- Này, Ghet-sen, đã đến lúc phải rút vào hoạt động bí mật rồi! - Vin-hem Ho-xtơ nói.

- Anh cho rằng sự việc thật sự nghiêm trọng à Ho-xtơ.

- Ghet-sen, anh lạ thật đấy! Bọn Nga đang ở ngay tường thành Kuê-níc-béc! Nếu không có sự hy sinh quên mình và lòng dũng cảm của những người lính của Quốc trưởng, nếu không có các biện pháp đặc biệt được thực hiện kịp thời thì hoàn toàn có khả năng là ngồi trong văn phòng này không phải là người cầm đầu đội quân «Véc-vôn-phơ» miền Đông Phổ, ngài Ghet-sen ạ! Mà là một tên đại tá nào đó của cơ quan phản gián Nga, hoặc như chúng gọi là «Tử thần» - «tử thần của những tên gián điệp». Một cái tên gọi vui vui đấy chứ, có phải không Ghét-sen?

- Tôi không đùa đâu, Ho-xtơ ạ. Anh biết đấy, tất cả đã được chuẩn bị để chuyển sang hoạt động bí mật. Những hầm bí mật giấu vũ khí và đạn dược đã được bố trí khắp địa phận tỉnh này, mọi người đã được chỉ dẫn và chỉ còn đợi hiệu lệnh mà thôi.

- Anh hãy coi như đã nhận được lệnh. Tôi được ủy quyền báo với anh lệnh của thủ lĩnh.

- Của ai? Sếp của anh hay của tôi? - Ghét-sen hỏi.

- Thủ lĩnh SS Han-xơ Pruýt-man. Người đứng đầu tất cả các nhóm «sói thành tinh» ở Béc-lin, còn thủ lĩnh Han-xơ I-ô-han Buê-me thì đang ở cùng một thành phố với anh, anh Ghét-sen ạ. Tôi hiểu là tình trạng lệ thuộc vào cả hai làm anh không vừa lòng, nhưng dẫu sao cũng là công việc chung, anh bạn thân mến ạ.

- Tôi xin nghe lời anh.

- Bây giờ cả thành phố đang hốt hoảng. Quả thật tình thế ở chiến trường có bình ổn đôi chút, và sự hốt hoảng có giảm bớt. Bởi vậy phải thừa cơ mà nhanh chóng điều binh bố trận. Ở đây, tại Lên-strát này, anh chẳng thể làm được việc gì hơn đâu. Cần nhanh chóng bắt tay vào việc thủ tiêu các giấy tờ, chỉ để lại những thứ thật cần thiết. Hôm nay là mồng một tháng hai... có nghĩa là ngày nữa, ngày ba tháng hai, anh phải chuyển về Nôi-khôi-zê, cách Pi-lau sáu ki-lô-mét về phía bắc. Nếu Kuê-níc-béc bị bọn Nga chiếm đóng thì hãy hành động theo chỉ thị ở phong bì hồ sơ số một.

- Tôi hiểu - Ghét-sen nói.

- Còn nữa. Ngày mai, đúng 17 giờ thủ lĩnh cần gặp anh. Phải, chính ngài đang ở sát với tôi và anh.

- Để dặn dò, tiễn đưa à? - Ghét-sen cười khẩy.

- Chính thế. - Ho-xtơ trả lời.

***

Khi các đạo quân của phương diện quân Bê-lô-ru-xi-a thứ ba đã chọc thủng phòng tuyến Đai-me, và cánh quân bên phải của nó nhổ bật tuyến phòng thủ Kuê-níc-béc, tiến về các vùng ngoại vi phía bắc của thủ đô Đông Phổ, thì sự hoảng loạn trong thành phố đã lên đến tột đỉnh. Ở Kuê-níc-béc các báo hàng ngày ngừng xuất bản, các cửa hiệu, nhà máy bánh mỳ đóng cửa, tro tàn của những đống giấy bị đốt bay tứ tung khắp đường phố - Bọn Đức đã đốt các tài liệu dự trữ. Quân Đức vừa chuyển sang chế độ tự cung cấp, đã biến thành một bọn trộm cướp. Số lính đào ngũ tăng vọt lên tới gần một phần ba. Đường phố chật ních những kẻ chạy trốn và các đơn vị rút lui.

Một trong những kẻ đầu tiên hoảng loạn là Ê-ríc Kốc, tên đứng đầu Đông Phổ. Việc hắn chạy trốn về Pi-lau đã thôi thúc những tên quan chức khác rời bỏ Kuê-níc-béc. Hít-le đã gửi điện cho Kốc kiên quyết bắt hắn trở lại Kuê-níc-béc, nếu hắn không muốn bị treo cổ. Him-le ra lệnh cho cơ quan của mình xử bắn bất cứ một kẻ nào đào ngũ và những ai mưu toan rời thành phố.

Trên khắp các đường phố, đã xuất hiện những toán quân ngăn chặn kẻ chạy trốn, gồm toàn bọn SS. Ê-ríc Kốc phải trở lại Kuê-níc-béc, nhưng thực tế hắn đã trở thành kẻ cầm đầu trên danh nghĩa. Khi hắn vắng mặt, toàn bộ quyền hành thực sự trong thành phố đã chuyển qua tay Bộ chỉ huy quân sự, cơ quan an ninh và thủ lĩnh đảng quốc xã.

Thủ lĩnh đảng quốc xã Kuê-níc-béc là En-xtơ Vác-nê, 45 tuổi không hề mất tinh thần trong cảnh hoảng loạn chung. Hắn có tài lập lại trật tự trong thành phố. Hàng ngày hắn nói ra rả trên đài phát thanh rặt những lời yêu nước, nghiêm khắc trừng phạt những kẻ dưới quyền vô kỷ luật. Chính hắn đã khiển trách tên thủ lĩnh cảnh sát Ep-ghê-nhi, ra lệnh bắn chết những tên lính trộm cướp, ngay trước mặt những người thân của họ được gọi đến để chứng kiến. Chính hắn đã bắt đầu các bài nói của mình bằng câu: «Bảo vệ đến người Đức cuối cùng», và kết thúc bằng câu «đối với chúng ta, mặt trời không bao giờ lặn... chúng ta không bao giờ đầu hàng!».

***

- Vê-nhê! Anh làm gì ở đây thế? - Vin-hem Ho-xtơ lên tiếng hỏi khi gặp Sli-đên ở Stây-đam.

Hắn vừa bước ra khỏi ngôi nhà số 176A, trụ sở phòng II Giét-ta-pô. Ho-xtơ đến gặp tên Ruy-béc để tìm hiểu việc điều tra vụ phá hoại kho lúa mì.

- Tôi trên đường về nhà sau cuộc họp ở ban tham mưu. - Đại úy trả lời.

- Chiến trường có tin gì mới không? - Ho-xtơ hỏi.

- Anh cho rằng tôi biết nhiều hơn anh à? - Vê-nhê nói giọng bực bội.

- Bỏ qua thôi nhé ông bạn già. Ta việc gì phải giận dỗi nhau nhỉ. Mà lại chính vào lúc này!

- Anh nói đúng đấy, chúng ta còn cơ hội kia mà - Phôn Sli-đên nói - vũ khí có đủ, đạn dược có đủ, và hơn nữa lại còn có các vũ khí mới của quốc trưởng...

- Tôi ghen tị với tinh thần lạc quan của anh đấy, Vê-nhê ạ. - Ho-xtơ chằm chằm nhìn vào mắt Sli-đên. - Thế là hôm ấy chúng ta không kịp ăn trưa với nhau nữa, cái chết bi thảm của bạn anh thật là…

- Anh hút thuốc gì vậy, Vi-li?

- Thuốc lá Ai-cập - Vừa trả lời Ho-xtơ vừa rút bao thuốc trong túi áo ca-pốt ra.

- Anh là con người thật tài ba, Vi-li ạ! Lúc này mà vẫn có thuốc Ai-cập!

- Xin biếu anh đấy, Vê-nhê ạ! - Ho-xtơ mỉm cười nói - Hút đi, cầm lấy bao này mà dùng. Anh cũng là một chàng trai linh lợi đấy chứ. Biết kiếm được những thứ không phải là tồi.

- Nhưng thuốc lá như thế này thì tôi chịu không kiếm đâu ra được - Vê-nhê Phôn Sli-đên vừa nói vừa bật lửa châm thuốc hút.

Một chiếc ô-tô đen hãm phanh ngay bên cạnh.

- A-lô, Ho-xtơ - có tiếng gọi từ ca bin.

- Phôn Đin-clê người đứng đầu cơ quan phản gián quân đội - Ho-xtơ nói khẽ với Vê-nhê - Có việc gì vậy ngài thủ lĩnh? - Hắn vừa hỏi vừa tiến lại gần chiếc ô-tô.

- Tôi được biết là anh ra ngoại thành. Tôi cũng vậy. Tốt hơn hết là chúng ta hãy cùng đi với nhau.

Vin-hem Ho-xtơ vẫy tay chào Vê-nhê và gần như cúi gập thân hình to lớn chui vào xe.

Vê-nhê chậm rãi đi dọc Stây-đam, buồn bã nhìn cảnh điêu tàn của những ngôi nhà trước kia còn đẹp đẽ, nhìn những cành cây bị bom đạn phạt gãy, và tuyết xám đen vì bồ hóng. Những tình cảm phức tạp xâm chiếm anh, khi thấy một thành phố đẹp bị dập vùi, một thành phố đẹp đã được xây dựng do những bàn tay sáng tạo của nhiều thế hệ những con người yêu lao động và khéo léo. Ạnh hiểu rằng đây là thành phố của quân thù và nhớ lại cuốn phim thời sự của bọn Đức quay cảnh những căn nhà ở Sta-lin-grát và Ki-ép, ở Xê-vát-stô-pôn và Min-xcơ đang đổ sập trong khói lửa…

...Bỗng nhiên, không hiểu từ đâu bạn rượu cũ của anh bỗng đột ngột xuất hiện. Đó là Hen-mút Phôn Đi-tríc. Hắn mặc chiếc áo ca-pốt mới tinh bằng dạ tốt với cấp hiệu thiếu tá SS.

- Một cuộc gặp gỡ may mắn biết chừng nào! - Đi-tríc thốt kêu lên - Tôi đi và nghĩ: Mình sẽ uống rượu mừng thăng chức với ai đây? May quá lại gặp ngay đại úy! Ta đi thôi!

- Tôi còn phải về làm nhiệm vụ - Vê-nhê Phôn Sli-đên do dự nói.

- Vứt cái chuyện ngu xuẩn cứ ngồi mãi ở bàn giấy của cậu đi! Tớ không tha cho cậu đi đâu hết. Nếu cậu muốn tớ sẽ gọi dây nói cho Sếp của cậu và nói rằng cậu được gọi đến Giét-ta-pô, có được không? Và có thể mời cả ông ta nữa.

Hắn cười khoái trá vì câu đùa của mình, rồi nắm lấy tay áo của Vê-nhê đang cố cưỡng lại hắn kéo tuột ra quảng trường. Khi họ đến quảng trường, Vê-nhê thấy một dãy giá treo cổ vừa mới được dựng lên, trên đó lủng lẳng những thân người bị treo ngược. Gần đấy là bọn SS cầm súng máy đứng canh. Mỗi xác treo một biển với hàng chữ: «kẻ đào ngũ».

- Những tên này mới bị xử cách đây một tiếng rưỡi. Còn việc treo ngược chân lên... là sáng kiến của tớ đấy - Đi-tríc nói với Vê-nhê.

***

Những đội quân ngăn chặn của bọn SS được bố trí dọc các con đường từ Đông Phổ về phía Tây.

Một chiếc ô-tô con sang trọng từ hướng Kuê-níc-béc phóng tới bị chặn lại. Lái xe muốn băng qua, bất chấp trở ngại, nhưng một tràng súng máy đã găm vào hai bánh trước làm chiếc ô tô cắm đầu vào lề đường.

Bọn SS lôi từ trong xe ra một người đàn ông trung niên, mặc áo măng tô lông sang trọng, đội mũ lông, tay xách một chiếc xắc du lịch bằng da màu vàng. Tên chỉ huy đến bên người đàn ông đang bị hai tên SS tóm tay giữ phía sau, giật lấy cái xắc.

- Đây là chuyện làm bậy! Tôi sẽ khiếu nại, các ông chưa biết tôi là... - Người đàn ông mặc măng tô lông kêu ré lên.

- Giấy tờ đâu? - Tên chỉ huy ra lệnh giọng nhát gừng.

Người kia đưa bàn tay run rẩy móc từ túi áo trước ngực ra các giấy tờ và đưa cho tên sĩ quan SS.

- Tôi là Zi-lin-xki viện trưởng viện công tố Đông Phổ.

- Mày là kẻ chạy trốn, chứ không phải là công tố viên gì hết - Tên sĩ quan SS nói một cách lạnh lùng.

Người đàn ông có tên là Zi-lin-xki tắc họng lại không nói được lời nào, đưa mắt bối rối nhìn khắp phía.

- Một kẻ đào ngũ hèn hạ! - Tên sĩ quan nói tiếp - Đất nước đang lâm nguy, thế mà mày lại bỏ chạy để thoát thân.

- Anh không được phép nói như vậy! - Tên công tố viên kêu lên.

- Rô-ghê, dẫn thằng này đến chỗ ngài chỉ huy, để cho ngài quyết định! - Hắn gọi một tên lính, trao cho y giấy tờ và ra lệnh.

Cách đường khoảng hai trăm mét có một ngôi nhà hai tầng. Ho-xtơ và Phôn Đin-clê chiếm ngôi nhà đó làm trụ sở tạm thời. Hai tên SS dẫn tên viện trưởng viện công tố tới đó.

Nửa giờ sau Rô-ghê quay trở lại.

Tên sĩ quan SS hỏi:

- Thế nào?

- Cho hắn về chầu trời… - Tên Rô-ghê giơ tay lên chỉ một ngón lên trời, rồi nói tiếp. - Lệnh của ngài Ho-xtơ.

- Vậy thì thi hành đi. - Tên sĩ quan SS nói.

- Chỉ cần một mình Các cũng đủ làm việc đó - Rô-ghê đáp lời.

Trên đường quốc lộ, từ hướng Kuê-níc-béc, xuất hiện một đoàn xe ô tô.

- Lại sắp có việc đấy - Tên sĩ quan nói - Hãy chuẩn bị sẵn sàng!

- Sao Các lại dềnh dàng như thế nhỉ? - Rô-ghê nói.

Phía sau ngôi nhà, trong khu rừng vân sam rậm rạp vang lên tràng súng máy. Năm phút sau, Các từ phía góc nhà đó vòng lại, cổ treo lủng lẳng khẩu súng máy, còn tay hắn cầm chiếc áo măng tô lông sang trọng của tên viện trưởng viện công tố.

***

Thiếu tá Ba-đên-khốp, tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn tăng, từ tháp pháo rầu rĩ đưa mắt nhìn nửa tá xe của hắn.

Đó là tất cả những gì còn lại của tiểu đoàn. Những chiếc xe tăng đang đỗ trong rừng thông thưa thớt. Bọn lính ngồi trong xe và chờ lệnh của chỉ huy...

- Về Kuê-níc-béc, chẳng còn đi đâu hơn được nữa. - Ba-đên-khúp càu nhàu nói như vậy.

Mệnh lệnh được truyền đi, các xe tăng nổ máy chạy theo chiếc đi đầu ra đường cái.

Trên đường chật ních những toán lính, đủ các loại ô tô, xe ngựa, xe kéo, trong đó chất đầy của cải của những người chạy loạn... Tất cả kéo về Kuê-níc-béc.

***

Đoàn xe tăng chen vào dòng người và xe cộ rồi chậm chạp nhích lên. Thiếu tá Ba-đên-khúp ngồi trên mép nắp xe tăng, chửi đổng qua kẽ răng... Một giờ trôi qua, nhưng đoàn tăng chỉ đi nổi có mười ki-lô-mét. Đi thêm được dăm trăm mét nữa thì đoàn xe phải dừng lại, mặt đường chật đầy những người dân chạy loạn. Một dòng người chạy loạn khác từ phía Táp-pi-lau đổ lại, hòa với dòng thứ nhất làm tắc nghẽn con đường. Sát ngay phía trước chiếc tăng đi đầu là thành xe của một xe tải có mui, chất đầy lính và sĩ quan, xa hơn nữa về phía trước là một biển xe ngựa, xe kéo tay, xe ô tô và người, toàn phụ nữ, trẻ con và người già...

Một toán SS định trấn an đoàn người đương điên dại và phá vỡ tình trạng ùn tắc, để thông đường. Nhưng rõ ràng là bọn chúng đã bất lực… Thiếu tá Ba-đên-khúp cúi khom người về phía trước, quát bảo chiếc xe tải tránh đường. Song hắn cũng thấy rõ là tên tài xế chiếc xe tải không thể cho xe ngoặt sang bên.

Đột nhiên, một cơn kinh giật lan đi khắp đoàn người và xe cộ đương kéo dài rồng rắn trên đường. Những tốp ở phía sau xôn xao run sợ dồn mãi lên áp sát vào những chiếc xe tăng. Cơn động kinh vẫn chưa lan tới chỗ dồn ứ làm nghẽn con đường và ở đó, bọn SS hung hăng vẫn đang vung súng quát tháo, hò hét mong lập lại được một chút trật tự.

- Bọn Nga đến, bọn Nga đến! - Những tiếng kêu thất thanh bay nhanh khắp con đường.

- Xe tăng! Xe tăng!

Dòng người hốt hoảng kêu la hò hét: giọng nói thô tục của đàn ông, tiếng kêu the thé của phụ nữ và tiếng khóc thảm thương của trẻ con. Tất cả đều muốn vọt lên trước nhưng lại bị chặn đứng bởi những chiếc xe tăng của Ba-đên-khúp.

Còn phía trước đoàn tăng thì cái khối hỗn độn người và xe vẫn chuyển động, song không tài nào nhích lên được.

Trên mặt đường lại vang nhanh đi tiếng kêu:

- Xe tăng Nga!

Thiếu tá Ba-đên-khúp tụt vào trong xe, đóng cửa nắp tháp pháo và ra lệnh:

- Tiến!

Chiếc xe tăng đi đầu đâm sầm vào bánh sau chiếc xe tải làm nó lật nghiêng sang một bên. Bọn lính và sĩ quan trên xe bị hất tung khỏi thùng xe.

Tiếp theo là một chiếc xe ô tô kiểu cổ có mui bạt. Xe tăng của Ba-đên-khúp đã gạt nó bắn sang lề đường, nghiền nát một chiếc xe ba gác và một em bé ngồi trên xe, rồi lao về phía trước san sạch mọi cản vật trên đường tiến.

Đám phụ nữ sợ hãi kêu thét lên. Một tên sĩ quan nào đó đã rút súng lục bắn vào tháp xe tăng, nhưng thiếu tá Ba-đên-khúp vẫn cho xe tiến lên, xích xe nghiến lên tất cả những gì cản trở nó: ô tô, xe ngựa, xe ba gác và mọi người trên xe.

Những chiếc xe đi sau tiến theo xe của người chỉ huy. Khi chúng lọt ra được khoảng mở ngỏ của con đường thì vài chục mét đầu trên đoạn đường chúng đi in hằn những vết xích đẫm máu hình răng cưa. Vệt đỏ cứ nhạt dần tới khi không còn nhìn thấy nữa. Tiểu đoàn xe tăng của thiếu tá Ba-đên-khúp chạy hết tốc độ về Kuê-níc-béc.