Thiếu tá Ba-đên-khúp, tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn xe tăng đã có mặt ở đây ngay sau bữa ăn trưa và bây giờ đang chuếnh choáng. Khi say, người ta có thể hành động ngang ngược hoặc lăn quay ra ngủ.
Cũng phải công nhận rằng: thiếu tá Ba-đên-khúp biết uống rượu. Vẻ ngoài anh ta không có gì khác biệt với các sĩ quan khác đang ngồi trong gian phòng nhỏ của tiệm «Bluýt-ghê-rích» - «Phiên tòa đẫm máu» nổi tiếng ở Kuê-níc-béc nằm trong lâu đài An-stát.
Trong phòng vắng vẻ, thiếu tá ngồi bên chiếc bàn nhỏ ở một góc phòng. Trước mặt anh ta là chai rượu đã rót hết một nửa và chiếc tẩu đã tắt. Thỉnh thoảng thiếu tá lại rót rượu đầy chiếc ly con, nốc cạn một hơi và lại ngậm tẩu thuốc đờ đẫn nhìn khoảng không trước mặt.
Dần dần gian phòng đông thêm các sĩ quan mặc quân phục xanh của bộ binh Đức và quân phục màu đen của đội quân SS. Các chỗ trống ngày càng ít đi. Đến lượt chiếc bàn nhỏ của Ba-đên-khúp cũng như vậy. Đến bên anh là một thiếu tá người hơi thấp có đầu hói cao, bộ râu hung và chiếc bụng phệ cùng một thượng úy người cao có dáng đường bệ.
- Chào Ốt-tô! - Tên thiếu tá chào Ba-đên-khúp.
- Anh không phản đối, nếu chúng tôi đến phá sự cô đơn của anh chứ?
Ba-đên-khúp gật đầu và im lặng chìa tay ra.
- Các bạn hãy làm quen nhau đi chứ. Thiếu tá Ba- đên-khúp… Ốt-tô, cho phép tôi giới thiệu với anh, đây là người bạn tôi, thượng úy Phôn Ghê-rơ-lắc.
Phôn Ghê-rơ-lắc dập gót giày. Thiếu tá chậm chạp nhổm dậy khỏi ghế rồi lại nặng nề ngồi phịch xuống.
Một người phục vụ vội đến bên bàn.
- Hãy đợi một chút, - thiếu tá thấp người nói - bạn chúng tôi sẽ đặt món, anh ta sẽ đến sau mười phút, song hãy mang cho chúng tôi mỗi người một ly.
Từ phòng lớn vọng sang tiếng nhạc. Chương trình buổi tối bắt đầu. Ở cửa ra vào, xuất hiện một nhóm đông SS, họ tản ra ngồi bên bàn tiệc, rõ ràng là được dành cho họ từ trước.
- Kìa, Phôn Sli-đên, - thiếu tá người thấp tên là Hen-rích Mắc, chỉ huy một đồn ở Kuê-níc-béc, nói.
Viên thượng úy cũng đã nhìn thấy Vê-nhê. Vê-nhê thong thả lách qua các bàn tìm bạn. Vê-nhê đã thấy họ và đưa tay vẫy.
- Tôi hy vọng là không bắt các ngài phải đợi tôi lâu chứ? - Vê-nhê vừa hỏi vừa mỉm cười đến bàn.
- Sao đại úy lại nói vậy, - Mắc phản đối - chúng tôi đã kịp uống hớp nào đâu!
Anh ta định giới thiệu Ba-đên-khúp với Vê-nhê, nhưng Vê-nhê nói họ đã quen nhau và thiếu tá tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn xe tăng cũng gật đầu xác nhận.
Thiếu tá Mắc kể chuyện:
- ...Tất nhiên, lúc đầu cô ta phẫn nộ: «Tại sao anh lại có thể như thế được? Chồng tôi đang ở ngoài mặt trận! Tôi là một phụ nữ chung thủy!».
«Này, tôi thầm nghĩ, tất cả các cô đều chung thủy! Vợ tôi cũng đã nói như vậy cho tới khi tôi bắt được cô ta nằm với một con chuột cống ở hậu phương. Đúng... Tôi đã trói tay cô ta, hừ... Nít-sơ có lý, khi ông ta nói: «Khi đến với đàn bà thì đừng quên mang theo chiếc roi...».
- Đúng. Nít-sơ là một vĩ nhân - Hen-rích Mắc chuyển chủ đề câu chuyện. - Ông ta là người đầu tiên đặt mầm mống cho một tôn giáo mới, tôn giáo của những con người thực sự bắt thế giới phải phục tùng! Chúc sức khỏe của quốc trưởng.
Viên thượng úy đặt chiếc ly xuống bàn và nói nhỏ:
- Bọn Nga đang ở biên giới Đông Phổ...
- Những khó khăn tạm thời thôi, Phri-đríc thân mến ạ. Vũ khí mới sẽ làm thay đổi tình thế. Vả lại tôi không thích chủ nghĩa bi quan của anh. - Mắc nhận định.
- Đề nghị nâng cốc mừng chiến thắng. - Vê-nhê đề nghị. Anh luôn cố gắng tỏ ra rằng mình bị khổ sở vì các cuộc nói chuyện có tính chất trí tuệ, và chính mình cũng chẳng bao giờ khơi ra các chuyện đó. Đại úy nổi tiếng là một thanh niên tốt trong đội trú phòng. Anh luôn đủ tiền để khao các bạn bè. Mọi người đều xem Vê-nhê là một người Đức tốt, biết say cùng bè bạn và đúng mực với mọi nhóm bạn bè... Với thượng úy Phri-đríc Phôn Ghê-rơ-lắc, đại úy đã làm quen ở Béc-lin trong một buổi dạ hội. Vê-nhê ngồi cùng bàn với Phri-đric, họ cùng nhau hút thuốc, đi ra hành lang và hẹn gặp nhau lần sau. Nhưng cuộc gặp mặt đó lại ở Kuê-níc-béc.
Vê-nhê thích Phri-đrích, nhưng trong lúc đó nhiều người thế này, thượng úy đưa ra những nhận xét làm anh thấy ngài ngại tuy không có sự khiêu khích nào cả. Quan điểm của anh là tránh xa các vấn đề dính đến chính trị. Đại úy thường loại bỏ bất kỳ một phản đáp nào đấy và thường im lặng hoặc chuyển câu chuyện sang hướng khác.
Tuy vậy Ghê-rơ-lắc vẫn thích Vê-nhê có mặt bên hắn, còn Vê-nhê thì bắt đầu thận trọng quan sát người bạn mới của mình. Ít ra hắn cũng làm cho đại úy Phôn Sli-đên thích thú vì đại úy có dịp phân tích về mặt tâm lý, tâm trạng của giới thượng lưu Đức có ý thức phê phán.
- Nít-sơ vĩ đại đã nói rằng, không có loại chất độc nào độc hơn thuyết bình đẳng. - Tên trưởng đồn tiếp tục triết lý - Khi truyền giáo sự công bằng và thuyết bình đẳng, trên thực tế loài người đang hướng tới sự tiêu vong công bằng, bình đẳng cho những ai ngang nhau, không bình đẳng cho những ai không ngang nhau - đó là sự công bằng thực sự, và từ đó suy ra, bọn hạ đẳng không thể so sánh được với người thượng đẳng. Thật vậy giữa tôi và những tên Ba Lan hoặc những tên Nga có thể có cái gì chung được chứ? Đó là tôi chưa nói đến bọn Do Thái đê tiện. Giống người thông minh tóc vàng - và chỉ có nó mới làm bá chủ toàn thế giới.
- Còn anh thì tóc hung, Hen-rích, và lại hói nữa - Thiếu tá Ba-đên-khúp nói.
Đó là những lời nói đầu tiên của anh ta trong suốt buổi tối.
Mắc đã muốn nổi cáu, nhưng sau đó hắn thấy tốt hơn cả là biến mọi chuyện thành bông đùa.
- Tuổi tác mà. Ốt-tô thân mến, tuổi tác mà. Hai mươi năm trước tôi hoàn toàn không như thế này!
- Vậy mà tôi lại không biết, Hen-rích ạ, rằng anh là chuyên gia trong lĩnh vực triết học, - Phôn Sli-đên nói - «con lợn lông hung» - Anh nghĩ Mắc.
- Người ta đã đuổi tôi khỏi năm thứ ba khoa triết. Tôi học ở Ghê-đen-béc và tôi đã đập vỡ đầu một tên Do Thái quá thông minh bằng một cái cốc uống bia. Lúc đó việc ấy bị coi là tội lỗi.
- Có người nhìn anh kìa, đại úy! - Thiếu tá Ba-đên-khúp lầm bầm nói và đưa mắt ra hiệu cho Vê-nhê nhìn về phía bàn tiệc, ở đó bọn SS đang ngồi ăn.
Phôn Sli-đên quay lại và thấy Vin-hem Ho-xtơ đang chòng chọc nhìn mình. Ho-xtơ biết Vê-nhê nhìn thấy mình và lấy tay làm hiệu mời anh tới bàn hắn.
- Xin lỗi các bạn, tôi ra đây một phút thôi. - Vê-nhê nói, khi anh đến gần thì tất cả bọn sĩ quan đều yên lặng và đưa mắt dò hỏi.
- Xin giới thiệu với các anh, đây là đại úy Vê-nhê Phôn Sli-đên - Vin-hem Ho-xtơ nói. - Một sĩ quan tuyệt vời, là người bạn rất quen biết của tôi, mặc dù anh ấy không phục vụ trong SS.
Một tên SS hét toáng lên:
- Mời đại úy cạn chén cùng chúng tôi về việc là có lúc nào đó, đại úy đã là đồng sự của chúng tôi.
- Bổn phận của chúng ta là thực hiện ý nguyện của quốc trưởng.
- ... Anh chàng Sli-đên này là một chàng trai không đến nỗi tồi - Thiếu tá Mắc nói, khi Sli-đên rời bàn - Phri-đríc, anh biết anh ta lâu chưa?
- Tôi làm quen với anh ta ở Béc-lin. - Phôn Ghê-rơ-lắc trả lời. - Trước kia, Vê-nhê sống ở Béc-lin tương đối lâu. Cha anh ta là tham tán của Đại sứ quán chúng ta. Vê-nhê đã tốt nghiệp trựờng cao đẳng kỹ thuật ở Mỹ, sau đó cha anh ta chết ở nước ngoài, và Vê-nhê trở về Tổ quốc.
- Có lẽ người bạn hào phóng của anh là người miền Nam, - Mắc nói, - những người Đức tóc sẫm như thế là ở vùng giáp ranh với nước Ý. Do đâu mà anh ta lắm tiền thế? Anh ta thừa hưởng một gia tài lớn chắc?
- Anh đã đoán được một nửa, Hen-rích ạ. Vê-nhê xuất thân trong một gia đình dòng dõi quý tộc lâu đời ở Ba-va-ria, nhưng từ lâu đã mất những lãnh địa của mình. Tóm lại là thế này: Tổ tiên của anh ta đã lang thang ở phía bên này và phía bên kia dãy An-pơ... Còn mẹ anh ta có lẽ là người Ý hoàn toàn. Còn về chuyện tiền bạc, Ốt-tô ạ, tôi không phải là người quan tâm đến ví tiền ở trong túi người khác. Vê-nhê là một kỹ sư có năng lực. Trước khi vào quân đội... anh ta đã làm việc cho hãng Krúp, theo ý tôi thì đó là việc rất quan trọng có liên quan đến những chuyến tiếp tế từ Thụy Điển.
- Thế thì rõ rồi, Mắc nói - Trong công việc này, phải là thằng hoàn toàn đần độn mới không biết vơ đầy tiền vào túi của mình.
Khi Vê-nhê trở lại bàn, Hen-rích Mắc tiếp tục ba hoa:
- Cái gì là kỳ vọng căn bản của cuộc sống? - Hắn nói, - ý chí nắm quyền. Ý chí này là mạnh mẽ hay yếu hèn, trước hết là do đặc thù của con người. Toàn bộ lịch sử của loài người là quan hệ của kẻ mạnh với kẻ yếu và ngược lại. Và chính chúng ta, những người đại diện cho chủng tộc Đức, những con người hùng mạnh và quyền lực, chúng ta có năng lực lãnh đạo những kẻ khác. Chỉ có ở chúng ta mới thể hiện rõ trí tuệ và tài nghệ của các chủng tộc thống trị. Các anh hãy nhớ những câu nói của Nít-sơ: «Người tóc vàng và các mãnh thú, chủng tộc của những kẻ đi chinh phục và thống trị» hoặc là «Mục đích của lịch sử là ở sự tồn tại của những kẻ được chọn lọc», «sự nô lệ là một trong những điều kiện tối cần thiết của văn minh, và sự thật này, tất nhiên không có chỗ cho bất kỳ một sự nghi ngờ nào».
- Chẳng đến nỗi tồi đối với một nhà triết học nửa mùa - Thượng úy Phôn Ghê-rơ-lác mỉa mai nhận xét.
- Quốc trưởng của chúng ta chính là siêu nhân mà loài người lúc nào cũng phải khao khát đến, - không thèm chú ý đến nhận xét của Phri-đríc, tên thiếu tá thấp người theo học thuyết Nít-sơ tiếp tục nói, - dân tộc chúng ta vĩ đại vì nó đã sản sinh ra cho thế giới con người này. Quốc trưởng sẽ để lại dấu tay của mình cho nhiều thế kỷ như trên sáp mềm, người sai khiến và làm chúa tể thế giới, người ở trong lớp người kiệt xuất hiếm có. «Mới trông thấy dáng hình của họ, theo như Nít-sơ nói - Những thần thiện, thần ác đã tồn tại trên mặt đất này đều sợ hãi và biến mất».
- Ở đây thì anh hoàn toàn đúng đấy, Hen-rích ạ - Thượng úy nói - Các thần linh run sợ từ lâu rồi.
«Mình cần những câu chuyện có chủ đề ẩn ý này để làm quái gì?» Đại úy nghĩ.
Thời gian gần đây Vê-nhê đã bắt đầu thấy mệt mỏi vì đám người này. Anh đóng vai của mình rất khéo. Thậm chí không phải là đóng vai nữa - Người tình báo đã học cách suy nghĩ giống như Phôn Sli-đên cần phải suy nghĩ, Phôn Sli-đên, con trai của một nhà quý tộc, một nhà ngoại giao Đức, một tín đồ trung thành của Quốc trưởng và nước Đại Đức. Đại úy đã quen với tâm lý của người mình thủ vai và trong bộ mặt này, giờ đây, đôi lúc Vê-nhê bị một cảm giác nặng nề xâm chiếm dường như anh phải mang một gánh nặng lớn mà đặt lên chưa được thuận vai. Cái của bản thân anh, cái chân thực cứ khăng khăng muốn vùng thoát ra ngoài, và thắng được chuyện đó mới là khó khăn hơn.
Anh còn mệt mỏi vì đơn độc… Đó là một gánh nặng khó khăn. Người tình báo ở trong lòng địch, khi thực hiện các trách nhiệm của mình, anh ta có đơn độc hay không. Vừa có vừa không. Do đặc điểm của nghềp nghiệp, người tình báo không có quyền cởi mở với bất cứ một ai, không có quyền chân thật, và do vậy anh ta cũng chẳng có bạn thực sự, để người bạn đó hiểu rõ mọi ý định, hiểu rõ nội tâm của anh. Nhưng một người thì chẳng đủ sức làm được gì và người tình báo cũng phải tìm người giúp đỡ mình. Những người này có những động cơ khác nhau, nhưng sự giúp đỡ của họ đối với người tình báo là cần thiết và cũng cần có những người đồng chí trên mặt trận vô hình. Họ từ trung tâm đến để móc nối với người tình báo nằm trong hậu phương địch. Và cũng phải có những người còn ở lại phía bên kia chiến lũy. Những người họ hàng và thân quyến mà anh ta không có quyền nhắn cho họ một tin, dù là ngắn ngủi nhất về bản thân mình. Phải, người tình báo là đơn độc đối với bản thân mình nhưng anh ta không phải là đơn độc đối với tất cả mọi người. Sự căng thẳng thường xuyên quá mức sẽ có thể gây ra nguy cơ của sự thất bại về mặt tâm lý. Trong tất cả những trường hợp như vậy, người tình báo cần được giải lao, cần được nghỉ ngơi hoặc thay đổi thế cục. Và khi biết điều này, ban chỉ huy tình báo có lúc phải gọi anh ta về trung tâm, chuyển anh ta sang một nước khác chẳng hạn. Nhưng khi có chiến tranh, thì chuyện đó bị loại trừ. Giờ đây, chiến tranh đang ở giai đoạn kết thúc, và như thế Ác-mét Vin lại càng không có quyền được nghỉ ngơi.
***
Ban đêm, không quân Xô-viết ném bom Kuê-níc-béc. Khi những biên đội máy bay ném bom đầu tiên xuất hiện trên bầu trời thành phố thì cả bốn sĩ quan Đức đã rời tiệm từ lâu và đang vui vẻ nốc sạch những chai rượu mà Vê-nhê lấy ở tiệm mang về. Có ba cô gái mà họ kéo theo, giúp họ một cách kết quả trong trò tiêu khiển này, chứng tỏ các cô gái cũng không thiếu kinh nghiệm. Họ nằm ngồi la liệt trong biệt thự rộng rãi hai tầng của cha Phôn Ghê-rơ-lác. Cha mẹ Phri-đríc đã chạy về thái ấp tránh các cuộc oanh tạc và ngôi nhà ở A-ma-liên-hau là địa điểm rất tốt cho những cuộc chơi trời tráng táng của bạn bè viên thượng úy.
Khi nghe thấy tiếng ầm ầm của động cơ, các cô gái hốt hoảng và định chạy ra hầm trú ẩn. Nhưng rượu cô-nhắc hảo hạng mà Vê-nhê rót cho mọi người đầy cốc, đã làm các cô gái tươi tỉnh, còn chủ nhân thì nói:
- Bọn Nga không ném bom xuống đây đâu, chúng thương dân lành mà!
Một nụ cười gằn chua xót phớt trên môi hắn.
Chẳng mấy chốc thiếu tá Ba-đên-khúp đã ngáy khò khò trên chiếc đi văng trong phòng khách và như thế cũng hay, vì các cô chẳng đủ cho mọi người ở đây. Các sĩ quan sang phòng bên và rút thăm chia nhau. Vê-nhê may mắn được tán tỉnh một cô gái tóc màu hạt giẻ, dáng điệu dễ thương, có hàng lông mi dài, đôi mắt buồn, và thân hình cân đối. Cô ta tên là I-rơ-ma.
Hen-rich Mắc chẳng mấy chốc đã chuếnh choáng. Hắn xông tới ôm hôn Phôn Sli-đên và nhai nhải nói rằng Vê-nhê là chàng trai tuyệt vời. Tên thượng úy biến mất cùng với cô bạn gái, còn cô gái tóc vàng đẫy đà dành cho Mắc thì đang giật tay áo hắn về phía cầu thang đi lên tầng trên.
Cuối cùng còn lại một mình Vê-nhê với cô I-rơ-ma. Họ đi qua một hành lang nhỏ rồi lọt vào một căn phòng có một chiếc giường lớn. Đại úy cởi quân phục, khoác lên lưng ghế và ngồi xây lại phía I-rơ-ma đang đứng bên cạnh giường.
Trọng nhà yên tĩnh, Vê-nhê lấy thuốc lá trong túi và vẫn ngồi xây lưng như trước. Hút xong điếu thuốc, anh dẫm nát mẩu thuốc còn lại, đứng dậy, duỗi tay, vươn vai rồi xoay người lại.
Cô gái vẫn để nguyên áo quần và đang ngồi trên mép giường, mắt nhìn chằm chặp viên đại úy.
- Tôi cứ tưởng cô đã ngủ rồi - Vê-nhê nói.
Cô gái nheo mắt đáp:
- Anh nghĩ uống rượu xong là lập tức lên giường ngay được à?
- Sao cô lại làm vậy? - Vê-nhê nói và bước đến gần cô.
- Anh không được lại gần tôi! - I-rơ-ma nói giận dữ.
- Cô thật là ngốc! - Vê-nhê Phôn Sli-đên nói, - Cô hiểu biết về mọi người còn tồi lắm, cô em yêu quý ạ. Tôi thuộc loại đàn ông chỉ đến với các cô gái khi họ muốn mà thôi. Thôi cô ngủ đi, cô em bé bỏng ạ. Hãy ngủ ngon nhé. Tôi đi tìm nơi ngủ khác đây.
Đại úy mở cửa bước ra hành lang.
- Hãy khoan! - I-rơ-ma thầm kêu lên ngăn anh.
Vê-nhê quay trở lại, khép cửa và dừng lại trước mặt I-rơ-ma. Cô ta vẫn ngồi trên giường.
- Anh để thuốc lá lại cho tôi!
Viên đại úy chìa cho cô bao thuốc lá, sau đó lấy trong túi ra chiếc bật lửa, đưa cả cho cô.
- Anh đừng đi. - Bỗng nhiên cô ta nói.
Cô nhổm người lên, nắm lấy tay áo Vê-nhê rồi kéo anh về phía mình. Cô nấc lên thở dài, - anh ngồi đây với em...
***
Người chủ cửa hàng thực phẩm ở đường Ốt-tô-ca-rơ Vôn-phe-giăng Phi-se dọn đến Kuê-níc-béc gần hai mươi năm nay. Ông ta từ Xi-lê-đi đến, có một số vốn không lớn lắm, kiếm ngay được một cửa hàng của một nhà buôn phá sản ở Pô-nát. Công việc buôn bán của Phi-se tương đối trôi chảy. Ông ta có tài nhạy bén với tình hình thị trường. Các khách hàng của Phi-se hài lòng về giá cả phải chăng và vì các hàng loại hảo hạng. Hai năm sau Vôn-phơ-găng Phi-se lấy Sa-lốt-ta Vên-cơ, con gái độc nhất của I-ô-han Vên-cơ - một thành viên trong tòa thị chính thành phố. Phi-se lấy vợ thật là đạt. Sác-lốt-ta là một người vợ tốt, và ông ta lại còn được thêm món của hồi môn lớn, chi tiết đầu tiên mang lại cho Phi-se cảm giác luôn luôn ổn định về tinh thần, còn chi tiết thứ hai đem lại khả năng mở rộng việc buôn bán ở Pôn-nát. Và ông ta chuyển về đường Ốt-tô-ca-rô ở A-ma-liên-nau một khu vực quý tộc ở Kuê-níc-béc.
Vôn-phơ-găng Phi-se có quan hệ rộng rãi với các giới rất khác nhau. Dẫu sao, bất kể ở địa vị xã hội nào phần đông mọi người vẫn thích ăn ngon, uống tốt, mà Phi-se thì luôn luôn có khả năng đảm bảo nhu cầu cho nhiều người ở các giới khác nhau, ngay cả khi Đế chế đệ tam đang đe dọa cả hành tinh phải thắt lưng buộc bụng.
Thậm chí, ngay đến cuối năm 1944 này, người chủ cửa hàng thực phẩm vẫn dự trữ được một số hàng thực phẩm và những loại rượu quý. Ông ta ưu tiên các sĩ quan có cấp bậc quan trọng trong các cơ quan quân đội và dân sự.
Phi-se cũng kiếm được đôi chút gì đó cho các sĩ quan thường nhưng có nhiều tiền hoặc được sự giới thiệu của những người có tên tuổi.
Đại úy Phôn Sli-đên có cả hai thứ đó.
Tại biệt thự ở đại lộ Héc-tô mọi người dậy muộn. Thiếu tá Ba-đên-khúp lập tức trở về tiểu đoàn tăng của mình, còn đối với mọi người thì hôm đó là ngày nghỉ. Hen-rích Mắc đề nghị nên tổ chức vui chơi. Cả bọn đều bị nhức đầu, còn các cô thì trông thật phờ phạc.
Bọn đàn ông nhìn Vê-nhê hy vọng. Trông anh ta tươi tỉnh và chỉnh tề hơn cả bọn.
- Hơi khó khăn một chút thôi, nhưng mình cứ thử làm một cái gì đấy xem sao. - Vê-nhê nói với các bạn đang tươi tỉnh mặt mày.