Giờ đây, bằng chứng cho điều tôi đã nói ở trên bắt đầu lộ rõ—rằng nhà vua đã hoàn toàn sửng sốt trước sự xuất hiện bất ngờ của đội quân này; chỉ mới ngày hôm trước, ngài còn sai người đến đòi họ giao nộp vũ khí—thế mà giờ đây, ngay khi mặt trời vừa ló dạng, những sứ giả do ngài phái đến đã xuất hiện để xin giảng hòa. Những người này, sau khi đến được chốt canh gác tiền phương, đã yêu cầu được gặp các vị tướng. Đội lính canh báo cáo lại sự xuất hiện của họ; và Clearchus, lúc đó đang bận rộn duyệt hàng ngũ, liền nhắn lại rằng họ phải chờ đến lúc ông rảnh rỗi. Sau khi sắp xếp đội ngũ cẩn thận sao cho từ mọi phía, quân đội trông như một chiến tuyến vững chãi mà không hề để lộ một người lính nào không mang vũ khí, ông mới triệu các vị sứ giả, và chính ông cũng bước lên phía trước để đón tiếp họ cùng với những binh sĩ mà về quân trang lẫn phong thái oai nghiêm, đều là những tinh hoa của lực lượng; đây cũng là phương án mà ông đã đề nghị các vị tướng khác cùng áp dụng.

Khi đã đứng đối diện với các vị sứ giả, ông tra hỏi họ xem mục đích của họ là gì. Họ trả lời rằng họ đến để cầu hòa, và họ là những người có thẩm quyền chuyển các đề nghị từ nhà vua đến người Hellenes và ngược lại. Ông đáp lời họ: "Vậy hãy về nói với chủ của các ngươi rằng, trước hết chúng ta cần một trận đánh, vì chúng ta vẫn chưa được dùng điểm tâm; và kẻ nào dám nhắc đến hai chữ 'đình chiến' với người Hellenes mà không lo cho họ được bữa sáng, kẻ đó hẳn phải là một người vô cùng dũng cảm." Nghe xong thông điệp này, các sứ giả lập tức phóng ngựa rời đi, nhưng chẳng bao lâu sau đã quay trở lại; điều đó chứng tỏ rằng nhà vua, hoặc một kẻ được ngài ủy thác xử lý việc này, đang ở gần đó. Họ báo cáo rằng "nhà vua thấy thông điệp này cũng hợp lý; họ đến đây lần này là để dẫn đường cho quân đội, nếu lệnh đình chiến được thông qua, họ sẽ đưa quân đội đến nơi có đầy đủ lương thực." Clearchus hỏi lại rằng "liệu lệnh đình chiến này chỉ dành cho những người đi lẻ tẻ qua lại, hay dành cho tất cả mọi người." Họ trả lời: "Cho tất cả, cho đến khi nhà vua nhận được câu trả lời cuối cùng của các ngài." Sau khi họ nói xong, Clearchus cho rút các sứ giả ra rồi mở một cuộc họp; kết quả là họ quyết định đình chiến ngay lập tức, rồi lặng lẽ đi tìm lương thực; và Clearchus nói: "Tôi đồng ý với quyết định này; tuy nhiên, tôi chưa muốn công bố ngay, mà sẽ câu giờ để các sứ giả bắt đầu lo sợ rằng chúng ta đã quyết định không đình chiến; dù tôi nghi ngờ rằng," ông nói thêm, "nỗi sợ hãi tương tự cũng sẽ nảy sinh trong tâm trí những người lính của chúng ta." Ngay khi cảm thấy thời điểm thích hợp đã đến, ông đưa ra câu trả lời đồng ý đình chiến, và yêu cầu các sứ giả dẫn đường đến chỗ lương thực ngay lập tức.

Vậy là họ dẫn đường; còn Clearchus, dù đã đạt được thỏa thuận đình chiến, vẫn không hề lơ là cảnh giác, ông hành quân theo sau với đội hình chiến đấu và đích thân chỉ huy lực lượng hậu vệ. Họ liên tục gặp những con mương và kênh rạch đầy nước đến nỗi không thể vượt qua nếu không có cầu; nhưng họ đã xoay xở khá ổn bằng cách tận dụng những thân cây chà là đã đổ, hoặc chặt hạ những cây mới cho kịp lúc. Chính tại đây, hệ thống giám sát của Clearchus đã trở thành một bài học đáng quan sát; ông đứng đó, tay trái cầm giáo, tay kia cầm gậy; và bất cứ khi nào thấy nhóm người được phân công làm việc có dấu hiệu lề mề, ông sẽ chọn đúng người đó rồi giáng cây gậy xuống; đồng thời, ông cũng chẳng ngại ngần lội xuống bùn để chung tay giúp sức, khiến những người khác vì xấu hổ mà buộc phải thể hiện sự nhanh nhẹn tương tự. Những người được phân công cho việc này là những người tầm ba mươi tuổi; nhưng ngay cả những người lớn tuổi hơn, khi thấy sự hăng hái của Clearchus, cũng không thể cưỡng lại việc tham gia trợ giúp. Điều thúc giục Clearchus phải khẩn trương là mối nghi ngờ trong lòng ông rằng những con mương này thông thường không đầy nước đến thế, vì đây không phải là mùa tưới tiêu cho vùng bình nguyên; và ông cho rằng nhà vua đã cố tình xả nước chỉ với mục đích phô bày một cách sống động cho người Hellenes thấy vô vàn hiểm nguy đang đe dọa họ ngay từ khi mới bắt đầu hành trình.

Tiếp tục lên đường, họ đến một vài ngôi làng, nơi những người dẫn đường chỉ cho họ thấy rằng họ sẽ tìm được lương thực. Ở đó, họ tìm thấy rất nhiều ngũ cốc, rượu làm từ quả chà là, và một loại đồ uống chua được nấu từ cùng loại quả này. Về phần quả chà là, có một điều đáng chú ý là loại mà chúng ta thường thấy ở Hellas thì được để dành cho người hầu; còn những quả dành cho chủ nhân là những loại được tuyển lựa kỹ càng, đẹp đẽ và to lớn một cách kinh ngạc, trông như những cục hổ phách vàng óng; một vài quả còn được phơi khô và bảo quản làm mứt kẹo. Chúng đủ ngọt để dùng kèm với rượu, nhưng lại dễ gây đau đầu. Cũng tại nơi này, lần đầu tiên trong đời, những người lính được nếm thử phần óc (1) của cây chà là. Không ai có thể không trầm trồ trước vẻ đẹp của thứ này, cũng như hương vị thơm ngon đặc trưng của nó; thế nhưng, giống như trái cây khô, món này cực kỳ dễ gây đau đầu. Khi phần bắp cải hoặc phần óc này bị lấy ra khỏi cây chà là, toàn bộ cái cây sẽ héo rũ từ ngọn đến gốc.

Họ ở lại những ngôi làng này ba ngày, và một phái đoàn từ đại vương đã đến—Tissaphernes cùng em rể của nhà vua và ba người Ba Tư khác—cùng với đoàn tùy tùng gồm nhiều nô lệ. Ngay khi các vị tướng của người Hellenes có mặt, Tissaphernes bắt đầu buổi đàm phán bằng bài diễn văn sau, thông qua lời phiên dịch: "Hỡi những người Hellenes, ta là người hàng xóm gần nhất của các ngài tại Hellas. Chính vì thế, khi chứng kiến các ngài rơi vào biển khổ này, ta coi đó là một sự sắp đặt của thần linh, nếu bằng mọi cách ta có thể giành được ân huệ từ nhà vua để đưa các ngài trở về nước an toàn: và ta tin rằng, điều đó sẽ khiến ta nhận được lòng biết ơn từ các ngài và toàn thể Hellas. Với quyết tâm đó, ta đã đệ trình nguyện vọng của mình lên nhà vua; ta yêu cầu coi đó như một ân huệ xứng đáng với ta; vì chẳng phải chính ta là người đầu tiên báo tin cho ngài về cuộc tiến quân thù địch của Cyrus sao? Chẳng phải chính ta là người đã hỗ trợ thông báo đó bằng viện quân ta mang đến; người duy nhất trong số các chỉ huy đối đầu với người Hellenes trong trận chiến đã không bỏ chạy, mà còn xông thẳng qua và hợp nhất quân đội của ta với quân của nhà vua bên trong doanh trại của các ngài, nơi ngài đã đến sau khi tiêu diệt Cyrus; cuối cùng, chính ta là người đã truy kích bọn man di dưới trướng Cyrus, với sự hỗ trợ của những người hiện đang ở đây cùng ta lúc này, những người cũng nằm trong số những cận thần đáng tin cậy nhất của đức vua vĩ đại của chúng ta. Giờ đây, ta khuyên các ngài hãy đưa ra một câu trả lời chừng mực, để ta dễ dàng thực hiện kế hoạch của mình, nếu may mắn thay ta có thể xin được điều gì đó tốt đẹp từ ngài cho các ngài."

Sau đó, người Hellenes rút lui và hội ý. Rồi họ trả lời, và Clearchus là người phát ngôn: "Chúng tôi không tập hợp lại thành một đội quân để gây chiến với nhà vua, và cuộc hành quân của chúng tôi cũng không nhằm mục đích đó. Nhưng như ông đã biết, chính Cyrus là người đã ngụy tạo nhiều cớ khác nhau để ông mất cảnh giác, và đưa chúng tôi đến đây. Tuy nhiên, sau một thời gian, khi thấy ông ấy lâm vào cảnh khốn cùng, chúng tôi cảm thấy hổ thẹn trước mặt Chúa và người đời nếu phản bội người mà chúng tôi đã cho phép làm lợi cho mình suốt bấy lâu. Nhưng giờ đây, khi Cyrus đã chết, chúng tôi không đặt ra bất kỳ yêu sách nào đối với vương quốc của ông ấy để tranh giành với chính nhà vua; không có người hay vật nào đáng để chúng tôi làm hại đất nước của nhà vua; chúng tôi cũng chẳng chọn cách giết ngài dù có thể, thay vào đó, chúng tôi chỉ muốn hành quân thẳng về nhà nếu không bị quấy nhiễu; nhưng nếu được Chúa giúp đỡ, chúng tôi sẽ đáp trả tất cả những kẻ làm hại chúng tôi. Ngược lại, nếu có ai làm điều thiện cho chúng tôi, chúng tôi cũng không muốn thua kém về lòng tử tế, trong khả năng cho phép."

Ông nói như vậy, và Tissaphernes lắng nghe rồi đáp: "Ta sẽ mang câu trả lời đó về cho nhà vua và sẽ mang tin từ ngài đến lại cho các ngài. Cho đến khi ta quay lại, hãy cứ tiếp tục đình chiến, và chúng ta sẽ cung cấp cho các ngài một khu chợ." Cả ngày hôm sau ông ta không quay lại, và người Hellenes vô cùng lo lắng, nhưng đến ngày thứ ba, ông ta đến cùng tin tức rằng mình đã xin được ân huệ từ nhà vua như đã hứa; ông ta được phép cứu người Hellenes, dù có nhiều kẻ phản đối cho rằng không xứng đáng để nhà vua để những kẻ đã tiến quân chống lại ngài ra đi trong hòa bình. Và cuối cùng ông ta nói: "Bây giờ, nếu muốn, các ngài có thể nhận những lời cam kết từ chúng ta rằng chúng ta sẽ làm cho những vùng đất các ngài đi qua trở nên thân thiện với các ngài, và sẽ dẫn các ngài trở về Hellas mà không có sự phản trắc nào, đồng thời sẽ cung cấp cho các ngài một khu chợ; và bất cứ nơi nào các ngài không thể mua bán, chúng ta sẽ cho phép các ngài lấy lương thực từ vùng đó. Về phía các ngài, các ngài phải thề rằng các ngài sẽ hành quân như thể đang đi qua một vùng đất thân thiện, không gây thiệt hại—chỉ lấy thức ăn và đồ uống ở nơi chúng ta không cung cấp được chợ—hoặc, nếu chúng ta cung cấp chợ, các ngài chỉ được lấy lương thực bằng cách trả tiền." Điều này đã được nhất trí, và những lời thề cùng cam kết được trao đổi giữa hai bên—Tissaphernes và em rể nhà vua ở một bên, cùng các vị tướng và sĩ quan người Hellenes ở bên kia. Sau đó Tissaphernes nói: "Và giờ đây ta quay về gặp nhà vua; ngay khi giải quyết xong những việc ta định làm, ta sẽ quay lại, sẵn sàng hành trang để dẫn các ngài về Hellas, và để tự mình trở về lãnh địa của ta."