Chiếc xe «Vin-lit» còn mới, mui kín, phóng nhanh trên đường Sta-lu-pen-nen đi Gum-bin-nên thỉnh thoảng phanh gấp lại, giảm bớt tốc độ trước những hố bom chưa được lấp... Bộ đội chiến đấu đã tiến lên phía trước và sau nó là đội quân thứ hai gồm các đơn vị dự bị, quân y và hậu cần.

Các đoàn vận tải thương binh và các đoàn tù binh Đức từ những nơi ở phía trước vẫn còn nghe thưa thớt tiếng đại bác, đi ngược lại thành một dòng.

Trung tá Cli-mốp ngồi ở hàng ghế sau của chiếc xe «Vin-lít», chốc chốc lại cúi người về phía trước nói chuyện với đại úy Pê-tra-zit-xki. Họ đang đi về Gum-bin-nên, ở đây Cli-mốp dự định tổ chức một phân nhánh của ban tình báo thuộc Trung tâm, và nếu có thể, thì chuyển về đây toàn bộ cán bộ, nhân viên chủ yếu nghiên cứu về Đông Phổ. Trao đổi với đại úy ít câu, Cli-mốp thích thú ngắm quang cảnh xung quanh, tò mò nhìn kỹ những bộ mặt hốc hác đầy bụi bặm của bọn tù binh Đức, và đã hai lần cho xe dừng lại để nói chuyện với bọn tù binh. Những cuộc nói chuyện đó thật tẻ nhạt và chán ngán. Bọn Đức rụt đầu lại, giương cặp mắt sợ hãi nhìn người sĩ quan Nga biết nói tiếng Đức lưu loát không chê vào đâu được, chúng cứ nhắc đi nhắc lại câu nói đầu lưỡi «Hít-le toi mạng rồi» và trông hệt như bọn chó đáng thương bị đánh đòn, đang chờ đợi một trận đòn kế tiếp.

Trên đường còn gặp cả những người chạy loạn. Nghe phong phanh người Nga tấn công, họ bỏ chạy sang phía Tây. Song Hồng quân đã tiến nhanh, vượt qua họ và bây giờ thì họ đang quay về.

Cli-mốp đã nhiều lần chứng kiến cảnh những chiếc xe kéo tay thồ đủ các loại đồ đạc thập cẩm còn bên trên là những em bé ngồi ngất nghểu, đã thấy cảnh những người đàn bà mệt mỏi, các cụ già hốt hoảng lánh sát vào vệ đường. Anh đã thấy họ ở Bri-an-si-na, ở ngoại vi Rô-xtốp. Trên các thảo nguyên Mô-dơ-đốc và Bê-la-ia Ixe-rơ-xki, anh đã thấy cảnh đó, đã đau khổ và mơ ước tới ngày nào đó sẽ thấy những người dân chạy loạn khác trên các con đường của nước khác. Và vậy là dường như mơ ước của anh đã thành sự thật, anh đang thấy những người dân chạy loạn khác, song không hiểu vì sao cảnh tượng này không đem lại cho anh mảy may thỏa mãn. Cli-mốp nghĩ, chỉ có cái chết mới là sự trừng phạt đích đáng đối với bọn giết người. Nhưng sung sướng hả hê làm gì khi thấy cặp mắt mệt mỏi vì đói khát của em bé Đức đang đi bên chiếc xe tay!

... Chiến tranh chưa chấm dứt, Cli-mốp còn nhiều việc phải lo nghĩ, còn có những người anh phải quan tâm đến…

Hai ngày trước đây, Cli-mốp được gọi đến gặp tướng Vin-xơ.

- Thế này nhé, đồng chí trung tá, - Ác-vít I-a-nô-vích nói, - phương diện quân thứ II Bê-lô-ru-xi-a và cả phương diện quân thứ III đang hành quân trong vùng hoạt động của Ban do đồng chí phụ trách. Đã đến lúc phải suy nghĩ đến việc chuyển địa điểm hoạt động vào sào huyệt của bọn Đức rồi đấy.

- Chúng tôi đã sẵn sàng. Thưa đồng chí I-a-nô-vích.

- Hay lắm, đồng chí chuẩn bị trước rồi hả. Có tin gì mới của I-a-nút không?

- I-a-nút đã chuyển tin về trang bị và bố phòng của bọn Đức. Các số liệu chúng tôi sẽ chuyển đi cùng những tin từ những nguồn khác nhau cho Bộ tư lệnh phương diện quân Bê-lô-ru-xi-a thứ II và thứ III.

- Đã phát hiện được gì về tên Ho-xtơ chưa? Chuyện gì đã làm hắn chú ý đến I-a-nút?

- Thì ra Ho-xtơ đang tìm cách tiếp xúc với phương Tây, hắn ngờ I-a-nút cũng đang làm việc này. Hoặc thậm chí hắn còn cho rằng I-a-nút là người của các nước Đồng minh. I-a-nút báo tin anh đã có mối quan hệ thân mật với Vin-hem Ho-xtơ.

- I-a-nút cừ thật! - Ác-vít I-a-nô-vích nói - Hiện nay I-a-nút đang vô cùng khó khăn, cần giúp đỡ anh ấy. Hãy tung tin cho Ho-xtơ biết rằng: dường như I-a- nút của chúng ta có thể giúp đỡ hắn thông qua những con đường thích hợp.

- Chính I-a-nút cũng suy nghĩ phỏng chừng như vậy - Cli-mốp nói - trong những thông báo gần đây I-a-nút đã để lộ ý là có khả năng Vin-hem Ho-xtơ ngờ anh là một điệp viên Mỹ. I-a-nút đề nghị bắt đầu chơi trò chơi với Ho-xtơ mà anh mật ước gọi là «Ba bộ mặt của I-a-nút». Bọn Đức vẫn coi người của chúng ta là người của chúng, còn Ho-xtơ thì lại coi họ là người của các nước Đồng minh nhưng sự thật thì...

Tướng Vin-xơ nói:

- Đồng chí có biết không, ý kiến đó khiến tôi thích thú đấy! Cần phải làm tất cả mọi việc thông qua Béc-lin. Đồng chí hãy thay tôi làm tất cả. Chuẩn bị một chỉ thị gửi đi Béc-lin cho giáo sư. Ông già I-ô-han làm được việc này một cách vững vàng, cẩn thận. Thông qua «Thợ nguội», đồng chí hãy thông báo cho I-a-nút biết dự định của chúng ta. Hãy để cho I-a-nút đối xử với Ho-xtơ dường như là anh ta chấp nhận những dấu hiệu chú ý của hắn đối với mình là một chuyện tự nhiên. Song đừng có đi quá đà đấy... Nếu đúng là tên Ho-xtơ mà tôi đã được biết, thì I-a-nút sẽ khó khăn đọ tài với nó đấy. Đồng chí trung tá hãy thay mặt tôi ra lệnh thu thập toàn bộ thông tin về con người này một cách cẩn thận, càng nhanh càng tốt. Tôi muốn biết, I-a-nút và chúng ta đang đấu trí với ai? I-a-nút biết gì về Ho-xtơ chưa?

- Hiện giờ thì chưa, ngoài những điều chúng ta báo cho anh đã biết về những mưu toan của Ho-xtơ tìm cách liên lạc với tình báo của đồng minh.

- Hãy báo cho I-a-nút, đặc biệt chớ nên đi sâu vào bí mật của Ho-xtơ. Có thể sa bẫy đấy! Có khả năng là Ho-xtơ đã được các nước đồng minh tuyển mộ và hắn đang làm việc cho họ. Công việc này tế nhị đấy. Tốt nhất là, ngay ở đây, chúng ta sẽ thu thập mọi tin tức và sẽ áp dụng những biện pháp thích hợp. Còn gì mới nữa không?

- Áp-gu-xtơ Gai-li-tích mà chúng ta cho là mất tích đã thấy xuất hiện thông qua nơi gặp gỡ bí mật dự trữ ở nhà «thợ nguội». Anh ta còn sống và khỏe mạnh. Tôi đã truyền đạt bảo «thợ nguội» thẩm tra lại hoàn cảnh anh ta đã thoát hiểm. Hôm nay sẽ phải có trả lời.

- Hãy báo cho I-a-nút va «thợ nguội» phải thận trọng hơn - Vin-xơ nói tiếp - không loại trừ là có sự khiêu khích, tên Buê-me này là một tên Giét-ta-pô thông minh đấy.

Hắn đang hết sức cố gắng để chiếm được cảm tình của Him-le, mặc dầu công việc đang đến chỗ kết thúc, song tính thừa hành và cố chấp vẫn có sẵn trong con người Buê-me thì chẳng có gì thay đổi, cũng như ở mỗi người Đức. Phải làm sao cho đến thời điểm cuối cùng chúng ta không để mất người của mình. Còn gì mới về «Véc-vôn-phơ»?

- Chúng đã rút vào bí mật - Cli-mốp báo cáo - I-a-nút đã báo cáo về một số chi tiết thú vị. Hóa ra ý đồ này là của viên tướng Rây-hác Ghê-lên.

Tên đứng đầu OKX[1] «quân đội nước ngoài phương đông» phải không? Một tên đã quen biết? - Vin-xơ hỏi.

- Chính hắn đấy ạ. Nhưng không ngờ là Ghê-lên đã thảo ra kế hoạch hoạt động bí mật của bọn Đức. Hắn học tập kinh nghiệm của quân đội Crai-ô-va nói riêng và học cách hoạt động của tướng chỉ huy quân đội đó là Bur Cô-ma-rốp-xki; trong thời gian khởi nghĩa Vác-xa-va ông ta bị bọn Hít-le bắt làm tù binh.

- Đúng là một bước ngoặt! - Ác-vít I-a-nô-vích lắc đầu - Quả là một bước ngoặt bất ngờ!

- Ở Brê-xláp tập trung một đại đội trinh sát mặt trận, Ghê-lên trao nhiệm vụ cho đại đội đó nghiên cứu kinh nghiệm của những người hoạt động bí mật của quân đội Crai-ô-va và cũng ở đó kế hoạch của Bur Crô-ma-rốp-xki đã được dịch sang tiếng Đức và được chuyển về bộ phận «Quân đội nước ngoài phương Đông» cho Ghê-lên.

Thu thập và nghiên cứu xong toàn bộ tài liệu về quân đội Crai-ô-va, tướng Ghê-lên đã đệ trình một kế hoạch thành lập các đội chiến đấu, mỗi đội có sáu mươi tên. Hắn cũng quy định cả những nhiệm vụ cơ bản của các đội quân đó là hoạt động tình báo quân sự ở hậu phương của chúng ta, chuẩn bị những cuộc bạo loạn chống lại chính quyền Xô-viết, thành lập những nhóm khủng bố để lén giết các sĩ quan của ta, trang bị các đài phát bí mật tuyên truyền miệng và cho in truyền đơn chống Liên Xô.

Ghê-lên quả là một địch thủ lợi hại của chúng ta đấy.

- Him-le đã chớp lấy ý đồ của hắn. Him-le đã nghiên cứu bản báo cáo của Ghê-lên suốt hai tháng. Báo cáo này do Sê-lên-béc chuyển cho Him-le. Sau đó tên thống chế có sửa chữa chút ít và giành cho mình quyền tác giả, lớn tiếng công bố thành lập tổ chức biệt kích khủng bố mang tên «Véc-vôn-phơ», và trao cho Han-xơ Pruýt-man nhiệm vụ thành lập tổ chức đó.

- Và thế là bây giờ trong hậu phương của chúng ta đã có tổ chức ấy! - Vin-xơ thốt lên.

- Hãy thường xuyên nghiên cứu về «đàn sói thành tinh» này nhé, đồng chí Cli-mốp. Các chiến sĩ Xô-viết cần phải chiến đấu mà không phải lo lắng có kẻ bắn lén sau lưng mình… còn cái tên Ghê-lên ranh ma kia, chúng ta cần phải ghi nhớ hắn.

***

Những tài liệu về «Véc-vôn-phơ» được I-a-nút chuyển về Trung tâm đã cho phép nhổ đến tận gốc những mầm độc của bọn biệt kích và bọn ám sát mà Giét-ta-pô và SĐ chăm lo gây dựng. Rất tiếc là danh sách các điệp viên và các hầm bí mật mà trung tâm nhận được còn rất ít so với trong thực tế.

Đầu tiên ở Gum-bin-nên đã tập trung gần như hầu hết những người cộng sự trong ban của trung tá Cli-mốp.

A-lếch-xây Nhi-cô-la-ê-vích cùng với Pê-tra-zít-xki bây giờ đã là thiếu tá và được cử làm phó cho anh, họ lăn lộn khắp lãnh thổ Đông Phổ được Hồng quân giải phóng và giúp các tổ chức phản gián quân đội loại trừ những băng của bọn «Véc-vôn-phơ»: tổ chức tung người vào hậu phương của bọn Đức; lo liệu các đường dây liên lạc với những nhân viên cũ như I-a-nút và «thợ nguội».

Một hôm, sau khi A-lếch-xây Nhi-cô-lai-ê-vích bố trí công việc tại một thị trấn nhỏ ở biên giới Nam Phổ, và sau cuộc hội ý ngắn, người chỉ huy bộ phận đặc biệt của quân đội về nhà - nơi anh ở là một tòa biệt thự hai tầng có một đội bảo vệ và một sĩ quan tùy tùng giúp việc - thì có tiếng gõ cửa mạnh.

Một người lính mặc áo bông, ngoài khoác chiếc áo mưa bộ đội, đầu đội chiếc mũ ấm bịt tai lệch về phía sau một cách đỏm dáng bước vào phòng. Khẩu súng máy khoác vai chúc nòng xuống đất.

- Mời trung tá Cli-mốp cho tôi gặp.

Anh ta nói chẳng đúng điều lệnh chút nào, rồi đứng sững lại, người hơi tựa vào dầm cửa.

Cli-mốp đã cởi áo va-rơi, tháo giầy và đang ngồi bên bàn, chân đi tất và trên mình chỉ còn mặc chiếc áo trấn thủ bông, bên trong là chiếc áo sơ mi bó sát người.

- Có tôi. Có chuyện gì vậy? - Anh hỏi.

- Đề nghị đồng chí sang «sư đoàn phản gián».

- Được. - Cli-mốp trả lời. - Tôi đến ngay đây.

A-lếch-xây Nhi-cô-lai-ê-vích bước ra phố, đi về phía quảng trường dọc theo hàng rào chấn song thấp quây lấy các vườn cây ăn quả.

Quảng trường chật ních bộ đội và phương tiện kỹ thuật. Tất cả đang ồn ào, tiếng la hét, tiếng trò chuyện, rồi dần dần đổ vào một con đường về hướng Bắc; còn từ phía kia thì dồn về những xe tăng, ô tô, súng ống và cả bếp dã chiến.

Bên lối vào một tòa nhà đóng quân của các chiến sĩ phản gián người ta thấy một chiến sĩ súng máy và một sĩ quan sư đoàn phản gián «Xmê-rơ-sơ».

- Xin mởi đồng chí trung tá. - Người sĩ quan nói với Cli-mốp.

Cli-mốp thấy trong phòng làm việc của chỉ huy bộ phận phản gián «Xmê-rơ-sơ» một ông già mặc áo dân sự, ngồi khom lưng trên ghế, ngón tay đang gõ nhịp trên đầu gối vẻ xúc động.

Tiếng cửa mở chẳng làm lão chú ý, chỉ có những ngón tay thôi gõ nhịp trên đầu gối.

- A-lếc-xây Nhi-cô-lai-ê-vích, mời đồng chí vào. - một đồng chí đại tá trông còn trẻ đứng dậy, bước ra đón Cli-mốp.

- Xin lỗi đã làm phiền đồng chí. Các đồng chí của tôi đã bắt giữ lão già này. Nghe nói lão là một địa chủ cỡ lớn, một nhà quý tộc Đức: do muốn chuồn về phía tây với chiếc xe vận tải, nhưng không thoát. Những công nhân nông nghiệp trong trang trại của lão kể lại rằng, trên các ô tô của lão có rất nhiều của quý và các tác phẩm nghệ thuật. Nhưng những chiếc xe tải đã trở về trống rỗng, các tài xế chạy trốn hết, còn chủ nhân thì... Đấy, lão đang ngồi kia và ủ rũ như một con cú ấy. - Đồng chí đại tá đưa mắt về phía lão già. - Đồng chí hãy nói chuyện với lão ta, A-lếch-xây Nhi-cô-lai-ê-vích ạ, chắc là đồng chí sẽ tìm được chìa khóa đến với tên Phổ này.

Cli-mốp tò mò nhìn lão già.

- Tôi để đồng chí nói chuyện với lão, hãy coi như đồng chí là chủ nhân nhé. - Chỉ huy sư đoàn «Xmê-rô-sơ» nói.

Đại tá đi ra, lão già vẫn khom lưng trên ghế. Cli-mốp kéo tập giấy trắng lại phía mình, mân mê chiếc bút chì vót nhọn.

- Tên ông là gì? - Anh hỏi.

- Nam tước Các Phôn Hôn-bắc - Lão già đứng thẳng người lên trả lời.

***

- Tôi chưa bao giờ làm một điều gì xấu và cũng chẳng mong muốn điều gì xấu đối với những người Nga các ông. Tôi muốn nói rằng chúng ta cần phải sống hòa bình và hữu nghị với nhau. Song, tôi chỉ nhắc lại lời nói của Bít-xmắc vĩ đại... và tất nhiên là ông chẳng tin tôi.

- Vì sao vậy? - Cli-mốp phản đối, - muốn và tin là những chuyện khác nhau. Tin thì tôi muốn tin, nhưng...

- Tôi hiểu ngài, thưa ngài, phải tin vào sự trung thực của tôi. Tất nhiên, ngài biết về những bộ sưu tập sách và những bức tranh hiếm của tôi. Tôi muốn chở tất cả về phương tây. Nhưng sự tấn công thần tốc của quân đội các ngài đã lật đổ toàn bộ mọi tính toán của tôi. Bộ sưu tập của tôi đã được cất giấu chắc chắn, nhưng tôi sẽ chỉ cho ngài hầm bí mật. Các ngài đã thắng và bây giờ chúng sẽ thuộc về các ngài.

- Chúng sẽ thuộc về nhân dân Đức - Cli-mốp khẽ nói. - Khi nhân dân Đức được tự do.

- Tôi nhận thức chưa được tốt học thuyết chính trị của các ngài, thưa ngài sĩ quan. Mặc dù tôi đã thử đọc Các Mác. Tôi sẽ chết đi cùng những quan điểm của mình. Nam tước Phôn Hôn-bắc không thể sống chung với những người Bôn-sê-vích. Hơn nữa, tôi chẳng còn sống được bao lâu, nhưng tôi luôn chống chiến tranh với nước Nga. Chuyện đó không có lợi cho đất nước chúng tôi.

- Có điều tồi tệ là không phải tất cả mọi đồng bào của ông đều chia sẻ với ông quan điểm này.

- Vâng... xin cho tôi hỏi ngài câu cuối cùng. Béc-lin còn đứng nổi không?

- Hiện thời thì còn... Căn cứ vào cuộc nói chuyện của chúng ta: ông là nhà sử học không đến nỗi tồi, Nam tước ạ, và chắc chắn ông còn nhớ câu nói nổi tiếng của đại thống soái Bá tước Su-va-lốp sau khi chiếm được Béc-lin trong cuộc chiến tranh bảy năm, vào năm 1760...

- Xin đợi cho một chút, ngay bây giờ đây… «từ Béc-lin không chạm đến được Pê-téc-bua, nhưng từ Pê-téc-bua thì luôn luôn có thể với được tới Béc-lin».

Đại tá đi vào và nhìn Cli-mốp với đôi mắt dò hỏi.

- Ngài Nam tước tự nguyện trao lại cho Bộ tư lệnh Xô-viết tất cả các bộ sưu tập những bản thảo và tranh quý. - Cli-mốp nói, - ông ta muốn nghỉ ngơi chút ít rồi sẽ chỉ cho chúng ta hầm bí mật cất giấu các thứ đó. Cần phải khẩn trương. Thời tiết ẩm ướt có thể làm chúng bị hư hỏng.

Một nhân viên «Xmê-rơ-sơ» vào phòng.

- Đồng chí cho ông già ăn nhé, - Đại tá ra lệnh, - và cho ông ta ngủ độ hai tiếng. Sau đó đi lấy chiến lợi phẩm. Bảo đi kiếm xe ô tô và tìm người. Chúng ta đã hoàn thành sứ mệnh của mình.

Cửa chưa kịp đóng lại sau lưng lão Nam tước, thì lại mở tung ra, và một trung úy trẻ thở hổn hển, đứng nghiêm ở cửa ấp úng báo cáo.

- Đồng chí đại tá cho phép báo cáo…

Từ câu chuyện kể lại lộn xộn của anh ta, hai sĩ quan hiểu rằng họ đã bắt giữ một người đáng khả nghi, tên này đòi hỏi sĩ quan thẩm vấn phải từ cấp đại tá trở lên và nhất thiết phải ở «Xmê-rơ-sơ». Hắn ăn mặc quần áo dân sự, giấy tờ mang tên Đức, nhưng nói tiếng Nga lại rất giỏi.

- Có nghĩa là hắn cần một đại tá? - Chủ nhân của căn phòng mỉm cười hỏi - được, như vậy là tôi đáp ứng với đòi hỏi ấy rồi...

Người ta dẫn vào phòng một người mặc áo blu-dông màu xanh lá cây, đội mũ săn màu vàng thẫm có lưỡi trai dài.

Hắn bước lê, hai bước, dừng lại và bình tĩnh nhìn xung quanh.

Cli-mốp chăm chú nhìn người mới được dẫn vào, giật mình và bật dậy khỏi ghế.

- Gai-li-tích phải không? Áp-gu-xtơ phải không? - Anh hỏi khe khẽ.

***

Vừa tiến lại gần ngôi nhà của cơ quan phản gián quân đội. Vin-hem Ho-xtơ vừa mỉm cười hài lòng khi nhớ lại các đồng nghiệp bên quân đội đã khéo léo ngụy trang cho văn phòng bí mật của hắn.

Ngày hôm đó mặt trời chói chang, trên trời không một gợn mây, trong các vườn hoa tuyết đang tan, và đôi chỗ trên đường nhựa đã thấy xuất hiện những vết khô đen sẫm. Mùa xuân cuối cùng của chiến tranh đã đến Kuê-níc-béc. Và trong một ngày nắng ấm như thế thì hoàn toàn không còn muốn nghĩ gì đến chiến tranh. Chiến tranh dường như quá xa và chỉ có những cột khói đen đang đùn lên ở vùng Rát-khốp là làm cho người ta nhớ đến cuộc oanh tạc ban đêm của không quân Xô-viết.

Hành chính bí mật của cơ quan phản gián quân đội Đức đóng ở tòa biệt thự ba tầng có dáng thật oai vệ. Ở tầng một là trạm thụ tinh nhân tạo cho gia súc lớn có sừng. Một con bò đực bằng da đứng sừng sững ở lối vào chứng thực cho chuyện đó. Mà ở đây quả thực có một trạm như vậy, một sự ngụy trang lộng lẫy cho cái bí mật ở bên trong. Các khách hàng đi qua con bò đực đến một chiếc cửa kính: những ông chủ chăm chút các con bò của mình, còn những tên mật vụ thì được đón đợi tại các văn phòng ở tầng trên.

Nhìn bề ngoài, có lẽ chẳng ai lại ngờ rằng đằng sau chiêu bài vô hại kia là phân nhánh của một cơ quan có quyền lực lớn do đô đốc Ca-na-rít thành lập. Những tên lực lưỡng, mặc quần áo dân sự đứng bảo vệ lối lên các tầng trên và sàng lọc khách đến. Rõ ràng chúng đã được báo trước về việc Ho-xtơ đến thăm Sếp của chúng. Chúng để Ho-xtơ đi qua không ngăn cản, và đến đầu cầu thang tầng hai thì Vin-hem Ho-xtơ được người bảo vệ và hộ tống: đó là đại úy Phôn Đin-clê bảnh bao, một sĩ quan tùy tùng. Phôn Đin-clê dẫn Ho-xtơ đến tận văn phòng Sếp.

Sau chuyến cùng đi ra ngoại thành, Ho-xtơ cảm thấy thái độ của Đin-clê đối với hắn đã thay đổi rõ rệt. Trước kia Đin-clê tỏ ra trịnh trọng, khô khan, còn bây giờ lại thân thiện một cách thật khó hiểu. Hắn nói đủ thứ chuyện vớ vẩn, định qua đó tìm hiểu tâm trạng của Ho-xtơ trước sự thất bại ở Đông Phổ và nước Đức nói chung. Bất chợt hắn chuyển sang nói về Buê-me, và cuối cùng để lộ cho Ho-xtơ biết rằng hắn hiện đang băn khoăn, hắn nói:

- Bây giờ, hơn lúc nào hết, chúng ta phải thống nhất. Rất tiếc, như anh biết đấy, Ho-xtơ ạ, giữa tôi và thủ trưởng của anh đã có sự bất hòa. Tại sao vậy? Tôi khó trả lời quá. Nhưng tôi thì muốn thủ tiêu mối bất hòa này. Tôi định sẽ nhờ anh giúp đỡ, vì anh là một người Đức trung thực, một đảng viên Quốc xã chân chính.

- Tôi phải làm gì? - Ho-xtơ hỏi.

- Anh hãy thử tổ chức một buổi gặp gỡ không chính thức, như thế chúng tôi sẽ có thể hiểu biết lẫn nhau. Anh có hiểu không, tôi luôn đặt những quyền lợi của quốc gia lên hàng đầu, Ho-xtơ ạ.

- Đương nhiên. Tôi hiểu anh như thế!

- Có thể coi như chúng ta đã thỏa thuận rồi chứ?

- Tôi sẽ làm hết sức mình.

- Mời anh hút - Phôn Đin-clê đẩy hộp xì-gà về phía Ho-xtơ, còn chuyện này nữa. Tôi được biết anh có quan hệ thân mật với đại úy Vê-nhê Phôn Sli-đên, một sĩ quan ở bộ phận thiết bị và quân giới trong ban tham mưu của tướng Li-a-sơ phải không?

- Đấy là bạn của tôi, - Ho-xtơ trả lời, - và là một người Đức tốt.

- Là người Đức à? - Phôn Đin-clê cười khẩy. - Vậy thế này nhé, anh hãy coi tôi là người đầu tiên góp cổ phần vào tình bạn của chúng ta nhé. Tôi có những tin tức là Sli-đên hoàn toàn không là người Đức.

Ho-xtơ nhổm người lên.

- Phải, phải! - Phôn Đin-clê nói tiếp - Tôi nắm được một số tin tức: đại úy Sli-đên của các anh đang làm việc cho phương tây. Anh hãy nghĩ xem kết hạn với hắn có thể gây tác hại cho anh không?

- Tôi kính phục các bạn đồng nghiệp ở Áp-ve cơ quan Áp-ve trước kia - Ho-xtơ cợt nhạo đính chính lại - nhưng lần này thì họ nhầm, Vê-nhê là điệp viên Mỹ chăng? Anh ta làm việc cho In-tê-li-giân Xơ-vít chăng? Thật là chuyện vô lý, và có lẽ tôi là điệp viên Nga, phải không anh Đin-clê? Nguồn tin của anh có đáng tin không đấy?

- Không hoàn toàn - Đin-clê lúng túng, - nhưng chính hắn học ở Mỹ kia mà, và chúng tôi đã thu thập được một cái gì đó.

- Cảm ơn anh đã thông báo tin này, nhưng nó là giả dối từ đầu đến đuôi - Ho-xtơ nói. - Tôi cũng từng sống ở Mỹ và thậm chí cả Nga nữa, còn anh, theo như tôi được biết, anh từng làm việc ở nước Anh tám năm. Xin lỗi, nhưng Phôn Sli-đên thì tôi biết rõ lắm. Phải chăng anh nghĩ rằng bộ phận của chúng tôi kiểm tra con người tồi hơn các anh. Trước khi ngồi vào bàn bù khú với nhau tôi đã biết tất cả mọi ẩn khúc về anh ta.

- Thôi được, có thể cũng không hẳn như vậy, nhưng anh hãy cứ coi là tôi có nhiệm vụ báo trước cho anh hay.

***

Gần 7 thế kỷ qua Kuê-níc-béc vẫn nằm bên cửa sông Prê-ghên. Sáu trăm chín mươi mùa xuân đã đến với Kuê-níc-béc, nhưng mùa xuân năm một nghìn chín trăm bốn lăm là mùa xuân ảm đạm nhất!

Quân đội Xô-viết đã tiến đến tường thành Kuê-níc-béc. Sau sự thất bại của tập đoàn quân Hai-lơ-xbéc của quân đội Đức, nguyên soái Liên xô, Va-xi-lép-xki đã tung ra những đơn vị và binh đoàn dự bị, một số lớn phương tiện chiến tranh và pháo binh về phía thủ đô Đông Phổ. Ông đã giao cho phương diện quân Bê-lô-ru-xi-a thứ III một nhiệm vụ cơ bản: chuẩn bị tấn công vào thành phố.

Còn Knê-níc-béc thì chuẩn bị phòng thủ. Quân Đức phòng thủ ở Kuê-níc-béc ở trên một trăm ba mươi nghìn tên, không kể bọn dân vệ và những người dân bị huy động làm công tác bố phòng.

Thành trì của đất Phổ đã được gia cố nhiều năm nay. Tại đây, mỗi ngôi nhà đều thành một pháo đài. Rất nhiều đồn bốt, hỏa điểm kiên cố; hơn năm mươi ki lô mét hào chống tăng; bốn lớp giao thông hào với các công sự có ba bốn lớp mái bằng gỗ súc che phía trên, bao bọc lấy Bru-nô theo hình xoắn ốc. Bảo vệ Kuê-níc-béc còn có một trăm hai mươi khẩu đội súng đại bác, súng cối; không tính đến ba mươi lăm súng cối hạng nặng và hàng trăm địa điểm bố trí loại súng sáu nòng. Mười lăm đại bác nặng hàng tấn bắn đạn tầm xa bốn mươi ki lô mét. Tám trăm sáu mươi hai khối phố trong thành phố được nối liền với nhau thành một hệ thống phòng thủ thống nhất.

***

Mới đây Vê-nhê được phong hàm thiếu tá. Anh lững thững dạo quanh thành phố. Nhiều đường phố bị ngăn lại bởi các chiến lũy, hàng rào dây thép gai và các chướng ngại vật. Nếu đi bằng ô tô thì có lẽ đường còn dài gấp đôi ba lần. Anh không hiểu mình được gọi đến sở Giét-ta-pô để làm gì, nhưng trước đây một ngày, Vin-hem Ho-xtơ đã gọi dây nói và báo trước là hắn muốn gặp anh. Thiếu tá Vê-nhê Phôn Sli-đên băng qua quảng trường trước nhà ga phía bắc, và đi vào một phố hẹp và sâu, trong đó là tòa nhà của bộ phận chính của Giét-ta-pô. Bây giờ đường vào tòa nhà có một ba-ri-e chặn lối, hai bên có bốn tên SS đứng bảo vệ.

Một tên SS kiểm tra giấy tờ của thiếu tá rồi lười nhác lấy tay ra hiệu mời anh đi theo hè phố bên trái. Ở đây không có hàng rào chắn.

Tại phòng khách của Ho-xtơ, Vê-nhê không thấy người thiếu nữ kháu khỉnh mặc quân phục SS nữa - hình như tên cô ta là Ê-len. Anh đã gặp vào mùa thu năm trước trong lần đầu đến gặp Ho-xtơ. Thay cho cô ta trong việc đánh máy chữ là một thanh niên khỏe mạnh có bờm tóc hung gần như màu lửa. Hắn mặc bộ quận phục màu đen quá chật. Chiếc băng vải gạc quấn lấy trán hắn xù ra phía trước mặt. Chẳng ai đón Vê-nhê ở lối vào cũng như ở trong phòng tiếp khách. Tên SS tóc hung không thèm để ý đến anh, hắn cứ thản nhiên gõ máy. Thiếu tá dừng lại do dự, anh muốn hỏi tên thư ký đánh máy mặc bộ quân phục đen kia. Vừa đúng lúc đó, cửa phòng làm việc của Ho-xtơ mở, hắn bước ra thấy Vê-nhê, hắn mỉm cười chào anh. Tay quàng vai Vê-nhê, hắn dẫn anh vào phòng làm việc.

- Này nhé, thiếu tá - Ho-xtơ nói khi hai người đã ngồi yên và hút thuốc - Chúng tôi, hay nói chính xác hơn là tôi cần một lượng thuốc nổ như thế này đây. - Ho-xtơ chỉ cho Phôn Sli-đên một tờ giấy viết đầy những con số. Vê-nhê đọc lướt nhanh và ngả lưng vào thành ghế.

- Ô hô! - Anh nói - làm gì nhiều vậy? Ngần ấy đủ làm nổ tung cả thành Kuê-níc-béc này!

- Đừng cường điệu như vậy, Vê-nhê, thì cứ cho là cả Kuê-níc-béc này đi... Xin anh đừng đưa ra những câu hỏi thừa. Anh cho tôi biết danh sách các đơn vị và các kho, mà ở đó chúng ta có thể lấy đủ số chất nổ theo yêu cầu. Hãy phân chia tổng số lượng rải ra để các đơn vị khỏi nghi ngờ.

- Và tôi sẽ lại đi theo anh làm việc này phải không, Vi-li?

- Trường hợp này thì không cần. Nhiệm vụ của anh đơn thuần là kỹ thuật. Những công việc còn lại chúng tôi sẽ tự làm.

- Tất cả sẽ được thực hiện, - Vê-nhê trả lời. - Tôi có thể cầm theo tờ giấy này?

- Được chứ! Nhưng đừng làm mất đấy nhé... và còn nữa... ông đừng vội, Vê-nhê ạ!

Ho-xtơ bỗng nhiên chuyển cách xưng hô sang «ông». Vê-nhê đã đứng dậy, anh nhìn Ho-xtơ chăm chú, rồi lại ngồi xuống.

- Ông đã bất cẩn ở một điểm nào đó, thiếu tá ạ - Ho-xtơ nói tiếp. - Tôi vi phạm nguyên tắc làm việc, nhưng ông là bạn tôi Vê-nhê ạ, vào lúc này thì điều đó có lẽ là vô giá.

- Tôi không hiểu anh, Vi-li ạ.

- Tôi sẽ không hỏi ông một điều gì. Ông làm việc của ông, tôi làm việc của tôi. Nhưng hãy chú ý: Ngài Đin-clê đang quan tâm đến ông đấy.

- Phôn Đin-clê à? Nhưng nhiệm vụ cao cả của ông ta là phải chú ý đến tất cả các sĩ quan vùng ta lãnh đạo công tác phản gián trong quân đội kia mà…

«Rất tốt, - Vê-nhê nghĩ - «Thợ nguội» đã tung tin đánh lạc hướng có hiệu quả. Ván bài «Ba bộ mặt của I-a- nút» đang được triển khai đúng dự định. Mà luật chơi thì do chính chúng ta đề ra. Cảm ơn các đồng chí! Bây giờ thì mày, Vi-li Ho-xtơ, mày đã là người bảo vệ đáng tin cậy của tao rồi».

- Thôi được. - Ho-xtơ nói - Dẹp câu chuyện của chúng ta lại nhé. Tôi chẳng còn gì nói với ông nữa đâu. Nhưng ông hãy nhớ rằng việc này hệ trọng hơn rất nhiều so với ông tưởng đấy. Tôi nói với ông điều đó như một người bạn và...

- Hãy nói hết đi, Vi-li.

- Vê-nhê thân mến, thôi để lần khác, để lần khác nhé!

***

Một thượng úy xe tăng dáng người vạm vỡ đang đứng ở ngã ba Mết-ghết-tên - Kuê-níc-béc và Kuê-níc-béc - Pi-lau.

Y cứ đứng đổi chân luôn, nôn nóng nhìn về hướng Mết-ghết-tên hoặc Pi-lau, hẳn là đang chờ đợi một chiếc xe đi cùng đường.

Con lộ đôi lúc vắng vẻ và viên sĩ quan thỉnh thoảng lại tức bực nhìn đồng hồ.

Cuối cùng từ hướng Mết-ghết-tên xuất hiện một chiếc xe vận tải bọc thép thấp lè tè. Khi chiếc xe ra đến con lộ chính và bắt đầu rẽ về Kuê-níc-béc thì viên sĩ quan đang đứng đợi quả quyết bước ra đường giơ tay vẫy.

Tên lái dừng xe lại, hé mở cửa xe, viên sĩ quan ngồi vào cạnh tên lái. Chiếc xe tiếp tục đi.

Đến vùng I-u-đi-ten xe bị bọn cảnh sát đi tuần bắt dừng lại. Không rời chỗ, viên sĩ quan chìa thị thực công vụ cho tên toán trưởng xem. Tên này giơ tay lên vành mũ chào. Còn tên lái xe vẫn ngồi yên sau tay lái.

- Ông có thể đi được. - Tên toán trưởng nói - nhưng hãy đi theo hướng bên trái qua A-ma-li-ê-nau, đường bị vướng ở phía trước - vì ở đó đang thu dọn sau trận bom đêm qua.

Một giờ sau viên sĩ quan xe tăng đã có mặt cạnh tòa nhà điện báo trung tâm, và hai giờ sau hắn đã ở cách đồn «Đê-rơ-đôn» không xa.

Nếu tên trưởng trại tù binh có gặp viên sĩ quan này ở ngoài phố thì chưa chắc hắn đã nhận ra anh là người tù binh Nga đã bị bọn SĐ thủ tiêu từ lâu rồi. Áp-gu-xtơ Gai-li-tích có đủ giấy tờ không chê vào đâu được và anh đóng vai sĩ quan Đức thật tuyệt diệu.

Vê-nhê Phôn Sli-đên không thích mời bạn bè đến nhà riêng. Anh chỉ gặp bạn bè ở nhà họ hoặc ở khách sạn hay một nơi nào đấy. Nhưng chẳng ai để ý đến điều đó, vì túi tiền của Vê-nhê luôn luôn rộng mở đối với bạn bè «thân thiết» và các bạn rượu. Đối với họ như thế là đủ rồi.

Nhưng lần này thiếu tá đã phản lại thói quen của mình. Hôm nay cả thiếu tá SS Đi-tríc đã đến chơi nhà Sli-đên.

Nguyên nhân cơ bản của buổi chè chén này là Phôn Sli-đên được phong hàm thiếu tá.

...Hen-mút Phôn Đi-tríc đến muộn tới một tiếng đồng hồ, và Vê-nhê đã lo hắn không đến.

Cơn mưa phùn ấm áp mùa xuân đã bắt đầu rơi, bên ngoài những ô cửa sổ của thành phố lớn đổ nát đang ẩn mình trong hoàng hôn dày đặc.

Vê-nhê Phôn Sli-đên thuê một căn hộ tiện lợi gồm ba phòng tại một phố ở Sác-lốt-ten-bua. Căn hộ này bày biện nhiều đồ gỗ cổ, do đó nó làm ta không cảm thấy cảnh sống đơn độc của chủ nhân.

Tiếng kèn Sắc-sô-phôn chơi khò khè một điệu tăng gô quen thuộc, thiếu tá nghiêng đầu mời I-rơ-ma nhảy. Bỗng nhiên có tiếng chuông reo. Vê-nhê xin lỗi cô rồi ra mở cửa.

- Xin chúc mừng! - Hen-mút nói thay lời chào - Ngàn lần xin lỗi Vê-nhê. Tôi chẳng làm thế nào để thoát được cái ông Ho-xtơ của anh...

- Tại sao lại của tôi? - Phôn Sli-đên phản đối và đỡ lấy chiếc áo ca-pôt ướt sũng của khách - Ông ấy là của anh thì đúng hơn, Hen-mút ạ. Nhưng đến muộn còn hơn không. Tôi sẽ giới thiệu anh với…

***

- Anh sẽ đến Kuê-níc-béc liên lạc với «thợ nguội» - Trung tá Cli-mốp nói với Áp-gu-xtơ Gai-li-tích.

Sau cuộc gặp gỡ của hai người tại bộ phận «Xmê-rơ-sơ» của sư đoàn, và sau khi Áp-gu-xtơ đã chuyển giao mọi tài liệu và tin tức, A-lếch-xây Nhi-cô-lai-ê-vích ra lệnh cho anh nghỉ ngơi trong ba hôm để lấy lại sức thực hiện nhiệm vụ mới.

Nhưng sang ngày thứ hai Áp-gu-xtơ đã đến gặp trung tá, nói rằng nghỉ ngơi bây giờ là có tội khi xung quanh công việc đang khẩn trương như vậy, rằng anh đã nghỉ ngơi thừa thãi trong thời gian nằm khoèo trên đống cỏ khô trong nhà kho với chiếc tay bị thương. Cli-mốp quyết định phái Áp-gu-xtơ trở lại Kuê-níc-béc.

- Ngày mai, 12 giờ trưa, anh sẽ đi Kuê-níc-béc bắt liên lạc với «Thợ nguội». Đài vô tuyến của «Thợ nguội» bị trục trặc, tiếc rằng ông ta không thể tự mình sửa chữa ngay tại chỗ. Anh hãy mang tới đó các phụ tùng thay thế. Ở chỗ «thợ nguội» anh sẽ nhận tin tức của I-a-nút về hệ thống các công trình phòng thủ ở Kuê-níc-béc. Bây giờ rất cần, anh hiểu không? Hãy nói với «Thợ nguội» rằng chúng ta có tin tức mới về ý đồ của bọn Đức tại Kuê-níc-béc, chúng đang chuẩn bị một chuyện vô cùng đê mạt đối với chúng ta. Tiếc là chúng ta chưa biết được nhiều hơn. Hãy bảo «Thợ nguội» báo cho I-a-nút biết để đề phòng. Nếu có những tin tức mới về «Véc-vôn-phơ» - thì báo «Thợ nguội» hãy nhanh chóng chuyển qua anh đem về cho chúng tôi. Đã có những trường hợp bọn này đột kích chúng ta. Cần phải chặn ngay lúc nó còn phôi thai. Quần áo và giấy tờ của anh đã chuẩn bị xong. Thiếu tá Pê-tra-zít-xki sẽ chỉ đạo việc đưa anh vào Kuê-níc-béc.

Hai ngày sau Áp-gu-xtơ và cũng là thượng úy Slốt-man đã đi trên các đường phố nhan nhản chiến lũy của Kuê-níc-béc.

***

Mặt đỏ tía vì uống nhiều rượu, áo mở phanh, Hen-mút ôm ngang eo lưng cô gái xinh đẹp Lít-khen, bạn gái của I-rơ-ma, còn I-rơ-ma thì khinh bỉ nhìn hắn. Cô ta không thể chịu nổi những tên SS, đặc biệt là Đi-tríc.

Vê-nhê Phôn Sli-đên mỉm cười thỏa mãn. Tối vui hôm nay thật tuyệt! Món ăn rất đặc biệt, rượu uống thỏa thuê. Làm được chuyện này trong khi Kuê-níc-béc bị bao vây không phải là giản đơn. Lít-khen và Hen-mút ăn ý nhau rất nhanh.

Sau khi Đi-tríc đến được một lúc, I-rơ-ma đi vào bếp. Thiếu tá bám theo cô.

- Chắc anh phải có cái gì chung với tên đê tiện này? - I-rơ-ma giận dữ hỏi Vê-nhê, cô quăng những đĩa đựng thức ăn vào khay.

- I-rơ-ma thân yêu, chúng ta đã thỏa thuận với nhau rồi kia mà. Em cũng biết rằng Hen-mút sẽ tới. Cần phải như vậy, em hãy hiểu cho anh. Hãy lấy Lít-khen làm thí dụ. Cô ta vui hẳn lên khi có một chàng trai hùng dũng như vậy.

- Lít-khen chỉ là con gà mái. Có lẽ em cũng phải liếc mắt đưa tình với hắn chứ.

- Thôi đi em. Em là bà chủ trong ngôi nhà này, em phải xử sự đúng như một bà chủ, phải không I-rơ-ma?

Vê-nhê ôm lấy nàng và kéo vào lòng mình.

- Với anh, em là một cô gái tuyệt vời. Em biết không, không phải lúc nào cũng làm được điều mình thích... Hôm nay anh rất mệt mỏi, rất mệt mỏi, cô gái bé bỏng của anh ạ, ta trở lại với họ đi.

Họ ăn uống thỏa thích rồi lại nhảy nhót. Rồi lại uống, lại đồng thanh hát bài «Đội cảnh binh trên sông Ranh» «Hoóc Véc-xen-lia». Hen-mút cam đoan với các cô rằng Đệ tam đế chế là bất tử và những người Đức dù thế nào cũng sẽ vặn cổ bằng hết bọn Bôn-sê-vích. Hắn kể lại là hắn đã bắn bọn đào ngũ như thế nào, rồi lại mời mọi người đi xem những vụ xử tử: hứa sẽ chuẩn bị cho các cô nàng xinh đẹp đi xem xử tử một vài tên hèn nhát ti tiện.

Họ lại nốc, lại nhảy nhót, lại gào lên, còn ở cách thành phố vài ki-lô-mét, quân đội Liên Xô đang chiếm đánh các hỏa điểm.

Những chai rượu trên bàn đã cạn sạch. Vê-nhê đứng đậy vào bếp lấy rượu mới. Hen-mút thình thịch bước theo anh. Hắn loạng choạng đến bên cửa sổ, vén rèm lên.

- Cậu làm gì vậy? Ánh sáng lọt ra ngoài mất.

Hen-mút phẩy tay, Vê-nhê tắt điện, cùng đứng bên cửa sổ. Hen-mút tì trán vào cửa kính rồi nhìn vào đêm tối. Ngoài trời mưa rơi trên thành phố đang bị tàn phá.

- Cậu làm sao thế? - Vê-nhê hỏi - khó chịu hả?

- Khó chịu, rất khó chịu, anh bạn ạ - Hen-mút nói nhỏ - Trước mặt họ tôi làm bộ can đảm, còn trong thâm tâm tôi thì… - Hắn không nói nốt câu.

Vê-nhê ôm lấy vai hắn.

- Thôi, Hen-mút, hãy xứng đáng là một thằng đàn ông! Không phải đã hỏng hết cả đâu.

- Không phải tất cả, điều đó đúng, nhưng chúng ta sẽ phải rời khỏi thành phố này! Mà tôi lại sinh ra ở đây, Vê-nhê ạ... - Hắn nắm chặt hai bàn tay lại. - Nhưng chúng không thể chiếm được thành phố này! - Hen-mút vớ lấy chai rượu mà Vê-nhê vừa mở, ngửa cổ uống ừng ực. Rồi hắn đặt mạnh chai xuống bàn lấy tay áo lau mồm.

- Cứ cho chúng đến! - Hen-mút gào lên - Cứ để cho chúng vào - Và đống lửa sẽ thiêu chúng cùng với những gì chúng ta bỏ lại đây!

- Đống lửa à? - Phôn Sli-đên hỏi lại hắn.

❀ ❀ ❀

[1] OKX: Bộ Tư lệnh tối cao lục quân Đức.