Mông Mông không biết nhóm bếp, không ai cười nhạo cô. Cô là con gái, vốn dĩ đã nên không biết.

Thế nhưng, anh cũng không biết. Anh là đàn ông, cao một mét bảy mươi tám, thế mà cũng không biết xoay xở với cái bếp sắt nhỏ bé, trông vô cùng đơn sơ này. Tuy cái bếp này hoàn toàn giống hệt cái bếp nhà anh đang dùng, nhưng từ sau bữa tối đến giờ, trong căn bếp nhỏ đã bốc lên một tầng khói xanh lè, anh vẫn không sao làm cho cái lỗ than tổ ong đỏ lên được.

Dù Mông Mông đã bảo: "Thôi bỏ đi, để mai rồi nhóm." Nhưng anh vẫn nửa quỳ nửa bò trước bếp, không đành lòng bò dậy. Lần này lại để lộ cái kém cỏi trước mặt Mông Mông rồi! Dạo này Mông Mông hình như chợt nhận ra rất nhiều điểm yếu của anh, giọng điệu nói chuyện thỉnh thoảng lại mang chút nhạo báng. Anh nói không rõ là giận dữ hay xấu hổ, trên lưng cứ rần rật bốc ra thứ mồ hôi phiền muộn.

"Ngược gió." Anh tức giận bò dậy, phủi tay, đập đập quần áo, liếc nhìn Mông Mông một cái, "Đúng là ngược gió." Anh rất nghiêm túc bổ sung một câu, ngay sau đó lại thấy ngu ngốc, đây chẳng phải là "lạy ông tôi ở bụi này" sao?

Mông Mông quả nhiên cười, "Em có nói anh không biết nhóm đâu." Anh chằm chằm nhìn nụ cười hơi mang nét cợt nhả của Mông Mông, chờ cô nói ra loại lời mà mình kiêng kỵ nhất, đề phòng nhất, hệt như A Q co cổ chờ gậy của tên Dương quỷ giả.

"—— Anh ấy à, hồi mới quen anh, em còn tưởng anh giỏi giang lắm cơ, thực ra anh còn kém xa em, quá ngốc."

Anh trố mắt nhìn, một lúc sau cũng không tìm ra được luận cứ gì để chứng minh mình không ngốc, mặt đỏ bừng rất khó coi.

"Chuyện này trách tôi được sao?" Anh ngơ ngác thốt ra một câu như vậy.

"Anh ngốc, còn trách được người khác à?" Mông Mông kỳ lạ vì anh lại nói ra lời ngớ ngẩn đến thế.

Trách người khác, trách ai đây? Có trách, thì phải trách gia đình anh, trách cha anh. Nói lời này dù có chút bất lương, nhưng sự thật chính là như vậy, sự kém cỏi, sự nhu nhược, sự trẻ con của anh, đều là do một tay cha nuông chiều mà ra, không sai chút nào!

"Ái chà, Chí Minh, hôm nay có đến bệnh viện thăm bố anh không?" Mông Mông vừa dọn dẹp xẻng xúc than, kẹp gắp than cùng mấy thứ đồ dùng gia đình, vừa hỏi anh.

"Có đi." Anh nói, "Mấy ngày nữa họ sẽ hội chẩn cho bố, bác sĩ bảo ông bị chảy máu cam nặng, có thể không hoàn toàn do cao huyết áp gây ra. Hôm nay còn chuyển sang phòng bệnh nhỏ, hai người một phòng."

"Thế à? Thế thì thật không dễ dàng chút nào."

Chẳng thế sao, một kẻ ban đầu là "phe đi theo đường lối tư bản", nay là "phe tiêu dao", có chức không quyền như cha anh, mà ở được phòng bệnh nhỏ hai người một phòng, quả thực là không dễ. Nữ bác sĩ khám cho cha anh rất tốt, Chu Chí Minh mấy ngày trước từ Tương Tây trở về mới biết, chồng cô ấy hóa ra cũng từng là sinh viên Đại học Nam Châu, chính là người hồi xưa lúc cha bị đưa đi đấu tố diễu hành khắp trường, đã ép cha phải đánh cái la mãng vỡ kia. Có lẽ phòng bệnh nhỏ này là do nữ bác sĩ nghĩ cách thu xếp, coi như thay chồng xin lỗi vậy. Ai có thể sống cả đời trong những ngày "một mất một còn" của mấy năm trước? Ai mà không có một chút lương thiện và đồng cảm? Có thể nói là người cùng lòng này, lòng cùng lý này vậy.

Chính anh đã đưa cha đến phòng bệnh nhỏ đó, căn phòng rất tốt. Tâm trạng của cha cũng tốt lên trông thấy, ngó quanh căn phòng sơn trắng xóa với vẻ lạ lẫm, lấy tay ướm thử ấn ấn xuống chiếc giường bệnh mềm mại như một người dân quê cục mịch, dường như chưa từng được hưởng thụ đãi ngộ thế này bao giờ. Cha có được một nơi an ổn như vậy, quả thực là chuyện mừng ngoài mong đợi, nhưng mọi chuyện cũng không hẳn đều vừa lòng mát rượi. Y tá trưởng có tuổi và cô y tá trẻ măng phụ trách phòng bệnh đó đã khiến Chu Chí Minh cực kỳ bực bội. Y tá trưởng có lẽ gần sáu mươi tuổi rồi, nhưng mắt mũi lại rất kém, lại dùng giọng nói vừa nhỏ vừa mềm hỏi cha:

"Đây là con trai bác ạ, đang học ở trường cấp hai nào thế?"

"Ha ha ——" Cha cười lớn, âm thanh vang rộn chẳng giống một bệnh nhân chút nào, "Cô xem, tôi đã bảo anh đầy vẻ trẻ con rồi mà, ai nhìn thấy anh cũng tưởng anh là học sinh cấp hai hết." Cha nói với y tá trưởng: "Nó đi làm được bảy tám năm rồi, làm việc ở Cục Công an bảy tám năm rồi. Đứa nhỏ này từ bé chưa từng ra khỏi nhà, chưa từng sống tự lập, sắp hai mươi hai tuổi rồi mà vẫn như đứa trẻ."

"Bố!" Anh tức giận nhíu mày, "Bệnh cao huyết áp không được cười nói to tiếng như thế đâu."

"Hồ, còn hiểu biết nhiều ghê nhỉ." Cô y tá trẻ cũng trêu chọc cười lên, vẻ mặt đó hệt như đang trêu một đứa trẻ con.

Trong lòng anh bực tức xấu hổ, tráo trở quay mặt đi, không thèm nói chuyện.

Thật sự, có phải vẻ ngoài của anh quá đậm chất trẻ con không? Tại sao người khác lúc nào cũng có sự hiểu lầm này với anh chứ? Cho đến tận bây giờ, nhìn cái bếp xui xẻo trước mặt đang bốc khói xanh, anh vẫn thấy bực bội vì nụ cười nhạo báng giễu cợt của cô y tá trẻ đó.

Thực ra, ở cơ quan, trong công việc, những lúc nghiêm chỉnh sa sầm mặt xuống, anh đã rất giống một gã đàn ông hai mươi bảy hai mươi tám tuổi rồi, hai năm nay ở trong khoa giữa các đồng nghiệp anh thậm chí còn gây được ấn tượng chững chạc chín chắn. Nhưng cứ hễ ở bên cạnh cha, tại sao lúc nào cũng cho người ta cảm giác như một học sinh cấp hai chứ? Cha luôn miệng bảo anh là đứa trẻ, luôn bảo không biết đến bao giờ anh mới thành người lớn, nhưng cha cũng chưa từng đối xử với anh như người lớn, lúc nào cũng quen tay sờ đầu, vỗ má anh trước mặt người ngoài. Mấy năm trước, ngay cả đi tắm ở nhà tắm công cộng cũng sợ anh tắm không sạch, nhất quyết phải tự tay kỳ lưng cho anh mới yên tâm. Một gã thanh niên to xác dưới bao nhiêu ánh mắt nhìn ngó lại để một ông lão kỳ lưng cho, thật là cảnh tượng ngượng ngùng biết bao. Ban đầu anh thường không cưỡng lại được, đành đỏ mặt để mặc cha kỳ, gục thấp đầu xuống vì sợ người quen nhìn thấy chê cười. Mấy năm nay, nhờ anh kiên quyết từ chối sự yêu chiều truyền thống này của cha, mới xem như được giải thoát khỏi sự gượng gạo đó.

Người ta thường thích khái quát chung chung thế này: Đối với con cái, bố lúc nào cũng không bằng mẹ...

Ôi, mẹ, đối với anh là từ ngữ xa xôi, lạ lẫm mà lại ngượng miệng biết bao!

Mẹ mất vì bệnh từ hồi anh mới ba tuổi, toàn bộ ấn tượng mẹ để lại cho anh đều xuất phát từ khuôn mặt thanh tú dịu dàng trên mấy tấm ảnh đã ố vàng. Tại sao cha lại nhất quyết không tái giá, anh không hoàn toàn hiểu rõ, chỉ nghe nói lúc lâm chung mẹ từng yêu cầu cha đợi con trai lớn thêm chút nữa mới kết hôn. Sau khi mẹ qua đời, cha rất yêu thương anh, vượt qua cả tình yêu của một người cha bình thường dành cho con trai, đan xen sự bao dung nhân hậu của cha và sự dịu dàng tỉ mỉ của mẹ đổ dồn lên người anh. Dù không có mẹ, nhưng trong tâm hồn anh lại không có sự đau đớn và đè nén của việc mất mẹ, anh vẫn có được một tuổi thơ và thời niên thiếu như hoàng kim nhờ ân sủng thiên bẩm, nếu không tính đến đoạn trải nghiệm làm con cái phe đi theo đường lối tư bản trong mấy năm đầu của "Đại cách mạng văn hóa".

Có lẽ chính vì những điều này, chính vì anh từ nhỏ đã sống trong một môi trường không cảm thấy thiếu thốn cả về tinh thần lẫn vật chất, nên sau khi lên cấp hai mới bộc lộ sự kém cỏi và yếu đuối đến thế, cơm làm không xong, bếp nhóm không nổi, làm việc gì cũng vụng về lóng ngóng. Trường học tổ chức đến nhà máy học làm công nhân, đến nông thôn học làm nông, khi làm việc anh lúc nào cũng kém các bạn cùng lớp một đoạn.

Lại đây, em phủi cho anh." Mông Mông cầm một chiếc chổi nhỏ, nhẹ nhàng quét trên ngực và hai vai anh. "Anh có biết không, lần đầu tiên em gặp anh, làm sao cũng không ngờ anh lại là một cảnh sát."

"Thế anh là gì?"

"Là gì á," Mông Mông cười lên, lúm đồng tiền trên mặt thật đẹp. "Anh là một cậu ấm nhỏ. Quay người lại đi."

Anh đanh mặt lại, im lặng quay người đi, tiếng chổi lại vang lên trên lưng.

"Sao anh lại làm cảnh sát được nhỉ? Mà sao em lại thiên thiên quen biết anh cơ chứ?" Mông Mông như đang hỏi anh, lại như đang tự hỏi chính mình. "Chị gái em ghét cảnh sát nhất đấy, em vốn cũng không thích. Cảnh sát đều là những kẻ thô lỗ, những người bốc ra hơi thô ráp từ từng lỗ chân lông, đúng không?"

"Ừm." Anh ấp úng đáp một tiếng, lười giải thích. Con gái không thích người làm cảnh sát, cũng giống như việc họ không biết nhóm bếp vậy, coi như là chuyện tự nhiên, chẳng có gì đáng trách. Họ làm sao hiểu được, cái phù hiệu cổ áo đỏ thắm, quốc huy rực rỡ, chiếc mũ đại phong uy vũ đó có sức hút lớn đến nhường nào đối với con trai chứ.

Hồi anh sắp tốt nghiệp cấp hai, đầu tiên là Quân khu Bắc Kinh tuyển quân trong số học sinh khóa anh, dạo đó, hầu như tất cả nam sinh đều cuồng nhiệt lao vào cuộc cạnh tranh nhập ngũ. "Đi làm lính", trở thành con đường đáng mơ ước nhất thời bấy giờ, không chỉ vì câu danh ngôn mà các học sinh ngày ngày thốt ra trên miệng, "Quân Giải phóng là một trường đại học lớn", có thể rèn luyện thành tài trong đó, mà quan trọng hơn, là câu nói thật lòng lảng vảng trong tâm trí mọi người, "Không phải về nông thôn cắm đội nữa". Hơn nữa đợi tương lai phục viên trở về, còn được nhà nước phân công công tác, dường như bộ quân phục màu xanh mới tinh kia một khi khoác lên người, tương lai cả đời sẽ có bảo đảm tin cậy.

Hồi đó, tuy anh cũng tham gia khám sức khỏe, nhưng lại không thực sự mơ giấc mơ về bộ quân phục xanh, chuyện này đối với anh giống như hải thị thần lâu, có thể ngắm mà không thể chạm vào. Trên ga tàu tiễn các bạn học nhập ngũ, nhìn mấy kẻ may mắn oai phong lẫm liệt đó, anh cũng không rơi vài giọt nước mắt tiếc nuối cho mình như những bạn học đi tiễn khác, vệt nước mắt của người khác còn chưa khô, anh đã lặng lẽ chuẩn bị hành trang xuống nông thôn rồi.

Không ngờ, quân giải phóng nhận quân vừa đi, những người công an nhân dân mặc đồng phục xanh lam nối đít nhau tiến vào trường học. Quân giải phóng đã tuyển đám con nít mười lăm mười sáu tuổi này làm lính nhỏ, nhân viên công an dĩ nhiên càng cần bồi dưỡng từ nhỏ. Đối với những thiếu niên từng xem các bộ phim như "Bản thiết kế bí mật", "Vệ sĩ đường sắt", trở thành một chiến sĩ công an toàn năng, đây cũng là sự cám dỗ lớn tương tự. Thế là, một cuộc cạnh tranh lớn hơn lại quét qua toàn trường.

Kỳ tích đã xảy ra vào lúc này. Cán bộ cục công an đến trường họ tuyển người là một đại hán mặt đen tuổi chưa quá ba mươi, hình tượng của ông ấy vô cùng gần gũi với hình mẫu anh hùng trinh sát trong lý tưởng của các học sinh. Lúc đó anh chỉ biết người này họ Mã, không giống như các nam sinh khác nhanh chóng bắt chuyện làm quen với ông ấy. Tuy nhiên ngoài dự đoán, vị đại hán mặt đen họ Mã này lại không hề đoái hoài đến đám học sinh vẻ ngoài võ biền hăng hái quanh ông, màthiên thiên lại chấm trúng anh, một gã con trai gầy yếu ít ai chú ý nhất.

Đại hán mặt đen tên đầy đủ là Mã Tam Diệu, là một tổ trưởng của Đội Cảnh sát hình sự Cục Công an thành phố, ông có một biệt danh rất phù hợp với thần thái và hình dáng của mình —— "Đại Hắc Mã". Có lẽ xuất phát từ vẻ ngoài thanh tú và tính cách e ấp của Chu Chí Minh, đại hán mặt đen đã đặt cho Chu Chí Minh một cái tên thân mật là "Thôn Nha Đầu" (con gái trong thôn). Nhưng biệt danh này không kéo dài được lâu trong miệng mọi người, vì chỉ trong vòng hai ba năm, Chu Chí Minh đã thay đổi hoàn toàn. Hai ba năm này là một đường cong phát triển tăng vọt trong thời kỳ tuổi trẻ của anh, chiều cao từ một mét sáu mươi vọt một phát lên một mét bảy mươi tám, vai rộng ra gần một nửa, lồng ngực hơi gồ lên như hình cái quạt, một "lực sĩ" vốn có chiều cao nhất lớp họ sau này vô tình gặp lại anh, thậm chí phải ngẩng mặt lên mới chào hỏi được với anh...

Anh dựa vào tủ chén, ngẩn ngơ nhìn Mông Mông dọn dẹp đồ đạc dưới đất. Căn bếp nhỏ này quá hẹp một chút, Mông Mông mỗi lần xoay người lại đụng vào chân anh. Chiếc áo len màu xám đậm trên người cô cũng rất nhỏ, ôm chặt lấy thân hình mảnh mai chưa phát triển hoàn toàn. Anh rất muốn ôm lấy cô, hôn cô một cái. Họ quen nhau mấy tháng rồi, anh chưa từng thực sự chạm vào cô, anh không dám. Mông Mông dọn dẹp đồ đạc trong bếp, trông thong dong như vậy, trật tự ngăn nắp như vậy. Ban đầu anh không ngờ một cô gái xinh đẹp dịu dàng như Mông Mông lại có thể ngoan ngoãn, siêng năng đến thế, đúng như Mông Mông trước đây cũng không ngờ anh lại vô dụng như vậy.

"Chị gái em, chị ấy không thích cảnh sát, thế chị ấy có nhận xét gì về anh?" Anh nhớ ra một câu hỏi như vậy.

Mông Mông đứng thẳng người lên, mỉm cười không đáp.

"Anh biết rồi, chị em chắc chắn chẳng nói lời hay nào về anh." Anh cố ý thăm dò nói.

"Chị ấy nói tốt hay nói xấu anh thì có sao đâu? Sao anh chẳng bao giờ hỏi em nhìn nhận anh thế nào."

Anh cũng cười, "Em ấy à, không cần hỏi, lần đầu tiên gặp em anh đã biết em nhìn nhận anh thế nào rồi, nếu không sao em cứ bắt anh hết lần này đến lần khác dẫn em đến bệnh viện tái khám chứ."

"Đấy là tại anh đi xe đạp đâm vào em, lúc đó anh Viện Triều cũng ở đấy, anh không trốn không chối được, đương nhiên phải đưa em đến bệnh viện rồi."

Mông Mông nũng nịu tranh luận, ngược lại càng chứng minh lời anh nói là đúng, anh suýt nữa đã nói ra lời ẩn ý bên dưới: "Rõ ràng là em vừa nhìn đã thích anh rồi." Nhưng lời này có nói ra, Mông Mông cũng sẽ không thừa nhận, cô chắc chắn sẽ bảo: "Ai bảo hồi đó anh cứ xách giỏ trái cây đến nhà em làm gì, là anh thích em trước thì có." Anh nhẹ nhàng huýt sáo một tiếng, chao ôi, mặc kệ ai thích ai trước đi.

Tiếng cửa nhà Mông Mông vang lên một cái, anh nghe thấy có người đang đi về phía bên này. Dì Tống, Kỷ Hồng và Lô Viện Triều đều chen vào căn bếp nhỏ này.

"Mông Mông, Tiểu Chu," Dì Tống ánh mắt đắm đuối không ngừng ngắm nhìn họ, "Một cái bếp mà nãy giờ vẫn chưa nhóm xong à, sắp mười giờ rồi đấy."

Kỷ Hồng vừa gội đầu xong, mái tóc ướt xõa trên vai, cô luôn giữ cái giọng điệu phách lối đó, "Họ ấy à? Đâu phải đang nhóm bếp, là thèm cái sự yên tĩnh của căn bếp nhỏ này đấy."

Nghe tiếng dì Tống cười khúc khắc hiểu ý, mặt Chu Chí Minh ửng hồng một lớp, khá gượng gạo. Anh không thích cô chị gái ghê gớm này của Mông Mông. Dù là chuyện gì, qua miệng cô ta, luôn phải bóc trần chút che đậy đầy tình thú của người ta ra, cứ như mọi người cởi trần hết ra mới đẹp mắt vậy.

Vẫn là Lô Viện Triều lầm bầm một câu, mới ngắt lời đi. "Đừng ở đây chịu khói mù mù nữa, vào nhà ngồi đi."

"Được rồi," Kỷ Hồng vẩy vẩy tay, "Cũng sắp nửa đêm rồi, Tiểu Chu cũng nên về thôi." Kỷ Hồng là đứa con cưng của cái nhà này, với ai cũng quen dùng giọng điệu gần như ra lệnh này.

Chu Chí Minh liếc nhìn Mông Mông một cái, ngại ngùng nói: "Tôi đáng lẽ nên về sớm rồi, nhưng cái bếp mãi không nhóm được."

"Không sao," Dì Tống vẫn tươi cười hớn hở, "Ngày mai Viện Triều còn đến mà, nó biết nhóm." Khựng lại một chút, lại nói: "Cậu xem, bây giờ điều kiện nhà chúng tôi thế này, thật sự hết cách, nếu mà có thêm một phòng nữa, thì cậu cứ ở lại đây một đêm, đỡ phải đêm muộn thế này chạy về, nhà cậu lại chẳng có ai."

Kỷ Hồng vuốt vuốt tóc trên vai, tiếp lời: "Trước đây nhà chúng tôi có một khuôn viên riêng, nhà trệt còn có sưởi..." Cô ta trước mặt Chu Chí Minh cảm thán hoài cổ kiểu này không chỉ một lần rồi, lần nào cũng bị dì Tống nhạy cảm ngắt lời, sợ cô ta buông ra câu rên rỉ than ngắn thở dài hoài niệm quá khứ.

"Ngày mai Tiểu Chu lại đến nhé." Dì Tống quả nhiên ngắt lời Kỷ Hồng, nói: "Ngày mai, kể cho bác Thi của cậu nghe về tình hình Tương Tây nhé, bác ấy có hơn hai mươi năm chưa về cái quê cũ đó rồi."

"Vâng ạ, ngày mai cháu sẽ đến." Anh nói.

Tắt đèn căn bếp nhỏ, mọi người cùng nhau bước ra. Anh tiến lại gần Mông Mông, nhẹ nhàng hỏi một câu: "Đưa anh chứ?"

Không nhớ nổi họ đã đi qua đây bao nhiêu lần rồi. Ai mà ngờ được, chỉ trong vài tháng ngắn ngủi, ngõ nhỏ ngoằn ngoèo, mặt đường hư hại này, cái ngõ hẹp đông đúc những tầng lớp đáy xã hội và những kẻ đi theo đường lối tư bản chưa cải tạo xong của thành phố này, lại để lại cho anh nhiều niềm vui chân thực đến thế, có thể chạm vào, có thể cảm nhận, khiến người ta quyến luyến.

Họ lặng lẽ đi một đoạn đường, không biết là ai dừng lại trước, Mông Mông hỏi: "Còn muốn em đưa tiếp nữa không?"

Tim anh đập thình thịch, mặt nóng bừng, anh thậm chí không dám nhìn thẳng vào mắt cô, ấp úng một hồi, mới lấy hết can đảm nói:

"Anh... chúng mình hôn nhau, được không?" Anh thở dốc, giọng nói run rẩy, là tim anh đang run rẩy.

Nửa ngày không có lời đáp, anh gần như nín thở chờ đợi.

"Anh nhìn kìa, bên kia có người đi tới rồi."

Anh chỉ đợi được một câu như vậy, hơi thở nín lại xả sạch ra ngoài. Anh có chút tự trách, ngay cả trước mặt Mông Mông, anh cũng nhút nhát thế sao? Họ ở bên nhau đã mấy tháng rồi, đối xử với nhau lại hòa hợp, khăng khít đến thế, không có một chút gò bó hay gượng gạo nào, điều này đã khiến anh lần đầu tiên tin vào sự an bài của số phận. Trước mặt cô, có lẽ sớm đã không cần phải rụt rè như vậy nữa, có lẽ sớm đã nên thẳng thắn hơn, hào phóng hơn, hoặc đơn giản là, liều lĩnh một chút... Nhưng đôi khi tĩnh tâm suy nghĩ, lại phát hiện những ý nghĩ này buồn cười biết bao, vô phép tắc biết bao. Mới mấy tháng, không tính là dài, huống chi duyên phận của họ lại ngẫu nhiên, vô tình đến thế, đến mức làm người ta tới giờ vẫn nghi ngờ đó là câu chuyện trong mơ, nơm nộp không dám tin. Chuyện này trong triết học phải giải thích thế nào? Dòng sông dài của sự tất nhiên có lẽ đều do những giọt nước ngẫu nhiên vô tận này tạo thành. —— Xe đạp của anh đâm vào chân cô, thế là anh đưa cô đến bệnh viện, đưa cô về nhà, đều chỉ là "trách nhiệm dân sự" mà một "kẻ gây tai nạn giao thông" bắt buộc phải gánh vác mà thôi, nếu không phải tối hôm đó vô tình nói chuyện này với Đại Phúc Tử cùng viện mà dẫn đến những lời đe dọa giật gân của Đại Phúc Tử, thì có lẽ anh tuyệt đối sẽ không xách giỏ trái cây chạy đến nhà Mông Mông thăm vết thương của cô ngay ngày hôm sau. Đại Phúc Tử cũng là vô tình, tất cả đều là duyên trời đưa đẩy.

Đại Phúc Tử là con trai của bác Vương Hoán Đức ở nhà đối diện cùng viện với anh, lớn hơn anh năm tuổi, làm tài xế ở Nhà máy Cơ khí Luyện kim thành phố Nam Châu. Không biết có phải tài xế ô tô nào cũng có cái tính nết chung này không, hễ nhắc đến chuyện kiện tụng trên đường, lúc nào cũng phải ra vẻ am hiểu đường lối mà phán một tràng mới chịu được.

"Cậu đấy," Đại Phúc Tử vỗ vai anh, "Chỉ được cái thật thà, là tôi nhé, tiền thuốc nom phải chia đôi! Sao nào, cô ta chẳng nhẽ không có trách nhiệm à, cô ta dựa vào đâu mà đi ngược chiều trên làn xe thô sơ? Tôi ghét nhất cái thể loại này, có lề đường không đi, cứ thích nghênh ngang trên làn xe, biết cậu không dám cán qua người cô ta."

Lúc đó bác Vương Hoán Đức đang ngồi rửa chân bên mép giường nhà anh, cất giọng khàn khàn xen vào: "Tiền thuốc là chuyện nhỏ, với lại là do cảnh sát giao thông xử, chỉ cần người ta không gãy xương gân cốt là không sao rồi."

"Xì," Đại Phúc Tử bĩu môi, "Bố thì biết cái gì chuyện thời nay, theo con thấy, cô ta chưa biết chừng còn ăn vạ Chí Minh một vố ấy chứ."

"Ăn vạ em? Ăn vạ thế nào?"

"Chuyện này cậu không có kinh nghiệm, cậu xem tôi tính cho cậu nghe." Đại Phúc Tử nổi hứng, quăng đôi đũa lên bàn, bẻ từng ngón tay nói: "Tiền thuốc hôm nay khám thì không tính, tuần sau phải tái khám, cô ta chẳng phải trẹo chân sao, cô ta mà cứ kêu đau suốt, bác sĩ nắn không ra bệnh thì lại phải chụp X-quang, bốn năm đồng thế là đi đời; qua một tuần nếu cô ta vẫn không bảo khỏi, cậu lại phải đưa cô ta đi tái khám, cô ta mà bảo không đi được, lần nào cậu cũng phải gọi taxi cho cô ta, nhà cô ta ở đâu? Phố Thần Nông, tốt lắm, từ phố Thần Nông đến cái bệnh viện đó một lượt đi về cũng phải gần mười đồng, mấy ngày cô ta dưỡng thương nếu bị trừ lương cũng phải do cậu bù, cậu tính xem, hết bao nhiêu tiền? Tốn tiền không nói, còn tốn sức lực, cậu mà muốn né cô ta, cô ta liền tìm đến đội giao thông, đội giao thông gọi một cuộc điện thoại đến cơ quan các cậu, cậu vẫn phải mò đi thôi."

Bà cụ Trịnh, vợ bác Vương đang sì sụp húp cháo bột, lúc này cũng đặt bát xuống xen vào: "Chí Minh, đừng nghe nó bốc phét bừa bãi, chuyện gì qua miệng nó cũng thành quái đản!"

"Mẹ, mẹ đừng có không tin, năm ngoái một gã thanh niên xưởng con bị xe tải quệt một cái, nghỉ hẳn ba tháng trời. Vốn dĩ chỉ là trên chân có chút thương tích, mẹ đoán xem thế nào? Nó khám ngoại khoa xong khám cốt khoa, khám cốt khoa xong khám nội khoa, đến cả thần kinh khoa cũng khám luôn; mẹ hết cách với nó nhé, nó khăng khăng bảo nó đau đầu, bác sĩ nội khoa không tìm ra bệnh, đành phải chuyển sang khoa thần kinh, xem thử có phải não bị kích thích không, cái gã đó, vơ lấy cơ hội không tốn tiền túi nhà mình, làm một lượt kiểm tra sức khỏe toàn diện luôn!"

"Thôi thôi thôi," Bà cụ Trịnh giương mắt nói, "Ai cũng thất đức như người xưởng các anh, thì đất nước mình biến chất từ lâu rồi."

Đại Phúc Tử không thèm chấp mẹ mình, quay sang nói với Chí Minh đang ngơ ngác giật mình: "Muốn giải cái hạn này, cũng có cách, cậu ấy à, tranh thủ xách theo hộp bánh quy, giỏ trái cây, ba ngày hai lượt chăm năng đến một chút, cậu chăm đến năng bao nhiêu, cô ta càng mau khỏi bấy nhiêu, chỉ có thế thôi."

Ngày hôm sau, anh thật sự đi mua ít táo giá cao, tìm đến nhà. Nhưng trong lòng anh cũng không rõ, việc anh chạy đến nhà Mông Mông, ngoài tác dụng từ cái kế hoạnh méo mó của Đại Phúc Tử ra, liệu có còn yếu tố nào khác nữa không.

Lần đó là lần đầu tiên anh gặp bác Thi, dì Tống, Kỷ Hồng, và cả bạn trai của Kỷ Hồng là Lô Viện Triều; cũng là lần đầu tiên anh cố ý để tâm quan sát ngôi nhà của Mông Mông. Dựa vào sức quan sát đặc thù của một trinh sát, anh gần như đoán ra ngay thân phận của gia đình này.

Nhà họ Thi sống sâu trong ngõ hẹp đầu tiên của phố Thần Nông, trong một khu tập thể rất bẩn thỉu. Có lẽ vì nhà nào cũng quen dội nước bẩn ra trước cửa, cho nên mặt đất trong viện dường như lúc nào cũng ướt nhẹp. Nhà Mông Mông là gian nhà kiểu trong ngoài nối nhau. Trong nhà đồ đạc rất nhiều, hầu như không để lại chút không gian nào cho người ta xoay người, ngoài cặp sofa nhỏ thực ra đã đứt lò xơ trông còn ra hình ra dáng ra, thì hầu như toàn là đồ nội thất cũ kỹ hỏng hóc. Tường tuy vừa mới quét vôi grey, nhưng vẫn không che nổi sắc thái cũ kỹ nghèo nàn. Trên tường trống trống, chỉ treo một tấm ảnh màu của Chủ tịch Mao và một tấm ảnh đen trắng của Thủ tướng Chu, trên khung ảnh treo vội một thước vải băng đen mới ken.

Tuổi của bác Thi có lẽ xấp xỉ cha anh, trên mặt không có nhiều cảm xúc, nhưng lại rất có khí độ. Anh vốn tưởng bác Thi là lão trí thức kiểu giáo sư đại học, nhưng nhanh chóng lại phát hiện không giống, cái khí thái nghiêm túc lộ ra trong giọng nói dáng vẻ của bác Thi là điều trí thức thuần túy không có được. Anh từ nhỏ đã sống ở Đại học Nam Châu nơi bố làm việc, sớm đã quen thuộc với những giáo sư mang đậm vẻ sách vở đó rồi.

Dì Tống không nhìn ra bao nhiêu tuổi, dáng vẻ không già, nhưng đã có vài sợi tóc bạc, thân hình gầy gò, trông như rất yếu đuối; Kỷ Hồng thì mặc một bộ đồ bảo hộ lao động vải thô, dài không đẹp bằng Tiêu Mông, nhưng cũng có thần thái của tiểu thư khuê các.

Anh đoán không sai, đây là nhà của một kẻ đi theo đường lối tư bản, hơn nữa còn là một kẻ chưa được sắp xếp công tác.

Sau lần đến nhà Mông Mông một tuần, anh lại đưa cô đến bệnh viện tái khám một lần nữa. Hôm đó Mông Mông mang theo một cuốn "Tuyển tập thơ Pushkin" trang sách đã ngả vàng, bảo là muốn đọc trong lúc chờ khám, kết quả, chủ đề chính giữa họ hôm đó lại là Pushkin. Anh vốn dĩ thiên về thích tiểu thuyết cổ điển Trung Quốc, "Tam Quốc" này, "Thủy Hử" này, đều thích đọc, còn về Pushkin các loại thì biết không nhiều. Nhưng anh lại rất vui lòng nghe Mông Mông kể cho anh, sự hứng thú của anh đã cổ vũ Mông Mông trút sạch gần như toàn bộ kiến thức về Pushkin mà cô biết ra, nào là "Evgeny Onegin", "Con gái viên đại úy", "Boris Godunov", rồi cả Belinsky, Lermontov đánh giá Pushkin thế nào thế nào, cô vừa kể, vừa thêm vào rất nhiều đánh giá của bản thân: "Pushkin là người giàu lòng đồng cảm nhất, đồng cảm với kẻ yếu. Bài thơ nổi tiếng 'Thư gửi Siberia' của ông ấy, anh biết không? Chính là nhờ người vợ của một kẻ có tội mang đến cho những người tù đó."

Cuối cùng, chính Mông Mông cũng cười, "Anh xem, em cứ như đang diễn thuyết ấy, hôm nay em nói nhiều quá rồi, anh chán từ lâu rồi đúng không?"

"Không có, em rất có khẩu tài." Anh nói, "Thật đấy."

Mông Mông hơi e ngại nói: "Anh không biết đâu, em tốt nghiệp cấp hai bốn năm rồi, cứ ở nhà một mình suốt, các bạn học đều có công việc rồi, chẳng mấy khi qua lại nữa. Mẹ em quản em nghiêm lắm, không cho em chạy ra ngoài chơi, em không có bạn bè, chán chết đi được, anh không biết em muốn nói chuyện với những người trẻ tuổi như chúng ta đến mức nào đâu."

Anh cười hơi hóm hỉnh, "Em đúng là 'nuôi trong trướng rủ rèm che chẳng ai hay', hôm nay anh mới được mở mang tầm mắt, em nói hay lắm, rất thu hút người khác."

Mông Mông cười, anh nhìn ra được, đó là một nụ cười biết ơn.

Lúc chia tay, Mông Mông dứt khoát mượn luôn cuốn tuyển tập thơ đó cho anh, bảo anh đọc xong thì đến nhà cô trả. Nhưng mới qua hai ngày, cô đã sốt sắng gọi điện thoại đến, hỏi anh đã đọc xong chưa. Cuốn sách này, dường như đã trở thành chiếc cầu nối liên lạc của họ, hay nói cách khác, trở thành cái cớ để họ liên lạc với nhau. Dù anh đến nay vẫn chưa trả lại sách cho cô, nhưng đã sớm trở thành khách quen của cái gia đình "suy vi" này, đồng thời nhanh chóng làm quen với tất cả thành viên trong nhà này cũng như vài người bạn đếm trên đầu ngón tay của cái nhà này. Những người thường đến đây chơi, ngoài bạn trai Lô Viện Triều của Kỷ Hồng ra, còn có người bạn già của bác Thi, tổng kỹ sư Giang Nhất Minh của Nhà máy 941 đang "đứng sang một bên"; Bí thư Đoàn trường An Thành của Nhà máy 941, đều là những người rất dễ chan hòa. Anh đối với không khí và quy kủ của cái nhà này gần như là không cần học cũng tự biết, chuyện này có lẽ là do những trải nghiệm tương tự của anh và họ tạo nên chăng. Mặc dù nhìn từ bề ngoài, điều kiện của anh tốt hơn Mông Mông nhiều, nhà Mông Mông bốn miệng ăn, người thực sự có công việc chính thức chỉ có một mình Kỷ Hồng làm thủ kho ở Nhà máy 941. Còn anh, là cán bộ công an, cha lại là phó chủ nhiệm Ủy ban Cách mạng Đại học Nam Châu, tuy tại vị mà không thể điều hành chính sự, nhưng nhìn trong mắt người khác, dù sao cũng là một "cán bộ kết hợp", coi như là kẻ đi theo đường lối tư bản đã cải tạo rồi.

Anh và Mông Mông tiếp tục đi về phía trước, dường như là để xua tan đi sự lúng túng vừa rồi, Mông Mông chủ động gợi ra một chủ đề.

"Cô gái ở cơ quan anh ấy, em thấy đối xử với anh khá tốt đấy."

"Em nói ai? Nghiêm Quân?"

"Trước khi anh đi công tác Tương Tây, chẳng phải nhờ cô ấy gọi điện thoại báo cho em một tiếng sao, cô ấy không gọi điện, mà lại đích thân chạy đến một chuyến."

Tim anh lại thình thịch đập liên hồi, hầu như không đoán ra được lời này của Mông Mông là tiện miệng vô tình hay có ý đồ khác. Anh cúi đầu nói một câu: "Nghiêm Quân à, nội cần của khoa chúng anh, mọi người đi công tác xa, việc tư thường nhờ cô ấy làm giúp." Khựng lại một chút, anh lại bổ sung một câu: "Cậu Lục tổ chúng anh thích cô ấy đấy, còn nhờ anh làm mai nữa cơ." Anh không biết câu nói sau này có phải là một câu "lạy ông tôi ở bụi này" nữa hay không.

Nghiêm Quân và Tiểu Lục chung tổ với Chu Chí Minh đều là sinh viên Công Nông Binh tốt nghiệp Đại học Nam Châu được phân công về đây một năm trước. Cô ấy dáng người cao ráo, rất xinh đẹp, vừa đến Cục đã lập tức thu hút sự chú ý của một nhóm cán bộ trẻ, lén lút gọi cô là "Hoa của Cục năm". Thực ra trong mắt Chu Chí Minh, dù có là hoa, thì cũng là một cây hoa hồng có gai. Nghiêm Quân sinh ra đã có tính cách như con trai, làm người sòng phẳng dứt khoát. Anh và Nghiêm Quân tuy làm việc chung một phòng, quan hệ cá nhân vốn cũng không sâu sắc, nhưng mấy tháng gần đây, anh âm thầm phát hiện tình hình có chút không đúng, Nghiêm Quân lúc nào cũng tìm cách tiếp cận anh, giữa những ánh nhìn, từng nụ cười bờ môi, dường như đều có gì đó khác thường, chẳng nhẽ cô ấy lại nảy sinh tâm tư phương diện đó sao? Không thể nào không thể nào, người trong Cục muốn theo đuổi cô ấy nhiều lắm, nhưng tình hình lại đúng là có chút không đúng, nếu không, hôm đó anh mai mối cho Tiểu Lục, sao cô ấy lại có phản ứng như thế chứ? Cô ấy lại khóc, trước đây, anh luôn tưởng Nghiêm Quân là một cô gái không biết khóc là gì. Còn nữa, việc cô ấy chạy đến nhà Mông Mông chuyện này cũng có chút kỳ quặc, vốn dĩ một cuộc điện thoại là giải quyết xong chuyện, việc gì phải mệt mỏi chạy một chuyến chứ? Đêm hôm anh từ Tương Tây trở về, Nghiêm Quân cố ý nán lại lề mề không chịu về nhà, trong lòng anh cũng có chút cảm nhận được, lẽ nào cô ấy chỉ vì đợi mọi người đi hết rồi, để nói với anh những lời đó sao? Tattitude của cô ấy lúc đó nghiêm trọng như vậy, khiến anh cũng mơ hồ trở nên nghiêm trọng theo.

"Chuyện anh nhờ em làm, em làm rồi."

"Thế à?" Anh tưởng xảy ra vấn đề gì, "Điện thoại chuyển tiếp ở cái ngõ đó khó gọi lắm à?"

"Em không gọi điện, em đi một chuyến."

"Ồ?" Anh đón lấy ánh mắt của Nghiêm Quân.

Nghiêm Quân lại né tránh cái nhìn của anh, hạ thấp giọng nói: "Anh có biết bố cô ấy là ai không?"

"Ai?"

"Trưởng ban Chính pháp Thị ủy cũ, Thi Vạn Vân."

"Anh biết, Viện trưởng Viện Kiểm sát đầu tiên của thành phố Nam Châu mà, ông lão giờ không còn vấn đề gì nữa rồi." Không hiểu sao, anh lại giải thích với cô ấy. Mà cô ấy lại tạt ngay một gáo nước lạnh:

"Vẫn chưa có kết luận, còn treo ở đó đấy."

Nghiêm Quân đặc biệt đến nhà Mông Mông, lại đặc biệt nói cho anh biết thân phận của bác Thi, ý tứ trong chuyện này, anh có thể cảm nhận được một chút, nhưng lại không thể quá khẳng định. Bây giờ Mông Mông nhắc đến Nghiêm Quân, liệu có phải cũng có ý đặc biệt gì ở bên trong không? Ai mà biết được.

May mắn thay, chính Mông Mông đã tự chuyển chủ đề.

"Ái chà, Chí Minh, qua mấy ngày nữa là Tết Thanh minh rồi, có đi Quảng trường Mười Một không?"

"Quảng trường Mười Một, làm gì cơ?" Anh biết rõ còn hỏi.

"Đoàn trường nhà máy của bọn anh An Thành muốn đến Quảng trường Mười Một dâng hoa tròn cho Thủ tướng, chúng ta cùng đi cổ vũ nhé."

Anh ngập ngừng một chút, không đáp lời.

Mông Mông lại dừng bước, như hiểu ra điều gì đó hừ một tiếng: "Chẳng trách chị gái em không thích người làm cảnh sát, các anh đều là những động vật máu lạnh."

"Anh cũng thế à?" Anh cúi đầu hỏi một câu.

"Anh, anh là một cốc nước ấm." Khựng lại một chút, Mông Mông lại hỏi: "Anh không dám đi, có phải sợ lãnh đạo các anh biết không?"

Anh há miệng nửa ngày, không biết nên dùng một câu thế nào để tóm gọn. Quảng trường Mười Một, anh không phải không muốn đi, cũng không phải sợ sắc mặt gì của lãnh đạo. Nỗi niềm khó nói của anh, làm sao nói rõ với Mông Mông đây?

Mấy ngày nay, bầu không khí ở thành phố Nam Châu ngập tràn mùi thuốc súng, đã ngày càng nồng nặc đến xộc mũi rồi. Hầu như cả thành phố đều đang bàn tán về mấy cái hoa tròn không bình thường xuất hiện ở Quảng trường Mười Một, bàn tán về "sự cố còi tàu" của công nhân Cảng Thượng Hải tưởng niệm Thủ tướng và sóng gió bài viết trên tờ "Văn Hội Báo". Chiều hôm nay, Tổ trưởng Trần Toàn Hữu từ Cục thành phố làm việc trở về lại lén lút tiết lộ với anh một tin tức kinh hoàng: Có người ở Nam Kinh dùng nhựa đường và hóa chất chải khẩu hiệu phản động lên tàu hỏa mang đến Bắc Kinh; Bắc Kinh, nghe nói cũng lòng người hoang mang, có người mang hoa tròn đến Quảng trường Thiên An Môn...

"Trong tòa nhà Cục thành phố, bầu không khí căng thẳng lắm." Trần Toàn Hữu thân hình cao béo ngồi đối diện sát nách bàn làm việc của Chí Minh, tuy trong văn phòng chỉ có hai người họ, nhưng Trần Toàn Hữu vẫn nhô đại bộ phận thân hình sang, hạ thấp giọng nói: "Tôi vừa ở bên trong năm phút là nhận ra ngay, mọi người chẳng ai có tâm trí đâu mà làm việc nghiêm chỉnh, đều ở dưới bàn tán xôn xao."

Chu Chí Minh không lộ vẻ gì, anh dĩ nhiên hiểu điều Đại Trần ám chỉ, nhưng lại cố ý hỏi một câu: "Bàn tán cái gì?"

"Cậu không biết à? Trên Quảng trường Mười Một cũng có người mang hoa tròn đến rồi, còn có người luôn phiên canh gác ở đó nữa, cậu không biết sao?"

"Đó chẳng phải là tưởng niệm Thủ tướng Chu sao, có gì không tốt?" Anh vẫn giả vờ ngơ ngác nói, "Đám người ở cơ quan Cục thành phố ấy, cứ thích làm quá lên."

"Khẹc khẹc." Trần Toàn Hữu cũng cười cười, gật đầu hùa theo, không giải thích thêm nữa. Trong lòng Chu Chí Minh biết, con người Đại Trần này, trong công việc rất có bản lĩnh, nhưng về mặt chính trị và nhân sự, thì lại là kẻ biết giữ mình. Dù là chuyện gì, trong lòng đều biết rõ, trên miệng xưa nay hiếm khi nói ra. Đã vậy bản thân một mực giả vờ ngơ ngác, Đại Trần dĩ nhiên càng không muốn nói rõ.

Đối với chuyện trên Quảng trường Mười Một, Mông Mông sẽ không úp úp mở mở như Đại Trần, nhưng cô dường như cũng chưa bao giờ sắc bén như hôm nay, "Một số người làm công an các anh, thật sự làm người ta không ưa nổi, họ không sợ người dân, cũng không sợ sự thật khách quan và lương tâm của chính mình, chỉ sợ cấp trên trực tiếp của mình, anh thừa nhận hay không thừa nhận, có loại người này không?"

Làm sao mà không có chứ, trong lòng anh dĩ nhiên là thừa nhận. Nhưng về mặt cảm xúc lại không dễ chịu. Anh không hi vọng Mông Mông là một người sắc sảo, mặc dù cô ấy trước mặt "làm công an các anh", rất có chừng mực thêm vào từ hạn chế "một số", nhưng đồng bệnh tương lân, dù sao cũng khiến người ta không vui. Bản thân anh mà nói, anh không sảng khoái đồng ý ăn Tết Thanh minh đi cùng Mông Mông đến quảng trường, tuyệt đối không phải xuất phát từ sự sợ hãi đối với cấp trên trực tiếp, anh mà muốn đi, hoàn toàn có thể làm cho cơ quan thần không biết quỷ không hay. Nói thật lòng, đừng nhìn anh làm công an, anh lại thực sự hi vọng bây giờ mọi người đều đứng ra làm loạn một trận thì tốt, những năm này, mọi người về mặt cảm xúc là quá không thoải mái rồi. Đôi khi trước mặt một số bạn học bạn bè, anh thậm chí còn không kìm được mà nói vài câu xúi giục nữa cơ. Nhưng về mặt lý trí, anh lại nhận thức rõ ràng rằng, vào thời điểm này đến quảng trường dâng hoa tròn, tuyệt đối không phải là một chuyện nhỏ bình thường. Anh là lo lắng cho Mông Mông, Kỷ Hồng và An Thành bọn họ, sự bất an mà anh đã nhận thức được, họ dường như lại chưa hề nhận thức được; anh mà thực sự đi theo họ đến đó hò reo cổ vũ, chẳng phải là đổ thêm dầu vào lửa sao? Nhưng nếu không đi, lại sẽ khiến Mông Mông quay mặt giận dỗi, tâm trạng mâu thuẫn này, làm sao nói rõ cho Mông Mông đây? Nói anh không đi là vì tốt cho các em? Thế thì Mông Mông chắc chắn sẽ tặng anh một tiếng cười nhạt.

Anh im lặng một lúc, nhẹ nhàng thở ra một hơi, "Để tính sau đi, đến Tết Thanh minh rồi tính."

Mông Mông cũng thở ra một hơi: "Anh mà khó xử, thì đừng đi nữa, không sao đâu."

Anh có thể phân biệt được, lời này của Mông Mông là thật lòng, Mông Mông không lỡ làm khó anh. Nhưng cuối cùng cô lại khuyến mại thêm một câu:

"Xem ra cảnh sát cũng giống như quân nhân, không có tư tưởng của riêng mình, tư tưởng của cấp trên chính là tư tưởng của anh ta; không có cảm xúc của riêng mình, cảm xúc của cấp trên chính là cảm xúc của anh ta; không có ý chí của riêng mình, cấp trên..."

"Được rồi." Anh mất kiên nhẫn, "Em căn bản không hiểu cảnh sát, các người đều không hiểu, cảnh sát cũng có muôn hình muôn vẻ."

Mông Mông mỉm cười, "Có động vật máu lạnh, có con rối dây kéo, có cái xác không hồn..." Cô chú ý đến sắc mặt của anh, liền ngừng lời lại, mỉm cười nhìn anh, "Em trêu anh đến mức sắp khóc rồi à?"

Phía xa, tiếng chuông của Tòa nhà Điện tín trầm đục vang lên, họ không nói chuyện nữa, dường như đều đang tự đếm thầm số lần chuông vang trong lòng. Ồ, mười giờ rồi. Đầu ngõ, một chiếc xe tuyên truyền cải tiến từ xe Jeep Bắc Kinh từ từ đi qua, loa công suất lớn phát ra một giọng nói ngữ điệu gay gắt: "... Trận đại biện luận trên mặt trận giáo dục đã lan rộng đến mọi lĩnh vực trên toàn quốc. Hiện tại, một nhúm 'ẩn sĩ' và 'dật dân' trong xã hội đang tung tin đồn nhảm, mưu đồ làm hỗn loạn cuộc đấu tranh..."

Chiếc xe đi xa dần, âm thanh phát thanh từ từ không nghe thấy nữa, trên đường lại khôi phục sự yên tĩnh của đêm tối, Mông Mông không đi tiếp nữa.

"Em về đây. Ngày mai mấy giờ anh đến?"

"Đến để nghe em và chị em mắng cảnh sát à?"

"Kìa," Mông Mông vẻ mặt mỉm cười hòa giải, "Em đã bảo là trêu anh rồi mà, anh còn thật sự cuống lên. Ngày mai đến sớm chút nhé, kể cho bố em nghe về Tương Tây đi."

Nụ cười của Mông Mông có thể làm mọi thứ trở nên ôn hòa, đẹp đẽ. Nhưng anh vẫn dùng giọng điệu không chịu thua giễu cợt đáp lại cô một câu: "Em có mắng anh đâu, anh cuống cái gì?"

Chu Chí Minh đến tận bây giờ mới mơ hồ hiểu ra một chút, công cụ, dùng từ công cụ này để miêu tả nhân viên công an bọn họ, tuyệt nhiên không phải từ ngữ tốt đẹp gì. Nó hoàn toàn không phải cùng một chuyện với định nghĩa bản chất cơ quan như cơ quan công an là công cụ chuyên chính của giai cấp vô sản mà người ta thường nói, mà giống như lời Mông Mông nói, tương đương với việc chửi bọn làm cảnh sát bọn anh không phải là người, hoặc chỉ là một đám người tay chân trống rỗng không có linh hồn, một đám người đã bị vật hóa. Anh đã hiểu ra sự mỉa mai và khinh bỉ tươi sáng mà từ ngữ này ẩn chứa.

Tuy nhiên, chuyện này trách ai được chứ? Cơ quan chuyên chính vốn dĩ mang tính chất "bán quân sự" như thế, nhân viên công an nên rèn luyện thói quen phục tùng mệnh lệnh, làm sao có thể dựa vào ý chí cá nhân và chủ trương cá nhân mà tùy tâm sở dục được chứ? Không thể, công an chính là công an, kỷ luật của nó chính là phục tùng, đây là điều không thể nghi ngờ. Thế nhưng, trong tình cảm sâu thẳm trong lòng Chu Chí Minh, ở cái trực giác mộc mạc nhất, thậm chí tiệm cận với bản năng, anh lại thường cảm thấy lời của Mông Mông cũng có những lý lẽ nhất định. Chẳng phải trong cuộc tranh luận giữa anh và Lục Chấn Vũ ở Tương Tây, anh cũng mang quan điểm giống hệt Mông Mông sao, vậy thì ai đúng ai sai đây?

Anh không khỏi lại nghĩ đến vụ án đó, anh vẫn luôn liều mạng né tránh mà lại không né tránh nổi ký ức về vụ án này, đây là một dấu chấm cảm lớn nhất, đập vào mắt nhất trên cuốn sổ lý lịch bảy năm công tác công an của anh. Mấy ngày nay, màn hình não của anh làm sao cũng không rời khỏi xấp hồ sơ màu nâu vàng đó, không rời khỏi mã số vụ án mà Nghiêm Quân dùng nét chữ nét người thanh tú không vướng chút phấn son viết trên bìa hồ sơ —— 311. Đúng là "chặt không đứt, gỡ càng rối". Kết cục của vụ án này, rốt cuộc là khẳng định Lục Chấn Vũ, hay là khẳng định anh đây?

Kẻ phạm tội trong vụ án 311 Từ Bang Trình được phát hiện vào ngày 11 tháng 3, mà Chu Chí Minh thực tế tiếp xúc với vụ án này, lại là ở ngày trước đó, ngày 10 tháng 3.

Đêm hôm đó anh ăn tối ở nhà bác Vương xóm giềng, từ sau khi cha nhập viện, anh vẫn luôn góp cơm ăn chung ở nhà bác Vương. Bác Vương là người gác cổng ở Sở Quản lý Nhà đất khu Đông Thành, bình thường thích uống vài ly, lượng tuy có hạn, nhưng ngày nào bữa nào cũng không thể thiếu. Nghe bà cụ Trịnh vợ bác nói, dạo ba năm thiên tai tự nhiên đó không mua được rượu, pha cồn với nước cũng phải uống, đủ thấy mê rượu như mạng. Hôm đó bác Vương theo lệ uống đến nửa say, đầu lắc lắc đột nhiên nói với anh một chuyện thế này.

"Ái chà, Chí Minh, cậu bảo lạ không cơ chứ, một bà cụ ở cơ quan tôi, hôm kia trên đường gặp lại đứa cháu trai đã chết nhiều năm của bà ấy đấy, nhìn rõ mồng một một nhé, còn bảo đứa cháu trai béo hơn hồi trẻ một chút, nhưng cái mụn ruồi trên môi thì vẫn thế, mọi người đều bảo bà ấy gặp ma rồi."

"Mấy người chỗ ông ấy, ai cũng mê tín, hừ." Bà cụ Trịnh vẻ mặt khinh khỉnh. Lưng chừng một lúc, lại không kìm được hỏi: "Thế bà cụ đó không nói chuyện với cháu trai à?"

"Bà ấy vừa định nói, thoắt cái, biến mất tiêu! Thật là tà khí."

Cô con gái nhỏ Thục Bình của bác Vương xưa nay ít nói ít rằng, lúc này lại cắm đầu xen vào một câu: "Con thì con chẳng tin."

"Người ta tận mắt nhìn thấy, mày còn không tin?" Bác Vương mặt đỏ gay gắt nói, "Bà cụ sợ đến mức tối nay còn không dám về nhà kìa. Chí Minh, cậu bảo có tin được không? Cái chuyện chết đi sống lại này, từ cổ chí kim đã có, cái Mẫu Đơn Đình..."

Anh mỉm cười, giải hòa nói: "Biết đâu bà cụ đó bình thường nhớ nhung cháu trai, do tác dụng của dòng điện sinh học não bộ, đột nhiên xuất hiện ảo giác, giống như thật sự nhìn thấy người sống đứng trước mặt, cũng là có khả năng. Còn nói chết đi sống lại, thì phải xem là kiểu chết thế nào, lúc chúng cháu học môn pháp y có giảng qua, người chết có hai loại: Một loại chỉ là ngừng hô hấp, mạch đập ngắt quãng, tức là tim không đập nữa, y học gọi là chết lâm sàng, dân gian gọi là chết giả, loại chết này chưa biết chừng còn sống lại được. Loại khác là chết thật, tức là cơ thể mất đi khả năng trao đổi chất từ gốc rễ, y học gọi là chết sinh lý. Cháu trai của bà ấy đã chết nhiều năm như vậy, thì dĩ nhiên sẽ không sống lại được nữa."

Lúc đó anh cũng không coi đây là chuyện gì lớn, tưởng chẳng qua là bác Vương sau khi uống rượu rảnh rỗi nhảm nhí, tán phét rồng mây mà thôi. Ai ngờ ngày hôm sau vừa mới đi làm, Trưởng khoa Đoạn Hưng Ngọc đã chặn anh lại ngay tại cổng cơ quan.

"Vừa rồi Trưởng phòng Kỷ từ Cục gọi điện thoại sang, Đồn công an phân cục Đông Thành hôm qua có tiếp một quần chúng đến thăm yêu cầu hỗ trợ tìm kiếm thân nhân. Mã Cục trưởng Cục thành phố cho rằng có chút kỳ quặc, muốn Khoa chúng ta cử người qua trao đổi một chút, các đồng chí ở phân cục hôm nay lại mời người đến thăm đó qua rồi, cậu đi với tôi một chuyến đi."

Cục Công an Đông Thành cách Phòng năm chỉ khoảng bảy tám dặm đường, anh và Khoa trưởng Đoạn đi một chiếc xe Jeep Bắc Kinh, băng qua mấy con phố sầm uất, chẳng mấy chốc đã rẽ vào một khu viện lớn cổ kính cũ kỹ.

Đoạn Hưng Ngọc trao đổi ngắn gọn với hai cán bộ phân cục một chút, rồi cùng anh bước vào phòng tiếp dân. Phòng tiếp dân rất nhỏ, ước chừng rộng ngang phòng làm việc của tổ họ, dưới cửa sổ sát tường trong đặt một chiếc bàn, đối diện bàn là hai chiếc ghế đẩu dài không có tựa lưng, trên ghế đẩu dài ngồi hai người đến thăm —— một người đàn ông trung niên và một người phụ nữ có tuổi, béo mập kỳ lạ.

Chu Chí Minh ngồi ở một góc bàn, trong toàn bộ quá trình trò chuyện, anh ngoài thỉnh thoảng xen vào hỏi vài câu ra, chỉ tập trung sức lực ghi chép tỉ mỉ "cuộc hỏi đáp" giữa Đoạn Hưng Ngọc và hai người đó vào giấy nháp.

Người đàn ông trung niên cảm xúc thả lỏng, tạo thành sự tương phản rõ rệt với sự bất an thấp thỏm của bà cụ béo, khi nói chuyện anh ta thái độ tùy ý, trên mặt hầu như lúc nào cũng cười hớn hở.

"Ôi chao, bà cụ nhà chúng tôi còn có chút mê tín đấy, hôm qua sợ đến mức không dám về nhà, chúng tôi phải tìm người thức cùng bà ấy cả đêm, bà ấy lại còn có bệnh tim nữa..." Người trung niên trước mặt bà cụ chẳng chút kiêng nề bóc phốt bà.

Bà cụ lắc đầu như phát sốt rét, không ngừng lầm bầm: "Tôi không sợ, tôi không sợ, tôi sợ cái gì? Tôi là thím của nó! Tôi một mình lười về nhà ở thôi..." Khi bà cụ nói chuyện, thịt trên mặt như muốn nổ tung ra mà rung giật.

"Bác là người phụ trách Sở Quản lý Nhà đất khu Đông Thành?" Đoạn Hưng Ngọc hỏi người trung niên.

"Tôi là cán bộ công đoàn của Sở Quản lý Nhà đất. Hôm qua chính tôi đi cùng bà ấy đến đây đấy. Bà ấy là thợ nấu ăn lâu năm nhất ở nhà ăn của chúng tôi rồi."

Đoạn Hưng Ngọc chuyển ánh mắt sang bà cụ: "Bác có thể kể lại tình hình một lần nữa không. Hôm qua bác ở đâu, làm sao gặp được anh ấy?"

"Tôi đều nói qua rồi, ngay tại đường Hưng Hoa, chỗ quán bánh bao vị Tân Tiễn trên đường Hưng Hoa ấy. Tôi mỗi ngày đi làm qua đó đều mua bánh bao, bánh bao ở đó..."

"Là đường Hưng Hoa gần ga tàu hỏa đúng không?" Chu Chí Minh vừa nhanh tay ghi chép trên sổ, vừa hỏi.

"Đúng rồi, đúng rồi. Ở đó có một quán bánh bao, tôi mỗi ngày..."

"Lúc đó khoảng mấy giờ?" Đoạn Hưng Ngọc hỏi.

"Thì cũng hơn sáu giờ thôi, tôi mỗi ngày bảy giờ đi làm, nhà ăn vốn dĩ sáu giờ đi làm, lãnh đạo chiếu chiếu chiếu cố tôi tuổi tác..."

"Bác nhìn thấy cháu trai bác lúc sáu giờ, đúng không? Lúc đó anh ấy đang làm gì?"

"Nó? Nó đang nhìn bảng điểm dừng ở trạm xe điện số chín ấy, sau đó xe điện đến, nó liền lên xe đi mất rồi."

"Anh ấy đi một mình sao?"

"Hình như thế, dù sao tôi không thấy người khác đi cùng nó."

"Vậy thì ——, bác đến tìm Cục Công an, có phải muốn chúng tôi hỗ trợ tìm người cháu trai này không?"

"Đúng thế," Bà cụ ngẩn ra một chút, không khỏi sợ hãi lại nói, "Nhưng nó rõ ràng đã chết rồi mà, chết mười năm rồi, sao lại sống lại rồi? Tôi biết bây giờ không có ma, tôi không mê tín, nhưng sao nó lại sống lại rồi?"

Trong phòng yên tĩnh một lúc, Đoạn Hưng Ngọc hỏi: "Liệu có phải vì bác luôn nhớ nhung cháu trai, mơ mơ màng màng nhìn nhầm người không? Bác nhớ lại kỹ càng chút xem."

“Hồ đồ? Tôi không hồ đồ đâu. Các anh đừng thấy thằng cháu tôi lúc học đại học hay ở nhờ nhà tôi mà lầm, thật ra tôi chẳng thèm nhớ nó đâu. Hôm qua tôi thực sự không nhìn nhầm đâu. Nó béo lên một chút so với trước, nhưng cái nốt ruồi đen bên khóe miệng vẫn còn đó, tôi nhận ra ngay từ cái nhìn đầu tiên, tôi còn gọi nó một tiếng nữa cơ, tên ở nhà của nó là Tứ Viễn, tôi gọi một tiếng Tứ Viễn, nó quay đầu liếc về phía tôi một cái, đúng lúc cái tầm cật lực ấy, xe điện số chín tới, nó vội vàng leo lên xe luôn. Tôi không nhìn nhầm đâu. Tôi lớn chừng này tuổi rồi, sao lại nói nhảm được chứ?”

Vừa ghi chép, Chu Chí Minh vừa thầm nghĩ, đại gia họ Vương quả nhiên không phải nói nhảm sau khi uống rượu, đúng là có chuyện “chết đi sống lại”. Trưởng khoa Đoạn không chần chừ thêm nữa, qua loa kết thúc cuộc nói chuyện, lấy tài liệu từ các đồng chí ở phân cục rồi vội vã rời khỏi phân cục. Chu Chí Minh đi theo sau Đoạn Hưng Ngọc chui vào xe jeep, không hỏi nhiều thêm. Mặc dù anh vẫn chưa thể rút ra bất kỳ phán đoán cụ thể rõ ràng nào ngay từ cuộc bàn luận này, nhưng qua sắc mặt của Trưởng khoa Đoạn, anh đã nhận thức được sự cấp bách của sự việc. Quả nhiên, trên đường quay về, Trưởng khoa Đoạn rút một tờ giấy từ tập tài liệu mà phân cục đưa cho, đưa cho anh và nói:

“Cậu xem, động thái của phân cục vẫn rất nhanh chóng.”

Đây là một bản ghi chép điện thoại với nét chữ nghuệch ngoạc. Anh vừa xem qua trên chiếc xe đang xóc nảy.

Đơn vị gọi đến: Cục Công an huyện Cát Thủ, Châu Tương Tây, tỉnh Hồ Nam;

Người gọi điện: Lý Đại Viễn.

Nội dung cuộc gọi: Ngày hôm qua cục các đồng chí gọi điện đến tra cứu tung tích của Từ Bang Trình, theo như chúng tôi tìm hiểu, Từ Bang Trình, sinh năm 1940, vốn là người thôn Giáp Bắc, thành Cục huyện chúng tôi. Năm 1958 thi đậu vào khoa Ngoại ngữ Đại học Nam Châu, năm 1960 vì vấn đề quan hệ nam nữ bừa bãi nên chịu hình thức kỷ luật lưu ban xem xét, sau khi tốt nghiệp được phân công về khu vực Tân Thành làm công tác ngoại mưu, lại vì vấn đề ngôn luận phản động nên bị khai trừ công chức đưa về nguyên quán ở Hồ Nam. Ngày 5 tháng 9 năm 1966, Từ lên núi đốn củi thì mất tích, qua điều tra của Ủy ban Quân quản Cục Công an huyện chúng tôi lúc bấy giờ, Từ được xử lý theo dạng chết do tự sát. Xin thông báo.

Đọc xong, chân mày anh nhíu chặt lại, Đoạn Hưng Ngọc nhìn anh một cái, hỏi: “Hiểu chưa?”

Tầm mắt của Chu Chí Minh lại rơi lên bản ghi chép điện thoại này, trầm ngâm nói: “Nhìn từ cuộc điện thoại này, cái chết của người cháu vị lão thái thái này vào mười năm trước không có chứng cứ xác thực đáng tin cậy, có lẽ ủy ban quân quản lúc đó không tra ra đầu đuôi thế nào nên cứ qua loa chốt kết luận là chết rồi cho qua chuyện. Thế nhưng…” Anh chần chừ một lúc: “Nếu người này vẫn còn sống, mười năm nay hắn đã lưu lạc đi đâu chứ?”

“Phân tích từ tình hình mà lão thái thái nhìn thấy, y ăn mặc gọn gàng, trông không giống một ‘phần tử trôi dạt’ lang thang không cố định.” Đoạn Hưng Ngọc lật xem biên bản cuộc nói chuyện lần đầu tiên của phân cục với lão thái thái, trầm ngâm nói: “Chúng ta là bộ phận phản gián, Cục trưởng Mã bảo chúng ta nhúng tay vào chuyện này, e rằng là…”

Chu Chí Minh chợt vỡ lẽ, tiếp lời nói: “Tên này từng làm việc ở khu vực biên giới Tân Thành, rành rẽ tình hình biên giới, liệu năm 66 có chạy ra ngoài không?”

Đoạn Hưng Ngọc gật đầu, nói: “Nếu phỏng đoán này của cậu không sai, chúng ta hiện tại không thể chậm trễ một khắc nào, phải lập tức có hành động thôi.”

Khi họ quay về ty, Trưởng ty Kỷ Chân đã đợi sẵn trong phòng làm việc của họ. Kinh nghiệm chung khiến những trinh sát viên già dặn này thường đưa ra những phán đoán tương tự, câu đầu tiên khi Trưởng ty Kỷ nhìn thấy họ là:

“Tình hình thế nào, là người chứ không phải ma chứ?”

Đoạn Hưng Ngọc không trả lời ngay câu hỏi của Kỷ Chân, lần lượt lấy tài liệu ra, đợi Kỷ Chân đọc lướt qua một lượt mới nói: “Phân cục làm việc rất khá, đã liên lạc được với Cục Công an Cát Thủ, còn vẽ ra bức chân dung phỏng họa dựa trên mô tả của người đến trình báo, so với bức ảnh của Từ Bang Trình hồi học Đại học Nam Châu những năm 60 thì có điểm giống nhau.” Sau đó, anh ta quay sang nói với Trần Toàn Hữu: “Đại Trần, cậu trước đây làm trinh sát ngoại tuyến, theo cậu, nếu tìm kiếm người này, bức ảnh hay bức họa có giá trị lớn hơn?”

Trần Toàn Hữu là học sinh tốt nghiệp Trường Cảnh sát khóa 62, sau khi tốt nghiệp từng làm công tác bám sát ngoại tuyến hai năm, đến năm 64 mới được điều về Ty 5 làm trinh sát nội tuyến, thế nên mới mang danh “cao thủ cả trong lẫn ngoài”. Anh ta đón lấy bức ảnh và bức họa, xem đi xem lại mấy lần, nói: “Về phần bức họa, giá trị có lẽ sẽ thực tế hơn, bởi vì nó được tạo ra dựa trên ấn tượng hãy còn tươi mới trong trí nhớ của nhân chứng, đương nhiên sẽ có lợi hơn cho sự nhận diện của trinh sát viên ngoại tuyến. Mặc dù cách bức ảnh chụp bản thân từ hơn mười năm trước có phần xa vời, nhưng các đặc trưng cố định cơ bản không hề thay đổi. Các anh xem, khoảng cách lông mày, chiều rộng mắt, hình dáng cánh mũi, dáng miệng, dáng tai, tỷ lệ đường chân tóc và các ngũ quan vương vãi v.v…, đều rất gần gũi với bức ảnh, phân tích từ mấy phương diện này, bức vẽ này có lẽ vẫn tương đối thành công.”

Kỷ Chân phất tay ngắt lời Đại Trần, bảo Đoạn Hưng Ngọc thu dọn tài liệu, hai người vội vã lên xe chạy đến Cục Công an thành phố.

Buổi trưa, Đoạn Hưng Ngọc quay về khoa, họ mới biết cục đã chính thức phê chuẩn lập án. Bức chân dung phỏng họa của Từ Bang Trình đã bắt đầu được sao chụp phát xuống dưới. Bây giờ nhớ lại, khởi đầu của vụ án này vẫn coi như thuận lợi, mặc dù Ty ngoại tuyến vì đại hội Phê Đặng chiều hôm đó “không gì lay chuyển được” nên sân bay, nhà ga và bến xe khách dài hạn cho đến bảy giờ hai mươi tối vẫn không thể phong tỏa, nhưng đêm hôm đó các phân cục trong khu thành phố dưới danh nghĩa kiểm tra trị an, tiến hành thanh tra các nhà trọ lớn nhỏ và phòng tắm dành cho khách trọ, vẫn vô cùng nghiêm túc, kết quả là vào lúc hơn bốn giờ đêm, Phân cục thành Nam đã phát hiện Từ Bang Trình ở một phòng khách trên tầng bốn của “Nhà trọ Vi Dân”. Tuy nhiên, theo yêu cầu của họ, các đồng chí phân cục không làm kinh động đến y.

Thế là, mâu thuẫn đầu tiên của vụ án này liền xuất hiện — đối với Từ Bang Trình, bắt, hay không bắt.

Chu Chí Minh biết rằng, Đoạn Hưng Ngọc không chủ trương lập tức bắt giữ Từ Bang Trình, bởi vì điều khoản cấm ngoại tuyến và phân cục tự ý làm kinh động đến Từ Bang Trình chính là do anh đề xuất trước, Kỷ Chân lúc đó cũng đồng tình, khi họ báo cáo lên Cục trưởng Mã, Cục trưởng Mã cũng không đưa ra ý kiến dị nghị nào. Phân tích như vậy, Trưởng khoa Đoạn, Trưởng ty Kỷ và Cục trưởng Mã đều thuộc “phái không bắt”. Thế nhưng, vừa mở cuộc họp quyết định vào sáng hôm sau, lại quyết định lập tức bắt giữ Từ. Những người tham gia cuộc họp này, ngoài ba vị “phái không bắt” ra, thì chỉ còn lại Phó cục trưởng phụ trách công tác trinh sát Cam Hướng Tiền. Hiển nhiên, Phó cục trưởng Cam thuộc “phái bắt”.

Chu Chí Minh từ Đại đội Cảnh sát hình sự điều sang Ty 5 đã được năm năm, với chút kiến thức và kinh nghiệm về đấu tranh phản gián của anh, Từ Bang Trình rõ ràng không nên bị bắt vội vã. Anh không biết quyết định bất thường trong cuộc họp ra quyết định này rốt cuộc xuất phát từ nguyên nhân và bối cảnh gì. Trưa hôm đó Trưởng ty Kỷ và Trưởng khoa Đoạn đi họp về, tuy không nhắc đến tình hình trong cuộc họp với họ, nhưng tự sự im lặng này cũng đủ để người ta tưởng tượng ra bầu không khí bất an của cuộc họp đó ra sao.

Sự tiếp xúc trực tiếp giữa Chu Chí Minh và Phó cục trưởng Cam chính là bắt đầu từ vụ án này. Kể từ khi Phó cục trưởng Cam tham gia quân quản tại Cục Công an thành phố Nam Châu đến nay từ thời kỳ “Cách mạng văn hóa”, ông đã làm việc ở địa phương gần mười năm, nhưng cái uy phong của người quân nhân và cá tính kiên quyết dứt khoát trên người ông ta thì tuyệt nhiên không hề thay đổi. Đối với cá tính này, Chu Chí Minh dường như không mấy thích thú, luôn cảm thấy có chút độc đoán chuyên quyền, gần như bá đạo.

Vẫn nhớ lần nọ ở nhà khách nhỏ nơi biên giới, Cam Hướng Tiền chẳng biết làm sao lại nhìn thấy cuốn “Tuyển tập thơ Pushkin” mà anh mang theo trong chiếc xách tay, bèn cầm lấy lật xem mấy trang, cau mày hỏi anh:

“Pu, Pu cái gì, Pushkin?”

Lúc đó anh có hơi bối rối, hoảng hốt kêu lên một tiếng “Á”.

Cam Hướng Tiền trả lại sách cho anh, nhưng lại hỏi:

“Nhiệm vụ đọc thông suốt các tập từ một đến bốn ‘Tuyển tập Mao Trạch Đông’ trong năm nay do đảng ủy cục bố trí, tiến độ của cậu thế nào rồi?”

“Đã bắt đầu đọc tập hai rồi ạ.”

“Ghi chép đều hoàn thành theo đúng yêu cầu chứ?”

“Hoàn thành rồi ạ. Mỗi bài viết tôi đều làm ghi chép, mỗi bản ghi chép đều vượt quá hai trăm chữ. Trước khi chúng tôi xuất phát, bộ phận chính trị của ty đã đặc biệt kiểm tra mấy người chúng tôi một lượt.”

“Ồ,” trên mặt Cục trưởng Cam vương chút nụ cười, lúc này mới chỉ vào cuốn sách đó, nói: “Loại sách này, mang cái nhìn phê phán để đọc một chút thì không phải là không được, nhưng dẫu sao vẫn ít đọc thì hơn.”

Anh không biết nên giải thích thế nào, “À, cuốn sách này… Lenin cũng rất thích đọc mà.”

“Thế à? Gì mà gọi là… Pushkin, à — nhà văn Liên Xô nhỉ?”

“Nhà văn Nga ạ.”

“Cha mẹ ơi, các cậu thanh niên này,” Cục trưởng Cam phì cười, “kiến thức cơ bản ít nhất cũng phải nhiều thêm một chút mới được chứ, Liên Xô chính là nước Nga, một thứ cả thôi, à.”

Anh dở khóc dở cười. Kể từ sau lần đó, ấn tượng của anh về Cục trưởng Cam lại bị giảm đi đáng kể.

Sau khi bắt giữ Từ Bang Trình, thoạt đầu Trưởng khoa Đoạn phụ trách công tác thẩm vấn vụ án này, thẩm vấn qua hai lượt, Cục trưởng Cam đột nhiên hứng thú, tự mình xắn tay áo tiếp quản luôn việc thẩm vấn. Lần này, Chu Chí Minh lại thực sự cảm thấy bản thân đã trở thành một thứ “công cụ” đúng nghĩa. Anh, Đại Trần, Tiểu Lục, Tiểu Nghiêm, mấy người bọn họ tham gia công tác vụ án này đều biến thành những sợi lông tơ trên cổ Tôn Ngộ Không, chỉ chực chờ bị nhổ xuống thổi một cái, hóa thành những con khỉ nhỏ không hồn không phách nháo nhào xung phong liều chết một trận, mà bản thân thì chẳng hề mang bất kỳ trách nhiệm hay gánh nặng nào. Rốt cuộc vụ án này nên nhìn nhận thế nào, tiến hành ra sao, họ hoàn toàn không có cơ hội lên tiếng, cũng tuyệt đối không cho phép có bầu không khí thảo luận, tất cả đều phải nghe theo tiếng hô hoán của Cục trưởng Cam, vào lúc Cục trưởng Cam bận đến mức chẳng mủi lòng đoái hoài gì đến tiếng hô hoán nữa, thì bọn họ chỉ đành rảnh rỗi…

Mười giờ rưỡi tối, Chu Chí Minh mới về đến nhà.

Giống như con hẻm Thần Nông Nhất Điều nơi gia đình Manh Manh ở, Hóa Long Hẻm — Tây Giáp Đạo nơi nhà anh ở cũng là một con ngõ nhỏ heo hút khuất tất trong thành phố Nam Châu, kể từ ngày thứ hai của “Cách mạng văn hóa” được đổi tên thành ngõ Lập Tân rồi thì lại càng chẳng có mấy người biết đến nó nữa.

Khi Chu Chí Minh đẩy chiếc xe đạp vào trong sân nhỏ, nhà đại gia họ Vương đối diện vẫn còn sáng đèn huỳnh quang, nghe thấy tiếng động của anh, thím Trịnh đẩy cửa bước ra.

“Mới về đấy à?” thím hỏi.

Anh vừa nhìn đã đoán ra thím Trịnh có chuyện tìm mình. Quả nhiên, thím chưa kịp để anh đáp lời, thím Trịnh đã tiếp tục nói:

“Ban nãy, lúc ăn cơm, cô nương ở đơn vị các cháu lại đến đấy.”

“Ở đơn vị cháu á?”

“Chính là cái cô cao gầy trông khá xinh ấy, tên là gì nhỉ? Xem cái trí nhớ của tôi này.”

Anh hiểu người thím nhắc đến là Nghiêm Quân, bèn hỏi một câu: “Cô ấy nói gì thế ạ?”

“Không, thím bảo con bé vào nhà ngồi một lát, nó không ngồi, đi mất rồi.”

Nghe thấy họ nói chuyện, Đại Phúc trùm áo khoác cũng bước ra, đầy vẻ bí hiểm bảo với anh: “Chí Minh, người bên cục công an các anh bây giờ chắc lại sắp bận rồi nhỉ? Nghe nói người đem vòng hoa tới Quảng trường 11 không ít đâu đấy.”

Câu nói chen vào không đầu không đuôi của Đại Phúc khiến anh bật cười, “Đem vòng hoa thì có can hệ gì đến chúng tôi chứ?”

“Chẳng phải bảo không cho đem sao, xưởng chúng tôi không cho đem này, anh bảo đây là cái thá gì chứ!”

“Ai bảo không cho đem.” Anh đẩy cửa nhà mình ra, cánh cửa này bình thường không khóa, thím Trịnh và Thúc Bình ngày nào cũng vào giúp anh thu dọn nhà cửa. Anh đứng một chân trong một chân ngoài nói: “Mấy hôm nữa Tết Thanh Minh, tôi vẫn đi đấy.”

Vẻ mặt thím Trịnh ngược lại mang theo mấy phần nghiêm túc, “Chí Minh, có lẽ cháu vẫn chưa nghe truyền đạt à? Ở chỗ quảng trường kia, có kẻ xấu phá hoại đấy, chuyển hướng đại cục Phê Đặng.”

Chu Chí Minh chưa kịp trả lời, Đại Phúc đã lên tiếng lải nhải trước.

“Mẹ, mẹ lại nghe truyền đạt nữa đấy à? Thôi thôi, người ta Chí Minh là cán bộ công an, người ta nghe những thứ người ta bỏ lại, mới đến lượt mẹ cơ chứ. Này, Chí Minh, lát nữa đi cùng đi chung một chuyến nhé.”

“Xem kìa, áo cũng không mặc cho tử tế, cảm lạnh tôi mặc kệ anh đấy.” thím Trịnh cũng đổi chủ đề.

Nhìn thím Trịnh và Đại Phúc đi về, Chu Chí Minh đóng cửa lại. Anh lười bật đèn, buông lỏng tứ hải ngã vật lên giường, hờ hững đảo mắt nhìn quanh, đôi mắt nhanh chóng thích nghi với bóng tối trong phòng. Thậm chí có thể dễ dàng nhìn rõ chiếc bình sữa màu sữa bò đặt trên chiếc bàn cạnh cửa từ năm ngoái khi trạm sữa ở đầu hẻm vừa khôi phục nghiệp vụ đặt sữa, cha đã đặt sữa cho anh, thật ra uống đến nay cũng chẳng thấy bổ bồi thêm được bao nhiêu sức lực, ngày nào cũng phải xếp hàng đi lấy, rắc rối vô cùng. Anh mấy lần muốn nghỉ, cha đều khăng khăng không chịu, may mà Thúc Bình từ nông thôn bệnh lui về nhà rảnh rỗi nên công việc lấy sữa này do cô ta thay anh gánh vác.

Phía trên chiếc bàn, treo một bức ảnh phóng to của anh, là bức ảnh chụp năm anh lên sáu tuổi. Trong bóng tối sớm đã chẳng thể nhìn rõ tòa tiểu lâu mọc đầy hoa tử đằng làm nền trong bức ảnh nữa, đó chính là ngôi nhà trước kia của anh, một khoảnh sân u nhã thanh tịnh trong khuôn viên Đại học Nam Châu, cảnh sắc tuy không hào nhoáng nhưng lại tràn ngập nét lãng mạn tựa thơ ca. Trong sân nhỏ trồng đủ loại hoa cỏ, ánh nắng chiếu xiên vào, rực rỡ muôn màu muôn vẻ. Khoảnh sân nhỏ này chính là thiên đường và chốn vui chơi thời thơ ấu của anh.

Từ nhỏ, anh đã quen được cưng chiều bởi cuộc sống ưu việt nhường ấy, để rồi khi thời đại xoay vần náo động ấy ầm ầm xuất hiện trước mắt, anh liền giống như một đứa trẻ không biết bơi bất ngờ bị ném phắt xuống biển cả cuồn cuộn không tài nào tự cứu nổi. Ngày cha lần đầu tiên bị ép gõ chiêng diễu hành quanh trường, sự kích thích mà khuôn mặt tái nhợt ấy mang lại cho anh, gần như là thứ vượt quá sức chịu đựng ở lứa tuổi của anh. Mấy năm tháng sống cảnh “dưới đáy” ấy đã hoàn toàn thay đổi anh, cho đến tận bây giờ anh vẫn quen thói không dám cười lớn, không dám gào thét, không dám vui mừng quá trớn, không dám phẫn nộ vô độ, bất kể vui mừng hay tức giận, đều không dám thả lỏng bộc lộ hết mình, đều phải trước sau nhìn ngó, quan sát sắc mặt xung quanh, chừa lại đầy đủ đường lui. Có lẽ những người từng chịu kích thích và áp ức từ thỏ thẻ thuở nhỏ đều sẽ để lại cái di chứng khép nép sống cúi đầu này chăng.

Anh dời ánh mắt khỏi bức ảnh đó, nhìn vào bóng tối, gọi một tiếng: “Bạch Bạch.” Chẳng bao lâu sau, phía dưới sột soạt vang lên mấy tiếng, “Bạch Bạch” dùng cái móng vuốt nhỏ nhọn hoắt của nó móc vào chiếc ga giường trèo lên giường, đi thẳng đến trước ngực anh, lơ đễnh vươn một cái miết thật dài, sau đó nằm rạp xuống, thoải mái tự đắc phát ra tiếng gừ gừ nhè nhẹ.

Anh và cha đều thích mèo, vốn dĩ vì ban ngày trong nhà không có ai nên vẫn luôn không nuôi. Năm ngoái khi phong trào phản kích phong trào lật lại án sai lệch hữu khuynh vừa mới bắt đầu, cha thực chất đã bị tước quyền ở trường, coi như nhàn rỗi ở nhà, lúc này mới hạ quyết tâm, dứt khoát rảnh rỗi đến cùng cực, nuôi! Mèo là do anh cùng cha đi đến nhà một người quen chọn lấy, anh thích con lông trắng, thế nhưng cha lại chấm con lông đen thui, cãi nhau một hồi, cuối cùng vẫn là cha nhượng bộ, họ ôm “Bạch Bạch” về nhà. Cha còn nói đùa rằng: “Mèo đen mèo trắng, bắt được chuột mới là mèo ngoan.” Cha cũng thích “Bạch Bạch”.

Anh nằm trên giường một lát, nghĩ rằng nên đi rửa mặt, trải giường đi ngủ, nhưng cơ thể lại lười nhác không muốn nhúc nhích. Anh nghĩ đến lời nói ban nãy của Đại Phúc, trong lòng bỗng thấy hơi nóng lên. Đại Phúc vốn dĩ là kẻ không màng chính trị, giờ đây thế mà cũng đang quan tâm đến tình hình thái thế ở Quảng trường 11, trong hai gia đình hoàn toàn khác biệt Thường và Vương, thế mà lại ẩn chứa cùng một thứ tình cảm và yêu ghét, nghĩ kỹ lại thì quả thực rất kích động lòng người. Người chứ đâu phải cỏ cây, ai mà chẳng có tình cảm, hỏi ai là không yêu Thủ tướng chứ?

Thím Trịnh là chủ tịch ủy ban hướng dương liên hợp của mấy khu nhà lân cận, thường hay qua lại ở văn phòng khu phố và trạm công an. Lẽ nào khu phố đã truyền đạt “tinh thần” gì rồi sao? Nhưng ngẫm nghĩ kỹ lại, anh lại thấy không phải. Bởi vì đối với những vòng hoa trên quảng trường đó, ngoại trừ việc được đề cập một cách khen chê mập mờ trong “Động thái tình hình xã hội” do văn phòng Cục công an thành phố biên soạn ra, thì vẫn chưa thấy xuất hiện trong bất kỳ tài liệu chính thức và có thẩm quyền nào, những kẻ chóp bu trong cục cũng chưa từng đưa ra bất kỳ đánh giá công khai rõ ràng nào. Xem ra, cái gọi là “truyền đạt” của thím Trịnh, dẫu không phải là tin gió máy không có căn cứ, thì cũng chỉ là lời nói khoa trương mà thôi, lão thái thái từ sau khi làm chủ tịch ủy ban hướng dương, chuyện bé xé ra to đã thành chuyện thường ngày, thảo nào ngay cả Đại Phúc cũng phải chặn họng bà ấy.

Thế nhưng tự bản thân sự việc này, e rằng cũng khó mà gọi là chuyện nhỏ. Đại Phúc chuẩn bị ra quảng trường, Manh Manh, Quý Hồng, An Thành bọn họ cũng chuẩn bị ra quảng trường, mấy ngày nữa là Tết Thanh Minh, những ai mang theo sự ăn ý ngầm không hẹn mà gặp đến quảng trường tảo mộ thì nào ai biết có bao nhiêu? Những dòng ngầm nhỏ bé này đến lúc đó liệu có hội tụ thành cơn hồng thủy cuồn cuộn hay không? Những kẻ chóp bu trong thành phố và những kẻ ở trung ương kia sẽ nghĩ thế nào? Liệu có giống như sự truyền đạt mà thím Trịnh nghe được, xem tất cả những điều này là phá hoại phong trào Phê Đặng hay không? Anh chợt cảm thấy đáp án dường như bày ra rõ mồn một, những kẻ chóp bu đó nhất định sẽ nghĩ như vậy, ngay cả Từ Bang Trình, chẳng phải Cục trưởng Cam cũng cho rằng y là do cơ quan mật vụ nước ngoài phái vào để phá hoại phong trào Phê Đặng đó sao?

Nhiệm vụ đột nhập vào thành phố Nam Châu của Từ Bang Trình rốt cuộc là gì, mặc dù hiện tại cả hai cấp cục và ty đều không đưa ra sự thay đổi hay giải thích nào đối với kết luận trước đó, thế nhưng Chu Chí Minh lại cảm thấy đây thực ra là một ẩn số vẫn chưa thực sự được cởi bỏ. Hai lần thẩm vấn đầu tiên, anh đều có tham gia, Từ Bang Trình nói dối cả hai lần đều không hề cao tay. Đặc biệt là lời cung ở lần đầu tiên, kém cỏi đến mức đơn giản là không thể tự biện minh nổi. Ai mà có thể tin được, một tên vượt biên trái phép như y, lại còn lấn sâu vào một thành phố vùng nội địa như Nam Châu thế này, chỉ là để thu thập chung chung những thông tin tình báo thông thường thấy dọc đường, kiếm vài tờ báo địa phương không phát hành công khai chứ? Đừng nói bản thân Chu Chí Minh, ngay cả Lục Chấn Vũ và Tiểu Nghiêm lần đầu tham gia thẩm vấn vụ án lớn, cũng có thể nhìn thấu ngay sự lừa dối của y!

Mấy ngày nay Chu Chí Minh thường hay ngẫm nghĩ về mấy món đồ thu giữ được từ người Từ Bang Trình — giấy mật mã ngụy trang thành sổ phác thảo, thuốc mật mã ngụy trang thành thuốc giảm đau, mật mã giấu trong bút máy, thời gian biểu thu phát điện đài mù in trên giấy nhựa ethylene chloride dân dụng, còn có 3131…64 nhân dân tệ tiền mặt kia, những thứ này đều chuẩn bị dùng vào mục đích gì? Nếu “Kế hoạch tháng Ba” là giả, thế thì bức bản đồ địa hình được khâu trong lớp lót của chiếc xách tay và cơ quan tín hiệu ngụy trang thành chiếc đài bán dẫn nhãn hiệu Gấu Trúc, hai vật chứng dùng trực tiếp cho “Kế hoạch tháng Ba” này, nên giải thích ra sao đây?

Lần thẩm vấn thứ hai được tiến hành sau khi đại đa số vật chứng đều đã được giám định ra kết quả, theo sự bố trí của Trưởng khoa Đoạn, trong quá trình thẩm vấn họ không làm biên bản, máy ghi âm cũng được giấu ở phía sau bàn thẩm vấn. Bởi vì đối với một tên đặc vụ vẫn chưa buông vũ khí đầu hàng mà nói, máy ghi âm và người ghi chép đều sẽ khiến y trở nên vô cùng cẩn trọng, lời nói tăng thêm phần dè dặt. Điều này tự nhiên không có lợi cho việc thẩm vấn. Thế nhưng, dẫu cho bầu không khí của buổi thẩm vấn đó qua sự phai nhạt có chủ ý như thế, thế nhưng câu hỏi của Trưởng khoa Đoạn vẫn cứ mang theo sự sắc bén tấn công dồn dập.

Trên mặt bàn thẩm vấn, bày giấy mật mã, thuốc mật mã, mật mã và cuộn băng nhựa ethylene chloride đã bị tháo tung ra, còn có tiền, trong tất cả dụng cụ đặc công thu giữ được, chỉ có cơ quan tín hiệu và bức bản đồ địa hình thần bí kia là chưa được giám định phân tích ra kết quả nên không lấy ra.

Từ Bang Trình được dẫn vào, chưa đợi cho phép đã phịch một tiếng ngồi phịch xuống chiếc ghế đẩu chuẩn bị sẵn cho người bị thẩm vấn ở giữa phòng. Đó là lần thứ hai Chu Chí Minh nhìn thấy y, trông chừng khoảng ba mươi lăm sáu tuổi, có hơi béo phồng, túi nước mắt đã hơi sưng phồng lên, thịt ở cằm cũng bắt đầu xập xệ lỏng lẻo. Trên mặt y không có nhiều biểu cảm, chỉ dùng đôi mắt liếc quét lên bàn thẩm vấn một cái. Chu Chí Minh mơ hồ cảm thấy, ánh mắt đó rất từng trải thâm hiểm, ấn tượng ngốc nghếch vốn có của anh đối với Từ Bang Trình, dường như chính vào khoảnh khắc đó bắt đầu lay động.

Trưởng khoa Đoạn chỉ vào những vật chứng bày trên mặt bàn với Từ Bang Trình, thẳng thắn đi thẳng vào vấn đề: “Anh vẫn kiên quyết với lời khai ban đầu chứ?”

Trên mặt Từ Bang Trình lướt qua một tia hoảng hốt. Thế nhưng Chí Minh cảm thấy, sự hoảng hốt này ít nhiều có chút giả tạo. Từ Bang Trình hơi chồm người dậy, từng cái một cẩn thận nhìn lướt qua những vật chứng đó, dường như đang nhận diện một đống đồ vật không quen biết. Sau đó thở hắt ra một hơi thật nặng, nhưng không nói năng gì.

“Thu thập những thứ thấy dọc đường, tìm mấy tờ báo không phát hành công khai, e là không cần dùng đến những trang bị này đâu nhỉ?”

Đầu Từ Bang Trình chuyển động có vẻ như gật mà lại như không gật.

“Nhiệm vụ thực sự của anh là gì?”

Từ Bang Trình chớp chớp mắt, vẫn im lặng.

Tông giọng của Trưởng khoa Đoạn vẫn điềm đạm thong thả, nhưng ẩn sâu trong sự điềm đạm thong thả đó lại là mũi nhọn sắc bén âm thầm, “Từ Bang Trình, tôi khuyên anh đừng có kéo dài nữa, thời gian đối với chúng ta là quan trọng, mà đối với anh, thì là chuyện sống còn, anh đừng lỡ mất cơ hội cứu rỗi chính mình. Được rồi, tôi hỏi lại lần nữa, nhiệm vụ của anh là gì?”

Lúc đó Chu Chí Minh quả thực không ngờ tới, Từ Bang Trình lại bất ngờ cất giọng nói nhỏ hai chữ:

“Gặp mặt.”

Trưởng khoa Đoạn không hề biến sắc, hỏi: “Gặp mặt người nào, vào thời gian nào và ở địa điểm nào?”

“Người gặp mặt là ai tôi không rõ. Địa điểm ở Bắc Kinh, bên cạnh trạm tiết kiệm có tòa nhà bách hóa Vương Phủ Tỉnh, ngay tại cửa đó, thời gian là bảy giờ tối ngày 15 tháng 3, có một người đeo kính, tay trái cầm ba ngón tay một cuốn tạp chí Cờ Đỏ, đây chính là người gặp mặt với tôi. Mật hiệu gặp mặt là, tôi hỏi ông ta: ‘Ở Bắc Kinh có cây ô liu không?’ Ông ta đáp: ‘Không, chỉ có cây trường xuân và lan kiếm.’ Nếu ngày 13 không gặp được, thì lùi lại thêm một ngày.”

“Đơn vị phái cử anh là ở đâu?”

“Tổng cục tình báo D3. Bọn họ bảo tôi sau khi gặp mặt với người đó xong, tất cả đều nghe theo sự chỉ huy của ông ta, những thứ này,” tay Từ Bang Trình chỉ hướng bàn một cái, “chính là công cụ để chúng ta liên lạc với tổng cục sau này. Cụ thể liên lạc thế nào, tôi cũng không rõ, tất cả đều do vị lãnh đạo kia của tôi sắp xếp.”

“Chỉ có thế thôi á?”

“Tôi chỉ biết bấy nhiêu thôi.”

“Anh không đi Bắc Kinh gặp mặt, mà đến Nam Châu để làm gì?”

“Tôi không mua được vé tàu hỏa đi Bắc Kinh ở biên giới, nên đến Nam Châu quá cảnh một chuyến. Bởi vì là ngày 13 gặp mặt, tôi vốn chuẩn bị đi Bắc Kinh từ đây vào ngày hôm nay.”

Đoạn Hưng Ngọc trầm mặc một lát, cuối cùng hỏi: “Đối với hai lần lời khai này, anh còn có gì cần đính chính nữa không?”

Từ Bang Trình dứt khoát lắc đầu, “Không có.”

Đây chính là kết quả của lần thẩm vấn thứ hai, trông có vẻ “ra dáng” hơn lần đầu tiên rất nhiều, dường như không phải là hoàn toàn không có điểm đáng tin, hèn chi Tiểu Lục trong cuộc họp phân tích đêm hôm đó lại kịch liệt dùng dằng đòi xuất kích như thế.

Tiểu Lục vốn là người không chịu ngồi yên, phàm là chuyện gì cũng thích ra mặt trước, hôm đó lại càng tranh thủ phát biểu trước. Cậu ta vốn dĩ từ trước đến nay không hút thuốc, hôm đó lại châm một điếu “Đại Tiền Môn” như để hưởng ứng, có thể thấy cậu ta quả thực đã nổi hứng rồi.

“Nói chung,” cậu ta phun hết khói thuốc hít vào miệng ra, “nói chung, tôi cho rằng, khẩu cung hôm nay là đáng tin. Biết đâu chừng, nếu chúng ta phái người mạo danh thay thế đi gặp mặt, còn có thể đột nhập vào nội bộ của tổ chức đặc vụ ngầm ấy chứ. Có thể khẳng định người đó không quen biết Từ Bang Trình, nếu không thì đã không sử dụng ký hiệu và mật hiệu gặp mặt rồi.” Cậu ta quan sát phản ứng của những người khác, lại nói: “Có lẽ, suy nghĩ của tôi quá táo bạo, có chút mạo hiểm, nhưng công tác trinh sát tự bản thân nó đã là một hoạt động mạo hiểm rồi.”

Lời nói ra lại gây bất ngờ, Chu Chí Minh có thể nhận ra, ngay cả Nghiêm Quân cũng có chút hứng thú tinh thần.

“Lý do cậu cho rằng khẩu cung đáng tin là gì?” Trưởng khoa Đoạn lại nhạt giọng hỏi.

Tiểu Lục lại hít liền hai hơi thuốc, rõ ràng là đang vội vã nghĩ ra ngay lúc đó, “Thứ nhất, khẩu cung cơ bản phù hợp với tình lý, địa điểm gặp mặt nói cũng đúng, ở Vương Phủ Tỉnh quả thực có một trạm tiết kiệm, tôi từng thấy ở Bắc Kinh rồi. Thứ hai… thứ hai, cái này…”

“Nghiêm Quân có cái nhìn thế nào?” Trưởng khoa Đoạn chuyển sang hỏi Nghiêm Quân.

Nghiêm Quân hơi suy nghĩ, cố gắng thong thả nói: “Xét từ mục đích sử dụng của tang vật thu giữ được, thì lại phù hợp với nhiệm vụ y giao dịch lần này, tuy nhiên ở đây cũng có thể có thật có giả…”

Đoạn Hưng Ngọc lại dời tầm mắt sang Đại Trần.

Đại Trần lật đi lật lại mấy trang biên bản thẩm vấn đó, lắc đầu nói: “Không đáng tin, tôi thấy hoàn toàn không đáng tin.”

Đoạn Chu Chí Minh đương nhiên cũng nhìn ra được, một số lời nói của Từ Bang Trình là không đáng tin. Ví dụ như, bức bản đồ địa hình đó dùng để làm gì, Từ Bang Trình vẫn chưa khai báo rõ ràng; lại ví dụ như, Từ Bang Trình vốn không có điều kiện tiềm phục, cớ sao lại mang nhiệm vụ tiềm phục lâu dài chứ? Trong chiến tranh gián chiến hiện đại, việc sử dụng tình báo viên chú trọng lượng sức mà làm, thông thường rất ít khi ép người quá đáng, cho nên tính đáng tin trong phần khai báo của Từ Bang Trình ở phương diện này là không cao. Thế nhưng Đại Trần lại áp dụng thái độ phủ nhận toàn diện đối với khẩu cung, từ ngữ sắc thái còn dứt khoát hơn cả dự đoán của anh, điều này ngược lại cũng khơi gợi sự hứng thú của anh, thế là anh bèn hỏi:

“Hoàn toàn không đáng tin, tại sao?”

Đại Trần đứng dậy từ chỗ ngồi, khua tay nói: “Cho dù ở Bắc Kinh có đặc vụ ngầm đi chăng nữa, thế nhưng phái loại người như Từ Bang Trình đến gặp ông ta thì có ích lợi gì chứ? Một là không có hộ khẩu hợp pháp, hai là không có nghề nghiệp công khai, hoàn toàn không đủ điều kiện tiềm phục, đó là một; nhìn từ thường thức công tác gián điệp, khi gặp mặt, phía có thân phận cao hơn nên ở vào vị thế chủ động, để có thể tùy theo tình hình hiện tại mà tiến lùi tự do. Đã thế cái người đi gặp mặt lại là lãnh đạo của Từ Bang Trình, tại sao lại sắp xếp người đó mang theo dấu hiệu nhận diện chứ? Cứ như thế này, kẻ bị lãnh đạo há chẳng phải an toàn hơn người lãnh đạo sao? Đó là hai; tạp chí Cờ Đỏ là ấn phẩm có số lượng phát hành rất lớn, dùng nó làm dấu hiệu nhận diện rất dễ bị sự trùng hợp ngẫu nhiên phá hỏng, điều này cũng không hợp thường lý. Kẻ địch sẽ không sơ hở như thế đâu, đó là ba; còn nữa, bức bản đồ địa hình đó tôi đã ngẫm nghĩ suốt buổi chiều,” Đại Trần lấy bản đồ ra trải rộng, chỉ trỏ nói: “Phía trên bản đồ có một đường cong xuyên suốt, phía nam đường cong được vẽ tương đối tỉ mỉ phức tạp, còn phía bắc, ngoại trừ mấy dấu hiệu đơn giản ra thì chẳng có gì cả. Trông có vẻ hơi giống bản đồ phương vị khu vực biên giới, dù thế nào đi nữa, bức bản đồ này và nhiệm vụ gặp mặt ở Bắc Kinh hoàn toàn không nhìn ra có mối liên hệ nào cả.”

Đại Trần nói có lý, Trưởng khoa Đoạn cũng gật đầu bổ sung: “Dấu hiệu gặp mặt chắc chắn là có vấn đề, theo tôi thấy, mật hiệu gặp mặt cũng không đúng, loại mật hiệu kiểu này từ trước Thế chiến II đã bị đào thải rồi. Trong chiến tranh gián điệp hiện đại, sử dụng mật hiệu bắt buộc phải phù hợp với môi trường xung quanh và thân phận nhân vật, hơn nữa còn phải chọn lựa những câu hỏi đáp thường gặp trong cuộc sống hằng ngày. Giống như bọn chúng thế này, chạy đến Vương Phủ Tỉnh bàn cái quái gì mà lan kiếm với ô liu chẳng liên quan gì đến nhau, đừng nói là bị chúng ta đụng phải, đến cả người bình thường nghe thấy cũng thấy kỳ lạ. Còn có một điểm nữa, cái tên giả và lịch sử trong nước mà y khai lần đầu đều là ngụy tạo, lúc đó chúng ta không vạch trần y. Nếu ngày hôm nay y thành khẩn khai báo, thì nên đính chính cả tên giả và lịch sử giả gộp lại với nhau, thế nhưng y không đính chính, chỉ riêng từ điểm này thôi, tính chân thực của những lời khai khác đã đáng để nghi ngờ rồi. Tuy nhiên…” Trưởng khoa Đoạn trầm ngâm một lúc, nói tiếp: “Tôi ngược lại còn có một suy nghĩ khác. Ngày hôm qua hễ vừa nhìn thấy người này, từ mấy câu đầu tiên, tôi đã cảm giác người này không phải là hạng tầm thường. Lúc y đối đáp, từ ngữ dùng rất thỏa đáng, rất chuẩn xác. Điều này chứng minh y có tu dưỡng văn hóa tương đối, nhìn từ cử chỉ của y và mục đích sử dụng của các trang thiết bị đặc vụ mà chúng ta thu giữ được, y cũng giống như một tên đặc vụ cốt cán đã được huấn luyện chính quy. Thế nhưng hai lần khai báo của y lại hoang đường vô lý đến thế, lỗ hổng trăm bề, khoảng cách giữa điều này và trình độ thực tế của y quá lớn, đây quả là một hiện tượng rất mâu thuẫn…”

Mấy câu phân tích cuối cùng của Trưởng khoa Đoạn quả thực rất xuất sắc. Chu Chí Minh lúc này đang nằm trên giường, sau khi vật đổi sao dời mới quay lại ngẫm lại đoạn suy luận này, vẫn cứ phải khâm phục sự cẩn trọng và nhạy bén của Trưởng khoa Đoạn. Thế nhưng kết luận đáng lẽ nên được rút ra sau đoạn suy luận này, anh vẫn mãi vẫn chưa thể ngẫm ra cho thấu đáo. Hôm đó Trưởng khoa Đoạn chưa nói hết câu, đã bị sự xuất hiện bất ngờ của Cục trưởng Cam và Trưởng ty Kỷ ngắt lời.

Có lẽ bởi vì Cục trưởng Cam lần đầu tiên ghé thăm phòng làm việc nhỏ của họ, thế nên ai nấy đều cảm thấy hơi bất ngờ. Khi Trưởng ty Kỷ giải thích mục đích đến của Cục trưởng Cam rồi, Chu Chí Minh cũng chẳng rõ nên vui hay nên vò đầu bứt tai nữa. Anh từ trước đến nay chưa từng có kinh nghiệm cùng cục trưởng làm án bao giờ.

“Cục trưởng Cam muộn thế này mà đặc biệt chạy đến đây, là chuẩn bị ngày mai tự mình tham gia công tác thẩm vấn vụ án này đấy.” Trưởng ty Kỷ nói, “Cục trưởng Cam trước khi vào thành đã từng làm công tác thẩm vấn rồi, phải nói là có kinh nghiệm lâu năm đấy.”

“À, à,” Cam Hướng Tiền ngồi xuống, xua tay, “Kinh nghiệm lâu năm không đáng tin, vẫn phải dựa vào tuyến đường thẩm vấn cách mạng của Chủ tịch Mao chứ. Tôi tiếp xúc với công tác thẩm vấn là từ cái hồi tiễu phỉ ở Đông Bắc ấy. Thẩm vấn thổ phỉ ngày trước cũng được, thẩm vấn đặc vụ bây giờ cũng thế, suy cho cùng cũng chỉ có mấy chiêu ấy thôi mà, công tâm chính sách này, chỉ rõ lối thoát này, phân hóa tan rã này.” Cam Hướng Tiền dừng lại một lát, lại nói: “Vụ án này, đồng chí Diệc Đắc của thành ủy rất coi trọng, điểm danh bảo tôi tự mình ra tay, đương nhiên, công tác thẩm vấn hai ngày nay của các cậu, thành tích vẫn là chủ yếu. Thế nhưng, hiện tại vẫn chưa đánh gạt được khí thế của kẻ địch, băng ghi âm thẩm vấn tôi nghe qua loa một lượt, cá nhân tôi cho rằng, người này hoàn toàn không buông vũ khí đầu hàng chúng ta. Đồng chí Diệc Đắc của thành ủy có chỉ thị rất quan trọng đối với công tác của vụ án này, yêu cầu chúng ta biến phòng thẩm vấn thành chiến trường đại phái phản động quốc tế, đem đại phê phán quán triệt từ đầu đến cuối, trước tiên phải bắt hắn cúi đầu nhận tội, chỉ có trên cơ sở này, mới có thể khiến công tác thẩm vấn thuận lợi tiến hành tiếp được.”

Lúc Cục trưởng Cam nói chuyện, tất cả mọi người đều im thin thít, chỉ có Kỷ Chân ừ à phụ họa theo. Cục trưởng Cam nói xong, lại ngồi một lát, hỏi han tình hình giám định vật chứng rồi đi mất. Chu Chí Minh còn đang đợi nghe phần sau của đoạn phân tích ban nãy của Trưởng khoa Đoạn cơ chứ, nào ngờ Trưởng khoa Đoạn lại rầu rĩ thốt lên một câu: “Tan họp đi.”

“Trưởng khoa vẫn chưa nói xong mà,” anh không kìm được hỏi, “bước tiếp theo chúng ta làm thế nào đây?”

“Làm thế nào,” Trần Toàn Hữu đứng dậy, đội mũ lên, dùng một giọng điệu bất đắc dĩ nói: “Nghe theo Cục trưởng Cam chứ sao.”

Chu Chí Minh nhìn Trưởng khoa Đoạn, lại nhìn Kỷ Chân, họ đều trầm mặt không nói năng gì, dường như là ngầm đồng ý với lời nói của Đại Trần. Tiểu Lục, Tiểu Nghiêm cũng kéo ngăn kéo đội mũ chuẩn bị về nhà.

Vào khoảnh khắc đó, trong miệng Chu Chí Minh thực sự nhai ra một vị đắng ngắt khó tả. Cái vinh quang nghề nghiệp mà anh vẫn luôn coi trọng dường như cũng trở nên nhạt nhẽo vô vị. Cục trưởng Cam vừa đến, chẳng thèm nghiêm túc nghiên cứu thảo luận cùng mọi người, chỉ dựa vào việc “nghe qua loa một lượt” băng ghi âm thẩm vấn, đã không cho phép bàn cãi mà quyết định phương lược thẩm vấn, chẳng thèm trưng cầu ý kiến của Trưởng ty Kỷ và Trưởng khoa Đoạn, cũng chẳng hỏi han suy nghĩ của những trinh sát viên như bọn họ, cứ như thể mấy cán bộ làm công tác cụ thể như họ toàn là những con lừa kéo cối xay, chỉ đốm đâu nghe tiếng hô hoán mà thôi! Điều này quả đúng là ứng nghiệm với câu nói mà Tiểu Lục từng nói với anh ở Tương Tây: “Thế nào là trinh sát viên giỏi? Đừng để lãnh đạo chán ghét, chính là trinh sát viên giỏi!”

Khi Chu Chí Minh rời khỏi phòng làm việc, Kỷ Chân và Đoạn Hưng Ngọc vẫn lặng lẽ ngồi trên ghế không nhúc nhích. Anh quay người khép cửa lại, mới nghe thấy họ nói chuyện trong phòng, giọng của Kỷ Chân trầm thấp không rõ, còn Trưởng khoa Đoạn thì có vẻ kích động hơn, trong giọng nói mang theo chút bực dọc.

“Phòng thẩm vấn chứ có phải hội nghị phê phán đâu, mục đích thẩm vấn là làm rõ vấn đề, chứ có phải biện luận đúng sai đâu, thế này sao lại gọi là quan điểm quân sự đơn thuần được chứ?”

Trưởng khoa Đoạn đứng trước mặt các đồng chí trong khoa, chưa từng kích động thế bao giờ, có lẽ, chỉ có đứng trước người thủ trưởng cũ như Trưởng ty Kỷ, anh mới bộc bạch tấm lòng mình một cách trực diện như thế nhỉ?

Bởi vì buổi thẩm vấn do Cục trưởng Cam chủ trì, là dẫn theo một cán bộ thuận tay từ văn phòng cục đi cùng (cũng là kẻ chưa từng làm trinh sát cả), còn tiểu tổ đảm nhận vụ án ở Ty 5 bọn họ chỉ cần cử ra một người làm biên bản. Cho nên sáng hôm sau, Trưởng khoa Đoạn và Đại Trần liền mang theo bản sao bức bản đồ thần bí đó, đáp máy bay đi thành phố H ở khu vực biên giới, bọn họ muốn dưới sự giúp đỡ của cơ quan công an vùng đó, cởi bỏ ẩn số về bức bản đồ này. Nghiêm Quân vừa đi làm đã cắm mặt trước bàn, chép lại băng ghi âm hai lần thẩm vấn trước vào giấy biên bản thẩm vấn, còn bản thân Chu Chí Minh thì bắt đầu tiến hành thu xếp những vật chứng đó, đem chúng đăng ký, cắt dán lại, tất cả “văn bản giám định phân tích vật chứng” đều được đóng thành tập. Tiểu Lục bình thường sợ nhất loại công việc rườm rà khô khan này, cậu ta sau khi nài nỉ hết mình, cuối cùng cũng được Đoạn Hưng Ngọc đồng ý phái đi làm biên bản cho buổi thẩm vấn của Cục trưởng Cam, từ sáng sớm đã được xe của Cục trưởng Cam đón đi mất.

Tối hôm đó gần đến giờ tan tầm, Tiểu Lục đã quay về, Chu Chí Minh nhìn ra từ sắc mặt của cậu ta rằng buổi thẩm vấn vẫn không thuận lợi.

“Thằng ranh này, giả điên giả ngốc, sớm muộn gì cũng là cái đồ ăn đạn.” Tiểu Lục ực ực uống cạn một ly nước đun sôi để nguội lớn, lau miệng, nói: “Thẩm đến cuối cùng, đến cả Cục trưởng Cam cũng chọc cho nổi giận rồi.”

“Bước tiếp theo làm thế nào, Cục trưởng Cam không nói gì à?” Chu Chí Minh mang tâm trạng lo âu hỏi.

“Thì thẩm tiếp chứ sao, không tin là không ép thằng ranh này khai mở ra được. Cục trưởng Cam ban nãy sang phòng kỹ thuật rồi, có vẻ như chiếc đài bán dẫn nhãn hiệu Gấu Trúc kia tra ra được môn đường gì rồi đấy.” Cậu ta dừng lại, lại nói: “Xem ra, Cục trưởng Cam nghi ngờ nhiệm vụ đột nhập của y có liên quan đến phong trào Phê Đặng.”

“Liên quan đến phong trào Phê Đặng?” Nghiêm Quân tỏ vẻ vô cùng phản đối, “Người ta thèm quản anh phê với chả phó Đặng à, không thể nào!”

Chu Chí Minh ngược lại không để tâm cho lắm, bởi vì Cục trưởng Cam chỉ thẩm vấn có một ngày, tất cả chẳng qua chỉ là phân tích chủ quan mà thôi, huống hồ đám lãnh đạo đầu têu bọn họ, trong đầu toàn là “Phê Đặng”, hễ có chút gió thổi cỏ lay nào, thế nào cũng không tránh khỏi việc suy diễn theo hướng đó, ngay cả mấy chiếc vòng hoa nhỏ nhoi ở Quảng trường 11 hiện giờ, bọn họ cũng phải đa nghi đáng ngờ, cứ như thể tất cả mọi người trên thiên hạ này đều sống là để phá hoại Phê Đặng vậy.

Tối đến, Tiểu Lục về nhà rồi, Nghiêm Quân tự cáo phấn dũng (tự nguyện) ở lại làm thêm một ca nhỏ cùng anh, bọn họ vừa mới chép thời gian biểu thu phát điện đài mù in trong giấy nhựa vào giấy kẻ ô, thì bị Kỷ Chân đuổi cổ về nhà từ phòng làm việc. Mấy ngày hôm đó, lục soát nhà trọ, thẩm vấn, họp hành, quay liên tục vòng tròn, theo lý mà nói thì đủ mệt rồi, thế mà ban đêm anh lại ngủ không được, nhìn từ thời gian biểu thu phát điện đài mù, cách thời điểm thu phát đầu tiên — mười hai giờ đêm ngày 21 tháng 3, chỉ còn có tám ngày nữa thôi, nếu trong vòng tám ngày mà án mạng vẫn không có bước đột phá nào, thì cho dù có nhận được chỉ thị gì mà cơ quan đặc vụ truyền cho Từ Bang Trình, bọn họ cũng đành chịu chẳng thể hành động nổi. Đến lúc đó thì thực sự chẳng biết vụ án này sẽ kết thúc ra sao nữa, anh nghĩ khéo mà lại thành không giải quyết được gì cũng nên.

Thế nhưng anh đã đoán hoàn toàn sai lầm. Ngày hôm sau phía Trưởng khoa Đoạn và Đại Trần tuy vẫn không có tin tức gì, thế nhưng buổi thẩm vấn của Cục trưởng Cam lại xuất hiện tiến triển mà không ai ngờ tới, đến trưa, Tiểu Lục mang về một tin tức khích lệ lòng người.

“Y khai hết rồi!” Cậu ta vừa bước vào cửa đã hớn hở tuyên bố, “Mẹ kiếp, quả nhiên là một con cá mập lớn.”

Anh và Nghiêm Quân đều trợn mắt há hốc mồm nhìn Tiểu Lục, Tiểu Lục kéo một chiếc ghế ngồi xuống tiếp tục nói: “Phòng kỹ thuật đã tra ra chiếc đài nhỏ kia rồi. Đó là cơ quan tín hiệu cỡ nhỏ cải tiến từ đài bán dẫn nhãn hiệu Gấu Trúc của chúng ta, có thể phát và thu tín hiệu, phạm vi hiệu quả một cây số, y đến Vương Phủ Tỉnh gặp mặt, cần cái thứ này làm gì chứ. Hôm nay bọn tôi vừa lên, trước tiên đem thứ này với bức bản đồ bày ngay trước mặt y, thằng ranh này lập tức ngây người ra, Cục trưởng Cam đập bàn một cái, mấy câu cứng rắn áp đảo lên đầu y, thằng ranh này liền không chịu nổi nữa. Hừ, tôi phát hiện Cục trưởng Cam vẫn rất có khí thế đấy.”

“Rốt cuộc là thế nào?” Nghiêm Quân không kìm được ngắt lời cậu ta.

Tiểu Lục cười với cô ta, vội vàng nói: “Cơ quan mật vụ nước ngoài phái y tới, là để chấp hành một kế hoạch đồ sộ. Nhiệm vụ của y là vào trước thăm dò tình hình, đường đi nước bước, xem khu vực biên giới cần loại giấy chứng nhận nào, mua vé tàu hỏa cần thủ tục gì v.v… Thật ra những cơ quan đặc vụ này từ sớm đã biết rồi, chẳng qua là vì cẩn trọng xem xét xem có thay đổi gì không. Vào ngày 25 tháng 3, y phải quay về biên giới, chính là cái nơi vẽ trên bức bản đồ đó, nơi đó gọi là núi Tiên Đồng, bản thân ngọn núi chính là đường biên giới quốc gia, đón ứng một tiểu đội đặc phái ở đó thâm nhập vào, phân tán đến mấy thành phố lớn để thu thập tin tình báo, đồng thời phát tán một số tài liệu nội bộ giả mạo của chúng ta, phá hoại phong trào Phê Đặng. Mật mã của toàn bộ kế hoạch gọi là ‘Hành động tháng Ba’, mật mã của bản thân y là ‘1127’, kẻ địch quy định y sau khi nhập cảnh mạo danh danh nghĩa một ngoại kiều viết thư mật mã cho đại sứ quán, báo cáo tình hình chấp hành nhiệm vụ của y, sau đó lại dùng điện đài mù truyền đạt chỉ thị cho y, bức thư này y vẫn chưa kịp viết đâu. Xem ra, bước tiếp theo chúng ta sắp có vở kịch lớn để xem rồi.” Tiểu Lục nói không ngừng nghỉ, sự hưng phấn trên mặt không thể nào che giấu nổi.

Buổi chiều, Tiểu Lục lại đến trại tạm giam, việc thẩm vấn vẫn đang tiếp tục. Chập tối, Trưởng khoa Đoạn cũng gọi điện thoại đường dài chuyên tuyến từ thành phố H về, xác thực bức bản đồ đó chính là bản đồ phương vị của núi Tiên Đồng.

Đúng là trong một ngày, mây gió biến đổi khôn lường!

Lúc tan tầm buổi tối, Tiểu Lục không về. Ăn cơm tối xong, Trưởng ty Kỷ nhận được một điện thoại liền lập tức lên xe đi thành phố ủy, lúc đi vội vã chạy đến bảo họ gọi điện thoại đường dài giục Đoạn Hưng Ngọc và Đại Trần về Cáp Nhĩ Tân. Từ sắc mặt của trưởng ty, anh và Nghiêm Quân đồng thời cảm nhận được sự cấp bách của tình hình. Quả nhiên, đêm hôm đó mười giờ Kỷ Chân từ thành phố ủy báo cáo về, liền quyết định chuyến đi Tương Tây của anh và Tiểu Lục. “Kế hoạch tháng Ba” là một hành động lớn nhường ấy, vì để vạn toàn, Trưởng ty Kỷ cho rằng bắt buộc phải đến Tương Tây để tra rõ gốc gác của Từ Bang Trình…

“Bạch Bạch” bỗng nhiên đứng dậy, dùng sức lắc lắc cái đầu, cắt đứt dòng suy nghĩ của anh, nó ngó đông ngó tây một lát, một chiếc móng thịt nhỏ thế mà lại dẫm lên mặt anh, lạnh ngắt, ngược lại lại khiến người ta thấy khá dễ chịu, anh không nhúc nhích. Theo một tiếng gừ nhè nhẹ, chiếc mũi nhỏ không những lạnh ngắt mà còn ướt sũng của “Bạch Bạch” cũng chạm vào chóp mũi anh. Không được rồi, tên này được đằng chân lân đằng đầu, thế mà lại định ngồi thiền trên mặt anh cơ chứ. Anh tóm lấy lưng nó, đặt nó xuống dưới giường.

Luồng suy nghĩ của anh rẽ hướng khác, đúng rồi, ngày mai còn phải đến nhà Manh Manh, kể chuyện Tương Tây cho bác Thử nghe nữa. Kể cái gì chứ? Đó chính là quê hương xa xứ hơn hai mươi năm trời của bác Thử cơ mà.

Trần nhà sà thấp xuống, mang màu xám bạc, mỏng manh dán lên một lớp ánh sáng tối, chẳng biết là ánh trăng lạnh lẽo hay là sự phản xạ từ chiếc đèn huỳnh quang 25 oát trong nhà thím Trịnh, khiến người ta càng cảm thấy không gian xung quanh thêm ngột ngạt và chật chội.

Căn phòng nhà Chu Chí Minh này, vốn dĩ là một căn phòng lớn rộng hơn hai mươi mét vuông, trước khi họ chuyển đến, đã bị người ta dựng lên một bức tường ngăn ở giữa, thành căn hộ trong ngoài. Hơn hai mươi mét vuông, tính theo tiêu chuẩn hai người, diện tích ở trung bình không coi là chật hẹp, thế nhưng kể từ sau khi từ Tương Tây trở về, anh lại thường xuyên cảm thấy không gian xung quanh chật chội và màu sắc đơn điệu, thường không kìm lòng được mà khao khát về với thế giới non xanh nước biếc ấy.

Từ nhỏ anh chưa từng rời khỏi thành phố, cho dù là đi công tác, thì cũng chẳng qua là những nơi phồn hoa nhộn nhịp kiểu như Bắc Kinh, Thiên Tân, Thượng Hải, Quảng Châu, không khác biệt là mấy so với Nam Châu. Phải nói rằng, Tương Tây, là nơi đầu tiên dùng sự hùng vĩ và tươi đẹp của thiên nhiên để vun bồi hun đúc cho anh.

Anh và Tiểu Lục đáp máy bay đến Trường Sa vào hơn ba giờ chiều, chập tối lại lên chuyến tàu từ Trường Sa đi Hoài Hóa hướng về phía tây. Dù lúc đó Tết đã qua được nửa tháng trời, nhưng luồng người chen chúc trên tàu hỏa vẫn đang tiếp tục. Chen chúc trong đám nhân viên, binh lính đã mãn hạn thăm thân và học sinh vừa hết kỳ nghỉ đông, xóc nảy suốt một đêm, quả thực là một đêm kiệt sức. Sáng hôm sau lại đổi sang xe khách đường dài ở Hoài Hóa, chưa đến trưa, xe ô tô đã leo trèo trên con đường nhựa quanh co ẩm ướt ở Tương Tây.

Sự mệt mỏi của chuyến hành trình ngày đêm kiêm trình đã bị chút tò mò và khao khát cất giấu trong lòng nhấn chìm, đây chính là Tương Tây sao? Một nơi giao thông bất tiện, hoang dã hẻo lánh; một nơi người Hán, người Miêu, người Thổ Gia cư ngụ xen kẽ; một nơi thiếu thốn văn hóa, đất đai cằn cỗi lại lắm thổ phỉ, cổ xưa và thần bí, hòa quyện giữa sự dã man nguyên thủy và nét tươi đẹp của tự nhiên… Đây chính là nhận thức gần như hoang đường trước kia của Chu Chí Minh về Tương Tây, nhận thức có được của một người chưa từng đặt chân đến Tương Tây từ trong một cuốn sách ngả vàng cũ kỹ lại bị thất lạc phần đầu.

Một con sông nhỏ vô danh chạy song song với đường nhựa uốn lượn dưới chân, làn nước sông nông cạn trong vắt nhìn thấy tận đáy, lặng lẽ chảy qua giữa những viên đá cuội cát mịn. Nhìn từ xa qua khung cửa sổ xe mờ ảo hơi sương, núi non trùng điệp, các dãy núi lớn nhỏ mọc lên san sát, giữa những ngọn núi cao chót vót sừng sững tựa bình phong chướng ngại, lan tràn những cây tùng lớn xanh ngắt quanh năm. Thỉnh thoảng có vài ngôi nhà liền mái liền vách ẩn mình bên khúc quanh của rừng núi, giống như vài nét chấm phá cực kỳ khéo léo của người họa sĩ. Vừa đến từ thành phố Nam Châu có màu sắc đơn điệu, mang đậm phong vị cảnh sắc mùa đông này vào trong vùng núi phía nam xanh um tươi tốt, tích tụ sắc xanh ngắt này, tuy ngồi trong ô tô, thế nhưng lại ngỡ như cảm nhận được một luồng gió xuân ấm áp thổi phả vào mặt, dẫn dụ người ta chìm vào một cảnh giới say đắm. Anh nhớ lúc đó bản thân thế mà lại nghĩ vẫn vơ lung tung, sau này nếu có cơ hội, nhất định phải cùng Manh Manh đến đây dạo chơi một phen cho thật đã, nào ngờ quê hương của Manh Manh lại là một nơi đẹp đẽ thích hợp để yêu đương nhường ấy.

Chẳng biết có phải cũng vì sự quyến rũ của cảnh đẹp hay không, Lục Chấn Vũ cũng nảy sinh tâm tư tình cảm, kéo kéo quần áo của anh, ra vẻ tùy tiện nói: “Này, cậu quân sư cho tôi xem xét xem, Nghiêm Quân người này rốt cuộc thế nào?”

“Khá lắm chứ,” anh cười cười, “hai người các cậu bây giờ đến thời thì nào rồi? Là ‘thì tiếp diễn’ hay là ‘thì quá khứ’ đấy?”

“Ồ, cái này…” Tiểu Lục lúng túng nói, “‘Thì tương lai’ đi.”

“Sao thế, cậu vẫn chưa ngỏ lời với cô ấy à?”

“Ngỏ thì ngỏ rồi…”

“Cô ấy ý thế nào?”

“Lấp lửng, ai mà biết được.”

“Cô ấy không đồng ý à?”

“Tôi không nói thẳng với cô ấy, nhưng ý tứ thì đến rồi. Cô ấy hình như, hừm —, lúc đầu thì bảo bây giờ không cân nhắc chuyện này, sau lại bảo sớm có rồi, thật thật giả giả.”

“À,” anh cười, “có lẽ công phu của cậu chưa tới nơi tới chốn đấy.”

“Này, sau này có cơ hội, cậu nói giúp tôi vài câu xem thế nào nhé? Tôi phát hiện cô ấy khá nghe lời cậu đấy.”

“Được, để tôi thử xem.” Miệng anh đáp lời, nhưng chớp mắt lại thấy hối hận, chuyện thế này theo lẽ phải để mấy đồng chí lớn tuổi nói mới phải, đồng chí lớn tuổi mặt mũi lớn, ít nhất cũng phải là Đại Trần…

Bọn họ ngồi ô tô bốn tiếng đồng hồ, thì đến thủ phủ châu tự trị dân tộc Thổ Gia, dân tộc Miêu Tương Tây — Cát Thủ.

Cát Thủ là một thành phố nhỏ chỉ có bốn vạn nhân khẩu, tựa núi bên sông, tràn ngập phong thái quyến rũ đậm chất thị tứ Giang Nam. Cục Công an Cát Thủ nằm ngay trên một con đường lớn không xa bờ sông. Người tiếp đón họ là một cán bộ trẻ người Thổ Gia, vẫn là một sinh viên đại học. Đeo một cặp kính gọng trắng, hoạt bát nhiệt tình. Dưới sự giúp đỡ của cậu ta, họ rất thuận lợi tra ra được hồ sơ của Từ Bang Trình.

“Thật sự, chúng tôi tưởng tên này chết từ lâu rồi, làm một hồi mà vẫn còn sống! Để tôi tính xem, từ năm 65 đến nay, chà chà, tròn mười một năm rồi đấy.” Chàng trai trẻ người Thổ Gia nói một thứ thổ âm Tương Tây đậm đà âm điệu.

Tiểu Lục đang chép hồ sơ ngẩng phắt đầu lên nói: “Mười một năm trước các anh không tìm thấy thi thể, sao lại quả quyết là y chết rồi chứ?” Chu Chí Minh dời tầm mắt khỏi tư liệu hồ sơ sang chủ nhà, anh cảm thấy câu nói này của Tiểu Lục hỏi có chút cứng nhắc, rất dễ bị đối phương hiểu lầm là chỉ trích, thế nhưng chàng thanh niên đó dường như hoàn toàn không để ý tới, ngược lại còn sảng khoái cười vang lên.

"Hắn ta bị đuổi việc vì phạm lỗi mà, nên ban đầu cứ nghĩ hắn ta nghĩ quẩn. Người ở chỗ chúng tôi muốn chết thì tiện lắm, đến một sợi dây thừng để treo cổ cũng chẳng cần mua, trên núi có đầy hang hóc, chẳng ai biết sâu đến nhường nào, cũng chưa từng có ai xuống dưới đó cả. Muốn tự sát thì cứ nhảy thẳng vào trong, đến một tiếng động cũng chẳng có. Trước giải phóng còn có hủ tục mê tín thế này, con gái chưa chồng mà mắc bệnh gì đó, thường hay bị họ hàng trong tộc thêu dệt là đã được thần hang để mắt tới, rồi ném cô ấy xuống hang, gọi là lạc động, cậu từng nghe qua chưa?"

Tiểu Lục buông bút xuống, "Tôi trước kia chỉ từng nghe nói địa chủ Hồ Nam dìm trôi sông phụ nữ phạm trai giới, chứ chưa từng nghe cái gọi là lạc động gì cả."

“Người phụ nữ bị dìm trôi sông đa phần là vì phạm vào quy củ khuê môn, còn người con gái lạc động lại khác, phần lớn là tự nguyện, cứ tưởng thật là được thần hang yêu thích, lúc rơi xuống hang mắt sáng rực, mặt đỏ bừng, ngậm cười mà chết. Vùng Tương Tây đây ngày trước u muội lạc hậu, quan niệm thần quái rất nặng nề. Sau giải phóng đương nhiên không có chuyện đó nữa, nhưng người bản xứ đều biết sự lợi hại của những cái hang này, muốn chết thì vẫn chọn cách đó mà chết. Lên núi, tùy tiện tìm một cái hang rồi nhảy xuống, thi thể hoàn toàn không thể tìm lại được. Tôi nghĩ mười một năm trước tên này vừa mất tích, mọi người chắc chắn đã mặc nhiên cho rằng hắn ta chết như vậy rồi.”