàn cục, ở xứ chúng ta là người cừ khôi, nói không chừng Từ Bang Trình sớm đã thành ma dưới súng của cậu ta rồi.”
“Cũng có thể lắm. Đúng, điều này nghĩ cách viết vào báo cáo kiểm điểm đi, tôi thấy chúng ta chưa chắc đã là kẻ thua cuộc đâu.”
Tiếng bước chân đã di chuyển ra ngoài cửa.
Tâm trạng của Nghiêm Quân trở nên rối loạn, ngòi bút liên tục viết sai chữ, dùng dao nhỏ cạo đi, viết lại, lại sai, đành phải cạo tiếp, trên giấy bôi bác nhoe nhoét. Kỷ xứ trưởng tiễn khách về, nhìn vẻ chật vật của cô ta, nhíu mày vung tay nói: “Nghỉ một lát đi, nghỉ một lát rồi chép tiếp.” Dừng một chốc, chú ấy lại nói: “Cháu ra khoa thư ký hỏi thử xem, xem họ đã thông báo chuyện chiều nay họp đại hội ở hội trường Quảng Tế Lộ xuống dưới chưa.”
Còn chưa bước đến khoa thư ký, cô ta đã nghe thấy tiếng người ta bàn tán rôm rả trong hành lang: “Chiều nay họp hội gì mà long trọng thế nhỉ?”
Đã qua sáu giờ, đại hội mới coi như họp xong. Đám lính cứu hỏa mặc trang phục trên vàng dưới xanh ngồi ở khu vực gần cửa Thái Bình nhất là những kẻ tràn ngập lối ra vào hội trường đầu tiên, tiếp theo đó là cảnh sát hộ tịch và cảnh sát trị an mặc toàn thân màu xanh lam, "tư lệnh đường phố" đeo băng tay trắng, một số ít đại biểu quân nhân mặc quân phục màu xanh lục, cùng với những cán bộ mặc thường phục giản dị như họ cũng xen lẫn tràn ra khỏi cổng lớn hội trường, chen chúc tràn ngập nửa con ngõ.
“Giải tán một cái sân mà cũng vất vả thế này, hội trường của cục cớ sao cứ phải xây trong ngõ cơ chứ.”
Chu Chí Minh nôn nóng muốn ra ngoài thật nhanh, trong lòng cứ nghẹn ứ lại khó chịu.
Địa điểm được chọn làm hội trường này quả thực không lý tưởng, chuyện tan họp chậm chưa nói đến, lối ra của ngõ, lại vừa hay đâm vào lưng chừng Quảng Tế Lộ. Quảng Tế Lộ ở Nam Châu, cũng giống như Vương Phủ Tỉnh ở Bắc Kinh, Nam Kinh Lộ ở Thượng Hải vậy, là một khu thương mại phồn hoa nhất. Thông thường hễ họp ở đây, thế nào cũng không tránh khỏi việc có rất nhiều người giữa chừng lẻn ra ngoài dạo cửa hàng. Cục tuy cũng đã hạ lệnh cấm ba lần bảy lượt, nhưng lúc lỏng lúc chặt chẳng đem lại hiệu quả là bao. Thế nhưng tình hình chiều nay lại hoàn toàn khác biệt. Bí thư thứ nhất Thành ủy Lưu Diệc Đắc ngồi ngay ngắn ở vị trí trung tâm trên đài, mười mấy Phó cục trưởng của cục xếp thành hai bên, chỉ có Cục trưởng Mã Thụ Phong vì bị miễn chức nên đi tham gia lớp học của văn phòng Thành ủy mà không có mặt. Hội trường có sức chứa một nghìn ba trăm người ngồi chật nêm cất. Cuộc họp kéo dài hơn ba tiếng đồng hồ, vậy mà không một ai dám giữa chừng bỏ về.
Tiếng bước chân hỗn độn và tiếng thì thầm to nhỏ tuôn theo con ngõ tiến về phía trước, hoàn toàn khác với cảnh tượng ồn ào náo động lúc tan họp mọi ngày. Biểu cảm trên khuôn mặt mọi người trang trọng mà lại đằng đằng sát khí, điều này khiến trong đầu Chu Chí Minh lại thấp thoáng nổi lên giọng điệu Đường Sơn đặc quánh của Lưu Diệc Đắc lúc nãy.
“Nam Kinh đã náo động rồi, Bắc Kinh đang náo động, Nam Châu thế nào? Tôi thấy cũng là một cục diện ‘mưa gió sắp đến bão táp mịt mờ’ rồi đấy.”
Mưa gió sắp đến bão táp mịt mờ, chỉ cái gì, chỉ việc dạo gần đây lại có người liên tục đưa vòng hoa đến Quảng trường 11 ư? Đương nhiên, những lời nói sau đó của Bí thư Lưu càng rõ ràng không còn gì để bàn cãi hơn.
“Tết Thanh Minh, ngày lễ gì chứ? Ngày lễ ma quỷ! Hoàn toàn là ‘tứ cựu’ mà thôi. Hơn nữa, dùng khung sắt làm vòng hoa lớn như thế, rốt cuộc là để tưởng niệm Thủ tướng, hay là muốn thị uy với ai đây?”
Chu Chí Minh không hiểu, ngay cả việc quét mộ liệt sĩ vào tết Thanh Minh cũng thành "tứ cựu", thế thì sau này qua tết Nguyên Đán, ăn bánh ú, ăn trôi nước, ăn bánh trung thu, uống cháo Lạp Bát có phải cũng sẽ bị phán xét theo tội "tứ cựu" nữa hay không? Lúc nghe đến đây, cậu ta cảm thấy giọng nói của Bí thư Lưu khiến người ta vô cùng khó chịu. Nhưng cái âm điệu đặc biệt quê mùa ấy cho đến tận bây giờ vẫn văng vẳng bên tai không dứt.
“Các đồng chí ngồi đây đều là khối thiết quyền của chuyên chính vô sản! Thiết quyền đấy, không phải bằng đậu phụ đâu! Thành ủy rất tin tưởng vào các cán bộ chiến sĩ quảng đại của Cục Công an. Công tác trọng tâm hiện nay của Cục thành phố phải đặt lên quảng trường, Thành ủy đã quyết định, phải tiến hành phản kích đối với những kẻ gây rối ở quảng trường!”
Xem ra, cái gọi là "truyền đạt" của Trịnh đại thẩm, sự lo lắng của chính cậu ta trong hai ngày nay, bây giờ đều ứng nghiệm cả rồi.
Cậu ta không muốn nghĩ tiếp nữa. Nếu thực sự có người gây rối ở quảng trường, đương nhiên là nên ngăn cản, nhưng Bí thư Lưu, không, sao Thành ủy lại phải làmùm xèo bé xé ra to thế này chứ? Dâng vòng hoa tưởng niệm Thủ tướng, có gì là không tốt? Cần gì cứ phải coi như hồng thủy mãnh thú? Trên quảng trường có người xấu, đúng, nhưng không thể đều là người xấu được chứ! Chị của Thi Tiêu Mông, còn cả An Thành bọn họ nữa, chẳng phải cũng muốn đưa vòng hoa đến Quảng trường 11 đấy thôi? Thậm chí Đoàn thanh niên nhà máy 941 của họ còn muốn tổ chức đoàn viên làm vòng hoa mang đến cơ mà, chẳng lẽ đều biến thành phản cách mạng rồi ư? Cậu ta cảm thấy không tài nào thông nổi.
An Thành chính là Bí thư Đoàn thanh niên nhà máy 941, họ mới quen nhau mấy tháng, nhưng bây giờ đã rất thân thiết. An Thành lớn hơn cậu ta một giáp, ở trước mặt cậu ta giống như một người anh trai nhân từ, sự thân thiết tự nhiên, đúng mực đó, tuyệt đối không khiến cậu ta cảm thấy nửa phần gò bó hay xa cách. Cậu ta chẳng mất bao lâu đã quý mến An Thành rồi. Nếu An Thành là người xấu, lão Giáp Nhất Minh là người xấu, gia đình bác Thi là người xấu, thế thì đúng là Hồng Động huyện chẳng còn lấy một người tốt nào nữa rồi.
Người tản ra tràn khỏi cửa ngõ hẻm, một phần đổ về bãi đỗ xe phía tây đường cái, một phần đổ về trạm xe buýt gần đó, anh cùng Tiểu Lục, Nghiêm Quân mấy người đều đi về phía khu gửi xe.
Dắt xe đạp ra, vừa định đi, Tiểu Lục kéo giật anh lại, vẻ mặt hớn hở.
- Đi thôi, ra Quảng trường Mười Một xem thử.
- Làm gì thế? Nghiêm Quân đi theo lên, - Cậu cũng muốn đi quậy phá à?
- Không, tôi đoán công việc mấy ngày tới của chúng ta cũng sẽ chuyển hướng sang bên đó, đi làm quen tình hình trước đã chứ, đi không?
- Không tích cực bằng cậu đâu. - Nghiêm Quân lên xe đạp đi mất.
- Tôi cũng có việc đây. - Chu Chí Minh dắt xe ra đường lớn.
- Vậy, mai gặp nhé. - Tiểu Lục ủ rũ nói.
- Chu Chí Minh đạp xe ra khỏi đường Quảng Tế, vội vã chạy thẳng đến đầu phố Thần Nông.
Lúc anh bước vào cánh cửa thấp nhà Thi Tiêu Mông, ông lão Giang Hồng Minh cũng đang có mặt trong nhà. Trông có vẻ như vừa mới ăn cơm tối ở đây xong, nhìn cái bàn bừa bộn chén đĩa, vẫn có thể nhận ra bữa tối phong phú vượt mức bình thường, nửa bình "Ngũ Lương Dịch" uống dở bày trên bàn lại càng đập vào mắt.
Giang Hồng Minh ngồi trên chiếc sofa nhỏ, vừa nhấp trà vừa cười ha hả: - Lão Thi xưa nay vốn túc trí đa mưu kiết xỉ, hôm nay thế mà lại phá giới uống rượu, hiếm có hiếm có. - Thấy Chu Chí Minh bước vào, ông lại cười đùa: - À, có một vị nhân sĩ chính trị đến kìa. Tôi nghe nói cả cục công an các cậu cũng gửi vòng hoa cơ mà, thật không vậy?
- Chắc không có đâu, em không rõ lắm. - Chu Chí Minh bận chào hỏi dì Tống và Thi Quý Hồng, chỉ tiện miệng đáp một câu.
- Cháu chưa ăn tối đúng không? - Tâm trạng dì Tống cũng rất tốt, nhiệt tình kéo tay anh lại, - Cơm canh chỗ dì vẫn còn nóng đây, để Quý Hồng múc cho cháu bát nhé?
- Không không, cháu ăn rồi ạ. - Chu Chí Minh nói dối.
- Cháu việc gì phải khách sáo, - Thi Quý Hồng nói, - Khách sáo là tự chịu thiệt thòi đấy.
- Chu Chí Minh cười cười, anh không thấy đói chút nào, chỉ sốt ruột muốn nói ra những điều cần nói. Anh dùng ánh mắt đảo một vòng trong phòng: - Tiêu Mông không có nhà à?
- Lên Quảng trường Mười Một rồi, - dì Tống nói, - Lát nữa là về thôi, cháu ăn thật rồi chứ?
- Cả em ấy cũng lên Quảng trường Mười Một ạ?
- Mấy ngày nay quảng trường náo nhiệt lắm, cháu không qua đó xem à? - Thi Vạn Vân uống rượu đến mức mặt mày bừng bừng, khuôn mặt đỏ rực như được bôi một lớp dầu bóng loáng, so với dáng vẻ thận trọng điềm tĩnh, ít nói cười mà Chu Chí Minh chứng kiến mấy lần trước, trông như biến thành một con người khác. Ông hứng khởi nói tiếp: - Quý Hồng mấy ngày nay cứ tan làm là lại ra đó, chép được bao nhiêu bài thơ hay về nhà. Ây da, tôi già rồi, chen không nổi, nếu không cũng thực sự muốn đi xem thử đấy.
Tâm trạng của bác Thi càng khiến lòng Chu Chí Minh thêm nặng nề. Trước đây, Tiêu Mông từng vài lần nhắc đến cha mình với anh, những gì cô kể nhìn chung khớp với ấn tượng trực quan của Chu Chí Minh. Mấy năm nay ông lão vốn không thích nói nhiều, cũng không thích các con gái có biểu cảm cười nói thất thố hay quan điểm vượt quá khuôn phép. Trong mắt Tiêu Mông, ông là một người cha có phần "quái gở". Vừa rồi trên đường đến, Chu Chí Minh đã suy tính một phen, anh nghĩ với sự thận trọng và chính thống của bác Thi, có lẽ tuyệt đối sẽ không giữ thái độ dửng dưng trước hành vi vượt quy chuẩn của các cô con gái. Thế nên anh vốn đã định bụng sẽ thông qua người cha này để khuyên nhủ Tiêu Mông và chị cô đừng ra quảng trường mạo hiểm nữa. Nào ngờ bác Thi lại có tâm trạng hào hứng cuồng nhiệt đến vậy đối với những chuyện ở quảng trường. Tâm trạng này làm tăng thêm sự sốt ruột trong lòng anh, nhưng ở một mặt khác, anh lại cảm thấy bác Thi gần gũi hơn so với trước.
Dì Tống đặt trước mặt anh một ly trà nóng hổi như đối với người lớn. Anh uống một ngụm trà, lắng nghe Giang Hồng Minh đang nói chuyện với Thi Vạn Vân bên cạnh.
- Lần này Thạch Thành mở màn trước, giờ Thiên An Môn ở Bắc Kinh cũng náo nhiệt lên rồi, chỗ chúng ta thế này vẫn còn coi là bình thường chán.
- Những bài thơ Hồng Hồng chép về thế nào, chẳng phải hôm qua cậu mang đi xem rồi đấy ư?
- Thơ hay! Tôi đọc hết nửa cuốn sổ đó rồi, quả thực rất hay. Không hề gượng gạo làm vẻ, cũng chẳng phải bệnh không kêu mà rên. Không biết đều là do những người nào viết nữa, tình cảm rất dồi dào, đọc lên muốn rơi nước mắt. Tôi thấy rồi đấy, đất nước này, dân tộc này, nhân dân chúng ta đây này, thật vĩ đại!
- Đảng giáo dục bao nhiêu năm nay rồi mà. - Thi Vạn Vân lại ngắn gọn tiếp lời một câu.
- Này, nhân viên công an các anh nhìn nhận việc này thế nào đây? Vòng hoa trên quảng trường hiện giờ đã là hàng ngàn hàng vạn rồi đấy nhé. - Thi Quý Hồng vừa lau bàn vừa mang vẻ khiêu chiến hỏi anh.
Anh liếc nhìn cô một cái, sau đó chuyển ánh mắt sang hai ông lão đang ngồi trên chiếc ghế sofa nhỏ, chớp lấy cơ hội nói chuyện này mà không vòng vo tam quốc nữa: - Cục công an chiều nay vừa họp một buổi đại hội, bí thư thứ nhất thành ủy đã truyền đạt tinh thần chỉ thị cấp trên cho chúng tôi, sự kiện Nam Kinh đã được định tính, đó là sự kiện phản cách mạng. Những chuyện ở Quảng trường Mười Một dạo gần đây tuy chưa nói rõ, nhưng ý nghĩa thì cũng xấp xỉ sự kiện Nam Kinh...
Mọi người trong phòng bỗng chìm vào im lặng giữa tiếng nói của anh, chỉ có Thi Quý Hồng không đợi anh nói hết đã ngắt lời: - Sự kiện phản cách mạng cái gì, anh ra Quảng trường Mười Một mà xem xem thế nào đã! - Cô nổi trận lôi đình ném giẻ lau mạnh lên bàn, - Tưởng niệm Thủ tướng là việc quang minh chính đại, trên quảng trường có hàng ngàn hàng vạn người, các anh cứ bắt hết họ làm phản cách mạng đi!
Anh á khẩu không trả lời được, nhìn Thi Vạn Vân. Thi Vạn Vân mím chặt môi không nói năng gì. Dì Tống chen vào giảng hòa: - Hồng Hồng, sao con lại nổi đóa lên với Tiểu Châu thế, có phải cậu ấy là người định tính đâu.
Chu Chí Minh vẫn muốn cố gắng thuyết phục mọi người: - Trên quảng trường hiện giờ quả thực cũng trà trộn không ít kẻ xấu, ngày hôm qua chỉ riêng việc bắt trộm ở đó thôi đã có mấy chục tên rồi.
Giang Hồng Minh dang rộng hai tay, nét mặt tràn ngập nỗi phẫn nộ không rõ phương hướng: - Lẽ nào nhiều vòng hoa như thế đều do kẻ trộm mang đến, nhiều bài thơ hay bày tỏ lòng tưởng niệm Thủ tướng đến vậy cũng xuất phát từ ngòi bút của bọn trộm cắp sao? Thật vô lý hết chỗ nói!
Chu Chí Minh câm nín, anh cũng biết lời nói của mình không thể tự biện hộ cho tròn vành rõ chữ. Vốn dĩ anh còn muốn nói ra lời Lưu Diệc Đắc đã nói trong cuộc họp rằng việc dâng vòng hoa là mượn danh nghĩa tưởng niệm Thủ tướng để thực hiện hành vi phá hoại chiến dịch phê Đặng, nhưng lại sợ lời này càng đổ thêm dầu vào lửa nên đành nuốt ngược vào trong không nói. Song chốc lát lại không tìm ra lý lẽ nào có chút đạo lý để khiến họ tự cảnh giác. Im lặng một lát, anh nghĩ chi bằng cứ nói thẳng ra cho rồi:
- Bác Thi, bác Giang, thành ủy đã quyết định phải phản công rồi, hai ngày tới mà còn đến quảng trường thì rất nguy hiểm, cháu thấy vẫn nên bảo Tiêu Mông và mọi người đừng đi nữa thì hơn.
Sắc mặt Thi Vạn Vân cứng đờ như sắt, ngón tay vô thức gõ liên hồi lên tay vịn ghế sofa, không đáp lời anh mà hừ mũi một tiếng: - Cứ đi phản công đi.
Giọng Thi Quý Hồng trở nên chói tai hơn: - Phản công ư? Người ở quảng trường đông như thế, ai sợ ai chứ, hoàn toàn không biết tâm trạng của quần chúng hiện giờ ra sao cả! Tôi thấy Trung Quốc chúng ta tiêu đời rồi, đúng là mẹ kiếp chán chết! - Ngừng lại một lát, cô lại quay sang hỏi Chí Minh: - Này, tôi hỏi quan điểm của chính anh thế nào, anh nói rốt cuộc đó có phải là phản cách mạng không?
- Tôi... - Anh nghẹn một bụng khí buồn bực hận không thể trút sạch một lần cho xong, nhưng lại mím chặt môi. Nào phải anh không muốn nói thật những suy nghĩ trong lòng một cách sảng khoái? Anh cũng chẳng muốn nén nhem tình cảm thực tế của mình xuống tận đáy lòng một cách ấm ức như thế này. Nhưng hôm nay đến đây để làm gì? Là để thuyết phục bọn họ, họ không giống như anh, nhìn thấy rõ mồn một nguy hiểm trước mắt. Quý Hồng chắc vẫn tưởng rằng phàm là phẫn nộ của quần chúng thì nhất định khó mà chống lại. Thật ra cô hoàn toàn không hiểu sự tình bây giờ, phê Đặng Tiểu Bình thì ai tâm phục khẩu phục chứ? Không phục thì chẳng phải vẫn cứ rầm rộ tiến hành vận động phê phán đó sao!
Quý Hồng hầu như không cho anh nói thêm gì nữa, cười mỉa mai: - Trong mắt đám cảnh sát các anh ấy mà, hễ cấp trên bảo ai là phản cách mạng, có lẽ các anh nhìn ai cũng thấy giống phản cách mạng phỉ phui cái miệng nhỉ? Này, anh có biết công nhân xưởng tụi tôi gọi các anh là gì không? Gọi là lũ chó, gọi dân binh công nhân là lũ chó con. Ha—
- Quý Hồng! - Thi Vạn Vân đứng phắt dậy từ ghế sofa, giọng nói lộ rõ vẻ nghiêm khắc, - Con có quan điểm của con, người ta có quan điểm của người ta, ai cũng đừng ép buộc ai, không cần nói gì nữa hết. - Nói xong, ông mặc kệ cả Giang Hồng Minh, một mình sa sầm mặt mũi bước thẳng vào căn phòng phía trong.
Bầu không khí trong phòng đè nặng sự im lặng khó xử. Chu Chí Minh nghe ra ngụ ý trong lời nói của Thi Vạn Vân, trong lòng cảm thấy vô cùng khó chịu, ngồi đó vừa ngượng ngùng vừa tủi thân. Đúng lúc này, cửa phòng "rầm" một tiếng đẩy ra, Tiêu Mông đầu bù tóc rối lách mình bước vào nhà, người còn chưa đứng vững, miệng đã kêu lên trước: - Mẹ ơi, còn cơm không thế? An Thành với Viện Triều đều chưa ăn đâu.
An Thành và Lư Viện Triều cười nói bước vào, bọn họ đều nhìn thấy anh, Tiêu Mông bỏ mặc người khác, hớn hở trò chuyện với anh.
- Các em đều đến quảng trường cả rồi à? - Chu Chí Minh lãnh đạm hỏi cô một câu.
- Vâng, giờ này người ra đó đông lắm chứ bộ, tụi em vốn định lượn thêm lúc nữa, thế mà anh ấy, - cô chỉ vào Lư Viện Triều, - cứ nói là không dám ở lại lâu nữa, cứ sợ xảy ra chuyện, cứ sợ xảy ra chuyện, còn bảo anh ấy nhận ra mấy tên mặc thường phục cơ, sao em chẳng thấy nhỉ? Chim âu sợ cành cong, anh Viện Triều, sao anh nhát gan thế hả!
Lư Viện Triều chỉ đồng hồ cho cô xem: - Đã đến giờ về rồi còn gì, mấy giờ rồi hả em, em không đói à?
Dì Tống gọi Tiểu Mông vào bếp luộc mỳ sợi, An Thành và Chu Chí Minh tán gẫu vài câu, chợt nhớ ra điều gì liền hỏi Giang Hồng Minh:
- Tổng giám Giang, chẳng phải bác cũng muốn làm một bài thơ đấy ư, khi nào thì viết? Tụi cháu còn mang ra quảng trường dán giúp bác chứ.
Giang Hồng Minh lục trong túi áo ra một tờ giấy ô vuông gấp tư vuông vức, nói: - Tối hôm qua ngẫu hứng viết phác vài nét, một bài thơ một bài từ, văn cổ văn mới lẫn lộn, bằng trắc cũng chẳng chỉn chu. Nhưng tôi nghĩ, làm thể loại thơ này, chỉ cần có tình cảm chân thực là được, về mặt luật thơ không cần câu nệ quá, kẻo vì vần điệu mà tổn hại ý nghĩa. Các cậu xem thử có được không.
An Thành nhận lấy bản thảo thơ, lướt qua một lượt rồi cao giọng ngâm đọc:
Thanh minh cảm hoài Chu tổng lý
Thanh minh tế nhật mãn địa hoa,
Đoạn trường ai tư di vạn gia.
Lâm phong thảo mộc giai nhiễm lệ,
Vi cảm tâm huyết chú Trung Hoa.
Khu khu số xú linh tiền hiếu,
Vân vân quốc nhân viết khả sát.
Hốt hỉ nhân gian truyền vị tử,
Di hôi phô thành trợ trận hà.
- Đỉnh quá! Bác Giang ơi, bài thơ này đỉnh quá, tình cảm có tình cảm, văn phong có văn phong, ngày mai tụi cháu sẽ mang dán lên tường đài quan lễ cho bác. - Tâm trạng Thi Quý Hồng vô cùng phấn khích, cướp lấy bản thảo thơ đọc tiếp:
Mãn giang hồng
Nhất niên nhất độ, hựu thông thông đáo thanh minh, nhân tương vấn, hàn thực kim nhật, cử quốc bi thanh. Mạc vị đẳng nhàn nhi nữ lệ, mạc vị tầm thường cốt nhục tình, khán quốc sầu dân oán đa thiểu nhân, thử tâm đồng.
Kỷ nhân hoan, vạn gia thống, đáng bất trụ, điệu Chu công.
Nhất sinh công dữ tội, sử gia tẩm bình?
Tráng sĩ như kim hà xứ dã, tề tâm đồng khái tức anh hùng.
Tối kham uyết linh tiền chúng bách tính, phấn thỉnh anh!
Quý Hồng đọc dứt, An Thành liền nói: - Tôi thấy, chi bằng chúng ta chép hai bài thơ từ này thành đại tự rồi dán ra ngoài, làm cho nổi bật lên chút. Tổng giám Giang, phía dưới này đề bút tên gì đây?
- Cứ viết là Giang Hồng Minh, ông già này làm việc đường đường chính chính đàng hoàng, dám làm dám chịu, chẳng sợ gì sất.
- Hay là đổi cái tên khác thì hơn, - An Thành nói, - Tôi đề xuất một cái, gọi là "Bách tính điểm đăng" (Dân chúng châm đèn), thế nào?
Thi Quý Hồng hưởng ứng đầu tiên: - Hay, cái đề bút này quá đỉnh, vừa dễ hiểu vừa mới mẻ. Hừ, nếu là tôi, tôi sẽ đề là "Phóng hỏa" (Phóng hỏa đốt nhà), có lúc tôi bực bội trong lòng, thật chỉ hận không thể châm lửa đốt quách đi cho rồi. Ngày tháng này có gì đáng sống cơ chứ, cái bàn gãy cái giường mục, căn phòng tối om, mấy đứa nhìn hai cái ghế sofa nhỏ này xem, hồi trước ở nhà chúng ta là cặp ế ẩm nhất, bây giờ thì hay thật đấy mẹ kiếp lại thành báu vật rồi! Tôi cứ nhìn thấy đám phát tài phất nhanh đó là bực mình.
Chu Chí Minh nghe bài thơ bài từ đó, trong lòng cũng thấy sảng khoái, nhưng lại thấy mấy câu nói ấy của Quý Hồng ít nhiều có phần phá hỏng bầu không khí. Những lúc thế này cứ lôi chuyện cá nhân và gia đình không như ý ra nói, ngược lại đâm ra nhạt nhẽo.
Giang Hồng Minh cười nói: - Chỉ cho phép quan lớn phóng hỏa, không cho phép bách tính châm đèn, đám bách tính chúng ta cứ khăng khăng muốn châm vài ngọn đèn đấy. Được, cứ dùng đề bút này đi. Thật ra điển tích này vốn chẳng qua chỉ là một trò cười nhỏ, nói là đời Tống có một vị tri châu tên là Điền Đăng, phong tục "húy kỵ tên húy" trong xã hội phong kiến rất thịnh hành, vì thế ông ta không cho bách tính nói từ "châm đèn" (điểm đăng), bắt họ đổi thành gọi là "phóng hỏa", bách tính bèn biên ra hai câu này để chọc cười ông ta, sau đó lại được người ta suy diễn thành sự bất mãn đối với sự bạo ngược của quan lại. Tôi thấy được đấy, cứ dùng cái tên này đi.
Thi Quý Hồng kéo kéo Giang Hồng Minh, nửa đùa nửa thật nói: - Bác Giang ơi, nói năng cẩn thận chút đi, đằng kia đang ngồi một vị nhân viên công an cơ đấy.
Giang Hồng Minh cười phá lên nhìn Chí Minh: - Yên tâm, từ miệng tôi tuyệt đối không thốt ra lời lẽ phản động nào đâu.
Chu Chí Minh cười trừ với Giang Hồng Minh một cái, nhưng trong lòng lại có thứ giận hờn không nói nên lời trước câu nói đùa của Thi Quý Hồng. Vài lần anh muốn cáo từ ra về, song lại chẳng có cơ hội thích hợp, đành rụt rè ngồi bồi thêm một lát, cho đến khi dì Tống và Tiêu Mông bưng bát mắm mỳ bước vào, gọi An Thành và mọi người ăn mỳ, anh mới đứng phắt dậy, vồ lấy chiếc mũ để trên giường, nói: - Mọi người từ từ ăn nhé, cháu phải đi đây.
Dì Tống kéo giữ anh lại: - Cháu ở lại ăn thêm chút nữa cùng Tiểu Mông với mọi người đi đã, ăn xong hãy về.
Lúc này anh mới thấy bụng đói meo, nhưng vẫn không ở lại mà chào tạm biệt mọi người rồi bước đi. Tiêu Mông cầm chiếc khăn quàng cổ của mình, cất tiếng "Em tiễn anh", rồi cùng anh bước ra ngoài.
Đêm Nam Châu, cái lạnh mùa xuân vẫn chưa chịu lui đi. Trong con ngõ nhỏ dài ngoằn ngoèo uốn lượn, từng đợt gió nhỏ cứ thế quất thẳng vào mặt, vô cùng lạnh buốt. Đống rác rưởi chất đống bên đường chờ xe gom rác bị gió thổi bay tứ tung. Đèn đường treo tít trên cao, bóng đèn vàng vọt đung đưa trong gió. Vẫn chưa đến giờ tĩnh phố, nhưng trong ngõ nhỏ đã bóng người thưa thớt, chỉ có tiếng xích chiếc xe đạp của anh kêu lách cách, trống rỗng và nhàm chán.
Hai người lủi thủi đi một đoạn đường, Thi Tiêu Mông quay mặt sang, mở lời trước:
- Sao thế, trông anh có vẻ không vui à?
- Đâu có, anh không vui hồi nào chứ?
- Đừng có lúc nào cũng ra vẻ tâm sự nặng nề thế chứ, tổn thọ đấy. - Cô cố ý muốn khuấy động bầu không khí giữa hai người cho sinh động hơn một chút.
Miệng anh không nói gì, nhưng trong lòng thì thừa nhận. Con người anh tâm sự nặng nề quá, trong bụng hễ chứa chút chuyện là thế nào cũng không buông bỏ được. Tính cách này đối với anh mà nói, đương nhiên đã chẳng còn là một ưu điểm nữa rồi.
Đến đầu ngõ, anh đỡ xe đạp dừng chân, ngập ngừng chốc lát rồi hỏi:
- Đây là lần thứ mấy em ra quảng trường rồi?
- Lần đầu, hỏi làm gì?
- Mấy người chị em hay ra đó lắm à?
- Hay ra chứ, sao nào?
Anh trầm mặc chìm vào im lặng một lúc, nói:
- Tiêu Mông, em biết đấy, trong lòng anh cũng rất muốn có thể cùng mọi người ra đó tưởng niệm Thủ tướng, nhưng mà... nghe lời anh, mấy ngày nay đừng ra đó nữa, bảo cả chị em và An Thành bọn họ cũng đừng ra nữa.
- Ngày mai là Tết Thanh Minh rồi, sao lại không thể đi?
- Không vì sao cả, mấy ngày nay... có lẽ sẽ xảy ra chuyện lộn xộn đấy.
Cô lờ mờ hiểu ra ý anh, nói:
- Xảy ra chuyện lộn xộn gì chứ? Em thấy trật tự trên quảng trường tốt lắm mà. Lẽ nào dâng vòng hoa viết thơ từ cũng phạm pháp ư? Em thấy mấy người làm công an các anh chính là lắm chuyện, việc gì các anh cũng muốn nhúng tay vào. Anh không biết hiện giờ mọi người nhìn thấy người mặc "quần áo quan" trên đường ghét đến mức nào đâu, nếu mà là em, em dứt khoát đổi nghề cho rồi.
Tiêu Mông thu phắt lời lại. Khuôn mặt anh đang ánh lên thứ ánh sáng rực rỡ từ đèn đường phố Thần Nông, cô có lẽ đã nhận ra sắc mặt anh cực kỳ khó coi. Anh cũng cảm nhận được cơ thể mình đang hơi run lên, không phải vì lạnh, không phải vì tức giận; cũng chẳng phải vì tủi thân hay kích động, hoàn toàn không phải! Anh chỉ cảm thấy bản thân giống như một bệnh nhân yếu ớt, trong lòng nghẹn ứ, khó chịu, bức bối, là một thứ cảm giác khó gọi tên; công việc công an mà anh tha thiết yêu thương, dùng hết tâm can trí lực để yêu thương ấy, cái nghề nghiệp vốn dĩ từ lâu được mọi người kính trọng này, giờ đây lại đáng ghét trong mắt mọi người đến nhường này! Thật khiến người ta lạnh buốt cõi lòng! Anh phải tốn biết bao sức lực, mới đẩy được câu nói ấy lên đến đầu lưỡi:
- Được, là anh lo bò trắng răng đấy!
Nói dứt lời, anh leo lên xe đạp phóng đi mất, đi thẳng một mạch không thèm ngoảnh đầu lại.
Ngày hôm sau, là tiết Thanh Minh.
Buổi sáng, vì Chu Chí Minh đến phòng kỹ thuật lấy tài liệu nên khi đến cơ quan đã hơn tám giờ rồi. Tòa nhà cơ quan tĩnh lặng như một tòa nhà bỏ không, văn phòng tổ của họ cũng bị khóa trái. Anh mang đầy bụng hồ nghi mở cửa ra, trong phòng trống hoác không một bóng người. Đứng thừ ra giữa phòng một lúc, anh chợt nhìn thấy trên chiếc bảng đen treo trên tường có viết hai dòng chữ phấn:
Tiểu Châu: Hôm nay toàn thể cán bộ trong phòng ra Quảng trường Mười Một chấp hành nhiệm vụ, cậu đến ngay đi, ra phía cửa sau đài quan lễ nhé. Trần Toàn Hữu.
Anh dùng giẻ lau bảng chầm chậm xóa sạch dòng chữ, bước tới bàn làm việc, mở ngăn kéo có khóa ở tận cùng bên dưới ra, theo thói quen thò tay vào lấy khẩu súng lục của mình. Đầu ngón tay chạm vào bao súng bằng da trâu cứng ngắc và trơn nhẵn ấy, thế nhưng anh lại khựng lại. Suy nghĩ một lát, anh rụt tay về, khóa chặt ngăn kéo lại lần nữa, đoạn khép hờ cửa văn phòng, rời khỏi tòa nhà trống vắng.
Quảng trường Mười Một nằm ở trung tâm thành phố Nam Châu, cách cơ quan phòng ban cũng không xa lắm. Trước giải phóng, nơi đây vốn là một trường quân sự, lúc giải phóng thành phố này, dưới làn đạn pháo công thành đã biến thành một bãi gạch vụn. Quảng trường Mười Một được khánh thành và đưa vào sử dụng chính thức vào ngày Quốc khánh năm 1954, tính ra bằng tuổi với Chu Chí Minh. Phía nam quảng trường sừng sững dựng lên một ngọn tháp nhọn giản dị mà cao vút — Đài tưởng niệm Liệt sĩ Cách mạng; phía bắc nằm đối diện từ xa, xây dựng một đài quan lễ màu trắng sữa. Giữa đài quan lễ và đài tưởng niệm là một khoảng sân lát toàn tấm bê tông vuông vức, tạo nên quy mô hoành tráng cho quảng trường, cộng thêm ba mặt đại lộ Đông, Tây, Nam bao bọc xung quanh, khiến người ta vừa nhìn vào là thấy rộng rãi uy nghiêm, cao lớn và đầy khí thế!
Chu Chí Minh đạp xe, xuôi theo con đường lớn bên lề đông quảng trường từ Nam chí Bắc chạy đến đài quan lễ. Trên đường cái, dòng người cuồn cuộn như thủy triều, dường như hoàn toàn không còn trật tự giao thông nào nữa; trên quảng trường, hoa ngập một vùng, những vòng hoa xếp dày đặc che kín khít các tầng bệ của đài tưởng niệm, dung hợp thành một khối hoa trắng xóa. Từ mấy ngả đại lộ, vẫn có thể nhìn thấy từng chiếc vòng hoa lững lờ trôi trong biển người di chuyển về phía đài tưởng niệm. Toàn bộ quảng trường cấu thành nên một bức tranh vừa náo nhiệt vừa trang nghiêm. Trong lòng anh trào lên một cơn xúc động, là một thứ cảm xúc vô cùng phức tạp đến bản thân anh cũng không sao gọi tên nổi. Vượt qua dòng người hỗn loạn, dọc theo đường cái quẹo qua một khúc cua, lại áp sát bức tường nghiêng của đài quan lễ vòng ra phía sau, anh cứ thế đạp xe thẳng đến cửa sau đài quan lễ. So với sự ồn ào náo nhiệt ngoài quảng trường, nơi đây tĩnh mịch đến lạ lùng, hai chiến sĩ giải phóng quân tay lăm lăm súng lục cẩn thận kiểm tra giấy chứng nhận công tác của anh xong mới cho anh đi vào.
Bên trong cánh cửa là một cái sân vừa rộng vừa dài. Thường ngày hễ thành phố tổ chức hoạt động quy mô lớn gì ở quảng trường thì cái sân này chính là bãi đỗ xe; trong sân có một dãy nhà trệt thấp lè tè, được tạm dùng làm nơi nghỉ ngơi cho các tài xế.
Lúc này, áp sát bức tường phía bắc của sân bày la liệt một mảng xe đạp lớn, giữa sân còn đỗ mấy chiếc xe tải và xe ô tô con. Từng nhóm cảnh sát vũ trang và chiến sĩ giải phóng quân tản mác bố trí khắp sân. Anh phát hiện ra có mấy vị cán bộ trong phòng mình đang đứng nói chuyện trước cửa một phòng nghỉ, bèn dựng xe đạp lại, bước về phía dãy nhà ấy. Dưới hiên nhà, Cam Hướng Tiền mặc bộ quân phục mới tinh đang bàn bạc gì đó với Kỷ Chân, giọng tuy không to nhưng cánh tay cứ quơ liên hồi trên không trung. Sắc mặt Kỷ Chân tái nhợt, trông rất mệt mỏi, ánh mắt thậm chí có phần phờ phạc. Cam Hướng Tiền cứ vung tay một cái là anh ta lại cố gượng tinh thần gật đầu một cái, họ hoàn toàn không chú ý thấy anh bước sạt qua bên cạnh.
Bước tới cửa phòng, anh đụng phải Đoạn Hưng Ngọc.
- Cậu đến rồi đấy à, mau vào đi, lát nữa sẽ giao nhiệm vụ đấy.
Anh bước vào phòng. Căn phòng rất rộng, đã chật ních người, có kẻ đứng người ngồi, có người đang hút thuốc hay uống nước, nhao nhao nói chuyện. Anh đảo mắt nhìn quanh, trông thấy Đại Trần ở một góc cửa sổ, bèn chen tới hỏi:
- Có chuyện gì thế?
- Tối hôm qua cục đột ngột thông báo phòng chúng ta hôm nay đến đây, hiện giờ nơi này là Sở chỉ huy bán phần thứ hai trấn áp hoạt động phản cách mạng ở Quảng trường Mười Một, phòng chúng ta ở ngay căn phòng này.
Tiếng ồn ào huyên náo bỗng chốc yên ắng hẳn đi, những người đang đứng lần lượt tìm chỗ ngồi xuống. Anh nhìn thấy Cam Hướng Tiền và Kỷ Chân nối đuôi nhau bước vào phòng.
Kỷ Chân sa sầm mặt mày, lên tiếng trước: - Các khoa xem thử mọi người đã có mặt đầy đủ chưa? Được rồi, bây giờ xin mời Cục trưởng Cam bố trí nhiệm vụ.
Khuôn mặt Cam Hướng Tiền phảng phất vẻ đắc ý lạnh lùng. Có người bê qua cho ông ta một chiếc ghế dựa, ông ta không ngồi mà đặt hai tay lên lưng ghế, đảo mắt nhìn quanh căn phòng một lượt, sau đó dùng nhịp điệu chậm rãi đặc trưng của mình cất lời:
- Hiện nay, những chuyện xảy ra trên quảng trường, về bản chất mà nói, tôi nghĩ không cần phải nói nhiều nữa, mọi người đều là cán bộ công an, đứng trên lập trường nào trước các vấn đề đại sự đại phi, tôi cũng không nói nhiều nữa. Thời gian có hạn, tôi xin tóm tắt giới thiệu tình hình địch. Qua tình hình trên quảng trường ngày hôm qua mà xét, số vòng hoa được đưa đến đã tăng gấp ba lần so với hôm kia, nhìn từ tình hình sáng nay mà xét, vẫn còn xu hướng tăng thêm. Vừa rồi trên quảng trường có lẽ đã có tầm năm sáu vạn người rồi, hiện giờ có khi còn đông hơn. Đêm qua, các đồng chí ở phòng sáu, phòng mười và phòng mười một đã làm việc cật lực suốt một đêm, bây giờ họ chuẩn bị rút lui về nghỉ ngơi, để phòng các cậu, đội cảnh sát hình sự cùng các đồng chí được điều động từ các cục phân khu đến tiếp quản. Chiều tối hôm qua, chúng ta đã bắt giữ mấy người ở khu vực đài tưởng niệm, và đã xảy ra xung đột với một số quần chúng không rõ chân tướng, một đồng chí ở phòng mười một còn bị thương nữa. Có một số kẻ cực kỳ cuồng ngạo đấy nhé! Trưa hôm qua có một đại biểu quân sự thuộc bộ phận chính trị cục công an thành phố chỉ vì khuyên nhủ vài câu ngon ngọt với mấy thanh niên ở khu vực đài quan lễ mà đã bị đánh cho một trận nhừ tử. Hôm nay, các đồng chí lên trên đó, cũng phải làm công tác tư tưởng sẵn sàng chịu đòn. Sở chỉ huy phân khu thứ hai đã nghiên cứu qua, hôm nay, về mặt chiến lược chúng ta có thể linh hoạt một chút. Các cậu lên trên đó, chủ yếu là thông qua quan sát để phát hiện ra những kẻ lợi dụng việc dâng vòng hoa để quấy rối và những kẻ dán, tuyên truyền thơ từ phản cách mạng. Còn về phần quần chúng đứng xem, có thể không cần để ý đến chúng. Sau khi phát hiện kẻ xấu, cố gắng đừng làm chúng gié động tơi bời, đợi khi những kẻ này rời đi thì hãy bám theo xuất trận, lần theo tung tích của chúng. Nếu buộc phải bắt giữ tại chỗ, thì cũng phải dùng số đông áp đảo số ít. Kinh nghiệm mà các đồng chí phòng sáu đúc rút ra hôm qua rất hay, quần chúng thường căm ghét kẻ trộm nhất, đối với những kẻ xấu quấy rối kia, chúng ta có thể công khai tóm gọn dưới danh nghĩa bắt trộm, như thế còn có thể nhận được sự ủng hộ của quần chúng nữa kìa. Kinh nghiệm này tôi thấy rất hay, các cậu cũng có thể thử xem.
Cả căn phòng im phăng phắc, Chu Chí Minh đảo mắt nhìn xung quanh, mọi người đều tập trung chăm chú lắng nghe, trên nét mặt của rất nhiều người đọng lại một vẻ trang nghiêm. "Cơ quan công an là đấm thép của chuyên chính vô sản, là đồ bằng sắt, chứ không phải bằng đậu phụ!" "Đứng trên lập trường nào trước các vấn đề đại sự đại phi..." Lập trường nào?... Từng gương mặt trang nghiêm thần thánh... Anh không khỏi liên tưởng đến chiều tối ngày 25 tháng 3, trước lúc bọn họ đưa Từ Bang Trình xuất phát từ nhà khách nhỏ, màn động viên trước trận của Cam Hướng Tiền. Bản thân anh lúc bấy giờ có lẽ cũng mang một vẻ mặt được khích lệ sâu sắc đến thế chăng? Nhưng tại sao hiện giờ trong lòng lại mâu thuẫn và trống rỗng thế này? Anh nhắm mắt lại, dù nghĩ cách nào cũng không thể tìm thấy dù chỉ một chút kích động và vinh quang từ giọng điệu của Cam Hướng Tiền. Thậm chí anh còn sinh ra một cảm giác gần như hoang đường, tựa hồ bọn họ không phải đi bắt trộm mà là đi ăn trộm, đằng nào thì cũng chẳng phải việc gì vẻ vang quang minh chính đại cho cam.
Cuối cùng Cam Hướng Tiền cũng kết thúc bài động viên vừa chậm rãi vừa mang sát khí ngấm ngầm của mình, rồi ngồi xuống ghế. Kỷ Chân nói thêm mấy câu gì đó, anh nghe không rõ. Chỉ thấy mọi người rầm rầm đứng dậy đi ra ngoài, anh liền cũng hành động theo.
- Đừng tập trung quá, chia làm nhiều đợt đi ra. - Kỷ Chân nói với theo một câu ở cửa.
Bước ra quảng trường, anh không đi cùng người khác mà một mình tản bộ lang thang đi khắp nơi. Thấy có chỗ đang diễn thuyết, anh bèn chen vào đám đông đứng nghe, nghe xong xoay người bỏ đi, hoàn toàn mặc kệ; có vòng hoa mới dâng tới, anh cũng xáp lại xem; một phụ nữ trung niên muốn chụp chung một bức ảnh với vòng hoa, cầm chiếc máy ảnh nhờ anh giúp đỡ, anh tận tâm cẩn thận chụp cho người ta thật đẹp; anh nhìn thấy một đám học sinh tiểu học đứng trước một vòng hoa khóc nức nở cúi đầu hành lễ, không kìm được cũng đứng nép một bên cúi đầu hành lễ thật sâu theo. Nhìn từng mảng vòng hoa, nhìn từng lớp biển người, trong lòng anh chỉ chực muốn òa khóc thật to. Mấy năm nay, con người ta ai nấy đều ích kỷ, lạnh lùng, xa cách, chẳng ai quan tâm đến ai, thiên hạ đại loạn, cứ mãi rối ren, lòng người biến thành một mẻ cát rời rỗng tuếch không sao thu gom lại nổi. Thế mà ngày hôm nay, anh dường như lần đầu tiên tận mắt chứng kiến trong đời sống hiện thực lại có khung cảnh đồng lòng nhất trí đến thế, khiến chân anh mềm nhũn vì xúc động, toàn thân bị bao trùm bởi một thứ chủ nghĩa anh hùng cực kỳ thuần khiết cực kỳ bi tráng.
Quay lại từ chân đài tưởng niệm, anh nhìn thấy Đại Trần giữa trung tâm quảng trường. Đại Trần chắp tay sau lưng, thong thả dạo bước như đang đi dạo phố, đi đến trước mỗi chiếc vòng hoa được làm tinh xảo đều dừng chân ngắm nghía thưởng thức hai cái. Anh đang định gọi hắn, chợt cảm thấy tay bị ai đó kéo một cái, hóa ra là Lục Chấn Vũ.
- Phát hiện ra gì chưa? - Lục Chấn Vũ mồ hôi nhễ nhại đầm đìa, mệt mỏi hỏi.
- Chưa, sao cậu lại ra cái nông nỗi này thế?
- Lục Chấn Vũ bực dọc xua tay: - Đừng nhắc nữa, có một con cá mập lớn, tôi bám theo tận ngã tư nam đường Kỳ Sơn, thế mà vẫn bị tên nhóc đó hất hàm văng đuôi mất. Mẹ kiếp, cái thân hình mập mạp này của tôi đúng là không hợp đi theo dõi ngoại tuyến mà, mệt chết đi được, cậu nhìn xem, - hắn lấy từ trong túi ra một chiếc vé xe buýt, - tôi ngồi xe buýt tuyến số bảy về đấy. - Nói xong lại nhét về túi, - Về báo cáo thanh toán.
Anh vỗ vỗ ngực Tiểu Lục: - Thôi đi, cậu nhìn Đại Trần kìa, người ta vốn xuất thân từ đội ngoại tuyến, cậu còn gầy hơn hắn ta cơ mà?
- Này, tôi hỏi cậu, có lẽ cậu cũng không biết đâu. - Tiểu Lục đổi sang vẻ mặt nghiêm túc, - Tôi thấy không ít bài thơ từ vãn điệu đều nhắc đến cái gì mà ba người, bốn người ấy, hình như có một người là Trương Xuân Kiều, mấy người đó là ai thế? Còn nữa, vòng hoa ở phía đông cậu thấy chưa? To quá trời to, cái vòng hoa mà rất nhiều người đang đứng chụp ảnh ấy, là dâng cho Dương Khải Huệ đấy, cậu bảo sao bây giờ lại đơn độc dâng vòng hoa cho Dương Khải Huệ thế hả? Vừa rồi tôi hỏi Tiểu Ngô khoa ba, hắn ta cũng ú a ú ớ mơ hồ chẳng biết gì.
Chu Chí Minh cắn môi, anh biết không ít cán bộ ở cục công an có tai mắt vô cùng bít bạt, một số tin vịt từ lâu đã lan truyền khắp nơi trong xã hội nhưng đối với họ thì lại là chuyện chưa từng nghe thấy bao giờ. Tiểu Lục tuy có nhà ở Nam Châu, thế nhưng sống trong cái khu đại viện quân đội kiểu đó, tư tưởng tương đối trầm lắng, tin tức cũng bị phong tỏa chặt chẽ. Anh rất muốn đem tất cả những chuyện mình biết tuốt tuồn tuột ra kể hết cho Tiểu Lục nghe, song lại cảm thấy nói một hai câu không thể rõ ngọn ngành, huống chi bản thân anh đối với nhiều vấn đề cũng chỉ có sự yêu ghét về mặt tình cảm chứ không thể nói ra được bao nhiêu đạo lý. "Họ là ủy viên bộ chính trị, phản đối họ có tính là phản đối trung ương Đảng không?" Nếu Tiểu Lục vặn lại một câu như thế, thì phải giải thích thế nào đây? Anh ngẫm nghĩ, thôi bỏ đi, cứ để cậu ta tự đi mà xem mà suy ngẫm, chẳng ai là kẻ điếc kẻ ngốc cả. Cười cười, anh nói: - Cậu ấy à, quá mức kém hiểu biết nông cạn rồi, ra sức đọc mấy bài thơ từ đó vào, xem nhiều nghe nhiều khắc sẽ hiểu thôi.
- Hây da, đám thơ ấy, toàn là chữ Hán cổ văn, đọc thì không hiểu nổi, đâu ra thời gian mà phí tâm trí vào đấy chứ?
Tiểu Lục lải nhải thêm hai câu chuyện khác, bảo là muốn ra chỗ đài tưởng niệm lượn một vòng rồi đi mất. Anh quay người bước về phía đài quan lễ ở phương nam, trên tường đài quan lễ dán kín mít những thơ là thơ, anh muốn đứng lại xem.
Vây quanh chân bức tường thơ là một vòng người đông nghịt, giữa những cái đầu đang nhấp nhô, anh nhìn thấy Đoạn Hưng Ngọc cũng chen chúc trong số đó, đang đăm đăm nhìn một bài thơ dài tỏ vẻ đắm đuối, rõ ràng cũng chẳng bắt bớ cái gọi là "kẻ trộm" nào cả. Anh không gọi hắn, cứ dọc theo bức tường từ đông sang tây nhìn xuống. Ở một cột trụ giữa đài quan lễ, anh trông thấy một tờ giấy trắng không lớn lắm, trên đó chỉ viết một dòng chữ viết tay ngoằn ngoèo bằng bút máy: "Kính yêu Thủ tướng Chu, từ nay về sau, con tuyệt đối không trộm cắp nữa." Đề bút là: "Đứa con không ngoan của người." Anh đọc đi đọc lại dòng chữ đó không biết bao nhiêu lần, cảm thấy một luồng hơi nóng từ buồng ngực bốc lên một cách vô cùng chân thực và mạnh mẽ! Mấy chữ cái nhỏ bé ngoằn ngoèo ấy tựa hồ chứa đựng biết bao nhiêu tình cảm và đạo lý vừa đơn giản vừa sâu sắc, khiến người ta cảm thán khôn nguôi, ngẫm nghĩ mãi không thôi. Anh tiếp tục vừa đi vừa quan sát hướng về phía trước, sắp đến đầu phía tây, mắt bỗng chói lên một cái, anh lại thực sự nhìn thấy một tên trộm!
Người từng làm cảnh sát hình sự nhìn trộm cắp thì ánh mắt là chuẩn xác nhất quả đất. Tỉ như ở trong cửa hàng, ánh mắt của tên trộm và người mua đồ đàng hoàng không giống nhau, không nhìn hàng hóa mà chuyên nhìn người, hơn nữa còn vô cớ bu bám chen lấn xằng bậy bên cạnh người khác. Người mà anh nhìn thấy lúc này chừng hai mươi mấy tuổi, dáng người vạm vỡ, tỏ vẻ không mấy nhanh nhẹn cứ cọ sát qua lại sau lưng một ông lão, nhìn qua là biết ngay là một tên "non tay" chưa có kinh nghiệm. Còn ông lão thì sao, một mặt là lớn tuổi, cảm giác không còn nhạy bén nữa, mặt khác lại mải tập trung dồn toàn bộ tâm trí vào câu thơ chữ nghĩa, đối với trò bịp bợm đằng sau hoàn toàn không hay biết gì. Đừng nhìn Chu Chí Minh mắt rưng rưng đỏ ngầu, một bọc lửa vô danh cứ chực dâng trào lên tận lồng ngực, bởi vì anh cảm thấy trong một dịp lễ và bầu không khí vô cùng thiêng liêng thế này mà lại đi trộm cắp, chẳng khác nào ị một bãi lên bông sen thuần khiết, làm vấy bẩn hết thảy tâm can bao nhiêu con người chân thành ngoài quảng trường kia, cho nên lại càng trở nên cực kỳ đáng ghét, khiến người ta vô cùng căm hận. Anh kiên nhẫn đứng đợi một lát, trơ mắt nhìn tên trộm đắc thủ, chen khỏi đám đông định chuồn, liền sải một bước chặn đứng hắn lại.
- Nộp ví tiền ra đây!
Giọng anh vừa trầm vừa nặng, tựa như dồn hết sức lực toàn thân vào đôi môi.
- Cái gì? - Tên móc túi đánh giá anh từ trên xuống dưới, chắc là ước lượng thấy động võ chưa chắc đã là đối thủ của mình nên cũng hạ thấp giọng phun ra ba chữ: - Muốn ăn đòn à!
- Tôi là người của cục công an, giao ra đây đi.
Lời anh còn chưa dứt, đối phương đã vung một quyền giáng tới. Anh vội vàng khom người chui tọt qua dưới nắm đấm, cơ thể tên móc túi lao chúi về phía trước, gần như song song với anh thành một đường thẳng ngang vai. Đối phó với loại lưu manh trộm cắp này, khác với trận thế ở núi Tiên Đồng, anh chẳng hề hoảng hốt chút nào, nhắm chuẩn thời cơ là cơ hội "móc ngược đũng quần", chân trái anh tung người vươn lên chớp nhoáng, một tay túm lấy cổ áo phía sau của đối phương, một tay luồn xuống đũng quần hắn, vừa tóm vừa nhấc, quật ngã ngửa tên móc túi cường tráng hơn anh rất nhiều xuống đất cái rầm.
Màn giao đấu của hai bọn họ đã thu hút sự chú ý của rất nhiều người, chỉ trong chớp mắt vài giây đã vây thành một vòng người kín mít. Tên nhóc trạm vỡ kia bò dậy từ dưới đất, trên miệng dính một lớp tro bụi. Chu Chí Minh chống nựng hai tay đứng chờ hắn phản công, nào ngờ tên khốn đó lại gào thét lên:
- Cục công an bắt người ta kìa!
Mọi người không biết đầu đuôi ngọn ngành ra sao, đều ngây người đứng chôn chân tại chỗ không động đậy. Đúng lúc này, một gã cao kều chen vào vòng người, phắt một cái túm lấy bả vai tên móc túi, quát lớn bằng giọng ồm ồm:
- Hét cái gì mà hét!
Trong lòng Chu Chí Minh mừng rỡ, lớn tiếng nói một câu:
- Mã Tam Diệu, canh chừng hắn cho kỹ vào.
Anh tự mình tách người đi tìm ông lão kia, lúc này ông lão vừa vặn cũng đang chen chúc trong đám đông xem náo nhiệt.
- Ví tiền của bác đâu rồi, xem thử còn không?
Ông lão liếc nhìn anh một cái, tức khắc vỡ lẽ ra vấn đề, tay chân luống cuống sờ soạng tìm kiếm trên người:
- Ái chà, ví tiền đâu rồi? Ấy chết, mất rồi đồng chí ơi.
Mã Tam Diệu nhấc bả vai tên móc túi lên:
- Lấy ra mau!
Ví tiền đã được trả lại cho ông lão, lúc này mọi người mới giải tán. Bọn họ áp giải tên trộm đến đồn công an trị an quảng trường.
- Hôm nay đây là tên thứ hai rồi đấy, - Mã Tam Diệu ngồi phịch xuống văn phòng đồn công an, nhổ một bãi nước bọt, nói, - Tên đầu tiên gặp lúc chín giờ, mẹ kiếp, tên nhóc đó chuyên trò lưu manh.
Chu Chí Minh rửa tay ở vòi nước ngoài cửa, cách cánh cửa đang mở toang, anh cười hỏi:
- Cậu không tóm được tên phản cách mạng nào à?
- Phản cách mạng á? Phản cách mạng phải để phòng năm các cậu bắt chứ, đội cảnh sát hình sự bọn tôi chuyên môn đối phó với kẻ trộm lưu manh thôi. - Thấy Chu Chí Minh rửa tay xong định đi, hắn vội nói thêm: - Tích cực thế làm gì, ngồi xuống nghỉ chốc lát đi.
Chu Chí Minh vặn vặn cót đồng hồ:
- Sắp mười hai giờ rồi, tôi phải về sân sau đài quan lễ ăn cơm trưa đây, nhà ăn đội các cậu không đưa cơm tới à?
- Không đưa, tự ăn bên ngoài, ăn xong báo cáo tính tiền ăn quá bữa ấy mà.
- Phòng bọn tôi đưa tới, tôi phải đi đây.
Anh rời khỏi đồn công an, đi về phía sân sau đài quan lễ.
Lục Chấn Vũ không về sân sau đài quan lễ ăn cơm trưa. Đúng vào lúc Chu Chí Minh và Mã Tam Diệu áp giải tên trộm bước vào đồn công an, cậu ta đã vội vã rời khỏi Quảng trường Mười Một, quay về phòng rồi. Vừa bước chân vào cửa văn phòng, cậu ta đã cắm cổ chạy thẳng đến chỗ chiếc tủ sắt màu xanh lá ở góc phòng.
Mở cửa tủ ra, cậu ta lấy từ ngăn kéo ở tầng dưới cùng ra một chiếc máy ảnh chụp lén cỡ nhỏ còn chưa to bằng nắm đấm, lại lấy thêm một chiếc áo vải ka-ki màu xám đậm kiểu quân phục. Chiếc máy ảnh được cố định trên một chiếc thắt lưng. Cậu ta cởi áo khoác ngoài của mình ra, dùng thắt lưng buộc máy ảnh vào bụng, bên ngoài mặc chồng chiếc áo ka-ki xám đó lên. Sau khi trang bị xong xuôi, cậu ta vội vàng khóa cửa văn phòng lại, lại cắm cổ chạy ra quảng trường.
Trong tổ, kỹ thuật chụp lén của Đại Trần là do làm quen từ đội ngoại tuyến, tất nhiên là vô cùng cao thủ. Chu Chí Minh từng tham gia lớp huấn luyện kỹ thuật ngoại tuyến do cục tổ chức, kỹ thuật chụp lén cũng rất đáng gờm. Bộ đồ ngụy trang mà cậu ta đang mặc hiện tại chính là bộ được may hồi Chu Chí Minh tham gia lớp huấn luyện đó, bây giờ mặc vào người cậu ta trông có vẻ hơi gầy và dài. Việc chụp lén, cậu ta không phải xuất thân từ trường lớp chính cống, mà là mới bắt đầu học theo Đại Trần và Chu Chí Minh cách đây không lâu. Song vì hứng thú với món này rất cao, thế nên dẫu chỉ mới học vài tháng, mấy ngón nghề ấy đại khái cũng đã nắm bắt hòm hòm rồi. Đối với chút thông minh vặt này của mình, cậu ta xưa nay vẫn luôn vô cùng tự đắc. Chuyện không có hứng thú thì không dám nói, nhưng hễ là chuyện có hứng thú thì có lẽ tổng thể cũng chẳng đến nỗi nhập môn chậm hơn người bình thường là bao. Trong số năm anh chị em nhà họ, cho đến nay vẫn chưa có ai có tiền đồ hơn cậu ta cả. Trước cậu ta, trong dòng họ nhà họ Lục xưa nay chưa từng có lấy nổi một người là sinh viên. Bác cả tuy đã là cấp phó quân rồi, nhưng một cán bộ công nông thì trình độ chỉ có thế, mấy năm nay lại càng lúc càng tỏ ra già cỗi lú lẫn; mẹ là phụ nữ nội trợ, lại càng không có văn hóa. Cậu ta thừa hiểu, sở dĩ bố mẹ đặc biệt coi trọng cậu ta hơn mấy đứa trẻ khác, chẳng qua chỉ vì trong lịch sử nhà họ Lục, chỉ có một mình cậu ta là "người có chữ nghĩa", hễ nhắc tới với bất kỳ ai cũng là một niềm vinh quang mà thôi.
Cậu ta là một "người có chữ nghĩa", thế nhưng trên người từ đầu đến chân hoàn toàn chẳng có chút "hơi hướng sách vở" nào, thói quen nhà họ Lục là vốn chẳng có duyên nợ gì với sách vở. Hồi học trung cấp, cậu ta từng kiếm được mấy cuốn tiểu thuyết trinh thám Sherlock Holmes để đọc. Có thể nói, hình tượng Sherlock Holmes kích thích và dụ dỗ cậu ta đến mức khiến tâm thần rối loạn mê muội suốt một trận. Song những câu chuyện thần bí đầy vẻ thú vị kiểu Sherlock Holmes đó chỉ có thể xuất hiện vào ban đêm, mang lại cho cậu ta thêm vài giấc mơ hoang đường, mà chính cậu ta là nhân vật chính của những giấc mơ đó, một sự pha trộn vừa mưu trí, dũng cảm, xuất thần nhập hóa, mang phong cách kẻ đầu gối chân tay cứng cỏi, vừa mang tính vô sản lại vừa cách mạng. Thế nhưng tỉnh dậy, cậu ta vẫn cứ là cậu ta, một thằng nhãi ranh chẳng biết gì, chẳng là cái thá gì. Đương nhiên cậu ta không thể ngờ được vài năm sau mình lại được giới thiệu vào đại học, sau khi tốt nghiệp lại được phân công về cơ quan công an, chẳng phải là cảnh sát hộ khẩu cũng chẳng phải cảnh sát giao thông chốt gác, dường như tất cả mọi thứ đều là sự trùng hợp ngẫu nhiên của duyên trời, định mệnh đã định sẵn, cậu ta đã trở thành một nhân viên phản gián. Sự sắp đặt của số phận rốt cuộc không phụ lòng ảo tưởng vất vả thời niên thiếu, nói cho đúng thì hiện tại cậu ta đã toại nguyện rồi. Vâng, cậu ta không thích đọc sách cho lắm, không quan tâm đến các vấn đề khác. Tỉ như chuyện ở Quảng trường Mười Một, cậu ta không mấy rõ ràng, cũng không có hứng thú đi tìm hiểu cho rõ. Thế nhưng cậu ta yêu công việc của mình, cậu ta một lòng hy vọng có chút thành tựu trong sự nghiệp, có lẽ đến tuổi bốn mươi, hoặc chưa già đến thế, là có thể trở thành một trinh sát cốt cán toàn diện, có kinh nghiệm phong phú, độc lập gánh vác một phía, được mọi người tin tưởng và tôn trọng. Còn những chuyện khác cậu ta hoàn toàn không quan tâm, cho dù là "lấy ba chỉ thị làm cương lĩnh" hay "lấy đấu tranh giai cấp làm cương lĩnh" thì cậu ta cũng chẳng màng. Mọi việc tạp vụ lớn nhỏ do phòng do khoa hay do tổ phân công, cậu ta cứ hễ trốn được là trốn, hễ đùn đẩy được là đùn đẩy, thế nhưng hễ có vụ án là cậu ta dứt khoát phải tranh cướp cho bằng được. Trận chiến ở núi Tiên Đồng lần trước không giành được suất xông trận đón đầu địch, sau này càng nghĩ càng cảm thấy đó là một sự tiếc nuối suốt đời. Cậu ta chẳng hề sinh ra chút may mắn nào vì bản thân chẳng dính dáng trách nhiệm gì về chuyện Từ Bang Trình trốn thoát, trái lại cho đến tận bây giờ vẫn còn oán thỏm trong lòng vì đã không có được cơ hội này, trải nghiệm huyền thoại kiểu đó có lẽ suốt đời này sẽ không bao giờ có lại được nữa. Cậu ta thậm chí còn nghĩ, nếu như cơ hội lần trước đó rơi xuống đầu mình, nhất định cậu ta sẽ không làm nhục nó đâu.
Cậu ta đạp xe đi qua con đường lớn phía đông quảng trường hướng lên phía bắc, nhìn từng lớp từng lớp người tản mác trên quảng trường, cảm nhận thứ đồ vật cứng ngắc trên bụng kia cứ theo nhịp thở mà co dãn nhấp nhô, thầm nén nỗi đắc ý trong lòng. Cậu ta đạp xe vào đài quan lễ, vừa bước chân vào phòng là không kìm nổi bắt đầu huênh hoang:
- Hây! Trên quảng trường bây giờ người lại đông lên rồi kìa, có béo bở lắm đấy!
Chu Chí Minh đưa cho cậu ta một suất bánh bao và một bát canh trứng, nói:
- Sao giờ này mới về, nếu tớ không phần lại cho cậu một suất thì có mà đói ngấu một bữa!
Cậu ta vốn không muốn nói là mình quay về phòng cất máy ảnh, nhưng rốt cuộc vẫn bị Trưởng khoa Đoạn ngồi một bên nhìn thấu, một đôi mắt cứ thế soi mói đảo trên người cậu ta.
- Sao cậu lại mặc bộ đồ ngụy trang này thế, giấu máy ảnh ở bên trong à?
Theo quy củ, trinh sát viên sử dụng máy ảnh chụp lén bắt buộc phải được sự cho phép của trưởng khoa. Trưởng khoa Đoạn hỏi cậu ta như vậy, ý tứ vô cùng rõ ràng. Cậu ta vội vã nuốt vội miếng bánh bao thịt, ấp ú giải thích:
- Vừa rồi, ừm, em có xin phép phó cục trưởng Kỷ rồi...
Trưởng khoa Đoạn nhíu mày, tựa hồ tỏ vẻ không vừa lòng vì chuyện này không thông qua ông ta vậy. - Cậu làm được không đấy? - Ông ta hỏi.
- Làm được chứ, học hơn chục cuộn phim rồi cơ mà.
Cậu ta sợ tước đoạt mất cơ hội này, may là Trưởng khoa Đoạn không nói gì thêm nữa.
Ăn cơm xong, mọi người tản mác bắt đầu hoạt động tản ra quảng trường. Cậu ta ăn nhồi nhét đầy một bụng bánh bao, cảm thấy "trạng thái thi đấu" của cơ thể vô cùng sung mãn chưa từng có. Cậu ta lượn lờ khắp quảng trường, sẵn sàng đi bộ, không ngại chen chúc, tự tin chắc chắn sẽ chụp lại được vài "bức ảnh kinh điển" chụp lén ngoại tuyến. Lượn lờ khoảng chừng hai tiếng đồng hồ, cậu ta mới bắt đầu thấy có gì đó không ổn lắm. Buổi chiều người trên quảng trường rất đông, nhưng cơ bản đều là những kẻ đứng xem thơ, chép thơ, người đi lang thang dạo phố cũng không ít, lại có không ít người chỉ vội vã chạy đến, thắp một nén hương cúi đầu hành lễ trước vòng hoa rồi lại vội vã rời đi. Những kẻ lớn giọng diễn thuyết, ngâm thơ, dâng vòng hoa, dán thơ từ thì cậu ta chẳng chạm trán lấy một tên. Thật hối hận vì buổi sáng đã không nhớ ra việc đề xuất với phó cục trưởng Kỷ chuyện mang máy ảnh. Trơ mắt nhìn kim đồng hồ cứ dịch chuyển nhích dần về hướng ba giờ, buổi trưa phó cục trưởng Kỷ đã dặn dò mọi người trước bốn giờ phải về phòng báo cáo, ba giờ rưỡi là phải rời quảng trường ra sân sau đài quan lễ lấy xe đạp rồi. Cậu ta lo lắng buổi chiều nay của mình công cốc rồi.
Cậu ta đâm ra sốt ruột, hễ thấy chỗ nào đông người là chui đầu vào chỗ ấy. Ở phía tây đài tưởng niệm, Chu Chí Minh chặn đứng cậu ta lại, chỉ tay vào đồng hồ nói:
- Đến giờ về rồi đấy, đi thôi.
Cậu ta ủ rũ nhưng chẳng thể làm gì khác hơn đành đáp lời, lẽo đẽo đi theo Chu Chí Minh hướng về phía đài quan lễ. Những đám mây đen trên bầu trời bắt đầu tụ tập từ giữa trưa, lúc này lại càng lúc càng dày đặc, gió nổi lên từ mặt đất, vòng hoa khắp bãi đồng loạt vang lên tiếng réo xào xạc. Cậu ta ngẩng đầu nhìn trời, sợ là sắp mưa đến nơi rồi.
- Chụp được cái gì chưa? - Chu Chí Minh hỏi ở bên cạnh, có vẻ như mang theo giọng điệu vô cùng khinh thường.
- Có ai quấy rối đâu, tôi chụp vào đâu cơ chứ. - Cậu ta có chút phụng phìu cáu kỉnh, nhưng trong lời nói lại phảng phất ý thanh minh cho sự vận xui của mình.
- Tớ thấy cậu mang theo đúng là thừa thãi, cứng ngắc áp chặt vào bụng chẳng thoải mái gì sất.
Cậu ta nghe không ra câu nói ấy chỉ là tiện miệng nói vậy, hay là đang ghen tị vì mình tranh công nổi bật. Tuy nhiên, Chu Chí Minh xưa nay vốn dĩ vẫn là một người thật thà.
Sắp đến đài quan lễ rồi, như thể đột nhiên chui từ dưới đất mọc lên vậy. Cậu ta nhìn thấy phía trước không xa có một đám đông lớn vây quanh, chính giữa đám đông lại có hai người đứng cao hơn nửa cái thân mình, giơ cao một tấm giấy trắng lớn, trên đó chép một bài thơ bài từ bằng chữ Hán viết lông cỡ lớn, hai người này chừng tầm bốn mươi tuổi, trông giống công nhân, mà lại có vẻ hơi giống cán bộ. Một nữ thanh niên khác đứng thấp hơn một chút, đang cao giọng đọc bài từ đó. Cậu ta chỉ nghe được mấy câu cuối:
Tráng sĩ như kim hà xứ dã,
Tề tâm đồng khái tức anh hùng,
Tối kham uyết linh tiền chúng bách tính,
Phấn thỉnh anh!
Nữ thanh niên đọc dứt, lại lớn tiếng niệm tiếp:
- Bách tính điểm đăng!
- Cá mập lớn kìa! - Cậu ta kéo giật Chu Chí Minh một cái, toàn thân hừng hực phấn khích.
- Rào — một tiếng vỗ tay bùng nổ từ trong đám người phát ra. Một người đàn ông giơ tấm giấy trắng hạ thấp tay đang cầm giấy xuống, lộ rõ khuôn mặt, lớn tiếng hỏi:
- Ngọn đèn này có nên thắp hay không?
- Thắp! - Đám đông đồng thanh hô lớn.
Người đàn ông đó lại hỏi:
- Có nên thắp hay không hả?
- Thắp! Dán lên tường đài quan lễ đi!
Lục Chấn Vũ liều mạng chen vào đám đông, thế nhưng Chu Chí Minh lại tóm chặt lấy cậu ta.
- Đi thôi, đến giờ rồi.
Cậu ta hất tay ra: - Khó khăn lắm mới đụng phải một mẻ cá hàng thật giá thật thế này, sao có thể để nó chuồn mất được!
Chu Chí Minh không buông tay, túm chặt cánh tay cậu ta đến mức đau buốt cả lên:
- Đi đi đi, đến giờ rồi, đến giờ rồi!
Cậu ta cảm thấy có chút kỳ lạ, Chu Chí Minh biểu lộ ra một vẻ thô bạo hiếm thấy, có vẻ như muốn trừng mắt cãi nhau với cậu ta vậy.
Đám đông dao động, xô đẩy tách hai người họ ra. Cậu ta nghe thấy Chu Chí Minh dùng sức gọi với theo ở đằng sau, nhưng chẳng thèm đáp lời, cứ thế tự mình chen về phía trước, bám theo hai nam một nữ đang cầm tấm giấy trắng kia, kẹt giữa đám đông cổ vũ, ùa về phía chân đài quan lễ.
Đến khi cậu ta chen khỏi đám đông ra ngoài, trong căn phòng tối của cái hộp sắt nhỏ ở bụng kia, đã in dấu tám chín bức "tác phẩm nhiếp ảnh" toàn cảnh, trung cảnh và cận cảnh. Mang theo đầy người sự đắc ý và nhẹ nhõm, cậu ta chạy bước nhỏ về tới sân sau đài quan lễ, người trong phòng đã đi sạch cả rồi. Cậu ta kéo chiếc xe đạp của mình phi thẳng về cơ quan.
Về đến cơ quan, ba bước gộp thành hai bước chạy tưởi lên lầu, đẩy cửa phòng văn phòng ra, trong phòng trống hoác. Cậu ta nghe thấy trong căn phòng lớn đối diện vốn là căn phòng lớn nhất khoa, có ai đó đang lớn tiếng nói chuyện.
- Phòng sáu, phòng mười một sao lại giỏi giang hơn các cậu chứ? Hôm qua người ta cũng tự chiến đấu độc lập đấy thôi, phát hiện kẻ xấu cũng là bám theo một chọi một đấy chứ, đừng có nhấn mạnh nguyên nhân khách quan nữa, vẫn nên tìm nguyên nhân từ chính tư tưởng của chúng ta đi thôi.
Chỉ từ nhịp điệu chậm rãi này thôi, cậu ta cũng có thể nhận ra người đang nói chính là phó cục trưởng Cam Hướng Tiền. Cậu ta đẩy cửa căn phòng lớn bước vào, trong phòng có không ít người đang đứng. Cam Hướng Tiền sa sầm mặt ngồi trên chiếc ghế sofa da trước một chiếc bàn làm việc, Kỷ Chân ngồi ở đầu bên kia bàn, liếc nhìn cậu ta với sắc mặt nặng nề, đoạn lập tức rũ mi mắt xuống.
- Trưởng phòng, - cậu ta đi đến trước mặt Kỷ Chân, cởi bộ đồ ngụy trang ra, - Lúc em về, chỗ đài quan lễ đang có mấy người làm loạn đấy, hùa theo phụ họa cũng không ít, tình hình đều nằm ở trong này cả đây rồi.
Cậu ta tháo chiếc máy ảnh chụp lén từ eo xuống, đặt lên bàn.
Bản chiến báo này của cậu ta giống như một liều thuốc tiên cải tử hoàn sinh, bầu không khí chết lặng trong phòng dường như sống lại được phần nào. Cam Hướng Tiền cầm lấy máy ảnh, hỏi:
- Đều chụp được hết rồi chứ?
- Chụp thì chụp rồi đấy, hiệu quả thế nào còn phải đợi rửa cuộn phim ra mới xem được. - Cậu ta cố ý chừa lại cho kỹ thuật chụp lén vốn đã không còn vấn đề gì của mình chút đường lui.