Anabasis

Lượt đọc: 258 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
X

❊ ❊ ❊

Sau đó, đầu và cánh tay phải của Cyrus đã bị chặt lìa khỏi thân mình. Về phần nhà vua cùng tùy tùng, họ đuổi theo và đánh chiếm doanh trại của Cyrus; quân của Ariaeus không còn đứng vững mà bỏ chạy xuyên qua chính doanh trại của mình, rút lui về nơi đóng quân đêm trước—được cho là cách đó bốn parasang. Thế là nhà vua cùng đám tùy tùng lao vào cướp phá khắp nơi; trong số những chiến lợi phẩm, ông ta bắt được người phụ nữ xứ Phocaea, một tì thiếp của Cyrus, người được ca tụng là thông tuệ và xinh đẹp. Người con gái xứ Miletus, trẻ tuổi hơn, cũng bị quân của nhà vua bắt giữ; nhưng nàng đã thoát thân thành công bằng cách vứt bỏ lớp áo ngoài để chạy về phía quân Hellenes đang ở lại bảo vệ doanh trại. Quân Hellenes lập tức dàn đội hình và chém giết nhiều tên lính cướp phá, dù bản thân họ cũng chịu tổn thất vài người; họ bám trụ tại vị trí đó và thành công trong việc giải cứu không chỉ nàng, mà còn bảo vệ được mọi thứ, từ của cải cho đến con người, nằm trong tầm kiểm soát của họ.

Vào lúc này, nhà vua và quân Hellenes cách nhau chừng ba dặm; phía bên kia vẫn đang truy đuổi đối phương như thể họ đã giành thắng lợi toàn diện, còn phía bên này vẫn thản nhiên cướp phá như thể chiến thắng đã nằm chắc trong tay. Thế nhưng khi quân Hellenes biết tin nhà vua cùng quân đội của ông ta đang ở trong khu doanh trại quân nhu, và ngược lại, nhà vua cũng được Tissaphernes báo tin rằng quân Hellenes đã chiến thắng ở cánh quân của họ và đang tiến lên truy đuổi, thì phản ứng xảy ra tức thì. Nhà vua tập hợp quân đội và dàn hàng ngũ. Clearchus triệu tập Proxenus, người đang đứng gần đó, và bàn bạc xem nên cử một toán quân hay cả đội hình cùng kéo về doanh trại để giải vây.

Trong khi đó, nhà vua lại xuất hiện, dường như đang tiến từ phía sau tới; quân Hellenes lập tức quay ngược lại, chuẩn bị nghênh chiến ngay tại chỗ. Tuy nhiên, thay vì tấn công họ ở vị trí đó, ông ta lại chệch hướng, men theo con đường mà ông ta đã đi qua hồi đầu ngày, vòng ra bên ngoài cánh trái của đối phương, và trên đường đi, ông ta thu nhận lại những kẻ đã đào tẩu sang phe Hellenes trong trận chiến, cùng với Tissaphernes và sư đoàn của ông ta. Tissaphernes đã không bỏ chạy trong đợt giao tranh đầu tiên; ông ta đã xông thẳng song song với dòng sông Euphrates vào đội quân peltast Hy Lạp và xuyên qua họ. Nhưng dù có xông pha thế nào, ông ta cũng không hạ được một người nào. Ngược lại, quân Hellenes đã giãn đội hình để họ đi qua, đồng thời vung kiếm chém và phóng lao vào họ khi họ lướt qua. Episthenes xứ Amphipolis là chỉ huy quân peltast, và người ta nói rằng ông đã tỏ ra là một người sáng suốt. Như vậy, Tissaphernes sau khi băng qua một cách liều lĩnh và chịu phần thua thiệt, đã không thể quay đầu trở lại con đường cũ, mà thay vào đó, ông ta tiến tới doanh trại của quân Hellenes, gặp nhà vua tại đó; rồi sau khi chỉnh đốn hàng ngũ, hai sư đoàn cùng tiến quân sát cánh bên nhau.

Khi họ song song với cánh trái (ban đầu) của quân Hellenes, quân Hellenes bỗng đâm ra lo sợ rằng kẻ địch có thể đánh tạt sườn, bao vây cả hai phía và tiêu diệt họ. Trong nỗi lo âu đó, họ quyết định kéo dài đội hình và rút về phía con sông để làm lá chắn phía sau. Nhưng trong lúc họ đang bàn bạc, nhà vua đã vượt qua và dàn quân đối diện với họ, chính xác tại vị trí mà ông ta đã tiến quân để thách đấu lúc bắt đầu trận đánh. Quân Hellenes, giờ đây thấy đối phương ở cự ly gần và trong tư thế sẵn sàng chiến đấu, lại một lần nữa cất cao khúc ca paean và bắt đầu tấn công với sự hăng hái còn hơn cả trước đó: và một lần nữa, quân man di không đợi để nghênh chiến mà tháo chạy, thậm chí còn chạy xa hơn cả lúc trước. Quân Hellenes ráo riết truy đuổi cho đến khi tới được một ngôi làng thì dừng lại, vì phía trên làng nổi lên một gò đất, nơi nhà vua và thuộc hạ đang tập hợp lại và chỉnh đốn hàng ngũ; họ không còn bộ binh nữa, nhưng đỉnh gò đông nghẹt kỵ binh, khiến không thể biết chuyện gì đang xảy ra. Họ kể lại rằng họ đã nhìn thấy lá cờ hoàng gia, một loại đại bàng vàng với đôi cánh dang rộng, đậu trên một thanh gỗ và dựng trên một ngọn giáo.

Nhưng ngay khi quân Hellenes lại tiến lên, kỵ binh địch lập tức rời khỏi gò đất—không còn thành đội ngũ mà tản mát ra—kẻ thì tràn sang phía này, người thì tràn sang phía khác; đỉnh gò dần dần vắng bóng người, cho đến khi cuối cùng toán quân đã rút sạch. Theo đó, Clearchus không leo lên đỉnh gò, mà hạ lệnh cho quân đội đóng ở dưới chân gò, ông cử Lycius xứ Syracuse và một người nữa lên đỉnh, với mệnh lệnh kiểm tra tình hình phía bên kia và báo cáo kết quả. Lycius phi ngựa lên quan sát rồi quay về, mang tin rằng quân địch đang tháo chạy thục mạng. Gần như ngay khoảnh khắc đó, mặt trời lặn xuống dưới đường chân trời. Tại đó, quân Hellenes dừng lại; họ hạ vũ khí nghỉ ngơi, trong khi thắc mắc không hiểu vì sao chẳng thấy Cyrus đâu và cũng không có sứ giả nào từ ông ta đến. Vì họ hoàn toàn không biết gì về cái chết của ông, nên chỉ đoán chừng là hoặc ông đã đuổi theo quân địch, hoặc đã tiến lên phía trước để chiếm một vị trí nào đó. Chỉ còn lại một mình, họ bàn bạc xem nên ở lại đó chờ đoàn quân nhu đến, hay nên quay về doanh trại. Họ quyết định quay về, và vào lúc gần bữa tối thì tới được những túp lều. Đó là kết thúc của ngày hôm ấy.

Họ nhận thấy phần lớn tài sản của mình đã bị cướp phá, cả đồ ăn lẫn thức uống, không chừa cả những cỗ xe chở đầy ngũ cốc và rượu vang mà Cyrus đã chuẩn bị để chia cho quân Hellenes trong trường hợp đoàn quân gặp phải tình cảnh khẩn cấp. Người ta nói rằng có bốn trăm cỗ xe như vậy, và giờ đây chúng đã bị nhà vua và binh lính của ông ta lục lọi sạch trơn; thế nên phần đông quân Hellenes phải nhịn bữa tối, trong khi họ cũng đã nhịn bữa sáng vì nhà vua xuất hiện trước giờ nghỉ ăn sáng thường lệ. Vì thế, họ đã trải qua đêm đó trong tình cảnh khốn cùng như vậy.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 10 năm 2026

« Lùi Tiến »

Truyện bạn đang đọc dở dang

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.