LADY SNEERWELL đang ngồi trước bàn trang điểm cùng LAPPET; CÔ VERJUICE đang uống sô-cô-la.

LADY SNEERWELL. Mấy bài báo, cô bảo đã được đăng tải cả rồi chứ?

VERJUICE. Thưa phu nhân, đúng vậy ạ — và vì chính tay tôi đã sao chép chúng bằng một nét chữ giả mạo nên sẽ chẳng có chút hoài nghi nào về nguồn gốc của chúng.

LADY SNEERWELL. Cô đã cho lan truyền tin đồn về mối tình vụng trộm giữa Phu nhân Brittle và Đại úy Boastall chưa?

VERJUICE. Thưa phu nhân, đến giờ thì Phu nhân Brittle đã trở thành đề tài bàn tán của nửa thị trấn — và tôi dám chắc chỉ trong một tuần nữa, đàn ông sẽ ca tụng nàng như một ả lẳng lơ hạng sang.

LADY SNEERWELL. Thế còn ẩn ý về vị phu nhân của một nam tước nọ và tay đầu bếp thì sao, cô đã làm gì chưa?

VERJUICE. Việc đó đang tiến triển vô cùng tốt đẹp đúng như ý ngài muốn. Hôm qua tôi đã kể câu chuyện ấy cho chính cô hầu phòng của mình, kèm theo dặn dò phải truyền đạt lại ngay cho người thợ uốn tóc của tôi. Tôi được biết anh ta có một người em trai đang theo đuổi một cô thợ tập sự tại hiệu may ở phố Pallmall, mà bà chủ của cô này lại có một người chị họ mà em gái lại là nữ tì phòng ngủ của phu nhân Clackit — thế nên theo lẽ thông thường, câu chuyện chắc chắn sẽ đến tai phu nhân Clackit trong vòng chưa đầy hai mươi tư phần tư tiếng, và khi ấy ngài biết đấy, mọi chuyện coi như đã hoàn thành.

LADY SNEERWELL. Quả thực phu nhân Clackit có một tài năng xuất chúng — lại vô cùng chăm chỉ — tuy vậy — vâng — bà ta cũng đã gặt hái không ít thành công theo cách của mình — Theo tôi được biết, chính bà ta đã là nguyên nhân làm tan vỡ sáu đám cưới, khiến ba người con trai bị tước quyền thừa kế và bốn cô con gái bị đuổi ra khỏi nhà. Đã gây ra ba vụ trốn theo người tình, từng ấy vụ giam lỏng nghiêm ngặt — chín khoản tiền cấp dưỡng riêng biệt và hai vụ ly hôn. — thậm chí đã có hơn một lần tôi lần ra dấu vết bà ta bịa đặt một cuộc gặp gỡ tay đôi trên tạp chí Town and Country Magazine — trong khi đôi khi các nhân vật ấy chưa từng giáp mặt nhau dù chỉ một lần trong đời.

VERJUICE. Bà ta quả thực có tài.

LADY SNEERWELL. Nhưng cách thức thể hiện thì quá thô thiển.

VERJUICE. Rất đúng ạ. Bà ta thường có ý đồ hay — miệng lưỡi sắc sảo và trí tưởng tượng bạo dạn — nhưng nét vẽ lại quá đậm và bố cục thường kỳ quặc — Bà ta thiếu đi sự tinh tế trong sắc thái — và vẻ châm biếm mượt mà — những điều làm nên nét đặc trưng trong những lời đàm tiếu của phu nhân.

LADY SNEERWELL. À, cô quá thiên vị rồi, Verjuice.

VERJUICE. Hoàn toàn không đâu ạ — ai nấy đều thừa nhận rằng chỉ với một lời nói hay một ánh nhìn, phu nhân Sneerwell có thể đạt được nhiều hơn những gì người khác làm được dẫu có tốn bao công sức miêu tả tỉ mỉ, kể cả khi họ may mắn có chút sự thật hậu thuẫn đi chăng nữa.

LADY SNEERWELL. Phải, Verjuice thân mến của tôi. Tôi chẳng phải kẻ đạo đức giả mà chối bỏ sự thỏa mãn thu được từ thành công của những nỗ lực ấy. Bản thân từng chịu tổn thương trong những năm đầu đời bởi cái lưỡi độc địa của thói vu khống, tôi thú nhận rằng từ đó đến nay chẳng có niềm vui nào sánh được với việc kéo người khác xuống ngang bằng với vũng bùn danh dự đã tổn hại của chính mình.

VERJUICE. Chẳng có gì tự nhiên hơn thế — Nhưng thưa phu nhân Sneerwell kính mến, có một việc gần đây ngài giao phó cho tôi, mà thú thật tôi không sao đoán ra nổi động cơ của ngài.

LADY SNEERWELL. Ta hiểu ý cô rồi, ý cô là về người hàng xóm của ta, Sir Peter Teazle, và gia đình ông ta — Lappet. — Và cách hành xử của ta trong chuyện này thực sự đã tỏ ra vô cùng bí ẩn đối với cô sao?

[HẦU GÁI rời đi.]

VERJUICE. Hoàn toàn là vậy ạ.

LADY SNEERWELL. Một kẻ độc thân lâu năm như Sir Peter mà lại cưới một cô vợ trẻ từ miền quê lên — như phu nhân Teazle vậy — quả thực là những đối tượng thích hợp cho chút châm chọc tinh quái — thế nhưng ở đây lại có hai chàng trai trẻ — những người mà Sir Peter đã đối xử như một người giám hộ kể từ khi cha họ qua đời, người anh cả mang tính cách đáng mến nhất và được mọi người hết lời ca ngợi — còn người em út lại là một kẻ phóng đãng và tiêu xài hoang phí bậc nhất vương quốc, chẳng bạn bè chẳng danh dự — người thứ nhất thì công khai ngưỡng mộ cô và có vẻ là người được cô sủng ái — còn kẻ thứ hai thì vướng vào lưới tình với Maria, cô ward của Sir Peter — và ai cũng biết là được nàng hết lòng yêu mến. Giờ đây, nhìn vào bề ngoài của những hoàn cảnh ấy, tôi hoàn toàn không thể hiểu nổi vì sao cô — một góa phụ trẻ tuổi chẳng có mấy tài sản thừa kế — lại không vồ lấy tình cảm của một người có phẩm chất và triển vọng như Mr. Surface — và lạ lùng hơn nữa là vì sao cô lại tỏ ra tha thiết đến vậy trong việc phá hoại mối gắn kết tương thân đang tồn tại giữa người em trai của anh ta là Charles và Maria.

VERJUICE. Vậy xin ngài hãy giải tỏa ngay mối bận tâm này — tôi phải thông báo cho ngài biết rằng tình yêu chẳng dính líu chút nào đến mối quan hệ giữa Mr. Surface và tôi.

VERJUICE. Không á!

LADY SNEERWELL. Tình cảm thực sự của anh ta hướng về Maria hoặc gia tài của nàng — nhưng khi nhận ra người em trai là một đối thủ được sủng ái, anh ta buộc phải che giấu ý định của mình — và lợi dụng sự giúp đỡ của ta.

VERJUICE. Tuy thế tôi vẫn càng thêm thắc mắc vì sao ngài lại quan tâm đến thành công của anh ta.

LADY SNEERWELL. Trời ạ! sao cô ngốc thế nhỉ! chẳng lẽ cô không đoán ra được sự yếu đuối mà bấy lâu nay, vì hổ thẹn, ta đã che giấu ngay cả với cô — chẳng lẽ ta phải thú nhận rằng Charles — kẻ phóng đãng ấy, kẻ hoang phí ấy, kẻ phá sản cả về tài sản lẫn danh tiếng — chính là kẻ mà vì hắn ta mà ta lại đâm ra lo lắng và đầy ác tâm như thế, và để có được hắn ta, ta sẵn sàng hy sinh — tất cả ——

VERJUICE. Giờ thì quả thật — cách hành xử của ngài đã trở nên logic và tôi không còn ngạc nhiên trước lòng căm thù của ngài dành cho Maria nữa, nhưng sao ngài và Surface lại trở nên tâm sự thân thiết đến vậy?

LADY SNEERWELL. Vì lợi ích chung của đôi bên — nhưng ta đã nhìn thấu con người hắn từ lâu rồi, dẫu cho hắn có xoay sở để lừa gạt tất cả những kẻ khác — ta thừa biết hắn ta là kẻ xảo quyệt, ích kỷ và độc ác — trong khi trước mặt Sir Peter, và thực ra là với tất cả mọi người quen biết, hắn lại đóng vai một kỳ quan trẻ tuổi của sự thận trọng — khôn ngoan và lòng nhân hậu.

VERJUICE. Vâng vâng — tôi biết Sir Peter luôn thề thốt rằng hắn không có đối thủ ở nước Anh; và trên hết, ông ta ca ngợi hắn là một CON NGƯỜI ĐẦY TÂM HỒN.

LADY SNEERWELL. Đúng vậy, và nhờ vào những tâm sự cùng sự đạo đức giả của mình, hắn đã lôi kéo được Sir Peter hoàn toàn đứng về phía mình trong chuyện liên quan đến Maria, và giờ đây ta tin rằng hắn đang tìm cách nịnh bợ phu nhân Teazle để bà ấy cũng có cái nhìn tốt đẹp tương tự về hắn — trong khi tội nghiệp Charles chẳng có lấy một người bạn nào trong nhà — dẫu ta e rằng cậu ta lại có một người rất quyền lực ngự trị trong trái tim Maria, và chúng ta phải nhắm vào đó để vạch ra những âm mưu của mình.

NGƯỜI HẦU. Thưa Mr. Surface.

LADY SNEERWELL. Cho mời cậu ấy lên đây. Giờ này thường là lúc cậu ấy hay ghé qua. Ta chẳng ngạc nhiên khi người ta đồn cậu ấy là tình nhân của ta.

SURFACE bước vào.

SURFACE. Kính chào phu nhân Sneerwell thân mến, hôm nay ngài thế nào — xin vâng lệnh ngài.

LADY SNEERWELL. Cô Verjuice vừa mới tra vấn tôi về mối quan hệ gắn bó của đôi ta lúc này; nhưng tôi đã cho cô ấy biết những dự định thực sự của chúng ta cũng như mục đích mà trí tuệ của hai ta đang cùng hợp tác. Cậu biết cô ấy đã đắc lực với chúng ta thế nào rồi đấy — và hãy tin tôi đi, sự tin cậy này không hề đặt nhầm chỗ đâu.

SURFACE. Thưa phu nhân, tôi làm sao có thể nghi ngờ một người có sự nhạy cảm và tinh tường như cô Verjuice——

LADY SNEERWELL. Thôi — thôi — bây giờ đừng nịnh nọt nữa — mà hãy nói cho tôi hay khi nào cậu gặp lại người tình của cậu, hay quan trọng hơn đối với tôi là em trai cậu.

SURFACE. Tôi chưa gặp lại ai từ lần cuối gặp ngài — nhưng tôi có thể thông báo rằng họ hiện đang bất hòa — vài câu chuyện của ngài đã phát huy tác dụng rất tốt với Maria.

LADY SNEERWELL. À! Verjuice thân mến của tôi, công lao này là của cô đấy. Thế nhưng hoàn cảnh khó khăn của em trai cậu ngày càng trầm trọng hơn phải không?

SURFACE. Mỗi giờ một tệ đi ạ. Tôi được biết hôm qua nhà cậu ta lại có thêm trát kê biên tài sản — nói tóm lại là thói chơi bời và hoang phí của cậu ta vượt quá bất cứ điều gì tôi từng nghe thấy.

LADY SNEERWELL. Tội nghiệp Charles!

SURFACE. Vâng thưa phu nhân — bất chấp những thói hư tật xấu của cậu ta, người ta vẫn không khỏi chạnh lòng — ảh tội nghiệp Charles! Tôi chắc chắn rằng tôi rất ước gì mình có đủ khả năng để làm điều gì đó thực sự giúp ích cho cậu ta — bởi vì con người mà không biết chia sẻ trước những hoạn nạn của một người anh em — dẫu cho điều đó có là do lỗi lầm của chính họ đáng phải chịu đi nữa — thì cũng đáng ——

LADY SNEERWELL. Ôi chao, cậu lại sắp lên lớp đạo đức rồi đấy, và quên mất rằng mình đang ở giữa những người bạn.

SURFACE. Ấy chết, đúng thế thật — tôi sẽ để dành tâm sự đó lúc gặp Sir Peter. Dù sao đi nữa, việc giải cứu Maria khỏi một kẻ phóng đãng như thế quả là một việc làm phúc đức — kẻ mà nếu có thể cải hóa được, thì chỉ có thể nhờ vào tài năng và sự hiểu biết vượt trội của phu nhân mà thôi.

VERJUICE. Quả là một ván bài mạo hiểm.

SURFACE. Nhưng — thưa phu nhân — xin cho phép tôi được nhắc nhở ngài đừng đặt quá nhiều niềm tin vào gã chuyên bịa đặt chuyện thị phi Snake của chúng ta — gần đây tôi phát hiện gã thường xuyên hội ý với lão già Rowland [Rowley], người trước kia từng là quản gia của cha tôi và chưa bao giờ là bạn của tôi cả.

LADY SNEERWELL. Ta chẳng hề thất vọng về Snake, ta chưa bao giờ ngờ rằng gã đó lại có đủ đức hạnh để mà trung thành ngay cả với chính sự đểu cáng của bản thân.

MARIA bước vào.

Maria thân yêu — cháu thế nào — có chuyện gì vậy cháu?

MARIA. Ồ, ở đây có gã người tình đáng ghét của cháu, Sir Benjamin Backbite, vừa ghé qua nhà người giám hộ của cháu cùng với ông chú Crabtree đáng ghét của hắn — thế nên cháu đã lẻn ra ngoài và chạy đến đây để tránh mặt họ.

LADY SNEERWELL. Chỉ vậy thôi sao?

VERJUICE. Thưa phu nhân Sneerwell — tôi xin phép đi viết bức thư đã thưa với ngài.

SURFACE. Thưa phu nhân, nếu em trai Charles của tôi mà có mặt trong nhóm đó, có lẽ ngài đã chẳng phải hoảng hốt đến thế.

LADY SNEERWELL. Thôi nào — cậu lại cay nghiệt rồi, vì ta dám cá là sự thật ngọn ngành là Maria nghe tin CẬU ở đây đấy — nhưng cháu yêu — Sir Benjamin đã làm gì mà cháu phải tránh mặt hắn ta như thế——

MARIA. Ồ, chú ta chẳng làm gì cả — nhưng câu chuyện của chú ta lúc nào cũng là những lời bôi nhọ thường trực đối với tất cả những người quen biết.

SURFACE. Đúng thế, và tệ nhất là chẳng có lợi lộc gì khi không quen biết họ đâu, vì hắn ta sẵn sàng bôi nhọ một kẻ xa lạ cũng nhanh chẳng kém gì bạn thân nhất của mình — và lão Crabtree cũng tệ hại không kém.

LADY SNEERWELL. Thôi nào, chúng ta cũng nên rộng lượng chứ — Sir Benjamin là một người thông minh và làm thơ hay cơ mà.

MARIA. Phần cháu — thưa phu nhân, cháu thừa nhận rằng — sự thông minh sẽ đánh mất sự kính trọng trong mắt cháu, khi cháu nhìn thấy nó đi kèm với sự độc địa. — Mr. Surface nghĩ sao ạ?

SURFACE. Quả thực vậy, thưa phu nhân, mỉm cười trước một trò đùa gieo rắc chiếc gai nhọn vào ngực người khác chính là đồng lõa trong hành vi ác ý ấy.

LADY SNEERWELL. Thôi đi — chẳng thể nào tỏ ra thông minh mà lại thiếu đi chút ác ý đâu — sự độc địa của một câu nói hay chính là cái ngạnh khiến nó găm sâu vào. — Ý kiến của cậu thế nào, Mr. Surface?

SURFACE. Chắc chắn rồi thưa phu nhân — một cuộc trò chuyện mà tinh thần châm biếm bị kìm nén thì sẽ mãi mãi trở nên tẻ nhạt và nhạt nhẽo —

MARIA. Thôi, cháu không tranh luận xem việc đàm tiếu có thể được châm chước đến đâu — nhưng ở một người đàn ông, cháu chắc chắn rằng điều đó luôn là đáng khinh. — Chúng ta vốn có lòng kiêu hãnh, sự ghen tị, tính ganh đua, và hàng ngàn động cơ để hạ thấp lẫn nhau — nhưng kẻ chuyên buôn chuyện ác khẩu thì phải có sự hèn nhát của một người đàn bà trước khi hắn dám bôi nhọ một ai đó.

LADY SNEERWELL. Ước gì họ hàng Verjuice của ta chưa vội rời đi — cô ấy hẳn sẽ ôm lấy cháu đấy.

SURFACE. Ồ! cô ta là một ả gái già và dĩ nhiên là có đặc quyền đó rồi.

NGƯỜI HẦU bước vào.

Thưa phu nhân, phu nhân Candour đang ở dưới nhà và nếu phu nhân thảnh thơi thì bà ấy xin phép cho xe lui tới.

LADY SNEERWELL. Mời bà ấy vào đây. Này Maria, dẫu sao thì ở đây cũng có một nhân vật hợp với sở thích của cháu đấy, vì dẫu phu nhân Candour có hơi nhiều chuyện một chút nhưng ai nấy đều thừa nhận bà ấy là người tốt tính và tử tế nhất trên đời.

MARIA. Vâng, với một sự giả tạo vô cùng lộ liễu về lòng tốt và sự nhân từ — bà ta gây ra nhiều điều tai hại hơn cả sự độc địa trực diện của lão Crabtree.

SURFACE. Thật lòng là rất đúng đấy, thưa phu nhân Sneerwell — Mỗi khi nghe thấy dư luận quay lưng lại với nhân phẩm của bạn bè mình, tôi chưa bao giờ thấy họ gặp nguy hiểm lớn như lúc phu nhân Candour đứng ra bảo vệ họ.

LADY SNEERWELL. Suỵt, bà ấy tới kìa——

PHU NHÂN CANDOUR bước vào.

PHU NHÂN CANDOUR. Ôi phu nhân Sneerwell thân mến, cả thế kỷ nay chúng ta không gặp nhau rồi. Tôi chẳng hề gặp ngài dẫu vẫn nghe người ta nhắc về ngài luôn đấy. — Mr. Surface — thiên hạ đồn đại những điều tai tiếng lắm về ngài đấy — nhưng quả thực thiên hạ nói gì chẳng quan trọng đâu, vì ngài thấy đấy người ta có nghe thấy gì khác ngoài chuyện thị phi đâu cơ chứ.

SURFACE. Quả đúng là vậy thật, thưa phu nhân.

PHU NHÂN CANDOUR. Ồ Maria bé bỏng — thế là toàn bộ câu chuyện giữa cháu và Charles đã chấm dứt rồi ư? Chắc là do thói hoang phí của cậu ta rồi — Cả thị trấn chẳng bàn tán gì ngoài chuyện đó——

MARIA. Cháu rất tiếc, thưa phu nhân, khi thị trấn lại có quá ít việc để làm như vậy.

PHU NHÂN CANDOUR. Đúng vậy, đúng vậy cháu yêu ạ; nhưng nào ai có thể bịt được miệng thiên hạ. Thú thật là tôi vô cùng đau lòng khi nghe tin này — cũng giống như khi tôi hay tin từ cùng một nguồn rằng người giám hộ của cháu, Sir Peter và phu nhân Teazle gần đây không còn hòa hợp với nhau như mong muốn.

MARIA. Thật là vô duyên hết sức khi mọi người cứ thích xen vào chuyện của người khác như thế.

PHU NHÂN CANDOUR. Rất đúng, cháu yêu ạ; nhưng biết làm sao được? Thiên hạ cứ thích bàn tán — chẳng tài nào ngăn được đâu — ngài biết không, mới ngày hôm qua thôi người ta còn kể với tôi rằng cô Gadabout đã bỏ trốn cùng Sir Filagree Flirt cơ đấy. Mà Chúa ơi! tin thiên hạ đồn đại thì làm sao mà tin hết được; dẫu cho tôi chắc chắn đã nghe điều này từ một nguồn tin rất đáng tin cậy.

MARIA. Những tin đồn như thế thật hết sức tai tiếng.

PHU NHÂN CANDOUR. Đúng thế cháu yêu ạ — thật đáng xấu hổ! đáng xấu hổ thay! nhưng thói đời lại lắm điều cay nghiệt đến mức chẳng có ai là thoát được tai tiếng cả. Chúa ơi, giờ thì thử hỏi ai mà ngờ được bạn của cháu, cô Prim, lại có hành vi thiếu kín đáo cơ chứ? Thế mà ngặt nỗi thói đời cay độc lắm kẻ, người ta bảo tuần trước chính ông chú của cô ta đã chặn cô lại ngay lúc cô ta đang bước lên chiếc xe ngựa bưu điện cùng với thầy dạy khiêu vũ của mình đấy.

MARIA. Cháu xin lấy danh dự ra cam đoan rằng tin đồn ấy hoàn toàn không có căn cứ.

PHU NHÂN CANDOUR. Ồ, tôi dám thề là chẳng có chút cơ sở nào trên đời này cả; có lẽ cũng giống như câu chuyện được loan truyền tháng trước về mối quan hệ giữa phu nhân Festino và đại tá Cassino — dẫu cho sự việc ấy xét cho cùng chưa bao giờ được làm sáng tỏ rạch ròi.

SURFACE. Sự tự do bịa đặt mà một số người tự cho phép mình quả thực thật là kinh khủng.

MARIA. Đúng thế ạ — nhưng theo ý cháu, những kẻ đi loan truyền những chuyện như thế cũng đáng trách không kém.

PHU NHÂN CANDOUR. Chắc chắn là vậy rồi; những kẻ đưa chuyện cũng tệ hại chẳng kém gì những kẻ thêu dệt chuyện — đó là một nhận xét xưa cũ nhưng lại vô cùng chính xác — thế nhưng biết làm sao được như tôi đã nói từ đầu — làm sao mà ngăn cản thiên hạ bàn tán cho được — ngày hôm nay đây, phu nhân Clackitt đã quả quyết với tôi rằng vợ chồng Mr. Honeymoon cuối cùng cũng trở thành một cặp vợ chồng nhàm chán bình thường — giống như những người quen khác — bà ta cũng úp mở rằng một quả phụ nọ ở con phố bên cạnh đã chữa khỏi bệnh cổ trướng và lấy lại vóc dáng một cách đáng kinh ngạc — cùng lúc ấy cô Tattle đứng cạnh bên đã khẳng định rằng Lord Boffalo đã bắt quả tang phu nhân của mình tại một tụ điểm chẳng mấy danh tiếng gì — và rằng Sir Harry Bouquet và Tom Saunter sắp sửa rút kiếm đọ sức vì một lý do kích động tương tự. Thế nhưng — Chúa ơi! ngài nghĩ tôi là loại người đi loan truyền những chuyện đó sao — Không, không; những kẻ đưa chuyện như tôi đã nói từ đầu cũng tệ hại chẳng kém gì những kẻ thêu dệt nên câu chuyện ấy.

SURFACE. À, phu nhân Candour thân mến, nếu ai nấy cũng có được sự kiên nhẫn và lòng tốt bụng như ngài —

PHU NHÂN CANDOUR. Thưa Mr. Surface, tôi thú nhận là mình không tài nào chịu nổi khi nghe người ta bôi nhọ người khác sau lưng; và khi những hoàn cảnh trớ trêu phơi bày về những người quen của chúng ta, thú thật tôi luôn thích nghĩ về những điều tốt đẹp nhất — nhân tiện đây tôi hy vọng chuyện em trai ngài hoàn toàn khánh kiệt không phải là sự thật —

SURFACE. Tôi e rằng hoàn cảnh của cậu ấy thực sự rất tồi tệ đấy, thưa phu nhân —

PHU NHÂN CANDOUR. Ôi! tôi cũng nghe như vậy — nhưng ngài phải bảo cậu ấy cố gắng giữ vững tinh thần nhé — hầu như ai ai cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự cả thôi — Lord Spindle, Sir Thomas Splint, đại úy Quinze, và Mr. Nickit — tôi nghe nói đều đã phá sản sạch sẽ trong tuần này cả rồi; thế nên, nếu Charles có lỡ tiêu đời đi chăng nữa, cậu ta cũng sẽ thấy một nửa số quen biết của mình cũng khánh kiệt theo, và ngài biết đấy, điều đó cũng là một sự an ủi —

SURFACE. Chắc chắn rồi, thưa phu nhân — một sự an ủi vô cùng lớn lao.

NGƯỜI HẦU bước vào.

NGƯỜI HẦU. Mr. Crabtree và Sir Benjamin Backbite.

LADY SNEERWELL. Ồ! Maria, cháu thấy chưa, người tình của cháu đang theo đuổi cháu đấy — Quả là cháu đừng có mong trốn thoát.

CRABTREE và SIR BENJAMIN BACKBITE bước vào.

CRABTREE. Phu nhân Sneerwell, tôi xin hôn tay ngài. Phu nhân Candour, chắc là ngài chưa quen cháu tôi là Sir Benjamin Backbite nhỉ — Quái lạ thật thưa phu nhân, thằng bé có óc trào phúng lắm đấy — lại còn là một nhà thơ tài hoa nữa cơ, phải thế không phu nhân Sneerwell?

SIR BENJAMIN. Ôi thôi đi, bác!

CRABTREE. Nào, thề có chúa là thật đấy — ta dám cá nó làm thơ đố chữ hoặc thơ ẩn ý chấp cả những tay thơ thẩn cừ khôi nhất trong vương quốc — phu nhân đã nghe bài thơ châm ngôn mà nó viết tuần trước về việc chiếc mũ lông của phu nhân Frizzle bắt lửa chưa — Nào Benjamin đọc lại đi — hay là bài thơ ẩn ý mà tối qua mày ứng khẩu tại buổi hàn huyên văn chương của phu nhân Drowzie — Nào thế này nhé, câu đầu của mày là tên một loài cá, câu thứ hai là một vị danh tướng hải quân — và

SIR BENJAMIN. Bác kính mến — thôi nào — cháu xin bác đấy——

CRABTREE. Thật đấy phu nhân — ngài sẽ phải ngạc nhiên khi nghe nó nhanh trí thế nào trong tất cả những chuyện này cho mà xem.

LADY SNEERWELL. Tôi cứ tự hỏi sao Sir Benjamin chưa bao giờ cho xuất bản tác phẩm nào nhỉ.

SIR BENJAMIN. Thú thật với ngài, thưa phu nhân, việc đem in ấn thì quê mùa lắm và vì những sáng tác nhỏ nhặt của tôi chủ yếu là thơ châm biếm và đả kích nên tôi thấy chúng được lan truyền rộng rãi hơn bằng cách trao tận tay những bản sao một cách kín đáo cho bạn bè của những nhân vật trong bài — tuy nhiên tôi cũng có vài bài thơ tình, khi nào vinh dự nhận được nụ cười của phu nhân đây, tôi dự định sẽ cho công bố rộng rãi trước công chúng.

[Chỉ tay về phía MARIA.]

CRABTREE. Trước Chúa, thưa phu nhân, chúng sẽ làm cho ngài trở thành bất tử — ngài sẽ được lưu danh muôn thuở hậu thế, giống như nàng Laura của Petrarch, hay nàng Sacharissa của Waller vậy.

SIR BENJAMIN. Vâng, thưa phu nhân, tôi nghĩ ngài sẽ thích chúng thôi — khi ngài thấy trên một trang giấy khổ tư xinh đẹp, dòng chữ thơ thanh tú uốn lượn uyển chuyển qua một thảo nguyên lề giấy — trước Chúa, chúng sẽ là những tác phẩm thanh lịch nhất trong thể loại của mình —

CRABTREE. Nhưng các bà các cô này, đã nghe tin gì chưa?

PHU NHÂN CANDOUR. Ý ông là gì, thưa ngài, có phải là tin đồn về——

CRABTREE. Không thưa phu nhân, không phải chuyện đó đâu. — Cô Nicely chuẩn bị kết hôn với chính gã gia nhân của mình kìa.

PHU NHÂN CANDOUR. Không thể nào!

CRABTREE. Cứ hỏi Sir Benjamin thì rõ.

SIR BENJAMIN. Hoàn toàn chính xác đấy, thưa phu nhân — mọi thứ đã được định đoạt xong xuôi và trang phục cưới cũng đã được đặt may rồi.

CRABTREE. Phải, và người ta bảo có những lý do cấp bách buộc phải làm thế đấy.

PHU NHÂN CANDOUR. Không thể có chuyện đó được — và tôi lấy làm lạ là có người lại đi tin một câu chuyện như thế về một người vốn thận trọng như cô Nicely.

SIR BENJAMIN. Ôi chao! thưa phu nhân, đó chính là lý do khiến người ta tin ngay lập tức đấy. Cô ta từ trước đến nay luôn vô cùng cẩn trọng và kín đáo, đến mức ai nấy đều chắc mẩm rằng đằng sau chắc phải có uẩn khúc gì đó.

LADY SNEERWELL. Đúng vậy, một câu chuyện thị phi cũng mang tính chí mạng đối với danh tiếng của một người phụ nữ thận trọng mang phong cách của cô ta chẳng khác nào cơn sốt thường đối với những kẻ có thể chất cường tráng, nhưng lại có một loại danh tiếng yếu ớt bệnh hoạn, lúc nào cũng đau ốm dặt dẹo mà lại sống thọ hơn cả những nhân vật cứng nhắc kiên cường của cả trăm kẻ đạo đức giả.

SIR BENJAMIN. Đúng vậy thưa phu nhân, trong chuyện danh tiếng cũng có những kẻ bệnh hoạn yểu mệnh chẳng khác nào thể chất — những kẻ vì ý thức được điểm yếu của mình nên tránh xa từng luồng gió nhẹ, và bù đắp cho sự thiếu hụt sức bền bằng sự cẩn trọng và dè dặt —

PHU NHÂN CANDOUR. Thôi nào, nhưng tất cả điều này có thể chỉ là hiểu lầm thôi — Sir Benjamin biết đấy, những tình tiết vô cùng vụn vặt thường dấy lên những câu chuyện thêu dệt đầy ác ý.

CRABTREE. Đúng thế đấy, tôi dám thề đấy thưa phu nhân — các ngài đã bao giờ nghe chuyện cô Shepherd đánh mất người tình lẫn danh tiếng của mình vào mùa hè năm ngoái tại Tunbridge chưa — Sir Benjamin hẳn còn nhớ chứ —

SIR BENJAMIN. Ôi chắc chắn rồi, một tình huống kỳ quặc nhất quả đất —

LADY SNEERWELL. Chuyện thế nào vậy, xin kể nghe với —

CRABTREE. Số là một buổi tối nọ tại buổi tụ họp của phu nhân Ponto — câu chuyện tình cờ xoay quanh sự khó khăn trong việc gây giống loài cừu Nova-Scotia ở xứ này — một tiểu thư trong nhóm liền lên tiếng rằng: ["Tôi từng biết những trường hợp như thế — vì cô Letitia Shepherd, một người chị họ hàng đầu của tôi, từng có một con cừu Nova-Scotia sinh đôi cơ đấy."] — ["Sao cơ!"] — lão thái phu nhân Dundizzy (ngài biết đấy, điếc đặc như cột nhà) liền thét lên: ["Cô Letitia Shepherd sinh đôi á!"] — Sự nhầm lẫn này — như các ngài có thể tưởng tượng, đã khiến cả đám được một trận cười ngất ngây — Thế nhưng ngay sáng hôm sau, khắp nơi đều loan tin và chỉ trong vài ngày, cả thị trấn đều tin sái cổ rằng cô Letitia Shepherd thực sự đã hạ sinh một cặp trai gái kháu khỉnh — và chưa đầy một tuần sau đã có người kể tên được cả người cha lẫn trang trại nơi đem gửi lũ trẻ cho người ta nuôi hộ.

LADY SNEERWELL. Thật là kỳ lạ!

CRABTREE. Sự thật rành rành đấy, tôi xin bảo đảm — Ôi chao! Mr. Surface, xin hỏi có đúng là người chú Sir Oliver của cậu sắp trở về nước không thế —

SURFACE. Thưa ngài, thực tình là tôi không biết.

CRABTREE. Lão đã ở Đông Ấn đã lâu — chắc là cậu hầu như chẳng nhớ nổi mặt lão đâu — tôi tin là thế — thật là một sự an ủi não nề khi lão đặt chân về đến nơi mà nghe tin em trai cậu đã sống ra sao!

SURFACE. Thưa ngài, thú thật là Charles đã thiếu thận trọng; nhưng tôi hy vọng không có những kẻ lắm chuyện nào đã kịp đầu độc Sir Oliver để ông ấy có thành kiến với cậu ấy — Cậu ấy có thể sửa đổi mà —

SIR BENJAMIN. Chắc chắn là cậu ấy có thể sửa đổi rồi — riêng phần tôi, tôi chưa bao giờ tin rằng cậu ta lại hoàn toàn vô nguyên tắc như người ta đồn đại cả và dẫu cho cậu ta đã mất hết bạn bè, tôi được bảo rằng chẳng có ai được ca ngợi nhiều hơn thế — bởi giới thương gia Do Thái.

CRABTREE. Đúng thế thật đấy cháu trai — nếu khu phố Old Jewry mà là một đơn vị bầu cử thì tao tin chắc Charles đã được bầu làm phu viên rồi — chẳng có ai được lòng dân ở đó hơn hắn đâu, thề có Chúa, tao nghe nói hắn trả tiền trợ cấp nhiều không kém gì hội tontine của người Ireland và cứ mỗi lần hắn ốm đau là trong giáo đường Do Thái lại có lễ cầu nguyện cho hắn chóng bình phục —

SIR BENJAMIN. Thế nhưng chẳng có ai sống xa hoa hơn cậu ta: — người ta bảo tôi rằng khi thiết đãi bạn bè — cậu ta có thể ngồi vào bàn tiệc cùng một tá những kẻ đứng ra bảo lãnh nợ cho chính mình, có đến chục gã chủ nợ chờ sẵn ở tiền sảnh, và một tay chủ nợ đứng canh sau ghế của mỗi vị khách.

SURFACE. Mấy người có thể thấy đây là trò giải trí nhưng lại chẳng mảy may quan tâm đến cảm xúc của một người anh em.

MARIA. Sự độc địa của họ thật không thể chịu nổi — Phu nhân Sneerwell, cháu xin phép cáo lui chúc ngài một buổi sáng tốt lành — cháu không được khỏe lắm.

[MARIA rời đi.]

PHU NHÂN CANDOUR. Ôi chao, sắc mặt con bé thay đổi nhiều quá!

LADY SNEERWELL. Phu nhân Candour hãy đi theo con bé đi — có lẽ nó đang cần được giúp đỡ đấy.

PHU NHÂN CANDOUR. Tôi sẽ đi ngay với tất cả tấm lòng đây thưa phu nhân. — Tội nghiệp con bé — ai mà biết được — hoàn cảnh của nó lúc này thế nào chứ!

[PHU NHÂN CANDOUR rời đi.]

LADY SNEERWELL. Chẳng có gì lạ ngoài việc con bé không thể chịu nổi khi nghe người ta nói xấu Charles, mặc cho giữa họ vẫn có những bất hòa.

SIR BENJAMIN. Tình cảm của tiểu thư đó đã quá rõ ràng rồi.

CRABTREE. Nhưng Benjamin — mày không được từ bỏ cuộc theo đuổi chỉ vì thế — hãy đuổi theo con bé và dỗ dành cho nó vui vẻ trở lại — đọc cho nó nghe vài bài thơ của mày đi — nào, tao sẽ giúp một tay —

SIR BENJAMIN. Mr. Surface, tôi không có ý làm tổn thương anh — nhưng xin hãy tin chắc rằng em trai anh đã hoàn toàn khánh kiệt rồi —

[Đang bước đi.]

CRABTREE. Ôi chao! phải đấy — khánh kiệt — hoàn toàn thân bại danh liệt — đến một xu dính túi cũng không kiếm ra.

SIR BENJAMIN. Và tôi nghe nói mọi thứ có thể di dời được đều đã bị bán sạch —

[Đang bước đi.]

CRABTREE. Ta đã đến nhà cậu ta — chẳng còn lại gì ngoài mấy cái vỏ chai trống không bị bỏ sót và mấy bức tranh gia đình, tao tin là chúng được đóng khung dính liền vào vách ốp tường luôn rồi.

[Đang bước đi.]

SIR BENJAMIN. Và tôi cũng rất đau lòng khi nghe những câu chuyện tồi tệ nhắm vào cậu ta.

[Đang bước đi.]

CRABTREE. Ồ, hắn đã làm bao nhiêu điều hèn hạ — điều đó thì chắc chắn rồi!

SIR BENJAMIN. Nhưng dẫu sao thì vì hắn là em trai anh——

[Đang bước đi.]

CRABTREE. Chúng ta sẽ kể cho anh nghe toàn bộ vào dịp khác nhé.

[Họ rời đi.]

LADY SNEERWELL. Ha! ha! ha! thật khó để họ rời khỏi một đề tài mà họ chưa kịp buông tha cho đến cùng.

SURFACE. Và tôi tin là những lời lăng mạ ấy chẳng làm phu nhân thấy dễ chịu hơn Maria là bao.

LADY SNEERWELL. Ta e rằng tình cảm của con bé đã lún sâu hơn chúng ta tưởng tượng, nhưng gia đình họ sẽ đến đây vào tối nay, thế nên tốt hơn cậu cứ ở lại dùng bữa tối luôn để chúng ta có cơ hội quan sát kỹ hơn — trong lúc này, ta sẽ đi vạch ra vài mưu kế còn cậu thì hãy đi nghiên cứu những lời hay ý đẹp đi nhé.

[Họ rời đi.]