Darius và Parysatis có hai người con trai: trưởng nam là Artaxerxes, và thứ nam là Cyrus. Khi Darius lâm trọng bệnh và cảm thấy ngày cuối đời đã đến gần, ông mong muốn cả hai người con trai đều có mặt bên mình. Người con trưởng tình cờ đã ở đó, nhưng riêng với Cyrus, ông buộc phải gửi lệnh triệu hồi từ chính tỉnh lỵ mà ông đã bổ nhiệm cậu làm tổng trấn, đồng thời kiêm nhiệm chức tổng chỉ huy tất cả các lực lượng tập hợp tại bình nguyên Castolus. Thế là Cyrus lên đường, mang theo Tissaphernes làm người hộ tống, cùng với một đội quân Hy Lạp gồm ba trăm chiến binh trang bị vũ khí hạng nặng dưới quyền chỉ huy của Xenias người Parrhasia.

Sau khi Darius băng hà và Artaxerxes lên ngôi, Tissaphernes đã buông lời dèm pha Cyrus với vị tân vương, vu cáo cậu âm mưu tạo phản. Nghe lời Tissaphernes, Artaxerxes bắt giữ Cyrus với ý định xử tử; nhưng hoàng thái hậu đã đứng ra xin ân xá, rồi tiễn Cyrus trở về tỉnh lỵ một cách an toàn. Thoát khỏi hiểm nguy và sự sỉ nhục, Cyrus bắt đầu suy tính cách để không bao giờ phải chịu khuất phục dưới quyền người anh nữa, thậm chí, nếu có thể, là chiếm lấy ngai vàng thay thế người anh. Parysatis, thân mẫu của Cyrus, là sự trợ giúp đầu tiên của cậu, bởi bà yêu thương Cyrus hơn hẳn Artaxerxes đang tại vị. Hơn thế nữa, thái độ của Cyrus đối với bất cứ ai từ triều đình tìm đến cậu đều rất khéo léo, khiến khi họ ra về, họ trở thành những đồng minh thân cận của cậu hơn là của vị vua anh trai. Cậu cũng không bỏ quên những người man di trong hàng ngũ của mình; trái lại, cậu huấn luyện họ trở thành những chiến binh thiện chiến và hết mực trung thành. Cuối cùng, cậu bắt đầu bí mật chiêu mộ lực lượng Hy Lạp, cố gắng giữ kín hết mức có thể để đánh úp nhà vua bất ngờ.

Cách thức mà cậu bày ra để tuyển mộ binh lính như sau: Đầu tiên, cậu gửi lệnh cho các chỉ huy đồn trú tại những thành phố do mình nắm giữ, yêu cầu họ tập hợp một lực lượng hùng hậu nhất có thể những chiến binh tinh nhuệ người Peloponnesus, lấy cớ rằng Tissaphernes đang âm mưu chống lại các thành phố này. Thực tế, những thành phố vùng Ionia này vốn thuộc về Tissaphernes do nhà vua ban tặng; nhưng vào thời điểm đó, ngoại trừ Miletus, tất cả đều đã quay sang ủng hộ Cyrus. Tại Miletus, Tissaphernes sớm nhận ra những âm mưu tương tự nên đã ra tay trước, giết hại một số kẻ chủ mưu và trục xuất những kẻ còn lại. Về phần mình, Cyrus dang tay đón nhận những người lưu vong, tập hợp một đạo quân, rồi bao vây Miletus cả đường biển lẫn đường bộ với danh nghĩa khôi phục quyền lợi cho những người bị trục xuất; đây cũng là cái cớ giúp cậu tuyển thêm binh mã. Đồng thời, cậu gửi sứ giả đến yết kiến nhà vua, lấy danh nghĩa em trai của đức vua để đòi quyền cai quản các thành phố này thay vì để Tissaphernes tiếp tục cầm quyền. Nhờ sự hỗ trợ của hoàng thái hậu, mẹ cậu, nhà vua không những không nghi ngờ âm mưu thực sự của Cyrus, mà còn tin rằng cậu đang chi tiêu tiền bạc để gây chiến với Tissaphernes. Nhà vua chẳng mấy bận tâm khi thấy hai người họ xung đột, thậm chí còn hài lòng hơn khi Cyrus vẫn chu đáo nộp đủ cống nạp từ các thành phố thuộc quyền Tissaphernes về triều đình.

Một đạo quân thứ ba cũng được tập hợp cho Cyrus tại Chersonese, đối diện với Abydos, với nguồn gốc như sau: Có một người lưu vong xứ Lacedaemon tên là Clearchus, người đã kết giao với Cyrus. Cyrus rất ngưỡng mộ ông ta nên đã tặng mười ngàn đồng daric. Clearchus nhận số vàng đó, dùng tiền gây dựng một đạo quân, lấy Chersonese làm căn cứ hành quân, rồi bắt tay vào đánh dẹp người Thrace ở phía bắc Hellespont vì lợi ích của người Hy Lạp. Kết quả tốt đẹp đến nỗi các thành phố vùng Hellespont tự nguyện đóng góp kinh phí để duy trì đội quân của ông. Bằng cách đó, một lực lượng vũ trang khác lại được bí mật nuôi dưỡng cho Cyrus.

Tiếp đó là Aristippus người Thessaly, một người bạn của Cyrus, do bị áp lực từ phe đối lập chính trị tại quê nhà, đã tìm đến Cyrus xin trả lương cho hai ngàn lính đánh thuê trong ba tháng để có thể đánh bại các đối thủ của mình. Cyrus đáp lại bằng cách tặng cho ông ta khoản tiền lương sáu tháng cho bốn ngàn lính đánh thuê, với điều kiện duy nhất là Aristippus không được thỏa hiệp với kẻ thù nếu chưa tham khảo ý kiến của cậu. Nhờ vậy, cậu đảm bảo được việc duy trì bí mật một đạo quân thứ tư cho riêng mình.

Hơn nữa, cậu còn ra lệnh cho Proxenus, một người Boeotia cũng là bạn của cậu, tập hợp càng nhiều người càng tốt để cùng cậu tham gia một cuộc viễn chinh chống lại người Pisidia, những kẻ vốn đang gây rối trong lãnh thổ của cậu. Tương tự, hai người bạn khác là Sophaenetus người Stymphalia và Socrates người Achaea cũng nhận lệnh chiêu mộ binh sĩ nhiều nhất có thể và hội quân cùng cậu, bởi cậu sắp sửa mở một chiến dịch, cùng với những người lưu vong xứ Miletus, nhằm chống lại Tissaphernes. Những mệnh lệnh này đã được các sĩ quan nói trên thực thi đầy đủ.