Những vị tướng bị bắt giữ như vậy đã được áp giải tới trước mặt nhà vua và hành quyết tại đó. Người đầu tiên là Clearchus, một binh sĩ lão luyện và là một người thực sự yêu thích chiến tranh. Đây là lời chứng thực của tất cả những ai quen biết ông tường tận. Chừng nào cuộc chiến giữa người Lacedaemon và người Athen còn tiếp diễn, ông vẫn tìm được chỗ dụng võ ngay tại quê nhà; nhưng sau khi hòa bình được lập lại, ông thuyết phục thành bang của mình rằng người Thracia đang gây hại cho người Hy Lạp. Đạt được mục đích, ông dong buồm ra khơi, với sự ủy quyền của hội đồng ephor để tiến đánh người Thracia ở phía bắc Chersonese và Perinthus. Thế nhưng, vừa mới khởi hành chưa được bao lâu thì vì lý do nào đó, các ephor thay đổi ý định và tìm cách bắt ông quay trở lại từ eo đất. Khi đó, ông từ chối tuân lệnh và cứ thế dong buồm tiến thẳng đến Hellespont. Hậu quả là ông bị chính quyền Sparta kết án tử hình vì tội kháng lệnh; nay trở thành kẻ lưu vong, ông tìm đến Cyrus. Bằng cách đánh vào tình cảm của vị hoàng tử này, với những lời lẽ đã được mô tả ở nơi khác, ông nhận được món quà mười ngàn daric từ người mời mình. Có được số tiền này, ông không hề chìm đắm vào cuộc sống an nhàn, hưởng thụ, mà dùng nó để chiêu mộ quân đội, tiến hành chiến tranh chống lại người Thracia, đánh bại họ trong trận chiến, và từ đó trở đi không ngừng quấy nhiễu, cướp bóc họ bằng chiến tranh cho đến khi Cyrus cần đến quân đội của ông; bấy giờ ông lập tức lên đường, với hy vọng tìm được một chiến trường khác khi sát cánh cùng vị hoàng tử này.

Theo tôi, đó là những hành động đặc trưng của một người luôn đặt tâm trí vào chiến tranh. Khi có cơ hội tận hưởng hòa bình trong danh dự, không chút tủi hổ, không chút tổn hại, ông vẫn thích chiến tranh hơn; khi có thể sống an nhàn tại quê nhà, ông lại khăng khăng chọn gian khổ, miễn là điều đó dẫn tới chiến trận; khi có thể giữ gìn tài sản mà không chút rủi ro, ông thà làm hao hụt gia sản vì thú vui chinh chiến. Nói ngắn gọn, chiến tranh chính là tình nhân của ông; cũng giống như bao người khác sẵn sàng tiêu tán gia sản vì một người tình, hay để thỏa mãn một thú vui nào đó, ông chọn cách nướng sạch tài sản của mình vào nghiệp binh đao.

Nhưng nếu cuộc đời người lính là niềm đam mê của ông, thì ông cũng là một vị tướng bẩm sinh, như được thể hiện rõ ở đây: hiểm nguy là niềm vui đối với ông; ông săn đuổi nó, tấn công kẻ thù bất kể ngày đêm; và khi lâm vào cảnh khốn cùng, ông không hề mất bình tĩnh, điều mà tất cả những ai từng phục vụ trong chiến dịch cùng ông đều đồng lòng thừa nhận. Một vị tướng giỏi! Câu hỏi đặt ra là, liệu ông có phải là một người chỉ huy giỏi ngang bằng? Phải thừa nhận rằng, trong chừng mực cho phép bởi tính khí của mình, thì ông quả thật là như vậy; khó ai bằng được. Với khả năng xuất chúng trong việc xoay xở lương thảo cho quân đội, và thực sự kiếm được chúng, ông cũng có khả năng khiến những người xung quanh hiểu rằng phải phục tùng Clearchus; và điều đó ông đạt được chính nhờ bản tính cứng rắn của mình. Với vẻ mặt cau có và giọng nói gay gắt, ông trừng phạt binh sĩ nghiêm khắc, đôi khi là cuồng nộ đến mức sau đó chính ông cũng cảm thấy hối hận vì những gì đã làm. Tuy nhiên, việc ông dùng roi vọt không phải là không có chủ đích; ông tin rằng không thể thu được lợi ích gì từ một quân đội không được kỷ luật nghiêm minh. Một câu nói của ông được ghi lại rằng, người lính phải canh gác, không được động tay vào đồng đội, và phải sẵn sàng lao vào kẻ thù mà không chút do dự—thì phải sợ chỉ huy của mình hơn là sợ quân thù. Theo đó, trong bất kỳ tình huống khốn cùng nào, đây chính là người mà binh sĩ khao khát được phục tùng, và họ không muốn bất kỳ ai khác thay thế vị trí của ông. Đám mây u ám trên trán ông vào những lúc như vậy bừng sáng; gương mặt ông trở nên rạng rỡ, và sự nghiêm khắc thường ngày trở nên đầy cương nghị và sức mạnh để đối mặt với kẻ thù, khiến người ta cảm thấy như đó là điềm cứu rỗi chứ không phải sự tàn bạo. Nhưng khi hiểm nguy qua đi, và họ có cơ hội rời bỏ ông để phục vụ dưới quyền một sĩ quan khác, nhiều người đã bỏ đi. Ông thiếu đi sự hòa nhã trong cách đối nhân xử thế; ông luôn khắc nghiệt và thô bạo, khiến cảm xúc của binh sĩ đối với ông giống như học trò đối với thầy giáo. Nói cách khác, mặc dù ông không có được may mắn khi có những người đi theo mình chỉ vì tình bạn hay thiện chí, nhưng những ai ở dưới quyền ông, dù là do sự sắp đặt của Nhà nước, hay do túng thiếu, hoặc vì những nhu cầu cấp bách khác, đều phục tùng ông một cách vô điều kiện. Kể từ khoảnh khắc ông dẫn dắt họ đến chiến thắng, các yếu tố tạo nên sự hiệu quả cho binh sĩ của ông đã trở nên đủ nhiều. Đó là cảm giác tự tin khi đối mặt với kẻ thù không bao giờ rời bỏ họ, và nỗi sợ hãi sự trừng phạt từ tay ông giúp họ giữ gìn kỷ luật. Theo cách này và ở mức độ này, ông biết cách thống trị; nhưng để đóng vai trò cấp dưới thì ông không mấy mặn mà; dù sao thì người ta vẫn nói như vậy. Vào thời điểm qua đời, ông hẳn đã khoảng năm mươi tuổi.

Proxenus, người Boeotia, lại có một tính khí khác. Ước mơ thuở thiếu thời của ông là trở thành một người có thể đạt được những thành tựu lớn lao. Chính vì khao khát mãnh liệt đó mà ông đã trả tiền để theo học Gorgias người Leontini. Sau khi tận hưởng sự dìu dắt của người thầy đó, ông tự huyễn hoặc rằng mình đã đủ khả năng cai trị; và trong khi giữ mối quan hệ hữu hảo với những nhà lãnh đạo thời bấy giờ, ông cũng không chịu thua kém trong việc đáp lại sự giúp đỡ. Với tâm thế đó, ông dấn thân vào các dự án của Cyrus, và mong đợi đổi lại sẽ nhận được phần thưởng là một danh tiếng lẫy lừng, quyền lực lớn lao và của cải dồi dào. Nhưng dù đặt kỳ vọng cao đến thế, cũng rõ ràng rằng ông sẽ từ chối đạt được bất kỳ mục tiêu nào nếu phải làm điều sai trái. Ông muốn đạt được chúng một cách chính nghĩa và danh dự, nếu không, ông thà từ bỏ. Với tư cách là một chỉ huy, ông có nghệ thuật lãnh đạo những người có tư cách, nhưng lại thất bại trong việc truyền cảm hứng về sự tôn trọng dành cho bản thân hoặc nỗi sợ hãi nơi binh sĩ dưới quyền. Thật vậy, ông thể hiện sự quan tâm tinh tế đối với binh sĩ nhiều hơn là sự quan tâm của cấp dưới dành cho ông, và chắc chắn ông sợ làm phật lòng họ hơn là họ sợ làm mất lòng tin của ông. Điều duy nhất cần thiết cho sự thống lĩnh thực sự và được công nhận, theo ông nghĩ, là khen ngợi những người có đức hạnh và không khen ngợi kẻ làm điều ác. Do đó, có thể dễ hiểu là trong số những người tiếp xúc với ông, những người tốt và cao thượng thực sự là những người thiện chí với ông; nhưng ông lại để mình trở thành mục tiêu cho những âm mưu của kẻ xấu, những kẻ coi ông là người có thể thao túng tùy ý. Vào thời điểm qua đời, ông mới chỉ ba mươi tuổi.

Về phần Menon người Thessaly, động lực hành động của ông ta rất rõ ràng; thứ mà ông ta khao khát không bao giờ thỏa mãn chính là tiền bạc. Ông ta tìm kiếm quyền lực chỉ như một bước đệm để giành được nhiều chiến lợi phẩm hơn. Ông ta khao khát danh vọng và địa vị cao sang chỉ để mở rộng phạm vi vơ vét của mình; và nếu ông ta cố gắng giữ mối quan hệ hữu hảo với những người có quyền thế, thì cũng chỉ để có thể làm điều sai trái mà không bị trừng phạt. Con đường ngắn nhất để đạt được những mong muốn của mình, ông ta nghĩ, chính là thông qua việc thề thốt dối trá, lừa lọc và gian lận; vì trong từ điển của ông ta, sự đơn giản và chân thật đồng nghĩa với sự ngu xuẩn. Rõ ràng là ông ta không hề dành tình cảm tự nhiên cho bất cứ ai. Nếu ông ta gọi ai đó là bạn, thì chắc chắn rằng ông ta đang định giăng bẫy người đó. Ông ta coi việc cười nhạo kẻ thù là không phù hợp, nhưng toàn bộ câu chuyện của ông ta đều xoay quanh việc chế giễu các cộng sự của mình. Tương tự như vậy, tài sản của kẻ thù an toàn trước những âm mưu của ông ta, vì ông ta nghĩ rằng ăn cắp của những người đang cảnh giác là chuyện không dễ dàng; nhưng lại là may mắn đặc biệt của ông ta khi phát hiện ra rằng việc cướp của một người bạn ngay khi họ đang mất cảnh giác lại dễ dàng đến thế nào. Nếu đó là một kẻ bội thề hoặc kẻ làm điều ác, ông ta e dè họ như thể họ được trang bị vũ khí tận răng và có công sự vững chắc; nhưng ông ta lại tìm cách giở trò với những người danh dự và yêu lẽ phải, coi họ là những kẻ yếu đuối thiếu bản lĩnh. Và như những người khác tự hào về lòng đạo đức, sự thật và lẽ phải, thì Menon lại tự hào về khả năng lừa đảo, về việc bịa đặt những lời dối trá, về sự chế nhạo và khinh miệt bạn bè. Kẻ nào không phải là kẻ vô lại thì ông ta luôn coi là kẻ chỉ mới học thức nửa vời. Nếu ông ta khao khát vị trí cao nhất trong tình bạn của một người nào đó, ông ta bắt đầu mục tiêu của mình bằng cách vu khống những người thân cận nhất với người đó. Ông ta tìm cách đảm bảo sự phục tùng của binh sĩ bằng cách tự biến mình thành đồng phạm trong những hành vi sai trái của họ, và sự lưu loát mà ông ta khoe khoang về khả năng và sự sẵn sàng làm những việc tồi tệ tột cùng là bằng chứng đủ để ông ta được họ tôn trọng và săn đón. Hay nếu có ai đó tránh xa ông ta, ông ta coi đó là một hành động tử tế đáng khen ngợi của chính mình vì trong suốt thời gian giao du, ông ta đã không cướp đi sinh mạng của người đó.

Về những cáo buộc mơ hồ chống lại nhân cách của ông ta, chúng chắc chắn có thể là những lời bịa đặt. Tôi chỉ giới hạn ở những sự thật sau đây, vốn được mọi người biết đến. Ông ta đang ở độ tuổi thanh xuân rực rỡ khi giành được quyền chỉ huy đội lính đánh thuê từ Aristippus; ông ta vẫn chưa mất đi vẻ thanh xuân đó khi trở nên vô cùng thân thiết với Ariaeus, một kẻ man di, người mà sự yêu thích các chàng trai trẻ khôi ngô chính là lời giải thích; và trước khi bản thân mọc râu, ông ta đã thiết lập một mối quan hệ tương tự với một người tình có râu tên là Tharypas. Khi các vị tướng đồng cấp bị hành quyết với lý do họ đã cùng Cyrus hành quân chống lại nhà vua, chỉ riêng ông ta, mặc dù đã cùng tham gia hành động với họ, lại được miễn trừ khỏi số phận đó. Nhưng sau khi họ chết, sự báo thù của nhà vua đã giáng xuống ông ta, và ông ta bị xử tử, không phải theo cách mà Clearchus và những người khác phải chịu—vốn có vẻ là cái chết nhanh chóng nhất, là chém đầu—mà như lời đồn đại, ông ta đã sống trong đau đớn và nhục nhã suốt một năm rồi mới chết cái chết của một kẻ tội phạm.

Agias người Arcadia và Socrates người Achaea đều nằm trong số những người phải chịu cái chết. Công bằng mà nói, cả hai đều đáng được ghi nhận ở chỗ không ai từng chế giễu họ là hèn nhát trong chiến tranh: cũng không ai từng tìm thấy lỗi lầm ở cả hai về mặt tình bạn. Cả hai đều khoảng ba mươi lăm tuổi.