Bài thơ
Xem các Bài thơ khác nhau có bối cảnh đặt bên Bờ sông Yarrow; đặc biệt là khúc Dân ca tuyệt mỹ của Hamilton, mở đầu bằng:
"Sửa soạn đi, sửa soạn đi hỡi Tân nương xinh đẹp,
Sửa soạn đi, sửa soạn đi hỡi Bạn đời duyên dáng của ta!"
W. W. 1807.
Một trong những "Bài thơ Tưởng tượng" năm 1815 và 1820.—Bt.
văn bản
dị bản
chú thích
số dòng
Từ lâu đài Stirling ta đã trông ngắm
Dòng sông Forth quanh co trải lối;
Từng dạo bước bên bờ Clyde và Tay,
Và cùng sông Tweed cất bước rong ruổi;
Rồi khi ta dừng chân tại Clovenford,
"Người bạn đời duyên dáng" liền ngỏ lời,
"Dù chuyện gì xảy ra, ta hãy rẽ lối,
Để ngắm rặng đồi Braes of Yarrow trập trùng."
"Hãy để người Yarrow, từ thị trấn Selkirk trở về,
Sau bao phiên mua bán ngược xuôi,
Quay lại Yarrow, chốn thuộc về họ;
Mỗi thiếu nữ về lại mái ấm bình yên!
Bên bờ Yarrow cứ để diệc kiếm mồi,
Thỏ đồng nép mình, thỏ hang đào hốc!
Còn chúng ta sẽ xuôi dòng Tweed tiếp tục,
Chẳng bận lòng rẽ bước tới Yarrow.
"Kìa dòng Galla Water, rặng cỏ Leader Haughs,
Đều trải dài ngay trước mắt chúng ta;
Và Dryborough, nơi hòa cùng tiếng sóng Tweed réo rắt,
Bầy sẻ hót vang khúc ca đồng vọng;
Kìa thung lũng Tiviot-dale tươi vui, dải đất
Bừng sáng rộn ràng với cày và bừa:
Hà cớ chi hoài phí một ngày cần thiết
Chỉ để cất công tìm kiếm Yarrow?
"Yarrow nào có gì ngoài một dòng sông trơ trọi,
Lặng lẽ trôi dưới những ngọn đồi u tối?
Chẳng thiếu chi ngàn nơi khác tương tự
Cũng đáng để nàng ngỡ ngàng thán phục."
—Những lời ấy ngỡ như hờ hững và xem thường;
Người dấu yêu thở dài sầu muộn;
Và nhìn thẳng vào mặt ta, chẳng thể ngờ
Ta lại buông lời như thế về Yarrow!
"Ôi! Xanh ngát xiết bao," ta nói, "là những bãi bờ Yarrow,
Và êm đềm biết mấy dòng Yarrow lững lờ trôi!
Trái táo buông lủng lẳng tuyệt đẹp trên vách đá,
Nhưng ta cứ để mặc nó lớn lên.
Qua nẻo đồi dốc, và thung lũng Strath thênh thang,
Ta sẽ rong ruổi khắp chốn Scotland;
Nhưng, dẫu đã kề bên, ta quyết không rẽ
Bước vào thung lũng của xứ Yarrow.
"Hãy để bầy bò thịt và bò sữa nuôi nhà tận hưởng
Cỏ ngọt ngào nơi đồng cỏ Burn-mill;
Kìa thiên nga trên hồ St. Mary phẳng lặng
Trôi thành đôi, thiên nga cùng bóng nước lung linh!
Ta sẽ chẳng nhìn ngắm; sẽ không đi tới đó,
Cả hôm nay, lẫn ngày mai cũng vậy;
Chỉ cần trong tim ta thấu tỏ
Rằng có một nơi mang tên Yarrow là đủ rồi.
"Cứ để dòng Yarrow khuất mày khuất mặt!
Phải như thế, kẻo ta sẽ ăn năn:
Chúng ta vốn ôm ấp một hình dung cho riêng mình;
Ôi! Cớ sao lại nỡ phá tan?
Những giấc mơ nâng niu tự thuở xa xôi,
Ta sẽ gìn giữ lấy, người bạn đời duyên dáng ơi!
Bởi một khi đã tới đó, dẫu cảnh sắc tuyệt vời,
Thì đó cũng chỉ là một Yarrow khác hẳn.
"Nếu Lo toan kéo tới cùng năm tháng lạnh lùng,
Và rong ruổi hoá ra chỉ là điều ngớ ngẩn,—
Nếu ta chẳng còn muốn bước chân ra khỏi nhà,
Mà lòng vẫn trĩu nặng buồn u uất;
Nếu đời tẻ nhạt, và tâm can ủ ê,
Nỗi sầu ta sẽ được xoa dịu đôi phần,
Khi biết trần gian vẫn còn một cảnh tượng để ngắm trông,
Chính là những bãi bờ xinh đẹp của xứ Yarrow!"
Ghi chú
Mục lục 1803
Mục lục chính
1
A
B
5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
55
60
Dị bản 1:
1832
... xuôi dòng ...
1807
quay lại
Chú thích A:
Xem khúc Dân ca của Hamilton như đã dẫn ở trên.—W. W. 1807.
quay lại dấu chú thích
Chú thích B:
Trong tác phẩm Hồi ức về Wordsworth, Aubrey de Vere thuật lại một cuộc trò chuyện, trong đó thi nhân từng bộc bạch với ông:
"Trong một cuốn tiểu thuyết của mình, Scott đã trích dẫn sai những câu thơ của tôi viết về Yarrow. Ông ấy khiến tôi dường như đã viết rằng,
'Bầy thiên nga trên hồ St. Mary êm đềm
Trôi thành đôi, bầy thiên nga cùng bóng nước;'
nhưng tôi lại viết là,
'Cánh thiên nga trên hồ St. Mary phẳng lặng.'
Chẳng bao giờ tôi lại có thể viết từ 'những con thiên nga' ở dạng số nhiều. Khung cảnh lúc tôi tận mắt nhìn thấy, với mặt hồ tĩnh mịch và mờ ảo dưới rặng đồi mờ sương, toát lên một nỗi cô đơn tột cùng: chỉ có một cánh thiên nga độc nhất rẽ nước bơi đi, và sự vắng lặng đầy cảm thương của vùng đất ấy đã làm tôn lên người bạn duy nhất của con chim ấy, chính là cái bóng trắng muốt của nó in trên làn nước. Chính vì lẽ đó mà tôi đã ghi lại Cánh thiên nga và Cái bóng. Nếu như có nhiều thiên nga và vô vàn bóng nước, chúng sẽ chẳng nói lên được điều gì về phong vị của nơi này; và hẳn tôi cũng sẽ không mảy may nhắc đến chúng làm chi."
Xem Các bài tiểu luận, chủ yếu về Thơ ca, tập ii, trang 277.
Wordsworth đã gửi thư cho người bạn của mình, Walter Scott, để cảm ơn ông về bản sao tác phẩm Khúc ca của người hát rong cuối cùng, và gửi lại các khổ thơ này, Yarrow chưa ghé thăm. Scott hồi âm đầy cảm kích vào ngày 16 tháng 3 năm 1805, rằng:
"... Tôi tuyệt nhiên không chấp nhận lời biện giải của bạn, dẫu cho nó có được diễn giải khéo léo và tài tình đến đâu, cho việc không chịu ghé thăm những bãi bờ xinh đẹp của xứ Yarrow, và chắc chắn tôi sẽ không chịu ngồi yên cho tới khi thuyết phục được bạn đem dòng sông trong tưởng tượng so sánh với dòng sông ngoài đời thực."
Wordsworth từng hỏi ông xem liệu có thể gợi ý một cái tên nào chân thực hơn với địa danh này thay vì Burnmill, trong câu thơ, "Cỏ ngọt ngào nơi đồng cỏ Burn-mill." Scott hồi đáp:
"Chúng tôi có dải Broad-meadow bên bờ Yarrow, nếu thêm vào các tính từ xanh tươi (green) hay xinh đẹp (fair) hoặc bất kỳ tính từ một âm tiết nào khác, sẽ mang lại sự chân thực cho địa danh này, và thay thế cho đồng cỏ Burnmill, nơi mà chúng tôi vốn không hề có. ... Tôi rất thích hình ảnh con thiên nga trên hồ St. Mary của bạn. Làm sao bạn lại biết rằng loài chim tuyệt mỹ ấy thực sự hay lui tới nơi đó?"
(Xem Những bức thư thân mật của Ngài Walter Scott, tập i. trang 28, 29.)—Bt.
quay lại
Ghi chú:
"Ngày 18 tháng 9 năm 1803.—Chúng tôi rời khỏi dòng Tweed khi còn cách Clovenford khoảng chừng một dặm rưỡi hoặc hai dặm, nơi chúng tôi dự định nghỉ lại. Men theo sườn đồi, chúng tôi băng qua những bãi chăn cừu cho tới khi đến được nơi ấy—một ngôi nhà đá trơ trọi, chung quanh không có lấy một bóng cây và từ đó trông ra cũng chẳng thấy cây nào. Khi chúng tôi nhắc đến tên ông Scott, người phụ nữ trong nhà đã đón tiếp chúng tôi với mọi sự nhã nhặn có thể, nhưng sự chậm chạp của bà thật khiến người ta buồn cười. Tôi đồ rằng đây là một ngôi nhà hiếm khi có khách lui tới, bởi trông nó chẳng có dáng dấp gì của một quán trọ. Ông Scott, người mà bà kể với tôi là một quý ông vô cùng tài hoa, 'thường tới đây vào mùa câu cá;' nhưng kỳ thực ông Scott ở đâu cũng được kính trọng; tôi tin rằng nhờ uy danh của ông mà người ta có thể được đón tiếp nồng hậu trên khắp cõi biên thùy Scotland. Chúng tôi dùng bữa tối và uống trà—chẳng buồn ra ngoài đi dạo, vì cảnh quan ô hẹp, cằn cỗi nhìn từ khung cửa sổ chẳng có chút gì cám dỗ.
"Tại Clovenford, vì ở quá gần Yarrow, chúng tôi không thể không nghĩ đến khả năng ghé thăm nơi đó, nhưng rốt cuộc lại quyết định để dành niềm vui ấy cho một dịp khác trong tương lai; kết quả là, sau khi trở về, William đã viết nên bài thơ mà tôi xin chép lại ở đây."
(Trích từ
Hồi ức về một chuyến du ngoạn Scotland
của Dorothy Wordsworth,
1803.)—Bt.
Mục lục 1803
Mục lục chính
