MRS. CANDOUR và NGƯỜI HẦU bước vào.

NGƯỜI HẦU. Thưa bà, thực lòng thì phu nhân không tiếp ai vào lúc này ạ.

MRS. CANDOUR. Anh đã nói với bà ấy là bạn thân của bà ấy, bà Mrs. Candour đến chưa——

NGƯỜI HẦU. Dạ nói rồi ạ, nhưng bà ấy nhờ bà thứ lỗi cho——

MRS. CANDOUR. Hãy vào lại lần nữa đi—ta rất muốn gặp bà ấy, dù chỉ một lát thôi—vì ta chắc chắn là bà ấy đang rất đau khổ.

[NGƯỜI HẦU lui ra]

—Ôi trời—thật bực mình!—Mình còn chẳng nắm được phân nửa tình tiết!—Chắc chắn cả vụ này sẽ lên mặt báo, tên tuổi những người liên quan sẽ bị phơi bày hết trước khi mình kịp rêu rao chuyện này tới cả chục nhà.

SIR BENJAMIN bước vào.

Sir Benjamin, chắc ông cũng nghe phong phanh rồi nhỉ——

SIR BENJAMIN. Về Lady Teazle và Mr. Surface ấy hả——

MRS. CANDOUR. Và việc Sir Peter bắt quả tang ấy——

SIR BENJAMIN. Ôi, quả là chuyện lạ lùng nhất trần đời——

MRS. CANDOUR. Chao ôi, chưa bao giờ tôi thấy ngạc nhiên như thế!—Thật tội nghiệp cho tất cả các bên—thật lòng đấy.

SIR BENJAMIN. Còn tôi thì chẳng thấy tội nghiệp Sir Peter chút nào—ông ta quá xa hoa—lại còn thiên vị Mr. Surface——

MRS. CANDOUR. Mr. Surface!—sao lại thế, chính với Charles mà Lady Teazle bị bắt quả tang cơ mà.

SIR BENJAMIN. Không có chuyện đó đâu, Mr. Surface mới là gã tình nhân.

MRS. CANDOUR. Không—không—Charles mới là người đó—chính Mr. Surface đã cố tình dẫn Sir Peter đến để bắt quả tang họ——

SIR BENJAMIN. Tôi bảo rồi, tôi nghe từ một người——

MRS. CANDOUR. Còn tôi thì nghe từ một người——

SIR BENJAMIN. Người nghe từ một người khác, mà người đó lại nghe từ——

MRS. CANDOUR. Từ chính người trong cuộc—nhưng kìa, Lady Sneerwell đến rồi—biết đâu bà ấy biết rõ toàn bộ sự việc.

LADY SNEERWELL bước vào.

LADY SNEERWELL. À—chào bà, Mrs. Candour thân mến. Một chuyện thật buồn về bạn chúng ta, bà Teazle——

MRS. CANDOUR. Phải, bạn thân mến ạ, ai mà ngờ được cơ chứ.

LADY SNEERWELL. Chà, chẳng thể tin vào vẻ bề ngoài được đâu; mặc dù—thú thật, bà ta lúc nào cũng quá sôi nổi so với tôi.

MRS. CANDOUR. Chắc chắn rồi, cách cư xử của bà ta có phần hơi... tự do quá—nhưng bà ta còn rất trẻ——

LADY SNEERWELL. Và quả thực cũng có vài đức tính tốt.

MRS. CANDOUR. Bà nói đúng—nhưng bà đã nghe được chi tiết cụ thể chưa?

LADY SNEERWELL. Chưa—nhưng ai cũng nói rằng Mr. Surface——

SIR BENJAMIN. Phải, tôi đã bảo rồi mà—Mr. Surface chính là người đó.

MRS. CANDOUR. Không—không—thật tình là cuộc hẹn hò đó là với Charles——

LADY SNEERWELL. Với Charles ư!—Bà làm tôi hoảng quá, Mrs. Candour!

MRS. CANDOUR. Đúng—đúng—anh ta mới là người tình—còn Mr. Surface—nói cho công bằng thì—chỉ là người đi mách lẻo thôi.

SIR BENJAMIN. Thôi, tôi sẽ không tranh cãi với bà đâu, Mrs. Candour—nhưng dù là ai đi nữa—tôi hy vọng vết thương của Sir Peter sẽ không——

MRS. CANDOUR. Vết thương của Sir Peter ư! Ôi trời! Tôi chẳng nghe một lời nào về việc họ đánh nhau cả——

LADY SNEERWELL. Tôi cũng vậy, không một lời nào!

SIR BENJAMIN. Không ư—sao lại không ai nhắc đến vụ đấu kiếm——

MRS. CANDOUR. Không một tiếng nào cả——

SIR BENJAMIN. Ôi, trời ơi—có chứ—có chứ—họ đã đánh nhau trước khi rời khỏi phòng.

LADY SNEERWELL. Làm ơn kể cho chúng tôi nghe đi.

MRS. CANDOUR. Phải đó—làm ơn đi—kể lại vụ đấu kiếm đi——

SIR BENJAMIN. "Ông" Sir Peter nói—ngay sau khi bắt quả tang, "ông là một kẻ vô ơn."

MRS. CANDOUR. Ý là nói Charles——

SIR BENJAMIN. Không, không—nói Mr. Surface—"một kẻ vô ơn; và dù tôi đã già, thưa ông," ông ấy nói, "tôi nhất quyết đòi phải được giải quyết ngay lập tức."

MRS. CANDOUR. À, đó chắc chắn là nói Charles rồi, vì chẳng đời nào Mr. Surface lại đi đấu kiếm ngay trong nhà mình.

SIR BENJAMIN. Trời đất ơi, bà ơi, hoàn toàn có thể chứ—đòi "giải quyết ngay lập tức" mà—lúc đó, thưa bà—Lady Teazle thấy Sir Peter gặp nguy hiểm—đã chạy ra khỏi phòng trong cơn chấn động tâm lý mạnh—và Charles đuổi theo bà ấy, miệng gọi xin thuốc và nước! Sau đó thưa bà—họ bắt đầu đấu kiếm với nhau——

CRABTREE bước vào.

CRABTREE. Bằng súng lục—cháu trai à—ta nghe từ nguồn tin vô cùng đáng tin cậy đây.

MRS. CANDOUR. Ôi, ông Crabtree, vậy ra tất cả là sự thật——

CRABTREE. Quá thật là đằng khác, thưa bà, và Sir Peter đã bị thương rất nặng——

SIR BENJAMIN. Bị đâm một nhát vào bên sườn trái——

CRABTREE. Bị một viên đạn găm vào ngực——

MRS. CANDOUR. Trời đất ơi! Tội nghiệp Sir Peter——

CRABTREE. Phải, thưa bà, mặc dù Charles đã cố gắng tránh né nếu có thể——

MRS. CANDOUR. Tôi biết ngay Charles chính là người đó mà——

SIR BENJAMIN. Ôi, chú tôi đây rõ ràng chẳng biết gì về sự việc này cả——

CRABTREE. Này cháu trai, để ta nói—và ông ấy buộc tội anh ta là kẻ vô ơn đê tiện nhất——

SIR BENJAMIN. Cái đó tôi đã kể với bà ấy rồi, bà biết mà——

CRABTREE. Này cháu, để người khác biết một chút chứ—Một cặp súng lục đặt trên tủ—vì Mr. Surface, dường như, tối hôm trước đã đi muộn từ Salt-Hill về, nơi hắn đến dự lễ Montem cùng một người bạn có con trai học ở Eton—nên thật không may là súng vẫn còn đạn——

SIR BENJAMIN. Tôi chẳng nghe thấy chuyện này——

CRABTREE. Sir Peter ép Charles cầm lấy một khẩu và họ bắn—dường như là cùng một lúc—phát đạn của Charles trúng đích như ta kể—còn phát của Sir Peter thì trượt—nhưng điều kỳ lạ là viên đạn bay trúng bức tượng đồng Pliny đặt phía trên lò sưởi—nảy ra ngoài cửa sổ theo một góc vuông—và trúng luôn người đưa thư, người đang vừa đi tới cửa với một bức thư kép gửi từ Northamptonshire.

SIR BENJAMIN. Phải thú thật là câu chuyện của chú tôi có nhiều chi tiết hơn—nhưng tôi vẫn tin câu chuyện của tôi mới là đúng.

LADY SNEERWELL. Tôi quan tâm đến vụ này hơn họ tưởng đấy—và phải tìm hiểu cho rõ ràng hơn mới được.

[LADY SNEERWELL lui ra.]

SIR BENJAMIN. À! Sự hốt hoảng của Lady Sneerwell thật dễ hiểu mà.

CRABTREE. Đúng, đúng, người ta chắc chắn CÓ nói thế—nhưng chuyện đó cũng chẳng liên quan gì cả.

MRS. CANDOUR. Nhưng làm ơn cho hỏi Sir Peter hiện đang ở đâu——

CRABTREE. Ồ! Họ—đã đưa ông ấy về nhà và giờ ông ấy đang ở trong nhà, dù người hầu được lệnh phải chối bỏ điều đó——

MRS. CANDOUR. Tôi tin là vậy—và Lady Teazle—tôi đoán là đang chăm sóc ông ấy——

CRABTREE. Vâng, đúng vậy—và tôi thấy một vị trong giới y thuật vừa bước vào ngay trước tôi——

SIR BENJAMIN. Này—ai đến đó——

CRABTREE. Ồ, chính là hắn—vị bác sĩ đấy, tin tôi đi.

MRS. CANDOUR. Ồ chắc chắn phải là bác sĩ rồi, giờ thì chúng ta sẽ biết rõ——

SIR OLIVER bước vào.

CRABTREE. Chào bác sĩ—hy vọng thế nào rồi?

MRS. CANDOUR. Phải đó bác sĩ, bệnh nhân của ông sao rồi?

SIR BENJAMIN. Này bác sĩ, có phải là vết thương do đoản kiếm không——

CRABTREE. Một viên đạn găm vào ngực—đặt cược trăm ăn một!

SIR OLIVER. Bác sĩ!—vết thương do đoản kiếm! rồi lại một viên đạn găm vào ngực!—ôi trời, mọi người điên cả rồi sao?

SIR BENJAMIN. Có lẽ, thưa ông, ông không phải là bác sĩ.

SIR OLIVER. Nếu tôi là bác sĩ thì thật phải cảm ơn các người vì đã ban cho tôi cái bằng cấp đó đấy.

CRABTREE. Vậy thì tôi đoán ông chỉ là bạn của Sir Peter—nhưng thưa ông, hẳn ông đã nghe về tai nạn này chứ——

SIR OLIVER. Chẳng nghe lời nào cả!

CRABTREE. Không biết việc ông ấy bị thương nặng ư?

SIR OLIVER. Quỷ tha ma bắt! Ông ấy bị sao cơ?

SIR BENJAMIN. Bị đâm xuyên người——

CRABTREE. Bị bắn vào ngực——

SIR BENJAMIN. Bởi một gã tên là Mr. Surface——

CRABTREE. Phải, thằng em ấy.

SIR OLIVER. Này! Cái quái gì thế này! Các người có vẻ khác biệt kỳ lạ trong các câu chuyện kể đấy—tuy nhiên các người đồng ý là Sir Peter bị thương nặng.

SIR BENJAMIN. Ồ vâng, chúng tôi đồng ý chuyện đó.

CRABTREE. Vâng, vâng, tôi tin là không còn nghi ngờ gì về điều đó.

SIR OLIVER. Thế thì, thề có danh dự, nếu trong tình trạng đó mà ông ấy còn làm thế thì quả là người liều lĩnh nhất đời—vì kìa, ông ấy đang đi lại như thể chẳng có chuyện gì xảy ra cả.

SIR PETER bước vào.

Chúa ơi, Sir Peter! Ông đến đúng lúc lắm, tôi hứa đấy, vì chúng tôi vừa mới cho rằng ông không qua khỏi rồi!

SIR BENJAMIN. Chúa ơi, chú à, đây là sự hồi phục đột ngột nhất đấy!

SIR OLIVER. Này anh bạn, sao anh lại ra khỏi giường trong khi bị đoản kiếm đâm xuyên người và một viên đạn găm trong ngực thế này?

SIR PETER. Đoản kiếm và đạn ư——

SIR OLIVER. Phải, những quý ông này định tiễn ông đi mà không cần luật pháp hay y học, và còn muốn phong tôi làm bác sĩ để biến tôi thành đồng phạm nữa chứ.

SIR PETER. Cái gì! Tất cả chuyện này là sao?

SIR BENJAMIN. Chúng tôi rất vui, Sir Peter, khi biết câu chuyện đấu kiếm là không có thật—và thực lòng chia buồn với bất hạnh khác của ông.

SIR PETER. À—ra vậy—cả thị trấn biết hết rồi! [Nói nhỏ.]

CRABTREE. Mặc dù, Sir Peter, ông chắc chắn là quá sai lầm khi cưới vợ ở độ tuổi của ông.

SIR PETER. Thưa ông, chuyện đó thì liên quan gì đến ông?

MRS. CANDOUR. Mặc dù thật lòng, vì Sir Peter đã là một người chồng tốt, nên ông ấy rất đáng thương.

SIR PETER. Quỷ tha cái lòng thương hại của bà đi, thưa bà, tôi không cần nó đâu.

SIR BENJAMIN. Dù sao thì Sir Peter, ông cũng đừng để tâm đến những tiếng cười nhạo và đùa cợt mà ông sẽ gặp phải trong dịp này.

SIR PETER. Thưa ông, tôi muốn làm chủ trong chính ngôi nhà của mình.

CRABTREE. Đó cũng là chuyện thường tình thôi, đó là một niềm an ủi đấy.

SIR PETER. Tôi yêu cầu được để yên cho tôi, không khách sáo gì cả,—tôi yêu cầu các người rời khỏi nhà tôi ngay lập tức!

MRS. CANDOUR. Được, được, chúng tôi đi đây, và hãy tin rằng, chúng tôi sẽ kể lại chuyện của ông theo cách tốt nhất có thể.

SIR PETER. Rời khỏi nhà tôi đi!

CRABTREE. Và kể lại việc ông đã bị đối xử tệ bạc như thế nào.

SIR PETER. Rời khỏi nhà tôi——

SIR BENJAMIN. Và việc ông đã chịu đựng nó kiên nhẫn ra sao.

SIR PETER. Bạn bè! Lũ rắn độc! Lũ cuồng nộ! Ước gì nọc độc của chính chúng sẽ làm chúng nghẹt thở!

SIR OLIVER. Họ thật đáng ghét quá đi chứ, Sir Peter.

ROWLEY bước vào.

ROWLEY. Tôi nghe tiếng ồn ào: chuyện gì đã làm ông bực mình thế, Sir Peter——

SIR PETER. Thôi đi, hỏi han làm gì—ngày nào tôi chẳng gặp phải những chuyện phiền nhiễu?

SIR OLIVER. Chà, tôi không tò mò đâu—tôi chỉ đến để nói với ông rằng, tôi đã gặp cả hai đứa cháu trai của mình theo cách chúng ta đã bàn.

SIR PETER. Một cặp đôi quý hóa thật!

ROWLEY. Vâng, và Sir Oliver—đã bị thuyết phục rằng nhận định của ông là đúng, Sir Peter ạ.

SIR OLIVER. Phải, ta thấy rốt cuộc Joseph đúng là người đó thật.

ROWLEY. Phải, như Sir Peter nói, cậu ta là một người đầy đạo lý.

SIR OLIVER. Và hành động đúng như những đạo lý mà cậu ta rao giảng.

ROWLEY. Nghe cậu ta nói chuyện thực sự là một sự giáo hóa.

SIR OLIVER. Ồ, cậu ta là tấm gương cho giới trẻ thời nay! Nhưng chuyện này là sao, Sir Peter? Ông không cùng chúng tôi ca ngợi người bạn Joseph của ông như tôi đã mong đợi à.

SIR PETER. Sir Oliver, chúng ta đang sống trong một cái thế giới khốn kiếp đầy tội lỗi, và càng ít ca ngợi ai thì càng tốt.

ROWLEY. Sao ông lại nói thế, Sir Peter—người mà chưa bao giờ sai trong đời?

SIR PETER. Thôi đi—quỷ tha cả hai người đi—tôi thấy qua cái điệu cười nhếch mép đó là hai người đã nghe thấy—toàn bộ sự việc rồi—tôi phát điên lên mất vì lũ các người!

ROWLEY. Vậy để không làm ông bực mình thêm nữa, Sir Peter—chúng tôi thực sự đã biết hết rồi—tôi đã gặp Lady Teazle bước ra từ nhà Mr. Surface, vẻ mặt nhẫn nhục đến mức bà ấy đã hạ mình nhờ TÔI làm người hòa giải với ông——

SIR PETER. Và Sir Oliver cũng biết hết rồi sao?

SIR OLIVER. Mọi chi tiết!

SIR PETER. Cả chuyện cái tủ quần áo và bức bình phong chứ—hả[?]

SIR OLIVER. Vâng, vâng—và cả cô thợ may người Pháp nữa. Ồ, tôi đã được giải trí vô cùng với câu chuyện đó! ha! ha! ha!

SIR PETER. Rất là thú vị đấy!

SIR OLIVER. Tôi chưa bao giờ cười nhiều như thế trong đời, tôi đảm bảo với ông: ha! ha!

SIR PETER. Ồ giải trí vô cùng! ha! ha!

ROWLEY. Quả là Joseph với những lời đạo lý của cậu ta! ha! ha!

SIR PETER. Vâng, những đạo lý của hắn! ha! ha! một kẻ đạo đức giả!

SIR OLIVER. Phải, và cả cái gã Charles đó—lôi Sir Peter ra khỏi tủ: ha! ha!

SIR PETER. Ha! ha! chắc chắn là cực kỳ giải trí——

SIR OLIVER. Ha! ha! Chúa ơi, Sir Peter, tôi rất muốn nhìn thấy khuôn mặt của ông khi bức bình phong bị đổ xuống—ha! ha!

SIR PETER. Vâng, khuôn mặt của tôi khi bức bình phong đổ xuống: ha! ha! ha! Ồ, tôi không bao giờ dám nhìn mặt ai nữa!

SIR OLIVER. Nhưng thôi—thôi, cười nhạo ông cũng chẳng công bằng chút nào, người bạn cũ ạ—dù thề có linh hồn tôi không thể nhịn được——

SIR PETER. Ồ xin đừng kìm nén sự vui vẻ của các ông vì tôi: nó chẳng làm hại gì tôi cả—chính tôi cũng tự cười vào toàn bộ sự việc này—Vâng—vâng—tôi nghĩ việc trở thành trò cười cho tất cả những người quen biết là một tình huống rất hạnh phúc—Ồ vâng—và rồi mỗi buổi sáng đọc những mẩu tin về Mr. S——, Lady T——, và Sir P——, sẽ rất giải trí đấy!—Chắc chắn ngày mai tôi sẽ rời thành phố và không bao giờ nhìn mặt nhân loại nữa!

ROWLEY. Không hề làm bộ làm tịch đâu Sir Peter, ông có thể khinh thường sự chế giễu của những kẻ ngu ngốc—nhưng tôi thấy Lady Teazle đang đi về phía căn phòng bên cạnh—tôi chắc chắn ông phải mong muốn làm hòa với bà ấy tha thiết như bà ấy mong muốn vậy.

SIR OLIVER. Có lẽ VIỆC tôi ở đây ngăn cản bà ấy đến với ông—chà, tôi sẽ để Rowley tử tế hòa giải giữa hai người; nhưng ông ấy phải đưa tất cả mọi người đến nhà Mr. Surface ngay—nơi tôi đang quay lại đây—nếu không phải để cải tạo một kẻ phóng đãng, thì ít nhất cũng là để vạch trần thói đạo đức giả.

SIR PETER. À! Tôi sẽ rất sẵn lòng có mặt khi ông vạch trần bộ mặt thật của hắn ở đó; mặc dù đó là một nơi tệ hại và xui xẻo để phơi bày sự thật.

SIR OLIVER. Tuy nhiên, việc các người sống gần nhau thế này lại rất thuận tiện cho âm mưu của tôi đấy!

[SIR OLIVER lui ra.]

ROWLEY. Chúng ta theo sau thôi——

SIR PETER. Bà ấy không đến đây đâu, Rowley, ông thấy đấy——

ROWLEY. Không, nhưng ông có thấy bà ấy để mở cửa căn phòng đó không.—kìa, bà ấy đang khóc——!

SIR PETER. Quả thật bà ấy có vẻ muốn tôi phải đến chỗ bà ấy.—trông bà ấy thật buồn bã——

ROWLEY. Và ông sẽ không an ủi bà ấy sao——

SIR PETER. Chắc chắn rồi, một chút nhục nhã có vẻ rất hợp với một người vợ—ông không nghĩ là để bà ấy suy nghĩ một chút sẽ tốt cho bà ấy sao.

ROWLEY. Ồ, ông thật thiếu hào hiệp quá——

SIR PETER. Chà, tôi không biết phải nghĩ gì nữa—Rowley, ông còn nhớ lá thư tôi tìm thấy của bà ấy—rõ ràng là định gửi cho Charles không?

ROWLEY. Chỉ là một trò giả mạo thôi, Sir Peter ạ—cố tình đặt vào tay ông—đây là một trong những điểm mà tôi định để Snake làm cho ông tin phục đấy——

SIR PETER. Tôi ước mình được giải tỏa điều đó một lần—Bà ấy đang nhìn về phía này——cái ngoái đầu thật thanh tao làm sao! Rowley, tôi sẽ đến với bà ấy——

ROWLEY. Chắc chắn rồi——

SIR PETER. Mặc dù khi mọi người biết chúng tôi làm hòa, họ sẽ cười nhạo tôi gấp mười lần!

ROWLEY. Hãy—để họ cười—và đáp trả sự ác ý của họ chỉ bằng cách cho họ thấy ông vẫn hạnh phúc bất chấp điều đó.

SIR PETER. Thề có Chúa, tôi sẽ làm vậy—và nếu tôi không nhầm, chúng tôi vẫn có thể là cặp đôi hạnh phúc nhất trong vùng——

ROWLEY. Thôi nào Sir Peter—Người nào một khi đã gạt bỏ được sự nghi ngờ——

SIR PETER. Khoan đã thưa ông Rowley—nếu ông còn chút tôn trọng nào với tôi—thì đừng bao giờ để tôi nghe ông nói bất cứ điều gì giống như những lời đạo lý nữa. Tôi đã nghe đủ những lời ĐÓ để dùng cho phần đời còn lại rồi.

[Họ cùng lui ra.]