Tòa nhà đó được xây bằng gạch xanh, vì đã cũ nên bề mặt phủ một lớp màu đen, sơn trên hầu như tất cả các cửa sổ đều đã bị mưa gió ăn mòn loang lổ. Một cánh cửa tòa nhà khó coi vừa bẩn vừa rách, dùng ván ép năm lớp thay cho kính, cánh cửa hé ra với chiếc miệng rộng ngớ ngẩn, toàn thân cô rùng mình một cái.

"Chuyện này là thế nào, còn chẳng lịch sự bằng Nhà hát Nhạc vũ kịch thành phố Nam Châu?" Cô hoang mang bước vào cửa tòa nhà. Một giọng nam cao rất hay từ trên đỉnh truyền xuống, tạo ra một chút hơi ấm kích thích tinh thần trong trái tim có phần lạnh lẽo của cô, cô theo cầu thang rách nát bò lên.

Ở lầu ba, cô đã tìm thấy người bạn của mẹ - dì Lý. Dì Lý vừa nhìn thấy cô, vẻ mặt liền lộ ra vẻ kinh ngạc, giống như hoàn toàn không chuẩn bị tinh thần cho sự đến của cô vậy.

"Sao cháu lại đến, không nhận được thư của dì à?" Dì Lý dẫn cô ra hành lang, hỏi cô.

Trong lòng cô nảy lên một cái, "Thư gì ạ? Không nhận được ạ, chẳng lẽ có thay đổi gì sao?"

p>"Chỉ tiêu tuyển người vào nhà hát năm nay không còn nữa, dì cũng mới nghe nói thôi, đã viết thư cho mẹ cháu rồi, dì còn sợ cháu đến, kết quả là đến thật, cháu xem chuyện này..."

Cô nhìn vào tường không lên tiếng, tâm trạng tồi tệ đến cực điểm.

Dì Lý suy nghĩ một lúc, nói: "Dì thấy thế này đi, đã đến rồi thì cứ ở Bắc Kinh chơi thêm hai ngày, quay đầu dì sẽ mời mấy chuyên gia trong nhà hát nghe cháu hát thử, nếu họ có hứng thú với cháu, có lẽ vẫn còn cửa, dù không được, để họ chỉ bảo cho cháu cũng có lợi. Cháu đừng vội, sau này ở đây thế nào cũng sẽ tuyển người thôi, bây giờ chúng ta đang thiếu người trẻ tuổi, à, cháu hiện đang ở đâu vậy?"

Cô để lại địa chỉ và số điện thoại của mình cho dì Lý, rời khỏi tòa nhà rách nát đó, quay về nhà bác Hà. Ngày hôm sau, dì Lý quả nhiên gọi điện thoại gọi cô đến.

"Mấy người này đều rất bận, hôm nay đặc biệt gom lại để nghe giọng của cháu đấy, dì mất mặt lắm đấy nhé." Dì Lý khá đắc ý nói, dẫn cô vào một phòng đàn piano. Cô liếc nhìn mấy người trong phòng, ngoài một ông già tóc hoa râm ra còn có chút phong thái nghệ sĩ, mấy người còn lại trông chẳng khác nào người bán xì dầu, hoàn toàn khác xa với phong độ mà cô từng tưởng tượng. Cô với tâm trạng không cao đưa bản phổ cần hát cho nghệ sĩ piano.

Hát xong hai khúc nhạc, một khúc là ca khúc trong phim Mỹ "The Sound of Music" (Giai điệu hạnh phúc), một khúc là phần aria do nhân vật Micaëla hát trong hang động ở vở opera Pháp "Carmen". Hát xong, mấy người đó liền đặt câu hỏi, toàn là những câu hỏi chung chung, học hát bao lâu rồi, học với ai v.v., cuối cùng, vẫn là ông già tóc hoa râm nói về sự lệch lạc trong cách hiểu của cô đối với đoạn aria của Micaëla cùng những lỗi về điểm chuyển giọng, nốt trang trí, có điều cô dường như đã không còn tâm trí để nghe những điều này nữa.

Lúc đi, dì Lý tiễn cô mãi đến cổng viện, vỗ vai cô hỏi: "Cháu khi nào về Nam Châu thế, gửi lời hỏi thăm mẹ cháu giúp dì nhé." Câu nói này khiến cô lập tức hiểu ra rằng câu nói "có lẽ vẫn còn cửa" ngày hôm qua chẳng qua cũng chỉ là một lời hứa suông không có thực chất. Cô không hề có chút biểu cảm cảm ơn nào đối với dì Lý, đánh trống lảng nói:

"Cái nơi rách nát này, mà còn cần phải đặt gác kép nữa cơ à?"

Dì Lý liếc nhìn vọng gác ở cổng viện, "Cái viện này là của quân đội, chúng ta tạm chiếm một tòa nhà ở đây, gác là của họ."

Cô bĩu môi cười, cáo từ rời đi.

Liên tục hai ngày, cô lười cả ra cửa, ngoài việc đến Vương Phủ Tỉnh một lần, cả ngày chỉ nằm dài trên giường. Dì Lý có gọi điện đến một lần, mời cô đến nhà chơi, cô qua loa vài câu rồi từ chối. Người nhà bác Hà thấy cô ủ rũ, lần lượt sang nói rất nhiều lời khuyên giải. Vợ bác Hà là dì Hồ dựa vào kinh nghiệm từng làm công tác nhân sự một thời gian ở Thành ủy Bắc Kinh, mập mạp bờ môi nói: "Cái người dì Lý mà mẹ cháu nhờ làm công việc gì ở nhà hát thế? Dì thấy làm việc không được đáng tin cậy lắm. Chuyển công tác về Bắc Kinh, đâu có đơn giản thế, dù nhà hát nhận cháu, hộ khẩu giải quyết thế nào? Nhập hộ khẩu thuộc quyền quản lý của công an, cháu là công nhân, công nhân điều động đi theo hệ thống cục lao động, nhưng diễn viên được quản lý theo cán bộ, cán bộ điều động đi theo hệ thống cục nhân sự, các hệ thống đều có bộ quy tắc chính sách riêng của mình, không chừng ở chỗ nào đó sẽ kẹp cháu lại, đâu có dễ điều động như thế. Theo dì thấy, cháu chẳng thà về Nhà hát Nhạc vũ kịch Nam Châu trước đi, vả lại cơ hội lên sân khấu rèn luyện ở đó cũng nhiều hơn ở đây, ở đây toàn là những bậc đại gia, hiếm khi đến lượt vai diễn của cháu."

Ý định ban đầu của dì Hồ là muốn khuyên bảo cô theo hướng rộng mở, nhưng tâm trạng của cô trái lại càng trở nên u ám và độc địa hơn, trong lòng chửi thầm, "Đúng là đồ mẹ kiếp hết thuốc chữa, hộ khẩu với chả chỉ tiêu, cái bộ rườm rà của đất nước chúng ta thế đấy!"

Chủ nhật, cô vẫn không có tâm trí để đi dạo, nhưng tâm trạng đã bình tĩnh hơn đôi chút. Cái này cũng trách bản thân trước đây ảo tưởng quá nhiều, người sống trong ảo tưởng rất khó mà biết đủ. Thôi được, cứ thử tìm cách làm cho xong chuyện đi Nhà hát Nhạc vũ kịch Nam Châu trước vậy, giọng hát của cô ở đó là đủ đạt mức trung bình khá rồi, so với "đuôi phượng" thì "đầu gà" có lẽ sẽ có nhiều điểm ưu việt hơn.

Buổi tối, ăn cơm tối xong cùng gia đình bác Hà, liền ngồi xuống xem TV. Bản tin Thời sự vừa kết thúc, điện thoại trên bàn đột nhiên reo lên, Linh Linh nhấc ống nghe, giọng oang oang dạ dạ hai tiếng, chìa ống nghe về phía cô:

"Tìm cậu này."

p>"Lại là người họ Lý ở nhà hát đấy chứ." Cô ngồi trên ghế không dịch chuyển mông.

"Không phải cô ta, là một người đàn ông, có hơi lơ lớ."

"Đàn ông?" Cô hoang mang đứng dậy, nhận lấy điện thoại, một giọng nói quen quen lạ lạ từ trong ống nghe truyền ra.

"Alo, có phải đồng chí Thi không, cậu không nhớ tôi nữa à?"

"Anh?...... Ồ, ngài Kevin!"

"Cậu quên là cậu đã từng hứa với tôi rồi à!"

Giọng nói gần gũi và sảng khoái của ngài Kevin khiến sự u uất trong lồng ngực cô tan biến sạch sẽ, giọng nói cũng trở nên sáng sủa hơn:

"Việc công của anh đã xong rồi chứ? Vâng, gì cơ, tôi á? Lúc nào tôi cũng rảnh, ngày mai? Được!"

Sáng sớm hôm sau, ngài Kevin đúng hẹn ngồi một chiếc "Toyota nhỏ" đến đón cô. Buổi sáng họ leo Hương Sơn nơi lá đỏ rực rỡ, buổi chiều dạo Cung Hoà Viên khi tiết trời mùa thu sảng khoái, bữa tối ăn ở "Thính Lợi Quán". Cô có thể nhận ra, ngài Kevin không phải là người rất giàu có, những món gọi đều là những món bình thường, không hoang phí như mấy người châu Âu ở bàn bên cạnh. Nhưng ngài Kevin rất vui, cả ngày leo núi, chèo thuyền, chụp ảnh, hứng thú chơi bời vô cùng cao. Dù cô cách anh ta mười mấy tuổi, nhưng lại phát hiện việc giao du với anh ta không phải là một việc khó khăn gì. Ngài Kevin cởi mở phóng khoáng, trình độ văn hóa lại cao, cho nên ở chung với người ta tỏ ra phóng khoáng hòa hợp. Cô cảm thấy ngày hôm nay thực sự vô cùng thoải mái và vui vẻ...

Lúc ăn cơm ở "Thính Lợi Quán", câu hỏi được mong đợi đã đến.

"Thi cử thế nào, có thuận lợi không?"

"Đừng nhắc nữa," cô xua xua tay, "Nhà hát không phân chỉ tiêu tuyển người, mười nữ danh cao âm đương đại có đến đi chăng nữa, thì cũng tuyệt đối không nhận."

"Ồ," anh ta làm ra vẻ mặt tiếc nuối, nhấp một ngụm rượu, lại nói: "Chuyện thế này, nếu ở nước ngoài thì dễ giải quyết hơn nhiều, mọi thứ đều dựa vào năng lực. Giống như một chất giọng tốt thế này của cậu, đi đến đâu cũng không phải lo chuyện ăn uống cả, cậu có thể hát ra tiền, hát ra vạn vật. Đương nhiên, nước ngoài cũng có mặt không tốt của nước ngoài... Tư bản chủ nghĩa mà."

Bước ra khỏi Cung Hoà Viên, trời đã sẩm tối, ngài Kevin vẫn chưa hết hứng thú, đề nghị đến Cung Văn hóa Nhân dân để khiêu vũ, cô từ chối. Một là vì quá mệt, hai là mấy ngày nay ở nhà bác Hà đã bị nhồi nhét vào tai đủ điều về việc những người phụ nữ đi khiêu vũ với người nước ngoài ở Cung Văn hóa Nhân dân đã hư hỏng thế nào. Cô suy nghĩ một lúc, nói: "Tôi muốn về đây, ngày mai còn phải dậy sớm đi xếp hàng mua vé tàu nữa."

"Cậu phải về Nam Châu rồi à, trùng hợp quá, tôi hai ngày nữa cũng phải về, chúng ta lại có thể đi chung đường rồi."

"Tôi muộn nhất là ngày kia phải đi rồi, tôi là xin phép nghỉ để ra ngoài mà."

"Ngày kia? Được, tôi giúp cậu mua vé xe, tôi đặt vé ở khách sạn rất tiện."

"Vậy khi nào tôi mang tiền đến cho anh?"

"Cậu khách sáo quá rồi, tôi vẫn trả nổi chút phí tổn nhỏ này chứ."

"Không không, thực sự ngại quá lại để anh tốn kém."

"Chúng ta là bạn bè mà, cậu nghiêm túc thế này, chẳng lẽ muốn tôi trả tiền hướng dẫn viên ngày hôm nay cho cậu à? Ồ, tôi hiểu rồi, người trong nước bây giờ vẫn còn sợ tiếp xúc với người nước ngoài sao? Nếu cậu cảm thấy khó xử, tôi đương nhiên không ép buộc, tôi không muốn mang rắc rối đến cho bạn bè."

"Không, hoàn toàn không có ý đó, anh nghĩ đi đâu thế, nếu anh vui, tôi đương nhiên rất hy vọng có một người bạn tâm sự hợp ý như anh, thật đấy."

"Cảm ơn, cậu biết không, tôi sợ nhất là một mình ngồi tàu hỏa, chính vì không chịu nổi sự cô đơn đó. Thế thì tốt rồi, chúng ta có thể trò chuyện suốt dọc đường về Nam Châu." Dưới ánh đèn đường của bãi đỗ xe trước cửa Cung Hoà Viên, ngài Kevin mãn nguyện mỉm cười. "Được rồi, bây giờ tôi đưa cậu về nhà."

Mã Thụ Phong rời khỏi Tự Tân Hà vào tháng mười một năm bảy sáu. Hơn một năm thời gian vội vã trôi qua trong chớp mắt, khi anh đặt chân trở lại mảnh đất cứng rắn của Tự Tân Hà, trong lòng thực sự có muôn vàn cảm xúc phức tạp. Tòa nhà nhỏ sang trọng của nhà khách nông trường mà anh đang ở hiện tại, chính là "hành cung" trước kia của Cam Hướng Tiền và tổ điều tra Bộ Công an. Khi đó anh còn với tư cách là Phó trường nông trường thứ tám, cùng tổ điều tra đến xưởng gạch nữa cơ mà. Nhanh thật, thoắt cái đã hai năm.

Hầu như từ ngày thứ hai nghe được tin tiêu diệt "Bè lũ bốn tên", ký túc xá đơn sơ ở nông trường của anh bắt đầu tấp nập như chợ, thậm chí ngay cả vị trí số một nông trường là Chính ủy Trần - người bình thường chưa từng nói chuyện với anh, gặp mặt cũng cúi đầu mỉm cười, mang theo vài phần kính trọng. Ở nông trường cải tạo giam giữ nằm ở một góc hẻo lánh này, bầu không khí đổi triều đại và tốc độ thay lá khô cành tươi thậm chí còn diễn ra nhanh hơn cả ở các thành phố lớn. Mã Thụ Phong vốn dĩ đã hạ quyết tâm ở lại nông trường làm một trận cho đàng hoàng, dù sao anh cũng đã hiểu rõ mảnh đất này, đã có tình cảm với nó. Cho nên, khi Bí thư Chính pháp Thành ủy mới nhậm chức Thi Vạn Vân đột ngột gọi điện thoại đường dài từ thành phố Nam Châu kêu anh về, anh không hề lên đường xuất phát ngay, luôn cảm thấy nên làm một lời bàn giao cho công việc ở đây, hoặc đợi tình hình đại cục có chỗ dung thân rồi hãy đi thì tốt hơn. Cho đến khi Bí thư thứ nhất Thành ủy được điều đến từ Bắc Kinh là Lý Trực Nhất trực tiếp gọi điện giục giã, anh mới đành phải vứt bỏ mọi công việc, đến cả hành lý cũng không thu dọn, một mình một bóng trở về thành phố Nam Châu.

Khoảng thời gian vừa mới trở về đó, anh, cùng với Kiều Ngưỡng Sơn chuẩn bị đảm nhận chức Bộ trưởng Bộ Chính pháp Thành ủy, trước tiên với tư cách là tổ công tác tham gia công tác của Ban Thường vụ Đảng ủy Cục Công an thành phố. Vì lúc đó Lý Trực Nhất và Thi Vạn Vân không nắm rõ gốc gác của Cam Hướng Tiền, ban đầu vẫn chỉ định Cam đứng ra dắt mối trong Ban Thường vụ, cho nên tình hình của cục trong hai tháng đầu cực kỳ phức tạp. Cam Hướng Tiền kinh doanh ở Cục Công an mười năm, chỉ cần cái cây lớn này của hắn ta chưa đổ, thì lũ khỉ con bên dưới tuyệt đối sẽ không giải tán. Không nói gì khác, chỉ riêng công tác lật lại các vụ án oan sai, đã vô cùng bị kẹp tay kẹp chân. Ví dụ như anh Mã Thụ Phong vừa mới nói ở bộ phận chính trị của cục rằng, hễ là cán bộ được đề bạt nhờ lập công khen thưởng trong sự kiện Quảng trường 11, đều tạm thời trở về chức vụ ban đầu, thì Cam Hướng Tiền ngay sau đó liền tuyên bố tại đại hội: Sự kiện Quảng trường 11 và sự kiện Thiên An Môn có tính chất giống nhau, là do Trung ương định tính, người lập công vẫn tiếp tục sử dụng, người được khen thưởng vẫn vinh quang như cũ! Thế đối chọi gay gắt ngày càng trở nên bề nổi. Hảo hớn sao trong tòa nhà cơ quan cục lại có một bức đại tự báo với tiêu đề viết rõ rành rành mấy chữ "Cam Hướng Tiền rốt cuộc là 'dắt mối' hay là 'kìm kìm'", vô cùng cay độc. Anh cũng từng ôm một tia hy vọng, với thái độ không nhớ lỗi cũ, không so đo hiềm khích cũ tìm Cam Hướng Tiền nói chuyện, kết quả không được, cứ nói là vỡ!

"Tôi đương nhiên là có ý kiến!" Cam Hướng Tiền rất kích động, "Công tác lật lại án oan không thể lật bánh xèo, không thể phủ nhận toàn bộ kết luận trong quá khứ chứ. Không nhắc đến chuyện khác, tôi chỉ nêu một ví dụ, nghe nói đến cả vụ án của Chu Chí Minh mà cũng có người muốn lật lại, thế này thành cái gì rồi? Đừng nói là vụ án nghi vấn Từ Bang Trình trốn thoát chưa xong, chẳng lẽ ngay cả việc hắn tiêu hủy chứng cứ cũng muốn thổi bay đi hết sao? Vả lại hắn trong thời gian động đất còn có tội mới xúi giục phạm nhân vượt ngục, lại nên nói thế nào đây?"

Đối với sự thất bại của vụ án 311, tổ điều tra Bộ Công an rầm rộ kéo đến, rồi kết thúc không kèn không trống mà đi, Mã Thụ Phong từ lâu đã có ý định điều tra lại, chỉ vì luôn bận rộn đại sự, nhất thời chưa thể quan tâm đến chỗ này; đối với vụ án Chu Chí Minh tiêu hủy chứng cứ, anh ngược lại không có cách giải thích mới nào. Chuyện những năm nay, thật giả lẫn lộn, lộn xộn tưng bừng, không có tài liệu tay thứ nhất thì anh hoàn toàn không bày tỏ thái độ. Hơn nữa thành phố sau đó đối với công tác phúc thẩm lật lại án oan lại phân công mới, cục công an chỉ làm tội phạm chưa xét xử, tội phạm đã kết án đưa vào cải tạo lao động thảy đều thuộc về hệ thống kiểm sát và tòa án phân định, anh liền gác chuyện này sang một bên. Lần này trên đường trở về Tự Tân Hà anh vẫn còn đang nghĩ, không biết cái tên Chu Chí Minh này có còn ở nơi này nữa không.

Từ lâu đã muốn trở về Tự Tân Hà xem thử, nhưng kể từ khi anh chính thức được bổ nhiệm làm Ủy viên Thường vụ Thành ủy, Phó thị trưởng kiêm Cục trưởng Cục Công an, thì muốn trốn khỏi phòng làm việc của mình là tuyệt đối không có khả năng. Cho đến tận bây giờ, Cam Hướng Tiền bị cách chức điều tra, tình hình trong cục hoàn toàn sáng tỏ, ban bệ các phòng nghiệp vụ cũng cơ bản được trang bị đầy đủ, mọi thứ đều hướng về phương hướng tốt đẹp mà khởi bước, nguyện vọng này của anh mới xem như được thực hiện. Tối ngày hôm qua sau khi tan làm, anh chỉ tùy thân mang theo một thư ký, tinh giản gọn nhẹ, một chiếc xe đơn độc, thẳng tiến Tự Tân Hà.

Dọc đường xóc nảy, mười hai giờ đêm thì đến bộ phận nông trường. Không biết là ai đã gọi điện đến đây trước, giám đốc nông trường, phó giám đốc nông trường, xếp hàng bảy tám người, nghênh đón đúng thủ tục, tiền hô hậu ủng đưa anh vào tòa nhà nhỏ của nhà khách. Điều này khiến anh vô cùng cụt hứng, cảm giác thân thiết ôn lại chốn cũ vốn dĩ đang mong đợi trải nghiệm, đều bị những lễ tiết rườm rà quan trường này nhấn chìm mất sạch, đáng tiếc.

Sáng sớm ngày hôm nay, anh không đợi có ai đến bái kiến liền rời khỏi nhà khách, đi thẳng đến phòng làm việc của giám đốc nông trường. Giám đốc nông trường cũng là một lão già vừa mới phục chức cách đây không lâu, vừa gặp mặt liền kêu ca — cục cải tạo lao động chậm chạp không phái chính ủy mới cho nông trường, khiến cho hiện tại sản xuất, quản giáo, hạ tầng sau thảm họa động đất, còn có phong trào vạch trần phơi bày phê phán, sắp xếp ban bệ các phân trường, thực hiện chính sách cải tạo của Đảng, lật lại án oan sai, lại còn đời sống, chuyện ăn mặc ở ngủ của hơn một vạn cán bộ, công nhân viên, người nhà và phạm nhân trong toàn nông trường, việc gì cũng cần cái người làm giám đốc nông trường này phải tự mình chủ trì, chịu không nổi! Mã Thụ Phong nghe vậy, cũng chỉ có thể thở dài trong lòng, "Anh bảo tôi phải làm sao bây giờ?" Anh nói: "Tranh thủ tìm người trẻ tuổi, nối tiếp ban!"

Đây thực sự là một việc gấp, ban bệ Thường vụ cục gần như sắp thành viện dưỡng lão rồi; đám cán bộ bên dưới này cũng là lớp lang gối tiếp nhau không kịp. Tìm loại người nào đến tiếp quản, loại người nào mới được coi là nhân viên công an đạt tiêu chuẩn, đây là vấn đề gần đây anh luôn trăn trở trong lòng. Trên đầu mọc sừng, trên mình mọc gai thì đương nhiên không được, ba phải vâng dạ, khó được hồ đồ cũng đồng thời không được, nhất định phải là loại người trẻ tuổi có tinh thần trách nhiệm đó đến tiếp quản sự nghiệp công an, phải là người có tinh thần trách nhiệm thực sự! Những năm nay tinh thần trách nhiệm của nhân viên công an do "Bè lũ bốn tên" gây ra đã đi đâu mất rồi? Giống như vụ án 311 vốn dĩ không hề phức tạp đó, tại sao lại bị một kẻ ngoại đạo cộng với cực tả như Cam Hướng Tiền làm cho hỏng bét tơi bời? Những kẻ làm trưởng phòng, làm trưởng khoa, làm trinh sát viên các người không phải là người ngoại đạo, tại sao không dám kiên trì nguyên tắc, dựa vào lý lẽ để can gián chứ?

Hễ nghĩ đến những điều này, trong lòng Mã Thụ Phong liền cảm thấy nặng trĩu, lời nói tự nhiên cũng ít đi. Giám đốc nông trường nói với anh, buổi sáng nhà máy sửa chữa máy móc sẽ mở đại hội tuyên dương lao động tiên tiến, ước chừng rất náo nhiệt, đề nghị anh đi xem thử, anh đồng ý.

Đang định ra cửa, trưởng khoa quản giáo đến, nhìn thấy anh, vô cùng cung kính đứng buông thõng tay nói: "Ồ, là Cục trưởng Mã, anh đến từ bao giờ thế?"

"Hôm qua mới tới. Anh tìm tôi?"

"Không, tôi tìm giám đốc nông trường. Bộ phận chính pháp thành ủy lúc nãy có gọi một cú điện thoại đường dài, hỏi tình hình về vụ án phạm nhân xưởng gạch mưu đồ vượt ngục."

Giám đốc nông trường vung tay một cái, nói: "Các anh ai làm việc nấy, đừng có việc gì cũng tìm tôi."

"Họ nói trong điện thoại, là lãnh đạo bộ phận chính pháp muốn hỏi, yêu cầu chúng ta nhanh chóng báo cáo một phần tài liệu lên bộ phận chính pháp. Lại còn nói, nếu vấn đề Chu Chí Minh xúi giục phạm nhân làm ầm lên là sự thật, thì cũng phải nhanh chóng báo cáo ý kiến xử lý đến viện kiểm sát, lại còn bảo chúng ta trước tiên đề xuất một ý kiến tăng thêm hình phạt để tòa án tham khảo."

Dù sao cũng là lãnh đạo bộ phận chính pháp tự mình thăm hỏi, giám đốc nông trường không thể không coi trọng cho đành, "Bên dưới chẳng phải đã báo cáo tài liệu rồi sao, có thực sự không?"

"Tôi thấy không có vấn đề gì, Thường Tùng Minh văn thư xưởng gạch của khoa chúng ta vốn dĩ chính là người rõ nhất toàn bộ đầu đuôi sự việc này, trong tài liệu còn có một bản chứng minh của cậu ta nữa. Còn về khẩu cung của bản thân Chu Chí Minh... Lãnh đạo xưởng gạch là từng nói chuyện với hắn ta rồi, thái độ của hắn ta cực kỳ tồi tệ. Theo phản ánh của lão Vu xưởng gạch, người này kể từ khi vào tù, tâm trạng chống lại cải tạo rất lớn, vẫn luôn không nhận tội. Dù sao khẩu cung là vua của các chứng cứ đi nữa, nhưng hắn ta khăng khăng không chịu nhận chẳng lẽ không xử lý nữa sao?"

Giám đốc nông trường chưa kịp đáp lời, Mã Thụ Phong xen vào hỏi: "Là Chu Chí Minh ở xưởng gạch đó sao?"

"Chính là hắn." Trưởng khoa quản giáo quay mặt sang, "Đúng rồi, Cục trưởng Mã biết người này, năm 76 Bộ Công an còn cử người đến điều tra chuyện của hắn mà."

Mã Thụ Phong lấy làm lạ, "Chuyện trong thời gian động đất, sao lại kéo dài đến tận bây giờ mới tăng hình phạt?"

Trưởng khoa quản giáo giải thích nói: "Bởi vì chuyện đó xuất hiện không bao lâu, thì bắt kịp lúc Chủ tịch qua đời, rồi lại là tiêu diệt 'Bè lũ bốn tên', cho nên vẫn luôn không rảnh tay để làm."

Mã Thụ Phong cau mày, nói: "Gần hai năm rồi, nói không chừng tư tưởng của phạm nhân đã có sự thay đổi lớn. Lúc có lỗi thì không kịp thời tăng hình phạt, đợi đến khi hắn thay đổi tốt lên rồi, lại đi bổ sung tính sổ nợ cũ, điều này đối với công tác cải tạo là rất bất lợi, sau này không thể lôi thôi thế này nữa."

p>"Đúng vậy đúng vậy, chúng tôi chuẩn bị trong hội nghị công tác quản giáo sau này sẽ chuyên môn nghiên cứu một chút. Không chỉ ảnh hưởng đến tâm trạng cải tạo của phạm nhân đâu nha, có đôi khi đến cả thời hiệu truy cứu do pháp luật quy định cũng bị lỡ dở luôn. Vậy, anh thấy vụ án này còn báo cáo nữa không?" Trưởng khoa quản giáo cẩn thận hỏi một câu.

"Tình hình đã điều tra xác thực thì đương nhiên phải báo cáo, nhưng đừng đưa ra ý kiến tham khảo gì cả, nên tăng hình phạt bao nhiêu năm, do tòa án đi phán quyết."

Trưởng khoa quản giáo vâng vâng dạ dạ rời đi. Anh và giám đốc nông trường đi một chiếc xe ô tô do Mỹ sản xuất đến nhà máy sửa chữa máy móc. Loại ô tô kiểu cũ này từ lâu đã tuyệt tích trên các đường phố của thành phố Nam Châu, lúc chạy vừa gầm vừa thở hổn hển, rất vất vả. Nhân cơ hội cùng xe trên đường, giám đốc nông trường lải nhải không ngừng kể với anh về những chuyện trong nông trường, nhưng anh lúc này lại không có chút tâm trí nào để nghe, cứ hướng thẳng ánh mắt ra ngoài xe.

Xe thì đã già khú đế, đường nhựa thì lại mới được trải; bên đường trồng rất nhiều cây con, thân cây gầy guộc được quấn bằng dây cỏ, càng mang đến cho người ta một cảm giác yếu ớt không chịu nổi rét. Xe cũ, đường mới, cây con, thật sự, mùa đông năm nay lạnh một cách kỳ lạ, cây con rất có thể sẽ bị đông hỏng mất. Mã Thụ Phong nghĩ ngợi, không kìm được ngắt lời bài diễn thuyết dài dòng của vị giám đốc nông trường bên cạnh, hỏi:

"Anh từng gặp Chu Chí Minh chưa?"

"Ai cơ?" Có lẽ câu hỏi của anh lạc đề mười vạn tám nghìn dặm, giám đốc nông trường ngẩn người ra một lúc, nửa ngày mới nói: "À, từng nghe nói qua. Đúng rồi, năm ngoái nông trường thống nhất điều chỉnh một loạt phạm nhân, Chu Chí Minh vừa khéo được điều đến nhà máy sửa chữa máy móc rồi, nếu anh có hứng thú, hôm nay có thể gọi hắn đến."

"À." Anh ừ một tiếng không rõ ý gì.

Nhà máy sửa chữa máy móc cách bộ phận nông trường chẳng quá mười dặm đường, chốc lát là đến. Bởi vì là lần đầu tiên bình chọn lao động tiên tiến và nhà sản xuất tiên tiến sau khi tiêu diệt "Bè lũ bốn tên", mọi người đều có tâm lý tươi mới, cho nên đại hội tuyên dương quả thực mở rất náo nhiệt, lãnh đạo phát biểu, đại diện phát biểu, đeo cờ đỏ quàng khăn đỏ phát thưởng, cuối cùng còn biểu diễn tiết mục. Sự xuất hiện bất ngờ của Mã Thụ Phong, lại càng mang đến một bầu không khí gần như đón lễ hội.

Tan hội, giám đốc và giáo đạo viên nhà máy sửa chữa máy móc mời họ vào một phòng làm việc ở ban quản lý nhà máy ngồi xuống. Mặc dù là căn nhà dã chiến mới được xây dựng sau trận động đất, nhưng trong phòng vừa sạch sẽ vừa ấm áp, một chiếc ấm nước màu xanh đậm đặt trên bếp lò, phì phì phun hơi trắng, vô cùng êm tai. Anh trước tiên hỏi tình hình sản xuất trong nhà máy, tiếp theo đó, chủ đề liền chuyển sang công tác quản giáo.

"Tư tưởng của phạm nhân gần đây còn ổn định không?"

"Vẫn ổn ạ." Giáo đạo viên và giám đốc liếc nhìn nhau một cái, nói: "Mấy hôm trước vừa mở hội động viên huấn luyện mùa xuân, sau khi quay về các phạm nhân đều biểu thái tại hội nghị tổ tiểu ban, tâm trạng tổng thể vẫn khá ổn. Hai ngày nay ngoài Chu Chí Minh ở xưởng sửa chữa ra, không xảy ra hiện tượng không phục tùng quản lý nào."

Lại là Chu Chí Minh! Mã Thụ Phong ngược lại thực sự có hứng thú, hỏi: "Tại sao Chu Chí Minh lại không phục tùng quản lý?"

"Ai mà biết được, có lẽ bởi vì không chịu làm việc, tôi nghe phó giáo đạo viên Lý nói thế. Phạm nhân này là năm ngoái mới từ xưởng gạch điều chỉnh đến, ở xưởng gạch là phần tử chóp bu chống lại cải tạo số một." Giáo đạo viên nói, trên mặt hơi lộ ra vẻ đắc ý, "Kết quả đến chỗ chúng ta thì vẫn luôn thể hiện tốt, gần đây còn được bầu làm cờ thi đua cải tạo của xưởng sửa chữa. Không biết hôm qua thế nào lại cãi nhau với phó giáo đạo viên Lý rồi."

Giám đốc nông trường xem vào nói: "Phạm nhân mà, tư tưởng được phép có sự lặp đi lặp lại."

Mã Thụ Phong xem đồng hồ, vẫn còn sớm, bấy giờ nói: "Các anh dẫn Chu Chí Minh tới đây, tôi nói chuyện với hắn. Dẫn đội trưởng của hắn đến trước cũng được."

Chẳng mấy chốc, giáo đạo viên dẫn một cán bộ quay lại, bước vào phòng giới thiệu với anh. Người này tên là Đinh Quảng Kiệt, trước đây cũng làm đội trưởng ở xưởng gạch, năm ngoái dẫn theo mười mấy phạm nhân của xưởng gạch cùng điều sang.

Đinh Quảng Kiệt vô cùng câu nệ ngồi xuống, Mã Thụ Phong trước tiên hỏi dăm ba câu không đầu không cuối: "Biểu hiện của Chu Chí Minh ở đội hiện tại thế nào?"

Đinh Quảng Kiệt gật đầu một cái, "Rất tốt."

Giáo đạo viên hỏi: "Hôm kia chẳng phải đã cãi nhau với phó giáo đạo viên Lý rồi sao, rốt cuộc là vì sao? Tôi thấy lão Lý tức giận không nhẹ."

p>"Chỉ vì căn nhà dã chiến mới dựng kia, hôm kia trát tường xong trời vừa tối, vữa hồ cũng dùng hết rồi, nhưng gia thuộc của phó giáo đạo viên Lý ở căn nhà lớn trong nhà khách đã ở được gần một tuần rồi, muốn sớm thu vén xong căn phòng này để dọn vào ở, cho nên liền bảo Chu Chí Minh trộn thêm ít vữa xây cái lò trong nhà lên. Chu Chí Minh ban đầu cũng không nói không làm, đất cũng quây lại rồi, nước cũng múc rồi, sau đó phó giáo đạo viên Lý có hai câu nói hắn ta nghe không lọt tai."

"Lời gì thế?" Mã Thụ Phong nói.

"Phó giáo đạo viên Lý nói: 'Loại người như các anh, chính là thiếu lao động nên mới nuôi dưỡng ra tư tưởng bóc lột xa hoa lười biếng, bước lên con đường phạm tội, bây giờ cho các anh làm nhiều thêm một chút, cũng là để cho các anh tẩy độc nhiều hơn, chuộc tội nhiều hơn.' Lời này nghe có vẻ khó nghe thật, nhưng cũng có gì không đúng đâu. Hướng vào đấy, tiểu tử nhà hắn dở chứng lên ném cuốc không làm nữa."

Giám đốc nhà máy sửa chữa xen vào một câu, "Người này tôi không quen, nhưng tôi thấy hắn làm việc cũng tạm được, trong danh sách biểu dương phạm nhân mấy lần của xưởng sửa chữa đều có hắn. Đại khái chính là tính khí lớn."

Đinh Quảng Kiệt nói: "Tính khí cũng không phải lớn, người này thực ra nói ra thì vẫn là một tính cách yếu đuối, lá gan cũng không lớn, làm việc cũng chịu bỏ sức, lầm lì mà lại còn rất ham học hỏi. Chỉ có một điểm, anh không thể cứ nhắc mãi chuyện hắn phạm tội hay không, anh hễ nhắc đến, là hắn cãi lại ngay, làm phạm nhân rồi mà vẫn còn lòng tự trọng lớn thế này, tôi thật sự là lần đầu tiên nhìn thấy."

Giám đốc nông trường gật đầu nói: "Nói đi nói lại, mấu chốt là vấn đề thái độ nhận tội phục án chưa được đoan chính, đợt huấn luyện mùa xuân này, các anh ở xưởng có thể tập trung giúp hắn giải quyết vấn đề này."

Mã Thụ Phong lại trầm ngâm một lúc, ngước mắt nói: "Câu nói kia của phó giáo đạo viên Lý ấy mà, ngược lại cũng có thể không nói, ngôn ngữ kích thích đối với việc chuyển biến tư tưởng của phạm nhân chưa chắc đã có điều tốt đẹp gì." Anh dừng lại một chút, lại hỏi Đinh Quảng Kiệt: "Hắn đối với chuyện bản thân xúi giục phạm nhân bạo động ở xưởng gạch, không có chút ý nghĩ lo lắng sẽ tăng hình phạt nào sao?"

"À, chuyện đó á," Đinh Quảng Kiệt ngược lại hỏi vặn lại: "Sao cơ, điều tra rõ là hắn rồi à? Lúc đó chuyện này cứ để lửng lơ như thế, bây giờ điều tra ra kết quả rồi à?"

"Cũng không cần điều tra thế nào đâu, văn thư xưởng gạch lúc đó tận mắt nhìn thấy hắn đang xúi giục phạm nhân xông ra ngoài cơ mà."

"Ý anh là Thường Tùng Minh à?" Đinh Quảng Kiệt cau mày, "Cậu ta nhìn thấy thế nào? Cậu ta chỉ nghe tiếng động không đúng là chạy về rồi, chuyện này sau đó mấy đội trưởng chúng ta còn bàn tán về cậu ta đấy. Là cậu ta tự mình nói là nhìn thấy à?"

"Cậu ta viết tài liệu chính thức."

"Vậy là cậu ta nói nhảm!"

"Sao anh biết cậu ta không nhìn thấy chứ?" Trong lòng Mã Thụ Phong động đậy, hoài nghi hỏi.

Giám đốc nông trường gật đầu nói: "Nói thế cũng phải."

Mã Thụ Phong cười một tiếng, "Anh nói nửa ngày, thực ra hoàn toàn không trả lời được câu hỏi của tôi, tôi là hỏi anh làm thế nào có thể khẳng định Thường Tùng Minh không nhìn thấy tình hình trong khu giam giữ cơ mà."

"Chắc chắn chắc chắn," Đinh Quảng Kiệt vươn cổ nói, "Từ cái lán chống động đất của ban quản lý nhà máy đến khu giam giữ ít nhất phải đi bốn phút, Thường Tùng Minh vừa ra cửa đã quay đầu lại, có nói rộng rãi ra đi chăng nữa cũng nhiều nhất là hai phút, bức tường viện phía bên ban quản lý nhà máy lại không đổ, cậu ta nhìn về phía nào chứ? Hoàn toàn không nhìn thấy. Tránh mặt Tiểu Thường chúng ta cũng không tiện bàn tán lung tung về cậu ta, người này ấy à, viết một bản tài liệu gì đó thì khá nhanh, còn nói về cái gan này, thì thực sự nhỏ quá một chút, thế nhưng với tư cách là một cán bộ cải tạo lao động, rõ ràng nghe thấy bên trong ầm ĩ náo loạn muốn gây chuyện, không mau chóng vào để áp chế, trái lại còn chạy ngược về, sợ một mình đi vào sẽ bị phạm nhân bạo động đập chết bên trong, thế này thì có hơi... nói thế nào nhỉ?"

Mã Thụ Phong chìm đắm trong suy ngẫm, Đinh Quảng Kiệt sau đó lại nói những gì, anh không nghe rõ, cho đến khi Đinh Quảng Kiệt đi rồi, anh mới sầm mặt nói với mấy vị cán bộ nông trường trong phòng:

"Gọi Chu Chí Minh tới đây, tôi muốn nói chuyện riêng với hắn. Các anh có việc thì cứ bận việc của các anh, không cần phải ở đây tiếp đâu."

Giám đốc nông trường và hai vị lãnh đạo nhà máy sửa chữa nói muốn bàn chuyện tài chính, đi sang căn phòng bên cạnh rồi. Rất nhanh, Chu Chí Minh được đưa tới.

Có lẽ người khác sẽ cảm thấy kỳ lạ, đường đường là một phó thị trưởng kiêm cục trưởng cục công an trăm công nghé việc, sao lại có hứng thú và thời gian rảnh rỗi để quản chuyện của một phạm nhân bình thường chứ. Thực ra, anh vốn không muốn biết Chu Chí Minh đã cãi lại cán bộ thế nào, thậm chí cũng chẳng quan tâm đến nguyên nhân kết quả của vụ làm ầm ĩ náo loạn đó, những vấn đề này, các đồng chí bên dưới tự khắc sẽ làm rõ, đương nhiên không cần đến lượt anh làm thay chỗ khác. Điều anh thực sự có hứng thú, chính là cán bộ công an — phạm nhân, phần tử chóp bu chống lại cải tạo — cờ thi đua cải tạo, một nhân vật thăng trầm lớn như vậy, có lẽ lịch sử của hắn có thể mang lại cho người ta một thứ khải thị nào đó, một thứ kinh nghiệm nào đó chăng, trong lòng Mã Thụ Phong thầm nghĩ như vậy.

Phạm nhân vẫn là cái gương mặt non nớt chưa rũ hết vẻ trẻ con đó, béo hơn lần trước một chút, khí sắc cũng không tệ. Lúc bước vào cửa hầu như không phát ra một chút tiếng động nào, đi vào xong liền yên tĩnh dựa vào bức tường cạnh cửa. Mã Thụ Phong nói một câu:

"Cậu ngồi đi."

Tiểu tử gập hai chân lại, thân hình trượt theo bức tường, mông thịch một tiếng ngồi bệt xuống đất.

Anh kinh ngạc ngẩn người ra, chỉ vào chiếc ghế dựa trước bàn, nói: "Ngồi ra đây."

Phạm nhân chần chừ một chút, đứng dậy, ngồi xuống ghế dựa.

p>"Cán bộ bình thường tìm cậu nói chuyện, cậu cũng ngồi dưới đất à?"

"Không, bảo ngồi xổm cơ."

Người thanh niên mặc một chiếc áo bông màu đen rộng quá cỡ, ngang thắt lưng còn buồn cười thắt một sợi dây thừng thô, trông quê mùa và sồ sề. Mã Thụ Phong đánh giá hắn, giọng điệu tùy tiện hỏi: "Chiếc áo bông này là ngoại cỡ phải không?"

"Vâng." Phạm nhân vẫn cúi gằm đầu, cổ họng ùng ục một tiếng.

Mã Thụ Phong chọn chuyện gần đây nhất để hỏi: "Mấy hôm trước, sao lại cãi lại cán bộ?"

"Vì xây lò." Phạm nhân vẫn nói ngắn gọn.

"Cậu coi như không trả lời câu hỏi của tôi, tôi là hỏi sao lại cãi lại cán bộ?"

"Vì tôi không xây." Câu trả lời vẫn cứ ngắn gọn.

"Tại sao không xây? Bắt cậu lao động là hại cậu à?"

Phạm nhân không nói năng gì.

"Tôi hỏi cậu, đây là chỗ nào?"

"Nông trường cải tạo." Phạm nhân ùng ục một câu.

"Nông trường cải tạo là để làm gì?"

"Cải tạo tội phạm."

"Con đường để cải tạo tội phạm là gì?"

Phạm nhân lại không nói nữa.

Làm thẩm vấn, Mã Thụ Phong đương nhiên là vô cùng quen thuộc. Giống như kiểu đặt câu hỏi theo lối logic vừa rồi, chính là một phương pháp nhằm mục đích để phạm nhân tự vả vào mặt mình. Rõ ràng, phạm nhân đã phát hiện ra dụng ý của anh, chớp chớp mắt không đáp lời. Anh cười cười, đưa kết luận ra.

"Chính là lao động mà. Lao động là con đường duy nhất để cải tạo tư tưởng bóc lột của tội phạm, chỉ có thông qua lao động, tội phạm mới có thể khiến bản thân trở thành một người mới tự lực cánh sinh. Đương nhiên, còn phải tiến hành giáo dục tư tưởng. Cho nên, cán bộ bảo cậu tăng ca xây lò, những lời giáo dục cậu đó, nguyên tắc là đúng, cậu cãi lại là không hợp lý cho lắm, cậu nói có đúng không?"

Anh vốn tưởng rằng dưới những đạo lý này, phạm nhân nhất định sẽ cứng họng không nói nên lời, không ngờ hắn ta lại há miệng phản bác lại.

"Theo lời anh nói, chỉ cần tham gia lao động là có thể cải tà quy chính rồi sao? Thế tại sao có một số phạm nhân, ví dụ như kiểu Điền Bảo Thiện ở xưởng gạch ấy, ngồi tù hai ba chục năm, làm việc hai ba chục năm, đến bây giờ vẫn là một tên khốn nạn? Theo lời của giáo đạo viên Lý, hình như phạm tội chính là thiếu lao động, những phạm nhân đến từ nông thôn đó vốn dĩ đã là nhân dân lao động, ở nhà ngày nào cũng làm việc, tại sao còn phải xa hoa lười biếng đi trộm cắp cướp giật chứ?"

Mã Thụ Phong há hốc miệng, nhất thời nghẹn lời, anh đánh giá biểu cảm nghiêm túc đó của phạm nhân, hỏi vặn lại: "Cậu là cảm thấy lao động hay không lao động đều thế cả, cho nên mới không xây lò à?"

"Không," tiểu tử cúi gầm đầu xuống, "Tôi cảm thấy tôi không cần thiết phải dùng việc làm việc để chuộc tội."

Giọng điệu của Mã Thụ Phong trở nên nghiêm túc bất thường, rành mạch từng chữ nói: "Cậu làm việc không phải là để chuộc tội, bất luận là cậu hay những phạm nhân khác, làm việc là để khiến các cậu trở thành một người lao động. Các cậu nên tự lực cánh sinh giống như tất cả các công dân có năng lực lao động trong xã hội, mà không phải dựa vào người khác nuôi sống, mỗi một người chúng ta, bao gồm cả cậu, và bao gồm cả tôi, đều có nghĩa vụ tạo ra tài sản cho tổ quốc xã hội chủ nghĩa, chẳng lẽ điều này cũng không đúng sao?"

Tiểu tử ngẩn người một hồi lâu, đầu gật một cái, nói: "Nếu anh đã giảng thế, thì bảo tôi làm bao nhiêu việc tôi cũng đồng ý."

"Cậu vào đây bao lâu rồi?"

"Gần hai năm rồi."

"Thời gian cũng không ngắn đâu, sao đến bây giờ vẫn chưa đoan chính thái độ nhận tội vậy?"

Phạm nhân tránh né ánh mắt nhìn chăm chú của anh, cúi đầu không nói.

"Tôi thấy đầu óc cậu khá linh hoạt đấy chứ, trước đây ở Cục Công an cũng làm mấy năm, chẳng lẽ không biết tiêu hủy chứng cứ, bao che kẻ xấu là hành vi phạm tội sao?"

Phạm nhân không phục ngước mắt lên, "Bây giờ anh vẫn cho rằng những người truy điệu Thủ tướng Chu là người xấu à?"

Mã Thụ Phong bỗng chốc ngẩn người ra, "Cậu là vì sự kiện quảng trường mà bị bắt vào đây à?"

"Vâng, tôi cảm thấy là thế."

"'Cậu cảm thấy là thế' có nghĩa là gì?"

"Tôi bị phán tội hình sự, nhưng thực tế thì cũng là một chuyện với sự kiện quảng trường."

Vẻ mặt Mã Thụ Phong nhanh chóng lạnh tanh xuống. Chuyện không có tài liệu tay thứ nhất, anh tuyệt đối không bao giờ hấp tấp lộ ra một chút biểu cảm có tính hướng nào, chỉ lạnh lùng hỏi: "Đã không thừa nhận bản thân có tội, tại sao trong thời gian động đất còn xúi giục phạm nhân náo loạn?"

"Trong thời gian động đất?" Người thanh niên kinh ngạc trừng tròng mắt to, "Ai nói thế! Lần đó là bọn Điền Bảo Thiện muốn chạy, sao lại là tôi xúi giục náo loạn?"

"Điền Bảo Thiện là người thế nào?"

"Tạp vụ của xưởng gạch."

"Cậu nói tỉ mỉ xem nào."

"Lúc đó chẳng phải thường xuyên có tiểu chấn động sao," đôi mắt tròn xoe của tiểu tử trừng rất nghiêm túc, nói: "Trong đám phạm nhân không biết từ đâu truyền ra một lời đồn, nói rằng chỗ Tự Tân Hà này sắp xảy ra động đất kiểu lún lục địa, chẳng mấy chốc sẽ là biển mênh mông, lại còn nói năm trăm dặm Điền Trì chính là xuất hiện chớp nhoáng như thế, dù sao thì cũng có căn cứ đàng hoàng. Phạm nhân kém hiểu biết, lại thêm cả đời chưa từng trải qua trận động đất lớn thế này, đều có hơi sợ động đất rồi, cho nên nói cái gì cũng tin, khiến cho lòng người hoang mang, Điền Bảo Thiện là kẻ sợ nhất. Hôm đó đa số mọi người đều đến lò gạch rồi, ở nhà chỉ giữ lại một tổ chúng ta, bên cạnh lại không có cán bộ, hắn ta nói bây giờ không chạy thì không chạy được nữa, qua thôn này không còn tiệm này, trốn ra ngoài giữ tính mạng mới là thật. Bọn họ mỗi người vác một cái cuốc sắt lớn chạy về phía bức tường vỡ, tôi chặn bọn họ lại, bọn họ liền nói muốn chém tôi, tôi cũng không sợ bọn họ, trong tay tôi cũng có cuốc sắt, tôi cũng không giảng đạo lý lớn với bọn họ, chỉ nói chuyện thực tế. Tôi nói các cậu không cần mạng nữa à, bây giờ là cứu trợ kháng chiến động đất, thời kỳ vô cùng đặc biệt, lúc này quậy phá thì có kết cục tốt đẹp gì, hắn Điền Bảo Thiện ngồi tù hơn hai mươi năm rồi, chán ngấy rồi, muốn ra ngoài hít thở không khí tươi mới, hắn vốn dĩ là một án chung thân, bắt về cũng không phán tội chết được, các cậu tội gì phải bồi theo, vả lại xung quanh toàn là bộ đội cảnh vệ, các cậu trốn đi đâu được? Nước năm trăm dặm Điền Trì đó thực sự là phun trào chớp nhoáng đấy, các cậu dù có trốn một tuần chẳng phải vẫn bị nhấn chìm ở trong đó như thường. Tôi vừa nói thế, các phạm nhân khác liền đều do dự, một mình Điền Bảo Thiện còn xông vào tôi la hét lung tung, tôi cũng hét lại hắn, giọng tôi to hơn hắn, tôi nói Điền Bảo Thiện mày dám chạy tao dám chém mày! Dù sao thì tôi nằm ngang lớn hơn hắn, đứng thẳng cao hơn hắn, hắn không sợ hãi cũng không được, sau đó các cán bộ xông vào, bảo chúng ta đều về lán..."

Mã Thụ Phong ngắt lời hắn, "Những tình hình này sau đó cậu không nói với cán bộ à?"

"Giáo đạo viên Vu tìm tôi nói chuyện một lần, khăng khăng nói là tôi muốn xúi giục phạm nhân vượt ngục, nói ở bên ngoài sân đã nghe thấy tôi la hét dữ dội lắm rồi, không cho tôi nói chuyện, lại còn muốn nhốt phòng phản tỉnh, thực ra phòng phản tỉnh sập rồi, lán chống động đất lại không nỡ cho tôi ở phòng đơn. Sau đó tôi tự mình viết một phần tài liệu về đầu đuôi lúc đó..."

p>"Lúc đó cậu đã viết tài liệu rồi à?" Trong lòng Mã Thụ Phong nảy lên một cái, "Giao cho ai thế?"

"Liền giao cho giáo đạo viên, sau đó chính là Chủ tịch Mao qua đời, rồi là tiêu diệt 'Bè lũ bốn tên', sau đó nữa thì tôi được điều đến nhà máy sửa chữa máy móc rồi, chuyện này cứ gác lại. Sớm hơn nữa tôi còn viết một phần tài liệu, Điền Bảo Thiện thiết lập công đường riêng trong phòng giam, trói phế một cánh tay của một phạm nhân, người này bây giờ cũng ở nhà máy sửa chữa máy móc, tài liệu lúc đó cũng giao cho giáo đạo viên rồi." Tiểu tử dừng lại một chút, giống như đã đoán trước được từ lâu vậy, nói tiếp: "Tôi chính là biết hắn sẽ không chuyển lên trên cho tôi đâu, nhưng tôi trước đây cũng làm công an mà, trong nhà tù của chúng ta lại còn có hiện tượng hắc ám thế này, tôi chính là nhìn không nổi, cho dù tôi có là một phạm nhân đi chăng nữa, thì cũng nên phản ánh những chuyện này cho cán bộ chứ."

Lồng ngực Mã Thụ Phong nóng lên, anh không kìm được muốn đi nắm lấy tay đối phương, Chu Chí Minh là một phạm nhân, một nhân viên công an đã trở thành phạm nhân vậy mà vẫn duy trì tinh thần trách nhiệm thế này!...... Không không, không có tài liệu tay thứ nhất thì đừng bày tỏ thái độ, có lẽ mọi thứ đều không phải là sự thật... À! Cho dù chỉ có một chút là sự thật, đối với một phạm nhân mà nói, cũng là quý giá.

Giám đốc nông trường đẩy cửa bước vào, Mã Thụ Phong bảo phạm nhân đi ra. Phạm nhân trẻ tuổi lúc đi đến cửa, lại quay đầu nhìn anh một cái, đó là một cái ánh mắt lấp lánh ánh sáng. Mã Thụ Phong không kìm nén được sự kích động, phóng to giọng nói bảo:

"Cậu yên tâm đi, mọi chuyện sẽ được điều tra rõ ràng!"

Đúng vậy, anh quả thực không thể bình tĩnh nổi, Chu Chí Minh chẳng lẽ đã ngồi tù oan uổng ư? Không, nếu là vậy, sao hắn vẫn luôn không khiếu nại?

Đợi phạm nhân đi ra ngoài, giám đốc nông trường mới cười hỏi: "Có phải rất gai góc không?" Thấy Mã Thụ Phong đứng dậy mặc đại y, vội vàng nói thêm: "Tôi đã bảo bọn họ chốc nữa đưa cơm đến tận đây cho chúng ta rồi, ở đây ấm áp."

Thế nhưng Mã Thụ Phong vẫn cài khuy áo đại y lên, giọng điệu kiên quyết nói: "Anh mau chóng gọi điện cho khoa quản giáo bộ phận nông trường, bảo trưởng khoa của bọn họ tan làm thì đừng đi vội, bảo cả cái cậu Thường Tùng Minh đó cũng đừng đi, chúng ta quay về ngay!"

Kéo cửa phòng ra, cơn gió mạnh mùa xuân đâm mạnh một cái vào trước ngực anh, anh quay người lại, lại nói: "Ngoài ra, sau này cán bộ và phạm nhân chúng ta nói chuyện, cho hắn một chiếc ghế đục, đừng bắt bọn họ ngồi xổm nữa, nhân cách bình đẳng như nhau!"

Tiếng còi thức dậy từ không trung giáng mạnh xuống, dường như đột ngột và sắc bén hơn những ngày thường. Chu Chí Minh giật mình bò dậy, ý thức vừa mới tỉnh giấc bị một đợt nhịp tim dồn dập đập thình thịch. Vào tù gần hai năm rồi, hắn vẫn luôn không thể quen nổi thứ tiếng còi ngắn ngủi sắc bén kéo người ta ra khỏi giấc mơ này. Tiếng còi đã dừng lại, khắp phòng vang lên tiếng mặc quần áo gấp chăn màn bận rộn hỗn loạn, hắn cũng bay nhanh mặc quần áo lung tung lên, lại quỳ trên giường sắp xếp gối và chăn ổn thỏa, khi tay với đến dưới gối, hắn vô tình chạm vào mấy cuốn sách đã bị mài mềm viền, trong lòng bỗng chốc bị một thứ quyến luyến không tên chiếm giữ.

Hầy, cậu ta đi rồi. Chủ nhân khác của mấy cuốn sách này là Đỗ Vệ Đông ngày hôm qua đã mãn hạn tù về Nam Châu rồi.

Kể từ lần bị trói gây thương tích đó, Đỗ Vệ Đông đã nằm viện hơn năm tháng, xương cánh tay phải của cậu ta bị trật khớp, một phần cơ bắp hoại tử teo lại, một cánh tay cường tráng teo lại thành một cọng rơm gai, cho đến khi xuất viện rồi mới dần dần sinh ra thịt mới. Lúc bọn họ chuyển điều đến nhà máy sửa chữa máy móc, vừa khéo lại được phân vào cùng một tổ, ở chung một phòng giam, cùng làm việc ở phân xưởng hai. Phân xưởng hai chủ yếu là làm việc vặt sửa chữa, Đỗ Vệ Đông được phân vào tổ mộc, còn hắn thì sao, bởi vì trước đây từng học lái xe ở phòng, mặc dù đến cả "bằng lái" cũng không có, nhưng đối với kiến thức về nguyên lý cấu tạo ô tô thì có cơ sở một chút, cho nên liền được phân vào tổ sửa chữa ô tô.

Đỗ Vệ Đông kể từ sau khi xuất viện liền vô cùng thân thiết với hắn, liều mạng biểu hiện sự ân cần và phục tùng trước mặt hắn, để bày tỏ sự biết ơn đối với hắn. Đặc biệt là khoảng thời gian vừa mới xuất viện lúc đó, đến cả ăn cơm cũng thay đổi hoàn toàn thói quen ăn ngấu nghiến trước đây, cố ý nhai kỹ nuốt chậm, vì để đợi hắn ăn xong trước, tiện đem nửa cái bánh ngô mà bản thân giả vờ ăn không hết bẻ ra đưa cho hắn. Đối với loại tâm cơ nghiêm túc mà lại vụng về như Đỗ Vệ Đông này, hắn đều nhìn thấu suốt, nhưng cũng không vạch trần, tránh để cậu ta lúng túng. Cho đến sau này Đỗ Vệ Đông thậm chí còn đòi ngày nào cũng xách nước rửa mặt cho hắn, hắn liền không chịu nổi nữa, cười bảo cậu ta: "Cậu đừng xách nữa, tôi không phải là Điền Bảo Thiện đâu." Đỗ Vệ Đông làm ra vẻ mặt khinh thường, "Điền Bảo Thiện là thứ gì chứ, anh đừng nhắc đến hắn, cứ nhắc đến hắn là tôi lại thấy nghẹn, nếu tôi mà vẫn ở xưởng gạch thì cũng không hầu hạ hắn đâu."

Hắn cười cười, không tiếp lời cậu ta, bởi vì hắn luôn cảm thấy giữa bản thân và Đỗ Vệ Đông rất khó thiết lập thêm nhiều ngôn ngữ chung. Cậu ta là một tên trộm, hoàn toàn khác biệt với Biện Bình Giáp. Biện Bình Giáp không lâu sau khi "Bè lũ bốn tên" bị tiêu diệt thì được lật lại án oan ra tù, được đơn vị cũ của cậu ta — Bệnh viện số 2 thành phố cử người rước về vô cùng long trọng. Biện Bình Giáp vừa đi, hắn cảm thấy rất cô đơn, liền cũng thường xuyên tìm Đỗ Vệ Đông nói dăm ba câu chuyện phiếm để giết thời gian, nhưng thực sự giao tâm can gắn bó thân thiết với cậu ta, vẫn là sau cuộc trò chuyện khi bọn họ giúp việc ở nhà bếp.

Đó là một buổi sáng mùa đông năm ngoái có đầy đủ ánh nắng mặt trời, hai người bọn họ được phái đến hầm rau của nhà bếp để phơi rau. Hai người một trận làm hùng hục, chưa đầy hai tiếng đồng hồ liền dọn toàn bộ cải trắng trong hầm ra, tản phơi ở một bãi đất trống. Đỗ Vệ Đông quẹt mồ hôi, nói một câu: "Nghỉ chốc lát." liền nghiêng người nằm vật xuống một chiếc đệm rơm rách.

Hắn cũng tìm một chiếc giỏ rau trống, úp ngược lại ngồi lên trên. Hôm nay không có lấy một luồng gió, ánh mặt trời trên đỉnh đầu ấm áp chiếu khiến cho toàn thân người ta thoải mái dễ chịu, hắn liếc nhìn Đỗ Vệ Đông đang nằm lười biếng trên đệm rơm, tiện mồm hỏi: "Cánh tay của cậu còn đau không? Vừa mới khỏi thôi, làm việc đừng dùng sức quá."

Đỗ Vệ Đông suy tư nheo một nửa mắt nhìn ánh mặt trời, mơ hồ lắc đầu, một lát sau, đột nhiên chống nửa người dậy, nhìn hắn, sắc mặt hơi đỏ lên, ấp úng nói: "Em vẫn luôn muốn nói với anh đấy. Anh có biết không, hôm đó, hôm đó em chỉ muốn tự sát thôi."

"Hôm nào?" Hắn không ngờ Đỗ Vệ Đông lại lôi ra một chủ đề quái dị thế này.

"Chính là buổi sáng ngày em vào viện ấy, em thực sự không muốn sống nữa."

"Lúc đó cậu đau dữ dội lắm à?"

"Không," Đỗ Vệ Đông lắc đầu một cái, "Không liên quan gì đến đau cả."

"Vậy vì sao?"

"Bởi vì, anh, anh..." Cậu ta ngượng ngùng nửa ngày không nói nên câu.

"Vì tôi?"

"Anh mặc quần áo cho em, kéo quần cho em, còn lau đút mông cho em, đút cơm cho em, em..."

"Ha," hắn cười, "Cậu đến bây giờ vẫn còn ngượng à?"

"Không không," Đỗ Vệ Đông có chút sốt ruột, lắp bắp nói, "Em, em không phải ngượng, ý em là bản thân em, em không có mặt mũi, không phải là con người, em... Ở trước mặt anh em thực sự không phải là con người!"

Hắn ngơ ngác nhìn nét mặt chân thành của Đỗ Vệ Đông, nói: "Cậu đang nghĩ vẩn vơ cái gì thế?"

Đỗ Vệ Đông ngồi dậy, khuôn mặt càng thêm đỏ bừng: "Nói thật lòng với cậu nhé. Ở trong bệnh viện, tớ cứ nhớ cậu mãi, nằm mơ cũng thấy cậu, cậu đừng cười, thật đấy, cuộc đời tớ cha chết mẹ tái giá, chẳng có lấy một người thân, lúc đó tớ thật sự không nhịn được muốn gọi cậu một tiếng thân anh trai, tớ thật sự nghĩ như thế, biết là cậu không tin."

Hắn không khỏi mỉm cười: "Tớ còn kém cậu hai tuổi đấy. Gọi tớ là anh, chỉ vì để cậu mặc quần áo đút cơm cho thôi à?"

"Không, không chỉ vì chuyện này. Cậu vừa tới là tớ đã nhìn ra cậu không giống một giuộc với đám bọn tớ, trên người cậu có một cỗ khí thế ấy, tớ cũng không nói rõ được, dù sao thì có thể cảm nhận được."

Hắn cười có phần không tự nhiên, muốn dùng ngữ khí nói đùa để làm loãng bầu không khí nghiêm túc này, bấy giờ mới nói: "Thế mà lúc trước cậu còn ở lò gạch chỉnh tề tớ cơ mà."

"Đó là do Điền Bảo Thiện bảo chỉnh đấy, huống hồ đây cũng là quy tắc cơ mà, phạm nhân mới đến, thì phải chải chăn gối cho hắn, xách nước rửa mặt, nặn kem đánh răng, giặt quần áo, ngay cả mẹ nó ngứa chỗ nào cũng phải hầu hạ, mấy quy tắc này hắn lại không dám dùng lên người cậu, thật ra hắn cũng e chừng cậu, bằng không thì cũng chẳng dùng thủ đoạn độc ác thế để chỉnh đâu. Như tớ, cái hồi mới đến, mấy việc hèn hạ này đều làm qua cả rồi, tớ nói tớ phục các người không được chắc. Mẹ kiếp cuộc đời tớ chưa từng gặp được người tốt nào, đám huynh đệ ngày trước của tớ cũng chẳng ra gì, có tiền thì tụ lại một chỗ, hết tiền thì giải tán mỗi người một ngả, cái gì mà nghĩa khí huynh đệ chứ, đến tớ còn chẳng tin nữa là, tớ ở trong đó coi như là người thật thà rồi, lần cậu bắt được tớ ở Quảng trường Số 11 ấy, mới là lần thứ hai tớ ăn trộm, không giống bọn chúng, cái xấu trổ hoa ra hết rồi."

"Tớ bắt cậu, cậu còn hận tớ không?"

"Lúc trước thì có chút, giờ thì không hận nữa. Nói thật lòng, ban đầu tớ vốn chẳng định cải tạo gì cả, cái nơi nhà gạch đó không giống nhà máy cơ khí, cậu muốn cải tạo cũng chẳng có cách nào. Tớ vốn nghĩ đời này cứ thế này thôi, đợi ra ngoài rồi, gặp lại đám huynh đệ kia, kiểu gì cũng được coi là đã qua sông hướng thiện, tư cách này ở giữa bọn chúng cứ gọi là vênh mặt lên, bọn họ giỏi lắm cũng chỉ từng thấy nhà tạm giam của phân cục mà thôi. Sau này cậu đến, tớ chỉnh cậu thì đúng là chỉnh cậu, nhưng trong lòng lại phục cậu, trước kia tớ chưa từng tâm phục khẩu phục ai bao giờ, trong lòng tớ rất muốn cũng có thể trở thành một người như cậu, phạm nhân là phạm nhân, trong phạm nhân cũng có đại trượng phu, cũng có cứt trôi sông, tớ chính là cứt trôi sông, đây là lần đầu tiên tớ coi thường chính mình, thật đấy, sống hơn hai mươi tuổi đầu, ăn trộm ăn cắp, sợ mạnh bắt nạt yếu, chẳng biết làm gì cả, sống thật vô vị, chi bằng chết quách đi cho rồi!"

Hắn im lặng trước những lời bộc bạch từ tận đáy lòng của Đỗ Vệ Đông, hắn bắt đầu hiểu ra rằng những phạm nhân xung quanh đây không nên đơn giản là dùng ánh mắt lạnh lùng để đối đãi tất cả. Rất nhiều người trong số họ có thể được nhào nặn lại, chẳng phải Đỗ Vệ Đông đã cảm nhận được sự vô vị trong cuộc sống trước đây của mình, và đang bắt đầu theo đuổi cuộc đời mới rồi sao? Hắn không nên chán ghét cậu ta, xa lánh cậu ta, khoảnh khắc này hắn đột nhiên cảm thấy bản thân được trao cho một trách nhiệm, đó chính là phải phát huy một chút tác dụng giữa đám phạm nhân này, giúp đỡ họ, ảnh hưởng họ, khiến họ trở nên tốt đẹp hơn!

Kể từ ngày hôm đó, bọn họ trở nên thân thiết hơn. Hắn sẵn sàng lắng nghe nỗi lòng của Đỗ Vệ Đông, cũng mở lòng mình với cậu ta. Hắn không kìm được lại nhớ đến vị cục trưởng già có phong thái uy nghiêm nọ và vấn đề con đường cải tạo tội phạm mà ông đã nói với mình, lúc bấy giờ hắn chưa suy nghĩ thấu đáo đã mạo muội phản bác chuyên gia công tác công an này, có lẽ sẽ để lại cho ông cụ một ấn tượng xấu là càn quấy vô lý. Mấy ngày hôm đó hắn trằn trọc suy nghĩ rất nhiều lần, đạo lý của Cục trưởng Mã là đúng, lao động cưỡng bức quả thực là ải đầu tiên thúc đẩy tội phạm chuyển hóa, nhưng hắn lại nghĩ, ngoài ải này ra thì còn cần gì nữa? Hắn ở cục công an bảy tám năm, chưa từng học qua một chút học thuyết lao động cải tạo nào, hắn không thể nói ra từ mặt lý luận rằng việc cải tạo phạm nhân ngoài lao động và lớp học tư tưởng chính trị ra thì còn cần những gì, nhưng trải nghiệm thực tế từ quãng đời tù tội này lại khiến hắn rút ra được một đạo lý từ góc độ mà hắn cảm nhận sâu sắc nhất, đó chính là môi trường, hắn cảm thấy để cải tạo một tội phạm, môi trường là quan trọng nhất. Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng, chẳng lẽ Đỗ Vệ Đông sinh ra đã là phôi thai phạm tội ư? Không, là do môi trường xung quanh cậu ta — môi trường gia đình và môi trường xã hội tạo thành, đám "huynh đệ" vây quanh cậu ta đã làm hỏng cậu ta, khiến cậu ta nhiễm thói hư tật xấu. Mà để xóa bỏ thói hư tật xấu này, không phải là quá trình một lời một tiếng, một sớm một chiều, mà còn phải dựa vào môi trường, dựa vào một môi trường lâu dài tràn ngập chính khí. Sống trong một tập thể tốt vài năm, thì dưới sự uốn nắn mưa dầm thấm lâu mới có thể trở thành một người tốt. Hắn cảm thấy hiệu quả công tác cải tạo của một đơn vị lao động cải tạo, chính là xem cán bộ giáo quản có thể xây dựng được một môi trường như thế này giữa các phạm nhân hay không. Ở nhà máy gạch, cho dù có lao động nữa, các loại lớp giáo dục chính trị có mở nhiều hơn nữa, cũng không thể biến con người từ ác thành thiện.

Trong những lần trò chuyện phiếm hết lần này đến lần khác với Đỗ Vệ Đông, hắn lại phát hiện ra, không có văn hóa cũng là một nguyên nhân quan trọng khiến thanh niên trở nên hoang dã và u mê, cỏ dại chỉ có thể lan tràn thành ổ trên vùng đất hoang vu, như đám người Đỗ Vệ Đông, trong đầu quá trống rỗng. Nghĩ đến điều này, Chu Chí Minh đột nhiên nhận ra lĩnh vực tri thức của bản thân cũng chật hẹp, trống rỗng, phù phiếm và vụn vặt biết bao, vì hai năm nay ở trong ngục không đọc sách gì nên tư duy dường như cũng bắt đầu suy thoái rồi vậy.

Có một hôm ăn cơm tối, hắn ngồi bên cạnh Đỗ Vệ Đông, đột nhiên nảy ra ý nghĩ kỳ lạ nói với cậu ta: "Sau này lúc rảnh rỗi, chúng ta học tập văn hóa một chút thì thế nào?"

"Học văn hóa?" Dường như hai chữ văn hóa vô cùng xa lạ, Đỗ Vệ Đông ngơ ngác khó hiểu hỏi ngược lại một câu: "Học cái gì?"

"Học cái gì cũng được mà, ngữ văn, lịch sử, toán học, trong đầu nhét thêm chút đồ đạc chẳng có hại gì đâu."

"Hừ," phản ứng của Đỗ Vệ Đông rất lạnh nhạt, "Chúng ta lớn thế này rồi, còn giống như học sinh tiểu học ấy, học môn ngữ văn với số học nào chứ!"

"Cậu lớn thế đấy, cậu hiểu hết chưa? Để tớ kiểm tra cậu một chút xem thế nào?"

"Kiểm tra cái gì? Cậu không được ra đề quá khó đấy."

"Không khó đâu, tớ ra đề bình thường thôi, kiến thức thông thường ấy, thế nào?"

"Kiến thức thông thường à? Được."

Hắn suy nghĩ một lúc, hỏi: "Ngọn núi cao nhất nước Trung Hoa của chúng ta tên là gì, đây là kiến thức địa lý thông thường." Hắn đặc biệt bồi thêm một câu như thế.

Đỗ Vệ Đông chớp chớp mắt mấy cái, nửa ngày sau mới ấp úng trả lời: "... Tôn Trung Sơn."

“Phụt!” Hắn suýt nữa thì phun cả cơm ra ngoài: “Tôn Trung Sơn là núi à? Không biết thì đừng có nói bừa chứ, ngọn núi cao nhất là đỉnh Châu Mục Lãng Mã mà.”

“Địa lý trước kia bọn mình đã học đâu,” Đỗ Vệ Đông biện hộ, “Cậu hỏi cái khác đi.”

“Được, kiểm tra cậu một kiến thức lịch sử thông thường nữa, Tứ đại gia tộc Tưởng - Tống - Khổng - Trần ở Trung Quốc cũ gồm những ai? Nhưng cái này quá đơn giản.”

“Xì!” Đỗ Vệ Đông ra vẻ khinh thường: “Cái này mà tớ không biết á?”

“Là ai? Cậu nói đi.”

“Tưởng, Tưởng Giới Thạch chứ gì, đúng không?”

“Nói đúng một người, thế còn Tống?”

“Tống, Tống Giang chứ sao!”

Hắn nhịn cười, không ngắt lời cậu ta.

“Khổng, Khổng lão nhị.” Đỗ Vệ Đông thấy hắn không nói gì, liền dùng ánh mắt thăm dò phản ứng của hắn, lo lắng hỏi: “Đúng không?”

“Cậu nói tiếp đi.”

“Trần... Trần mẹ nó là ai thế?” Đỗ Vệ Đông dùng đũa gõ vào đầu: “À! Nhớ ra rồi, Trần Bá Đạt! Hì hì, chính là hắn. Tưởng Tống Khổng Trần mà. Hè, sao lại không có Lâm trọc vậy?” Hắn thật sự cười không nổi nữa, thậm chí còn muốn khóc, hắn nhìn Đỗ Vệ Đông đang đắc ý vênh váo, cảm thấy vô cùng đáng thương, ngay cả bản thân cậu ta, và rất nhiều rất nhiều người cùng thế hệ với họ đều vô cùng đáng thương. V vốn dĩ chuyện học văn hóa hắn chỉ nói bậy bợm thế thôi, nào ngờ lần này hắn lại thật sự hạ quyết tâm. Ngày hôm sau đúng vào thứ năm, cũng chính là ngày chủ nhật của phạm nhân. Hắn chạy đến trạm cung ứng mua sách, xem khắp cả kệ hàng, chỉ có một cuốn sách nhỏ mỏng manh mang tên "Tổ quốc vĩ đại muôn hồng nghìn tía" là giới thiệu kiến thức địa lý. Liền mua lại. Suy nghĩ nửa ngày, lại chạy đi tìm Đội trưởng Đinh tương đối quen thuộc, đưa ba tờ tiền mệnh giá hai đồng cho anh ta, cầu xin anh ta ra ngoài hiệu sách mua giúp mấy cuốn sách văn hóa. Đội trưởng Đinh nhận lấy tiền, cười nói: "Mỗi tháng cậu chỉ có hai lăm xu tiền tiêu vặt, mua nhiều sách thế làm gì?"

"Lỗi rảnh đọc ấy mà," dừng một lát hắn lại nói: "Sau này thế nào cũng phải ra ngoài chứ, cái gì cũng không biết, chẳng phải là tự hủy hoại bản thân sao?"

Đội trưởng Đinh liên tục gật đầu: "Đúng đúng, chính phủ ngược lại cũng có cân nhắc tổ chức cho các cậu học tập văn hóa, nhưng hiện tại một là không có giáo trình, hai là không có giáo viên, cộng thêm tuổi tác và trình độ văn hóa của phạm nhân chênh lệch quá lớn, cho nên đành phải từ từ thôi. Nếu cậu gấp, thì tôi sẽ ra ngoài mua giúp cậu xem sao."

Sách đã được mua về. Sách đã gia tăng thêm rất nhiều ngôn ngữ chung giữa hắn và Đỗ Vệ Đông. Khoảnh khắc Đỗ Vệ Đông liều mạng xúc đất vào chiếc xe đẩy nhỏ của mình, hắn làm sao cũng không ngờ tới bây giờ bọn họ lại trở thành bạn bè và "bạn học".

Nhưng bọn họ cũng cãi nhau, có một lần suýt chút nữa thì trở mặt.

Sự việc bắt nguồn từ một tên phạm nhân trộm cắp quen thói được điều đến từ phân xưởng bốn vào đầu năm. Tên này ăn trộm trộm cắp không nhận người thân nổi tiếng khắp toàn nhà máy, vì thế mà đã bị điều chuyển qua mấy phân xưởng liền, còn bị tăng án. Hắn vừa tới, phạm nhân cùng phòng không ai là không đề phòng hắn. Nào ngờ vào ngày mùng hai Tết, hắn ta ngược lại lại là người kêu âM lên trước.

“Mẹ kiếp, đứa nào ăn trộm đồ của tao đấy? Tay chân không sạch sẽ gì cả!”

Mọi người đều cảm thấy mới lạ, nhao nhao hùa theo trêu chọc.

“Mày còn mất đồ cơ à? Mất cái gì thế?”

“Mất hồn rồi phỏng?”

“Kẹo! Kẹo phát dịp Tết ấy, vừa ăn mấy viên đã mất sạch rồi, mẹ kiếp, đúng là không ra gì, tao khâu trong túi áo rồi mà vẫn còn ăn trộm!”

Đỗ Vệ Đông vẫn luôn không lên tiếng đứng dậy, bóc một viên kẹo, nghênh ngang ném vào miệng, lại mang vẻ mặt âm dương quái khí đi ngang qua tên phạm nhân trộm cắp đang tức xì khói kia bước ra cửa, miệng lẩm bẩm ngâm nga “Nhân lúc hắn say khướt không còn biết trời đất gì nữa, tao dứt khoát làm một không hai, làm hai không thôi…”

Chu Chí Minh vừa nhìn thấy bộ dạng đó của Đỗ Vệ Đông, lập tức hiểu ra tám chín phần, liền đứng dậy khỏi giường, bước theo sau cậu ta ra khỏi phòng giam, ở góc hành lang không có người, bèn xoay bả vai cậu ta lại, hạ thấp giọng hỏi:

“Có phải cậu không?”

Đỗ Vệ Đông mang bộ mặt đắc ý, cười mà không đáp. Hắn hất mạnh tay ra khỏi bả vai Đỗ Vệ Đông, nghiến răng nghiến lợi nói: “Cậu còn ăn trộm đồ, những lời cậu từng nói, toàn là đánh rắm cả!”

Đỗ Vệ Đông ban đầu bị khuôn mặt đầy tức giận của hắn dọa cho sợ hãi, ngẩn người một lát, ngay sau đó lại khôi phục nụ cười: “Tớ không trộm đồ của người tốt. Là hắn ta trộm của tớ trước, gom hết kẹo của tớ đi, tớ đây gọi là tự vệ.”

“Tớ thấy các cậu đều như nhau cả thôi, vì dăm viên kẹo mà muốn làm bẩn đôi tay của mình. Cậu đã phát thề cơ mà, mới được mấy ngày hả? Vẫn cứ trộm cắp, đám người các cậu tớ thực sự nhìn thấu rồi, giang sơn dễ đổi, bản tính khó dời, đời này cũng chẳng sửa đổi được đâu.”

Hắn hoàn toàn không biết nên dùng lời gì để phát tiết cơn giận dữ sinh ra từ sự thất vọng.

Đỗ Vệ Đông ngược lại không chịu nổi nữa, sắc mặt tái xanh, nheo đôi mắt mang theo sự độc ác, nhìn hắn nói: “Đám người chúng tôi, cậu cứ động một tí là đám người chúng tôi, cậu là cái thá gì? Chẳng lẽ cậu không phải là phạm nhân chắc? Cậu nói cậu không phạm tội, không phạm tội sao không minh oan cho cậu? Ngay cả Biện Bình Giáp cũng đi rồi, thế mà cậu vẫn mặc bộ đồ đen này, cậu nói cậu là người tốt, ở đây ngoại trừ tớ ra thì còn ai thừa nhận nữa?”

Toàn thân hắn run lẩy bẩy: “Cậu, cậu hỗn láo!” Hắn quay phắt đầu bỏ đi.

Hắn hận Đỗ Vệ Đông, hắn chưa từng làm chuyện gì có hại cho cậu ta, cho dù có mắng mỏ thì cũng là giận sắt không thành thép, thế nhưng Đỗ Vệ Đông lại đâm nhát dao sâu sắc vào hắn như vậy. Hắn nghĩ, loại người như bọn họ đại khái đã quen với việc trở mặt không nhận người như thế này rồi.

Đỗ Vệ Đông hình như rất nhanh đã vứt chuyện này ra sau đầu, ngày hôm sau liền hì hì ha ha sáp lại gần đòi sách đọc tiếp, hắn quay mặt đi không thèm để ý đến cậu ta, liên tiếp mấy ngày không nói chuyện với cậu ta, cho đến tận sau đó nghe nói Đỗ Vệ Đông đã sớm đem số kẹo trộm được nộp cho cán bộ rồi, cơn giận của hắn mới tiêu tan.

“Lẽ nào chỉ có mình tôi có lòng tự trọng thôi sao?” Hắn thầm nghĩ trong lòng, “Cậu ta đã nói những lời khiến tôi chướng tai gai mắt nhất, thế nhưng những lời tôi nói ngày hôm đó chẳng phải cũng là những điều cậu ta kiêng kỵ nhất, không muốn nghe nhất hiện giờ sao! Dù gì tôi cũng vẫn là một phạm nhân, hiện giờ ngay cả cán bộ cũng không nói những lời kích động phạm nhân nữa, các khẩu hiệu kiểu như ‘Lập tức đình chỉ, tiến hành chế tài’ trên tường cũng đã được thay đổi; chữ lao động cải tạo và số hiệu trên mũ áo cũng đã tháo xuống rồi; nói chuyện với cán bộ có thể ‘ngồi ngang hàng’ rồi; ngay cả đầu trọc cũng không cạo nữa; tất cả các quy tắc mang tính kỳ thị, lăng mục và kích thích đều đã bị hủy bỏ. Phạm nhân cũng là con người, lòng tự trọng cũng nên được nuôi dưỡng và bảo vệ, người không có lòng tự trọng mới thực sự là vô phương cứu chữa.”

Hắn kiểm điểm lại sự thô bạo của bản thân, cuối cùng cũng giảng hòa trở lại với Đỗ Vệ Đông, phong ba lần này coi như tạm lắng xuống.

Hắn rút một cuốn sách từ dưới gối ra, vừa hay là cuốn "Tổ quốc vĩ đại muôn hồng nghìn tía" mua sớm nhất kia, lật xem thử, hầu như trên mỗi trang sách đều có những đường nét do Đỗ Vệ Đông dùng bút vẽ và những vết gấp khúc, lúc trước vốn tưởng đây là một thói quen xấu không biết quý trọng đồ đạc của cậu ta, nhưng giờ đây lại cảm nhận được sự chăm chỉ đọc sách của cậu ta từ trong đó.

Ngoài cửa lại vang lên tiếng còi kéo dài, đã đến giờ tập trung xếp hàng xuất thao rồi, hắn lại đặt sách về lại dưới gối.

Buổi sáng sớm đầu xuân, trời vẫn còn chút se lạnh. Trong sân, giữa một mảnh sương mù xanh ngắt vang lên tiếng bước chân lộp bộp nhịp nhàng đều đặn. Ở phía bên trái đội ngũ, một đội trưởng trực ban ngậm giọng Sơn Đông hô to khẩu hiệu “một hai một”, thỉnh thoảng còn đan xen một vài tiếng ho của ai đó. Một đợt gió mát lướt qua, vạch màng sương nhạt nhòa, hắn bất giác lại nhìn về phía chân tường phía tây ở đằng xa, hàng nhà kho xây bằng gạch đỏ ấy.

Trưa hôm qua, Đỗ Vệ Đông đã thu dọn hành lý xong xuôi, cũng đã lần lượt nói lời tạm biệt với các phạm nhân cùng phân xưởng, thế nhưng lại duy chỉ không biểu lộ gì với hắn, mãi cho đến khi mọi người trong phòng đều đã ra sân thể thao xem bóng đá, mới gọi hắn ra ngoài, dẫn thẳng ra phía sau dãy nhà kho đó.

“Không dưng lại ra đây làm gì? Có chuyện gì à?” Hắn thấy ánh mắt Đỗ Vệ Đông có chút kích động, bèn cố ý hỏi một cách nhẹ bẫng.

Khuôn mặt Đỗ Vệ Đông lại bắt đầu ửng đỏ: “Tớ,” cậu ta ngập ngừng nói, “Tớ về Nam Châu, cậu có cần nhờ vả việc gì không?”

“Tớ chẳng có việc gì cần nhờ cả.”

Hai người trầm mặc trong tâm trạng lưu luyến chia tay, một lúc lâu sau, Đỗ Vệ Đông lại nói: “Tớ đi đây.”

Hắn gật đầu một cái, vươn tay ra: “Có lẽ sẽ còn gặp lại...”

Đỗ Vệ Đông nắm lấy tay hắn, chưa để hắn nói hết câu, một giọt nước mắt to lớn đã lăn dài xuống, cậu ta cố gắng kìm nén không khóc, khuôn mặt vặn vẹo trông vô cùng khó coi.

“Tớ không quên được cậu đâu, cậu là một người tốt.” Cậu ta bỗng lao tới ôm chầm lấy hắn, nghẹn ngào.

Hắn từ trước đến nay không quen với cách biểu lộ tình cảm bằng cái ôm thế này, thế nhưng hiện tại lại hoàn toàn bị sự kích động của Đỗ Vệ Đông làm cho lây nhiễm, cũng không kìm được mà vươn tay ôm lấy lưng cậu ta.

“Cậu khóc cái gì chứ, ra ngoài là chuyện tốt, đừng khóc nữa, lát nữa người ta nhìn thấy bây giờ.”

Đỗ Vệ Đông lau nước mắt, nói như thể đang thề thốt: “Từ nay về sau tớ chính là một người trong sạch, một người cao thượng, tớ đã nói là làm được, tớ nhất định sẽ để cậu nhìn thấy!”

Đến lượt hắn ôm lấy Đỗ Vệ Đông, trong lòng hắn thật sự rất vui mừng biết bao!

Đỗ Vệ Đông đã đi rồi, đi hướng tới tương lai mới của cậu ta, mà hắn vẫn ở lại đây, lặp lại cuộc sống rập khuôn mỗi ngày giống như mọi ngày.

Hết buổi tập thao buổi sáng, ăn điểm tâm xong, nghỉ ngơi một lát, lại chỉnh đọi đi phân xưởng làm việc, lúc hắn vừa chui xuống dưới gầm một chiếc xe tải Giải Phóng chuẩn bị tháo hộp hãm phanh, một đội trưởng trực ban ngồi xổm xuống bên cạnh chiếc xe tải.

“Chu Chí Minh, ra ngoài một lát đi.”

Hắn chui ra, khó hiểu đi theo vị đội trưởng kia bước ra ngoài phân xưởng, đến cửa, đội trưởng mới đứng lại nói với hắn: “Cậu đến văn phòng phân xưởng một chuyến, Cục trưởng Mã của Cục thành phố muốn tìm cậu nói chuyện.” Vừa nói, lại vừa cười hỏi: “Cậu quen Cục trưởng Mã à?”

Văn phòng phân xưởng nằm ở bức tường bên phải của phân xưởng, cánh cửa mới được sơn mới đang khép hờ, hắn đứng ở ngoài hô lớn một tiếng: “Báo cáo.”

Bên trong có tiếng vang lên: “Vào đi.”

Trong phòng, Cục trưởng Mã ngồi một mình trước bàn đọc tài liệu, nhìn thấy hắn bước vào liền nói: “Ngồi đi ngồi đi.” Khuôn mặt vừa mới cạo râu toát lên vẻ vô cùng rạng rỡ tinh anh.

“Thế nào? Nghe đội phản ánh gần đây công tác của cậu rất tốt, lại còn rất ham học hỏi, phải thế không?” Những nếp nhăn trên mặt Cục trưởng Mã giãn ra đôi chút, thái độ ôn hòa và thân thiết hơn lần trước rất nhiều.

Hắn cười một tiếng, không nói gì. Nhưng hắn chú ý thấy, Cục trưởng Mã đã dùng những từ ngữ như “công tác rất tốt”, chứ không dùng câu nói quen thuộc kia — “cải tạo rất tốt”.

Ông cụ đổi chủ đề, chỉ vào tập tài liệu trên bàn nói: “Những chuyện xảy ra ở nhà máy gạch, nông trường hiện tại đã điều tra xong xuôi rồi. Điền Bảo Thiện trói thương phạm nhân cùng phòng, đã cấu thành tội cố ý gây thương tích; trong thời gian kháng chiến cứu trợ thiên tai lại phạm tội xúi giục tập thể vượt ngục bất thành, hiện tại chuẩn bị giao nộp cho Viện kiểm sát nhân dân xử lý theo pháp luật, cán bộ liên quan của nhà máy gạch cũng đã chịu xử lý nghiêm khắc, có người đã bị bãi miễn chức vụ lãnh đạo. Những đối xử bất công mà cậu phải chịu trong thời gian ở nhà máy gạch, chúng tôi cũng đã nắm rõ, đối với biểu hiện lập công của cậu trong mấy sự kiện lần này, nông trường cũng chuẩn bị báo cáo lên Tòa án nhân dân xin giảm án cho cậu, cậu có suy nghĩ gì không?”

Hắn cảm thấy cổ họng nghẹn lại, một đống lời muốn nói lại không tài nào thốt lên được, chậm rãi cúi đầu xuống, nhưng lại cảm nhận rõ ràng ánh mắt sắc bén của Cục trưởng Mã đang bắn thẳng lên mặt mình, tựa hồ như muốn nhìn thấu tâm can hắn vậy.

“Có lời thì cứ nói ra chứ. Thật ra, trong lòng cậu nói gì tôi đều biết cả, cậu đang nói: ‘Tôi vốn dĩ không có tội, giảm án cái nỗi gì chứ, có đúng không?’ Sao không nói chuyện? Không nói tức là ngầm đồng ý rồi đấy.”

Hắn vẫn cúi gằm đầu, trầm mặc chờ đợi trận phê bình, quở trách nghiêm khắc sắp sửa ập xuống đầu và một đống lớn giáo điều về việc nhận tội phục án, nào ngờ ông cụ đó cũng trầm mặc một lát, sau đó bất ngờ dùng giọng điệu ôn hòa gần như từ ái xích lại gần hắn nói:

“Đã cho rằng bản thân mình không có tội, sao không kháng án chứ? Đã lật đổ ‘Bè lũ bốn tên’ lâu thế này rồi, cậu nên nộp đơn kháng án lên tòa án sơ thẩm, yêu cầu phúc tra chứ.”

Hắn kinh ngạc ngẩng đầu lên, hoang mang nhìn khuôn mặt già nua đó. Hắn cảm nhận được sự run rẩy nơi đáy lòng mình, một lúc lâu sau, một câu nói bị đè nén bấy lâu trong ngực mới được đẩy lên đầu lưỡi:

“Tôi tin tưởng Đảng, tin tưởng tổ chức. Lúc trước tôi đã chẳng tin tưởng gì nữa rồi, sau khi lật đổ ‘Bè lũ bốn tên’, tôi mới hiểu được đảng ta là một đảng tốt đẹp nhường nào, tôi hoàn toàn tin tưởng người. Mấy năm nay nhiều vụ án oan sai thế, muốn minh oan thì rốt cuộc cũng phải giải quyết từng vụ một. Phàm là những người thực sự nhìn thấy hy vọng, anh ta nhất định sẽ có sự kiên nhẫn. Tôi nghĩ, cứ chờ đợi vậy.”

Ông cụ lặng lẽ nghe hắn nói hết, liên tục gật đầu sâu sắc, biểu hiện đồng cảm này khơi dậy một đợt chấn động trong lòng hắn, mặc dù hắn biết sự đồng cảm này về mặt hình thức không phải là “chính thức”, nhưng trong cảm nhận của bản thân, cậu ta lại chân thành cho rằng đây là đại diện cho tổ chức, đại diện cho Đảng. Hốc mắt hắn đỏ hoe.

“Dạo này sức khỏe cậu thế nào, bệnh đau dạ dày đã khỏi chưa?”

“Sức khỏe rất tốt, dạ dày không sao cả.” Hắn không tài nào hiểu nổi vì sao vị cục trưởng này lại biết chuyện dạ dày của mình.

“Sức khỏe phải chăm sóc cho tốt, sau này việc phải làm còn nhiều lắm đấy.”

Hắn dùng sức gật đầu, những giọt nước mắt suýt chút nữa thì rơi xuống. Hắn cảm thấy cục trưởng dùng một giọng điệu thân thiết như đang trò chuyện giữa các đồng chí với nhau để nói chuyện với mình.

“Bạn gái của cậu, chính là cô gái đến thăm cậu năm ngoái ấy, có viết thư cho cậu không?”

“Trước kia từng viết, nhưng em ấy vẫn chưa hồi âm. Dạo gần đây em ấy đã rất lâu không viết thư tới rồi.”

“Nên viết thư hồi âm chứ, cô gái đó rất yêu cậu đấy.”

“……”

Cục trưởng Mã đứng dậy tự rót nước sôi vào cốc trà của mình, lại hỏi hắn: “À, cậu có khát không, có muốn uống nước không?”

“Không ạ, sáng nay vừa mới uống cháo xong.”

“Vậy cậu đi làm việc đi.” Cục trưởng nhìn đồng hồ đeo tay, lại nói: “Sau này có thời gian tôi vẫn sẽ tìm cậu nói chuyện, tôi rất muốn nghe cảm nhận của một phạm nhân đối với phương châm chính sách lao động cải tạo của chúng ta, cứ cho là cậu là một phạm nhân đi.”

Hắn đứng dậy khỏi ghế, cúi đầu chào cục trưởng giống như một học sinh tiểu học, xoay người định đi, thì đột nhiên lại bị gọi giật lại.

“Cậu—” Ông cụ khẽ nói, “Cậu vẫn nên viết một bản tài liệu kháng án đi, giao cho cán bộ trong nhà máy, bọn họ sẽ chuyển giúp cậu.”

Hắn gật đầu: “Vâng, tôi sẽ viết.”

Lập thu đã được năm ngày, mặt trời chỉ vào thời khắc chính ngọ mới còn duy trì chút uy uy lực còn sót lại của mùa hạn phục, đến tầm ba giờ chiều, phía Đông Nam liền lướt tới một ngọn gió mát mẻ nhè nhẹ, thổi tan cái oi bức đoản mệnh đó đi.

Khi chiếc xe buýt đi qua phố Thần Nông, Chu Chí Minh áp sát mặt vào kính cửa sổ xe, hy vọng có thể nhìn thấy cô ấy từ con hẻm quen thuộc trong khoảnh khắc thoáng qua ngắn ngủi, nhưng những gì hắn nhìn thấy lại hoàn toàn là một khung cảnh xa lạ, đầu phố Thần Nông ngày xưa nay đã hoàn toàn đổi khác. Tiệm thực phẩm, quán ăn Hồi giáo và tiệm cắt tóc nhỏ giống như chiếc thùng dài kẹp ở giữa chúng đều đã biến mất hoàn toàn, ngay cả toàn bộ con hẻm đầu phố Thần Nông, thảy đều được bao trùm vào trong một công trường xây dựng bụi mù mịt, trên nền móng của những cửa hàng cũ kỹ và ngõ hẻm chật hẹp quanh co ấy, đột ngột mọc lên bộ khung của một tòa nhà cao tầng đúc sẵn, một tầng giàn giáo thưa thớt vây quanh thân hình đồ sộ của nó. Dưới sự bao quát của nó, cái ngõ rộng rãi ban đầu dường như trở nên chật chội không chịu nổi.

Hắn ngẩn ngơ nhìn, xe rẽ qua đầu phố, lúc này mới quay đầu lại, trong lòng có chút chua xót, không biết vì sao, trong tâm trạng phấn khởi và kích động những ngày qua, lại lặng lẽ bò lên một tia bâng khuâng.

“Bọn họ chuyển đi đâu rồi?”

Hắn xuống xe ở đường Hạnh Phúc. Vốn dĩ đã tính toán sẽ xuống xe ở phố Thần Nông để đến nhà Tiêu Meng trước, bây giờ đành phải thay đổi kế hoạch. Đứng ở ngã tư ngẩn người một lúc, bèn băng qua đường đi về phía bắc, hắn quyết định trước tiên đến cơ quan báo cáo, sau đó mới trở về cái nhà từ lâu đã chẳng còn bóng người của mình.

Chiếc túi xách nặng trịch, bên trong vốn chỉ có mấy bộ quần áo mang theo người cùng những vật dụng linh tinh như xà phòng, kem đánh răng, tiếp đến chính là mấy cuốn sách đó. Cuộc sống ngục tù hơn hai năm trời, mỗi tháng dựa vào hai đồng rưỡi tiền tiêu vặt, đương nhiên không tích lũy được của cải gì, áo bông mặc mùa đông cậu ta cũng không mang theo, thảy đều để lại ở nông trường rồi. Thứ đè nặng trong túi, là những quả táo to và xanh ngắt mà Đội trưởng Đinh nhét vào tay hắn trước lúc lên tàu vào buổi sáng. Sớm tinh mơ hôm nay, chính trị viên và xưởng trưởng nhà máy cơ khí đã đón hắn về nhà mình, tráng bánh ngô, xào trứng, còn đặc biệt khui một chai rượu Phần cất giữ lâu năm, khoản đãi một trận linh đình, sau đó lại gọi một chiếc xe jeep mở cửa sau, giao cho Đội trưởng Đinh đưa thẳng hắn đến ga xe lửa Tự Tân Hà.

Trên sân ga chỉ có một dãy nhà gạch đơn sơ, số người đợi tàu lác đác vài người. Đội trưởng Đinh nắm lấy tay hắn, nói: "Tôi sớm đã nghĩ đến ngày hôm nay rồi."

Hắn nói: "Đội trưởng Đinh, cho đến tận bây giờ, tôi vẫn chưa từng cảm ơn anh lần nào, anh đã chăm sóc tôi không ít."

"Cảm ơn tôi cái gì, nơi này vốn dĩ không phải là chỗ cậu nên đến. Thôi đi, coi như chúng ta có duyên quen biết một trận, cậu là một thanh niên tốt. Nói cho cậu biết, nếu không phải phòng ban của các cậu có công văn giục cậu về, tôi vốn dĩ còn định giữ cậu lại làm việc ở đây cơ. Hơi, thật ra nơi này sao có thể giữ chân cậu được chứ? Thêm nữa, cô gái kia đại khái cũng chờ đợi khổ sở lắm rồi, về đi, sau này đừng quên chúng tôi."

Một bàn tay to thô kệch và cứng rắn nắm lấy tay hắn, khẽ khàng, nhưng lại đong đầy cảm xúc lắc nhẹ một cái, muôn vàn cảm xúc cùng lúc dâng trào lên trong tim hắn. Hắn hận nơi này, ở đây hắn đã nếm đủ sự sỉ nhục và đau khổ; hắn cũng yêu nơi này, nơi này đã tôi luyện và thăng hoa tính cách cùng ý chí của hắn, dạy cho hắn rất nhiều bản lĩnh và kiến thức mưu sinh. Hắn cảm thấy bản thân hiện tại là một nam nhi có thể đứng vững vàng trên mặt đất, từ chân đến tim đều có gốc rễ vững chắc như vậy, mạnh mẽ như vậy! Thử nghĩ xem, lúc trước cậu ta là một đứa nhóc nhát gan yếu đuối nhường nào, đến bản thân cũng không thèm coi trọng chính mình. Mà hiện tại, cậu ta đã lột xác khỏi lớp vỏ bọc cũ, trở thành một con người khác rồi. Cậu ta đã học được cách đẩy xe cải tiến, sửa chữa ô tô, nhóm lò, xây lò, học được cách trồng rau, trồng lúa nước, nuôi lợn và đan thảm cỏ. Hơi thở của cậu ta dường như cũng trở nên vạm vỡ hơn rồi! Cậu ta đã dám ở vào thời điểm Điền Bảo Thiện và bọn chúng mưu đồ vượt ngục liều mạng, cầm một cây xẻng sắt chặn ngang đường đi của bọn chúng, khí phách anh hùng chẳng kém gì Trương Dực Đức đời xưa đứng ngực ngựa bên cầu, một ngọn xà mâu dài tám trượng, dọa lui mười vạn đại binh Tào Thấp binh. Có thể nhìn ra được, Điền Bảo Thiện, Trịnh Tam Pháo bọn họ lúc đó thực sự rất sợ hắn, sợ từ trong xương tủy. Sau này mỗi lần nhớ lại khung cảnh đó, trong lòng hắn không nhịn được lại dâng trào một thứ cảm giác sung sướng và phấn khích khó tả.

Hắn và Đội trưởng Đinh nhìn nhau lâu đục, những vết tích do áp lực tinh thần và đau khổ thể xác hơn hai năm tạo ra trong tâm hồn, dường như đã phai nhạt đi đôi chút vào thời khắc chia tay, một thứ tâm trạng lưu luyến tự nhiên sinh ra. Hắn biết sau này có lẽ sẽ không bao giờ quay lại con dòng Tự Tân Hà gần như nhấn chìm hắn này nữa. Vùng đất pha lẫn giữa hận và yêu này dù sao cũng gắn kết một đoạn nhân sinh khó quên đối với hắn, những cán bộ mang lại cho hắn sự ấm áp và giúp đỡ trong hoạn nạn này, có lẽ từ giã một lần này là sẽ không bao giờ gặp lại nữa. Hắn không thể không cảm thấy đau buồn đôi chút. Khoảnh khắc đoàn tàu lăn bánh, trái tim hắn giống như khựng lại một nhịp đột ngột, hắn nhìn thấy Đội trưởng Đinh bước theo đoàn tàu mấy bước, nghe thấy giọng nói thân thiết ấy: "Tạm biệt nhé, chàng trai!" liền sao cũng không kìm nén được hai giọt nước mắt nóng hổi rơi lộp bộp xuống má.

“Hè! Tên xách túi kia, đi lối dành cho người đi bộ ấy!” Tiếng thét của một cảnh sát giao thông bên đường cái đối diện dọa hắn giật mình, hắn vội vàng né sát về phía lối đi dành cho người đi bộ. “Nhìn xe kìa! Không muốn sống nữa à, mau lên đường đi bộ đi!”

Tiếng thét của cảnh sát giao thông khiến hắn chợt nhận ra bản thân đã trở nên xa lạ với mọi thứ ở thành phố lớn. So với những đồng ruộng trống trải quạnh quẽ, những vạt sậy chết chóc thê lương, những bức tường cao trắng bệch tàn sát và những phòng giam tơi tả cũ kỹ ở nông trường Tự Tân Hà, bầu không khí, khung cảnh, màu sắc, âm thanh và hương vị ở đây khác biệt biết bao, sự tương phản mãnh liệt biết bao! Hắn giống như một lão nhà quê lần đầu tiên vào thành, ngay cả việc băng qua đường cái cũng có chút luống cuống tay chân. Mặc dù rời xa chưa đầy hai năm rưỡi, thế nhưng, đất nước đã xảy ra biến hóa mang tính căn bản, cá nhân đã trải qua những trắc trở khổ nạn, sau kiếp nạn may mắn sống sót, lại một lần nữa bước đi trên con phố phồn hoa rộng lớn này, tựa như đã cách biệt từ lâu lắm rồi. Những cửa hàng có mặt tiền hoa lệ; những cô gái ăn mặc thời trang; những tấm bảng quảng cáo màu sắc mới dựng ở đầu phố và bầu không khí của thành phố lớn bị ô nhiễm bởi tiếng ồn ào náo nhiệt, khí thải nhà máy, không có gì là không khiến hắn cảm thấy vài phần mới mẻ và kinh ngạc như cách một đời một kiếp.

Con đường vốn ngoằn ngoèo từ đường Hạnh Phúc đến cơ quan của bọn họ đã được mở rộng và nắn thẳng, ở khoảng cách giữa làn xe nhanh và chậm được phân chia mới có trồng những cây bạch dương thân thẳng lá rậm, những chiếc lá rộng xanh um dưới làn gió nhẹ mơn man thì thầm chuyện trò, con đường nhựa trải đầy ánh nắng được lọc qua những tán lá lấp lánh vụn vặt. Hắn thong thả bước về phía trước, không vội vã đến phòng ban báo cáo, trong lòng mang theo một sự phấn khích và thỏa mãn đặc biệt vì hiện tại có quyền tự chủ thời gian của mình, tỉ mỉ thưởng ngoạn phong cảnh dọc đường; tìm kiếm ký ức ngày xưa; hít thở bầu không khí của thế giới tự do, mang theo tâm trạng tận hưởng tản bộ bước đi trên con đường rợp bóng mát yên tĩnh đến mê mẩn lòng người này.

Ba mươi phút sau, hắn đã đến tòa nhà màu xám của cơ quan.

Tường trong hành lang vừa mới được quét vôi, trông ánh sáng rất sáng sủa, ấn tượng cũ luôn tồn tại trong đầu vì thế cũng trở nên xa vời hơn đôi chút. Thật khéo làm sao, người quen đầu tiên chạm mặt trên cầu thang chính là Tiểu Lục, trông anh ta có vẻ mập mạp hơn trước không ít.

“Tiểu Lục, cậu cái tên này, quên tớ rồi à?” Hắn vui vẻ vươn tay về phía Tiểu Lục đang ngẩn người trên cầu thang.

“Là cậu ư?” Tiểu Lục nhìn rõ hắn, vui mừng ngạc nhiên dùng lòng bàn tay trắng mịn nhiều thịt nắm chặt lấy tay hắn: “Cậu trở về từ lúc nào thế? Mới đến à? Sao không gửi một bức thư để tớ còn đi đón chứ. Mau lên, mọi người đều ở cả đấy.” Tiểu Lục giật phắt chiếc túi xách trên tay hắn, kéo hắn chạy về phía lừa ba, vừa chạy vừa lớn tiếng hò hét.

“Tiểu Châu về rồi, Chu Chí Minh về rồi!”

Tròn một tiếng đồng hồ, hắn bị mọi người vây kín ở giữa, hỏi han đủ điều. Hắn kích động mặt mày đỏ bừng, ứng đáp không xuể, mãi cho đến khi Đoạn Hưng Ngọc dẫn theo trưởng phòng đến văn phòng, mọi người mới giải tán mỗi người một ngả.

Không biết là do vẻ mặt già nua hay do vóc dáng phù thũng, Kỷ Chân trông có vẻ ra dáng hơn so với hơn hai năm trước rất nhiều, chiếc áo sơ mi trắng bằng vải tơ tổng hợp cổ cứng không dính một hạt bụi, mái tóc điểm bạc được chải chuốt thẳng tắp từng sợi, ngả ra phía sau rất có phong thái, phần tóc mai cũng được tỉa tót rất gọn gàng. Anh ta nắm tay Chí Minh, giữa hàng chân mày treo một nụ cười rất mực chừng mực.

“Về rồi đấy à? Ngồi đi ngồi đi.”

Câu nói đầu tiên, Chu Chí Minh liền cảm thấy một sự khách sáo xa cách.

Kỷ Chân ngồi xuống chỗ ngồi của Đại Trần, cười nói: “Hơi, vì vấn đề của cậu, tôi ngược lại đã gặp vận xui rồi, bị ‘Bè lũ bốn tên’ chỉnh cho thê thảm lắm. Bọn chúng mà lên đài, mấy lão già chúng tôi có mà rơi đầu ấy chứ!”

Đoạn Hưng Ngọc ở bên cạnh tiếp lời nói: “Sau khi anh bị bắt, Kỷ Trưởng phòng đã nói mấy câu công đạo cho anh trước mặt Cam Hướng Tiền, trong cuộc điều tra vụ án 311 cũng đối đầu với Cam Hướng Tiền, kết quả là bị bọn chúng cách chức, sau khi lật đổ ‘Bè lũ bốn tên’ mới lại quay về chủ trì công tác đấy.”

Chu Chí Minh cảm kích gật đầu với trưởng phòng.

Kỷ Chân nói tiếp: “Phải đấy, bọn chúng muốn tổ chức các buổi phê bình lưu động đối với cậu, tôi không đồng ý; muốn đưa vụ án 311 thành vụ án thông địch phóng địch của cậu để điều tra, tôi cũng không đồng ý, cứ đối đầu ngược lại với bọn chúng, chọc giận bọn chúng mà.” Lời nói xoay chuyển, nói: “Được rồi, cậu về là được rồi, hãy làm việc cho tốt, về tư tưởng đừng vác cái gánh nặng nào cả, a.”

Chí Minh lại gật đầu, nhưng không hiểu hết ý trong câu nói của anh ta, Kỷ Chân lại nói:

“Kết luận của cậu cậu đều xem qua cả rồi chứ? Phải đấy, kết luận này vẫn là phép chia đôi, vẫn là công bằng mà. Một mặt, cải chính những phán quyết sai lầm trong quá khứ, lại khôi phục đảng tịch, mặt khác, cũng chỉ rõ sai lầm của cậu khi xử lý chuyện đó lúc bấy giờ, phản đối ‘Bè lũ bốn tên’ là tốt, nhưng với tư cách là một nhân viên công an, phương pháp mà cậu sử dụng, tôi chỉ nói phương pháp thôi, là không thỏa đáng lắm, đúng không, tôi tin cậu sẽ có nhận thức chính xác về vấn đề này.”

Mấy câu nói sau này, khẩu khí vô cùng uyển chuyển, mang đậm ý tứ sâu xa thấu đáo, thế nhưng tâm trạng của Chu Chí Minh lại rõ ràng chùng xuống, cúi gằm đầu, một câu cũng không đáp lời.

Bầu không khí có chút lúng túng, Kỷ Chân đổi chủ đề, cười nói với những người khác: “Hơi, đám người ở phòng trù bị làm việc đúng là không ra làm sao cả, vụ án của người ta, cứ khăng khăng bắt chúng tôi chịu trách nhiệm phúc tra, cứ như tội của Tiểu Châu là do phòng năm phán vậy, kết quả dây dưa mãi đến tận bây giờ, bằng không thì cậu sớm đã có thể ra ngoài rồi.”

Hắn vẫn cúi đầu không nói, Kỷ Chân lại ba hoa dăm ba câu khác, bèn nói có việc rời khỏi phòng làm việc này.

Hắn lặng lẽ đứng dậy, xách túi xách lên, nói một câu: “Về nhà.”

Đoạn Hưng Ngọc nhìn đồng hồ, nói: “Tôi tiễn cậu xuống lầu.”

Đoạn Hưng Ngọc tiễn hắn ra khỏi cửa tòa nhà, lại ra khỏi cổng lớn cơ quan, mới đứng lại, nói: “Mấy ngày nay cậu không cần vội đi làm đâu, nghỉ ngơi cho thật tốt vào, hộ khẩu, quan hệ lương dầu đều làm trước đi, cần khoa phòng giúp đỡ thì cứ nói một tiếng.”

Hắn gật đầu: “Được.”

Đoạn Hưng Ngọc dùng sức vỗ vỗ vai hắn: “Cái đuôi nhỏ trên bản kết luận, đừng để tâm quá, mọi người đều có công đoán cả.”

Lúc này hắn mới cười cười: “Tôi không để ý đâu, không sao cả.”

Vẫn chưa đến giờ tan tầm, người đợi xe ở trạm xe buýt ngã tư chỉ có một mình hắn. Chiếc túi xách không còn nặng trịch nữa, phần lớn số táo đã bị mọi người chia nhau ăn hết rồi, cơn gió nhẹ thổi qua, từ đằng xa mang tới một đoạn âm nhạc quen thuộc giống như tiếng ếch kêu, lẫn lộn với tiếng trêu chọc phù phiếm của mấy thanh niên.

“Chí Minh,” có người khẽ gọi từ phía sau, lần theo tiếng gọi quay đầu nhìn lại, ánh mắt hắn chạm phải một đôi mắt to ngấn nước.

“Nghiêm Quân đấy à!” Trên mặt hắn nở nụ cười, dùng giọng điệu tương tự khẽ gọi.

Bím tóc nhỏ của Nghiêm Quân đã biến mất, đổi thành tóc ngắn, một vệt sóng lớn đen nhánh lướt qua khóe trán, trong vẻ đầy khí thế hiên ngang lại pha thêm chút đoan trang và ung dung trước kia chưa từng có.

“Em vừa được thả ra, sao anh lại ở đây thế này?”

“Anh, anh ra ngoài có việc ấy mà.”

Thực ra, lúc Chu Chí Minh trở về, Nghiêm Quân đang ở trong cơ quan. Cô ấy nghe thấy tiếng hét lớn của Lục Chấn Vũ truyền đến từ cầu thang ở một phòng làm việc khác trong khoa, trái tim suýt chút nữa thì nhảy ngược ra khỏi cổ họng, tựa như âm thanh đó là sinh ra để gọi riêng cho cô ấy nghe vậy, nhưng cô ấy đã kìm nén không chạy theo mọi người đến chỗ Chu Chí Minh, cô ấy không muốn hàn huyên lướt qua giữa đám đông hỗn loạn, mà một mình lén lút chạy ra ngoài, cô ấy chọn trạm xe buýt này để đợi anh, sắp xếp cho bản thân và anh một cơ hội "tình cờ gặp gỡ". Hiện tại, người mà cô ấy thuộc về về mặt tình cảm, người từng mang lại cho cô ấy vô số giấc mơ và ảo tưởng tốt đẹp, đang sống sờ sờ, đối mặt khoảng cách trong gang tấc, nụ cười phớt nhẹ của anh, dường như đã thỏa mãn và an ủi phần nào nỗi niềm trằn trọc thao thức suốt bao nhiêu đêm của cô ấy. Cô ấy muốn nói vài lời vui mừng sau bao ngày xa cách, nhưng lời chưa thốt ra, sống mũi đã cay sè sắp không kìm được nữa, cô ấy nhìn khuôn mặt sạm đen, gầy gò nhọn hoắt của anh, bộ đồng phục màu xanh lam của hai năm trước đã giặt đến phai màu trắng bệch, mặc trên người trông vô cùng nhà quê, cổ tay áo xắn lên để lộ bàn tay thô ráp và một nửa cánh tay màu đồng cổ, cô ấy không kìm được mà cất lời trầm ngâm:

“Anh chịu khổ rồi.”

“Vẫn ổn. Em hai năm nay thế nào, vẫn tốt chứ?”

Cô ấy gật đầu. Hai người đều trầm mặc một lát, cô ấy đột nhiên nhớ ra một chủ đề, bấy giờ mới hỏi: “Anh và cô ấy đã gặp nhau chưa?”

“Ai cơ?”

“Thi Tiêu Meng, cô ấy chuyển nhà rồi, anh muốn tìm cô ấy à?”

“Đúng rồi, anh đang định hỏi em đây, em có biết cô ấy chuyển đi đâu không?”

“Chuyển đến phố Thái Bình rồi, phố Thái Bình số 3, chính là dãy ‘nhà phục tích’ ấy, anh đến đó hỏi nhà Bí thư thị ủy Thi là ai cũng biết hết.”

“Bố cô ấy làm Bí thư thị ủy rồi ư?”

“Bí thư chính pháp. Tiểu Meng cũng học đại học rồi, hình như là khoa luật, không rõ lắm đâu. Ngay ở Đại học Nam Châu.”

Đến tận sau này chính cô ấy cũng cảm thấy kỳ lạ, cô ấy vậy mà lại chủ động nói chuyện về Thi Tiêu Meng với anh, rốt cuộc là tâm trạng nào sai khiến, cô ấy cũng chẳng rõ nữa, dù sao thì lúc đó chỉ muốn làm anh vui mà thôi.

Thế nhưng Chu Chí Minh đối với những tin tức này dường như lại không mấy vui mừng, ngược lại còn cau mày, mang tâm sự nặng nề thầm “hừ” một tiếng rồi không nói gì nữa. Xe đến, anh vội vã từ biệt cô ấy, lên xe buýt.

Cô ấy ngẩn ngơ đưa mắt nhìn chiếc xe buýt chao nghiêng rẽ qua góc phố. Sau đó rũ mi mắt xuống, một giọt nước mắt bị khóa chặt từ lâu thuận thế cắt ngang rơi xuống.

Anh đã trở về, nhưng tựa hồ như lại cách xa cô ấy hơn.

Mặt trời lặn về tây đã bị mái nhà nhọn che khuất, ráng chiều chân trời rực lửa như lửa đốt, nung đốt bầu trời tựa như khuôn mặt của một kẻ say rượu. Con hẻm phía tây lúc này sớm đã râm mát, ngọn gió mát rượi len lỏi qua lớp áo thấu vào trong, khiến người ta cảm nhận được sự sảng khoái dễ chịu của cái lạnh mùa thu. Chu Chí Minh đăm đăm nhìn cánh cửa quen thuộc, ngoại trừ việc trên cửa dán hai khẩu hiệu tuyên truyền kế hoạch hóa gia đình hoàn toàn mới giống như câu đối ra, thì không có bất kỳ thay đổi nào khác. Tựa như hai năm anh rời khỏi nơi này, chẳng qua chỉ là một cơn ác mộng vào đêm hôm qua mà thôi.

Cửa đang khép hờ, anh nhẹ nhàng đẩy cửa bước vào. Trong sân, một người phụ nữ chừng ba mươi tuổi hai tay dính đầy bọt xà phòng, đứng dậy từ đống chậu giặt quần áo.

“Anh tìm ai?” Cô ấy dùng ánh mắt xa lạ đánh giá anh từ trên xuống dưới.

“Đây là nhà tôi.” Anh khó hiểu đảo mắt nhìn toàn bộ cái sân.

“Anh đi nhầm cửa rồi.” Ngữ khí của người phụ nữ đó ngược lại còn khẳng định chắc nịch hơn.

“Không sai đâu, tôi ở đây nhiều năm lắm rồi. Cô mới chuyển đến à?” Anh thân thiện cười nói với cô ấy.

Đối phương ngược lại lại cảnh giác xị mặt, dang rộng hai bàn tay ướ sũng không chịu nhường đường.

“Tôi ở chính căn phòng này.” Anh chỉ vào cửa nhà mình rồi định bước vào.

“Anh ở đâu ra thế? Đùa cái gì vậy, căn phòng này là phòng tân hôn của nhà chúng tôi đấy.”

Chu Chí Minh ngẩn người. Nhìn lại lần nữa, quả nhiên không sai, trên cửa phòng nhà anh, rành rành dán một đôi chữ hỷ đỏ rực, lúc này anh mới hoảng hốt.

“Hả? Xin hỏi đồng chí Vương Hoán Đức còn ở đây không? Con trai bác ấy tên là Vương Hữu Phúc, vợ bác ấy họ Trịnh...”

“Đây có phải là Chí Minh không đấy?” Tấm rèm cửa phòng phía Tây vén lên, Vương Hoán Đức xỏ giày lê, thò một nửa người ra. “Ấy chà, chẳng phải về rồi đấy ư, chẳng phải về rồi đấy ư, tao nghe tiếng giống mày lắm cơ.”

Chu Chí Minh bước lên trước hai bước: “Bác Vương, vẫn khỏe mạnh chứ ạ?”

“Vẫn thế, vẫn thế.” Bộ dạng Vương Hoán Đức không thay đổi mấy, râu mép cạo nhẵn nhụi, đôi mắt nhỏ treo nụ cười ngạc nhiên mừng rỡ, chỉ có điều cái tật hen suyễn có vẻ nặng hơn trước một chút, vừa nói chuyện vừa phát ra tiếng rít rít khe khẽ ở cổ họng: “Mấy hôm nay nghe cảnh sát khu vực Tiểu Hàn nói, tòa án tối cao đã thả mày ra, quả nhiên không sai, hôm nay đã về rồi. Mau vào nhà đi, mau vào nhà đi.”

Chí Minh được nhường vào gian ngoài nhà họ Vương, ngồi xuống ghế, hỏi: “Bác gái, anh Phúc, Thư Bình mọi người đều khỏe chứ ạ?”

“Khỏe, khỏe,” Vương Hoán Đức liên tục gật đầu, vừa rít vừa thở nói, “Mẹ con Thư Bình vẫn đang bận rộn công tác ở hội đồng khu đấy, Thư Bình dạo trước đã thay thế công việc của tao rồi, Đại Phúc... ừm, vừa nãy vợ Đại Phúc mày không gặp rồi à? Mai Anh!” Ông ấy gọi lớn hướng vào trong nhà: “Mau ra đây, mày đang làm cái gì thế?” Lại quay mặt sang nói với Chí Minh: “Cùng đơn vị với Đại Phúc, hôm nay được nghỉ phép luân phiên.”

Người phụ nữ trẻ tuổi đang giặt quần áo vừa nãy bưng một chiếc cốc trà bước ra từ phòng trong, không giấu vẻ áy náy cười cười với anh, đặt cốc trà trước mặt anh, còn chưa đợi Vương Hoán Đức giới thiệu đã hào phóng nói: “Vị này chắc là Chí Minh em trai nhỉ? Em hay nghe bố mẹ và Hữu Phúc bọn họ nhắc đến anh lắm.”

Chu Chí Minh cảm ơn chén trà của cô ấy, anh đã gần một ngày không uống nước, trong miệng từ lâu đã khô khốc không có nước bọt, bưng cốc lên, cũng chẳng màng đến chuyện nước còn nóng, ngửa cổ một hơi uống cạn, Mai Anh lại vội vàng châm thêm một cốc khác, anh liên tục uống liền ba cốc, mồ hôi túa ra đầy đầu, bác Vương đưa cho anh một chiếc quạt mo lớn, anh vừa quạt phành phạch vừa trò chuyện với hai bố con.

Vương Hoán Đức đột nhiên nhớ ra điều gì, nói: “Mày chờ tí, tao cho mày xem thứ này.” Chí Minh dù thế nào cũng không đoán được, bác Vương ôm từ phòng trong ra, lại chính là một chú mèo trắng lớn đang ngái ngủ. Bộ lông dài trên người con mèo vừa sáng vừa mềm mại, ra vẻ vô cùng ung dung quý phái, anh nhất thời nghẹn lời.

“... Bạch Bạch!”

Anh ôm lấy Bạch Bạch, Bạch Bạch kêu lên “meo meo”, tiếng kêu khiến tim anh rạo rực không yên, anh không kìm được mà muốn hôn lên chú mèo Bạch Bạch của mình. “Bọn tao vẫn luôn nuôi giúp mày đấy.” Bác Vương nói.

Đến chạng vạng tối, Đại Phúc và bác gái Trịnh hầu như về nhà trước sau sát nút, trong căn phòng nhỏ tự nhiên lại vang lên tiếng cười ngạc nhiên mừng rỡ.

Đại Phúc dùng nắm đấm nện thình thịch lên lồng ngực anh, cười ha hả: “Được đấy, hai ba năm không gặp, mày vậy mà lại đô con ra phết, mặt sao phơi nắng đen thui thế này, nếu đi trên đường cái, tao chắc chắn tưởng mày là tên nông dân lớn ở cái xó núi nào đấy chứ!”

Bác gái Trịnh bận rộn cùng Mai Anh nhóm lò nấu cơm, cũng thỉnh thoảng chen vào nói chuyện với anh.

“Mấy hôm trước, Tiểu Hàn quản khu đồn công an còn nói mày sắp được giáo dục phóng thích rồi, không ngờ lại về nhanh thế.”

“Cái gì gọi là giáo dục phóng thích chứ,” Đại Phúc bĩu môi lườm nguýt, “Đây là anh hùng phản đối ‘Bè lũ bốn tên’. Cục luyện kim chúng ta có một thanh niên chính là như thế, cậu ta năm ngoái đã được thả về rồi, là đơn vị của bọn họ đánh chiêng gõ trống bắn pháo hoa đón về đấy, khắp nơi đi làm báo cáo không nói, bây giờ vừa là đại biểu nhân đại quận, vừa là ủy viên đoàn thanh niên thành phố, một bước thành danh luôn. Chí Minh, sau này nổi tiếng rồi thì đừng quên anh em chúng ta đấy.”

Chu Chí Minh cười khổ một tiếng, không nói gì.

Cơm gạo Mai Anh đã sớm bắc lên rồi, rau củ cũng đã rửa sạch cắt gọt gần hết, bác gái Trịnh lại là người nhanh nhẹn trong việc nấu nướng, chẳng mấy chốc, trong căn phòng nhỏ đã thoang thoảng hương thơm của cơm canh. Bác gái Trịnh dùng khăn lau chiếc bàn vuông mới tinh sáng bóng lên, bày bát đũa lên, Chu Chí Minh hỏi: “Sao Thư Bình vẫn chưa về thế.”

Bác gái Trịnh thở dài: “Ai mà biết nó chứ, chắc lại cùng bạn trai đi mua đồ đạc gì rồi. Chí Minh mày nói xem, gặp mặt mới mấy tháng đã nôn nóng chuyện cưới xin, làm gì có chuyện gấp gáp thế cơ chứ? Còn tao đây này, suốt ngày ở khu phố đi làm công tác tư tưởng cho nhà người ta, kết hôn muộn nè, yêu đương muộn nè, thế mà con gái ruột của mình lại nôn nóng chuẩn bị thế này, sau này người ta mà nói lời khó nghe với tao, chẳng lẽ tao không phải nghe à! Chứ sao nữa, con lớn không theo mẹ.” Bà ấy thở dài một tiếng, đột nhiên nhớ ra điều gì, lại nói với anh: “Mày xem, thiếu chút nữa là tao quên mất, có chuyện đang định bàn bạc với mày đây, tuy nói Thư Bình kết hôn có hơi vội, nhưng rốt cuộc cũng không còn nhỏ nữa, mấy năm nay lại càng nhìn càng thấy già đi, muốn kết thì cứ kết thôi. Làm mẹ, chẳng phải vẫn phải lo toan cho nó sao. Lúc trước bọn tao cũng đâu biết mày sẽ về. Bác Vương của mày mới nói với bên quản lý nhà một tiếng, mượn tạm gian ngoài nhà mày để Thư Bình làm lễ cưới, đồ đạc nhà mày đều chuyển vào trong phòng trong rồi, mày xem lát nữa có nên bảo Đại Phúc dọn ra cho mày không?”

Vừa nãy Chu Chí Minh nhìn thấy đôi chữ hỷ đỏ rực trên cửa, trong lòng đã hiểu được đại khái tám chín phần, cho nên vẫn luôn ngồi ở nhà họ Vương, không vội bước vào cửa nhà mình. Hiện tại, bác gái Trịnh tuy chủ động đề nghị bảo Đại Phúc dọn phòng ra cho anh, nhưng giọng điệu rõ ràng mang theo ý dò xét, anh cũng hiểu rõ. Phòng tân hôn người ta đã sắp xếp ổn thỏa lại bảo người ta dọn đi, anh tuyệt đối không làm ra chuyện như vậy, anh không muốn bất kỳ ai vì sự trở về của mình mà sinh ra khó xử và không vui, cho nên vội vàng xua tay, nói:

“Không cần dọn đâu, không cần dọn đâu, dọn đi rồi thì Thư Bình kết hôn ở đâu, một mình tôi ở thế nào cũng dễ lo liệu mà.”

“Thế sao được, bọn tao thấy mày không có nhà nên mới mượn dùng thôi, mày về rồi, đương nhiên phải vật nguyên chủ rồi.” Vương Hoán Đức nói.

Mai Anh đang bưng thức ăn lên bàn, lúc này liền xen vào: “Bố, bố thấy thế này có được không, để mẹ và con ngủ phòng trong, để Chí Minh em trai tạm thời chèn chúc với Hữu Phúc và bố ở căn phòng này hai ngày, để Thư Bình làm xong việc cái đã, rồi chúng ta lại nghĩ cách dọn sau, là hàng xóm lâu năm thế này rồi, chẳng khác nào một nhà cả.”

Mọi người đồng loạt dồn ánh mắt thăm dò về phía Chí Minh, vốn dĩ cậu đã ôm quyết tâm tâm tuyệt đối không làm xáo trộn cuộc sống của người khác, cũng không muốn chen chúc ở cùng một chỗ với đại gia Vương. Hàng xóm tốt thì tốt thật, nhưng thói quen sinh hoạt suy cho cùng vẫn có khoảng cách khá lớn, huống chi nếu cậu dọn vào đây, chuyện ăn mặc ở đi lại sẽ khiến người ta gặp không ít bất tiện. Thế là cậu lên tiếng: "Tôi hiện tại đã ở trong cơ quan rồi, ở đó có ký túc xá, đi làm hay tan tầm thế này cũng tiện, đỡ phải suốt ngày tất bật ngược xuôi. Hôm nay tôi đến thăm mọi người chút thôi, tiện thể mang một chiếc chăn đệm về. Căn nhà này của tôi cứ để Thúc Bình ở trước đã, đợi khi nào có chỗ ở thì hãy dọn đi." Nghe vậy, đại gia Vương và đại nương Trịnh liên tục nói bao nhiêu lời cảm kích và áy náy. Tiếp đó, mọi người vui vẻ hòa thuận cùng nhau dọn cơm. Bữa tối ăn rất lâu, đại nương Trịnh liên tục gắp thức ăn vào bát cậu; Đại Phúc thì cứ liên tiếp hỏi những vấn đề mà cậu ta thấy hứng thú, nào là trong nhà giam ăn cơm gì, làm công việc gì, có đánh người không, v.v., đại gia Vương lại càng cao hứng hơn, vừa uống rượu, vừa ngâm nga chất giọng Bắc Kinh để pha trò, ông là một khán giả kỳ cựu của rạp hát Xưởng Khẩu, chất giọng ngâm thơ xướng hát nghe cũng rất có vị, chỉ có một mình Mai Anh là ít nói.

Ăn cơm xong, trời đã tối mịt. Chí Minh nói muốn mang một chiếc chăn đệm đi, bèn đứng dậy cùng đại gia Vương và mọi người sang căn phòng của nhà mình.

Nhà... căn phòng này, bậc thềm này, cánh cửa này, nơi này, mọi thứ trước mắt trong cảm xúc của cậu vừa quen thuộc lại vừa xa xôi vời vợi. Khoảnh khắc bước qua ngưỡng cửa, sóng mũi cậu bỗng cay xè, muôn vàn cảm xúc chất chứa trong lòng, cậu thầm nhủ trong lòng một câu: "À, tôi đã về rồi."

Căn phòng ngoài nhà cậu đã được dọn dẹp mang một diện mạo hoàn toàn mới mẻ, cậu không tài nào tránh khỏi việc phải cười gượng vài câu chúc mừng và khen ngợi, nhưng thực ra trong lòng lại chẳng có lấy một chút tâm trạng vui cười nào, ngược lại còn mang theo sự trống trải kiểu "nửa là chủ nhà, nửa là khách". Cậu vô cùng sốt ruột muốn nhìn ngắm những đồ đạc trong nhà, để tìm kiếm chút hồi ức ấm áp.