Người chiến sĩ thông tin cúi người hét vào tổ hợp. Một chiến sĩ khác giơ khẩu súng tín hiệu lên. Hai quả đạn tín hiệu đỏ vọt lên nền trời. Ngay lập tức tiếng bộc phá và tiếng súng các cỡ rộ lên từ phía cứ điểm Tà Mây. Bọn địch trong cứ điểm nãy giờ bắn ra có phần thưa thớt nay lại tiếp tục vãi đạn ra xung quanh. Đủ thứ tiếng nổ vọng về. Tiếng nổ trầm đục của cối, của thủ pháo. Tiếng nổ rền rền không dứt của đại liên, trọng liên. Tiếng điểm xạ đĩnh đạc của AK. Tiếng rèn rẹt như pháo tép của tiểu liên cực nhanh. Những làn đạn đan chéo nhau, đối chọi nhau tạo thành một lưới lửa dưới bầu trời đêm cuối năm đen kịt. Trên trời hai chiếc máy bay lại xuất hiện. Bây giờ chúng không đánh dọc đường Chín như trước mà tập trung ném bom, bắn đại liên ngay sát chân cứ điểm. Những dây lửa kéo dài từ trên trời phóng xuống như những tia sét. Thỉnh thoảng một chớp bom lại bùng lên. Pháo sáng lại soi tỏ cả một vùng rộng lớn.

Lợi dụng ánh pháo sáng công việc làm đường vòng tránh được tiến hành nhanh hơn. Các chiến sĩ xe tăng cũng xúm vào vác, kéo, xếp, chèn. Ngập ngụa. Trầy trụa. Dúi dụi. Nháo nhào. Ngã xuống lại vục dậy ngay. Tất cả như chạy đua với thời gian. Mất gần một giờ thì đoạn đường vòng tránh mới tàm tạm xong. Phụng chụm tay làm loa gọi to:

- Tất cả về xe! Lần lượt từng xe một vượt lên nhé!- Vừa nói anh vừa đứng ra giữa đoạn đường tránh để chỉ huy- Nào, 555 lên đi!

Xe 555 nổ máy, vào số. Tiếng động cơ gằn lên. Nó nhúc nhích rồi rùng mình trườn đi trong con mắt lo lắng của mọi người. Phụng chỉ huy cho xe chuyển hướng từng tý một. Anh biết rằng nếu chuyển hướng gấp một cái chắc chắn sẽ làm xô lệch những bó cành cây và chính xe này sẽ bị sa lầy nặng hơn.

Đợi cho xe 555 vượt hẳn lên và trở về ngầm chính anh vẫy tay cho xe 558 tiến lên. Tất cả cùng thở phào nhẹ nhõm khi 558 cũng vượt qua đoạn vòng tránh. Nhưng xe thứ ba thì lại ì ra. Chắc là do hai xe trước đi qua đã làm lún sâu các bó cành cây xuống bùn và lúc này thì nó nằm song song với xe của đại đội trưởng.

Đúng lúc ấy từ phía trước trưởng xe 555 chạy quay lại túm áo Phụng:

- Báo cáo tiểu đoàn phó! Xe tôi lại bị lầy rồi.

Phụng kéo Hải chạy lên phía trước. Chiếc 555 sau một hồi vùng vẫy nay nằm im mệt mỏi trong vũng bùn nước ngập hết băng xích. Phụng gọi người chỉ huy công binh:

- Lúc nãy các anh đã có thời gian gia cố đoạn ngầm này rồi cơ mà. Tại sao xe vẫn lầy thế này?

Người chỉ huy công binh hơi có vẻ ngượng ngùng:

- Có lẽ do nền đất yếu quá, các thứ vật liệu ném xuống nhiều nhưng chắc là bị lún hết xuống bùn rồi.

Nhìn khoảng cách đến bờ bên kia còn không xa lắm Phụng quả quyết:

- Tháo gỗ tự cứu xuống đây!

Kíp xe 555 nhanh chóng tháo cây gỗ tự cứu xuống đặt trước hai băng xích rồi dùng cáp cuốn lại như họ đã được luyện tập từ trước. Phụng bảo Hải:

- Anh đứng ở đây, khi nào gỗ tự cứu gần đến bánh chủ động thì ra hiệu cho tôi nhé!

Nói rồi anh vượt lên phía trước và ra hiệu cho lái xe nổ máy. Mất hai lần tháo và lắp gỗ tự cứu nữa thì xe 555 mới lên được bờ. Trong lúc 555 đang tháo gỗ tự cứu thì Hải đã vãy cho xe 558 tiến lên. Nhưng cũng như xe trước, được chừng chục mét xe 558 lại ì ra. Hải đang định cho tháo gỗ tự cứu thì Phụng hét:

- Nối cáp vào để 555 nó kéo!

Hai kíp xe và nhóm công binh xúm vào nối cáp, căng cáp từ 558 lên 555. Hai xe cùng nổ máy và chỉ vài phút sau cả hai đã lên được bờ. Phía Tà Mây tiếng súng vẫn lúc nhặt, lúc khoan. Có lẽ do hỏa lực địch quá dày nên bộ binh ta không thể xung phong được. Trời đã sáng. Thêm hai chiếc máy bay nữa đang quần lượn chuẩn bị thay phiên. Phụng suy nghĩ một lát rồi anh nhảy lên xe 558 giật lấy cái mũ công tác của trưởng xe chụp lên đầu, anh bóp phát gọi sở chỉ huy:

- 03 gọi 11! Đã đưa được 2 xe vượt ngầm. Hai xe đang lầy nặng giữa ngầm. Các xe phía sau không có đường lên. Xin chỉ thị!

Từ lúc người chỉ huy trận đánh quyết định cho bộ binh tiến công trước Tân buồn hẳn. Tuy nhiên anh vẫn chú ý lắng nghe những lời trao đổi của trung đoàn trưởng bộ binh với tổ thông tin và các sĩ quan xung quanh. Lõm bõm thôi nhưng Tân cũng hiểu do hỏa lực địch quá mạnh, lại có sự yểm hộ từ trên không nên bộ binh ta vẫn chưa xung phong được. Nay nghe được báo cáo của Phụng anh mừng quá, suy nghĩ trong giây lát Tân quyết định:

- 11 gọi 03! Lên được xe nào đánh xe đó. Bộ phận còn lại tiếp tục khắc phục rồi vào tham gia chiến đấu sau. Nhận đủ trả lời!

Tiếng Phụng vọng về đầy phấn khích:

- 03 nhận đủ!

Tân bỏ tổ hợp tiến lại phía người chỉ huy trận đánh đang đứng rầu rĩ cạnh cái máy điện thoại, anh nói nhỏ:

- Chúng tôi đã có hai chiếc qua được ngầm. Tôi đã lệnh cho các đồng chí ấy xung phong. Anh báo cho anh em trên ấy chuẩn bị bắt liên lạc hiệp đồng với xe tăng đi.

Người chỉ huy trận đánh tươi hẳn nét mặt. Suốt mấy tiếng đồng hồ quân của anh đã phải dán mình trong công sự và giao thông hào vì hỏa lực của địch quá mạnh. Hai chiếc xe tăng này có thể sẽ là cứu cánh chăng. Túm vội lấy tổ hợp anh hét rõ to:

- Xe tăng đã lên! Các hướng, mũi chuẩn bị xung phong!

Phía bên kia ngầm Huổi Lau Phụng bảo Hải:

- Anh lên xe 555, tôi lên xe 558. Anh Tân đã đồng ý có xe nào đánh xe ấy- Quay về phía dưới ngầm anh chụm tay làm loa gọi- Các xe còn lại tự khắc phục. Còn bộ phận công binh mở cửa lên xe với chúng tôi.

Hải lõm bõm chạy ngược trở về xe mình. Phụng ngơ ngác không hiểu Hải chạy đi đâu. Anh chợt mỉm cười khi thấy người đại đội trưởng vít cần ăn- ten tháo lá cờ chính ủy Ngọc trao tối hôm kia cho vào ngực áo. Đợi cho Hải và toán công binh lên xe xong Phụng vẫy tay:

- Tiến!- Nói rồi anh lệnh cho lái xe nổ máy.

Trên xe 555 Hải bảo trưởng xe Tứ:

- Cậu tập trung vào bắn đi! Tớ chỉ huy xe cho- Quay ra phía sau anh hỏi to- Có đồng chí nào bắn được 12 ly 7 không?

Người cán bộ công binh lúc nãy xưng là phụ trách gật đầu. Hải chỉ khẩu 12 ly 7 bên cửa pháo hai:

- Thế thì đồng chí dùng khẩu súng này bắn máy bay nhé!- Bóp công tắc ngực về nội bộ anh hô- Lái xe, nổ máy! Tiến!

Trời đã sáng hẳn. Chạy thêm vài trăm mét nữa từ trên xe đã nhìn rõ mồn một từng công sự trong cứ điểm Tà Mây. Cả hai xe cùng phát hỏa. Những phát trọng pháo 76 ly bắn trực tiếp từ cự ly gần có độ chính xác cao và uy lực khủng khiếp. Cứ một phát pháo nổ thì một công sự lại tung lên, cánh bộ binh lại reo hò ầm ỹ. Hỏa lực từ trong cứ điểm bắn ra yếu hẳn đi.

Dường như đã phát hiện ra xe tăng ta tiến công hai chiếc máy bay thu hẹp vòng lượn định lao xuống cắt bom. Nhưng hai khẩu 12 ly 7 trên hai xe được các chiến sĩ công binh sử dụng khá thành thạo, những loạt đạn đĩnh đạc như một chùm lửa chặn đầu máy bay làm chúng phải ngóc vội lên. Những quả bom ném vội rơi lung tung về phía sau.

Vừa chạy vừa bắn chỉ mấy phút sau hai chiếc xe tăng đã đến con đường chính từ đường Chín dẫn lên cứ điểm. Trên xe 558 mặc dù nhìn thấy cửa mở chưa thông Phụng vẫn lệnh cho lái xe tăng tốc vượt qua. Xích xe đè bẹp mấy hàng rào thép gai còn sót lại và cuốn luôn theo, cửa mở đã thông suốt. Xe 555 cũng tăng tốc vượt qua.

Đang say sưa chỉ đạo trưởng xe bắn diệt các mục tiêu còn lại Phụng chợt thấy xe chùn lại. Ngoảnh lại phía sau anh giật thót mình vì một búi dây thép gai to tổ bố đang lùng nhùng cuốn vào bánh chủ động. Phụng bóp công tắc về nội bộ hô:

- Lái xe, về số một! Tăng chân dầu!

Ngay lập tức động cơ gằn lên, chiếc xe rùng mình một cái rồi lạng sang một bên. Băng xích bị bó dây thép gai cuốn vào đứt tung. Biết không thể làm gì nữa lúc này Phụng bóp phát:

- 58 gọi 55! Cho 55 vượt lên trước! 58 sẽ yểm hộ!

Hải chẳng kịp báo nhận đủ, anh lệnh cho lái xe vượt lên. Xe 555 như một con mãnh hổ lao thẳng vào cổng chính. Bộ binh tràn vào theo như một dòng thác. Từ phía sau xe 558 vẫn bắn từng phát chắc nịch. Những ụ công sự làm bằng bao cát và gỗ súc lại tung lên. Bên trong xe 555 vừa bắn vừa dùng xích sắt nghiến nát những ụ súng, những khẩu cối. Khẩu 12 ly 7 chợt im tiếng. Hải nhìn sang thấy người cán bộ công binh đang rũ người xuống đuôi súng, máu thấm đẫm một bên ngực áo, anh vội gọi mấy chiến sĩ đang ngồi phía sau truyền động đỡ lấy đồng đội của mình. Bộ binh đã ào vào đông đặc và đang túa ra xung quanh bắt tù binh, thu vũ khí. Tại các cứ điểm bên cạnh cũng đã nhìn thấy quân ta đang xông lên. Dường như cảm thấy mọi sự đã an bài hai chiếc máy bay trút hết bom rồi hướng về phía đông cút thẳng. Ta đã hoàn toàn làm chủ trận địa. Lúc đó là hơn bảy giờ sáng.

Trong lúc Phụng lên đài báo cáo tình hình về sở chỉ huy thì Hải vít cần ăn- ten xe 555 xuống. Móc lá cờ trong ngực áo ra anh lồng vào đốt ăn- ten cao nhất rồi thả mạnh ra. Lá cờ đỏ sao vàng gặp gió tung bay phất phới. Ngôi sao vàng và hàng chữ “Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược” lấp lánh trong ánh nắng mặt trời buổi sớm.

Tại sở chỉ huy đồng chí trung đoàn trưởng sau khi nghe báo cáo tình hình của các hướng về anh tươi cười tiến lại phía Tân. Đưa cả hai tay ra bắt tay Tân anh cứ nắm chặt và giật giật mãi:

- Tôi thật không ngờ. Chúng tôi trầy trật mấy tiếng đồng hồ không làm gì được. Thế mà chỉ có hai cái xe tăng lên đã lật ngược tình thế. Xin cảm ơn các anh! Cảm ơn các anh rất nhiều.

Tân cười sung sướng, anh khiêm tốn:

- Là thành công chung của chúng ta thôi mà anh!- Nói rồi anh vớ lấy tổ hợp bộ đàm- 11 gọi 03! Nhanh chóng tổ chức rời khỏi về vị trí quy định! Chú ý đánh máy bay và ngụy trang xóa vết xích! Nhận đủ trả lời?

Cùng lúc đó ở sở chỉ huy sư đoàn đồng chí sư đoàn trưởng và phái viên mặt trận cũng đang rối rít chúc mừng chính ủy Ngọc và tham mưu trưởng Dương. Cả hai đều thấy lâng lâng vì một cảm giác thật khó tả. Trước sự mừng rỡ của mọi người chính ủy Ngọc vội quay đi để giấu một giọt nước vừa lăn trên khóe mắt.

Cũng trong đêm ấy 8 chiếc xe tăng của đại đội 9 đã di chuyển trót lọt đến vị trí tập kết tại đồi Pê Sai mà không gặp phải một khó khăn nào đáng kể. Sáng ra mọi dấu vết trên đường đã được xóa sạch, những chiếc xe tăng cũng đã ẩn mình kín đáo dưới những lùm cây bụi hoặc những vầng cỏ tranh được đánh to đặt vào trong sọt để trên thân xe. Từ xa nhìn vào hoặc từ trên cao nhìn xuống không ai biết có một đại đội xe tăng đang náu mình tại đó.

Chỉ còn chưa đầy một tuần nữa là đến Tết Mậu Thân. Cái xóm nhỏ trung du heo hút nơi cơ quan Bộ tư lệnh thiết giáp sơ tán cũng đã thấy phảng phất không khí Tết. Trong vườn mấy cây đào đã lác đác trổ hoa. Đào ở đây không dày hoa như đào bích, đào phai Hà Nội mà chỉ lưa thưa. Hoa đào chỉ là hoa đơn với một tầng cánh nhưng được cái dáng gân guốc, khỏe khắn đầy sức sống. Bà con ở đây cũng không biết tuốt lá và thiến đào cho hoa nở đúng dịp Tết mà cứ mặc nó phát triển tự nhiên nên cây thì đã nở tung tóe, cây thì mới lấm tấm nụ. Ngoài chợ đã thấy bầy la liệt những gánh lá dong rừng xanh biếc và những nắm lạt giang óng mượt. Thi thoảng lại rộ lên một chùm pháo tép của bọn trẻ con. Trời trở nên rét đậm.

Suốt đêm qua quyền tư lệnh Đào gần như thức trắng. Hết đọc sách, nghiên cứu tài liệu ông lại mở đài dò tìm sóng của các đài phát thanh để xem có “thằng” nào đưa tin về trận đánh trong đêm ở một địa điểm xa lơ, xa lắc ven đường Chín hay không nhưng chịu. Không một đài nào đả động đến trận tiến công Huội San, trận đánh mà các chiến sĩ của ông lần đầu xuất trận. Tuy nhiên ông vẫn tin với một niềm tin mãnh liệt là những người đồng đội của ông sẽ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Gần sáng ông quyết định bỏ tất cả đấy đi tập thể dục và tắm nước lạnh để chuẩn bị cho một ngày làm việc mới.

Sáng nay có cuộc họp giữa thủ trưởng Bộ tư lệnh với các cơ quan về công tác chuẩn bị cho bộ đội ăn Tết Mậu Thân. Quyền tư lệnh Đào phổ biến những nội dung nhiệm vụ mới mà ông nắm được trong cuộc họp do Bộ tổ chức mới đây. Ông cũng thông báo cho mọi người biết chiến dịch Đường Chín- Khe Sanh mà xe tăng có tham gia sẽ là một đòn nghi binh chiến lược nhằm mục đích tập trung sự đối phó của địch để thực hiện một nhiệm vụ khác to lớn hơn. Qua đó ông khẳng định Tết này sẽ cấm trại 100%, các cơ quan Bộ tư lệnh cần tập trung bảo đảm đủ tiêu chuẩn cho bộ đội ăn Tết, đồng thời chỉ đạo các đơn vị duy trì sẵn sàng chiến đấu cao, sẵn sàng đối phó với mọi tình huống xảy ra. Những người trong phòng họp tỏ ra chăm chú lắng nghe nhưng nếu để ý kỹ một chút sẽ thấy hình như tâm trí của họ đang để ở đâu đó thì phải.

Gần trưa, khi cuộc họp đã kết thúc, mọi người đang lục tục thu dọn sổ sách ra về thì đồng chí chiến sĩ cơ yếu chạy như lao vào phòng họp. Cậu ta đứng sững lại giữa cửa nói trong hơi thở:

- Báo cáo... thủ trưởng! Có điện của tiền phương ạ!

Quyền tư lệnh Đào đứng phắt dậy, chỉ hai bước ông đã ra tới cửa và gần như giật lấy bức điện từ tay người chiến sĩ cơ yếu. Lướt qua mấy dòng chữ ngắn gọn trên bức điện ông đứng lặng đi rồi từ từ gỡ cặp kính xuống và dụi mắt. Tất cả các cán bộ có mặt đã xúm lại quanh ông. Quyền tư lệnh Đào đưa bức điện cho chủ nhiệm chính trị Thu, giọng ông như nghẹn lại:

- Anh Thu đọc cho anh em nghe!

Đón lấy bức điện từ tay quyền tư lệnh Đào, vừa lướt qua một lượt chủ nhiệm chính trị Thu đã reo to:

- Thắng rồi! Các đồng chí ơi, ta thắng rồi!- Ông quay lại phía quyền tư lệnh Đào bắt tay rối rít- Xin chúc mừng tư lệnh.

Mấy cán bộ các cơ quan tham mưu, hậu cần, kỹ thuật cũng xúm lại bắt tay chúc mừng quyền tư lệnh. Ông Đào nghẹn ngào:

- Thế là yên tâm rồi. Xin cảm ơn các đồng chí! Trưa nay có thể ngủ bù cho đêm qua được rồi.

Buổi họp kết thúc, còn lại một mình quyền tư lệnh Đào ngồi xuống săm soi bức điện. Chắc là vội gửi về để báo tin vui cho ở nhà nên bức điện quá ngắn gọn. Đã đành là thắng rồi, hoàn thành nhiệm vụ rồi nhưng thắng như thế nào, hoàn thành nhiệm vụ như thế nào mới là quan trọng. Mặc dù biết tham mưu trưởng Dương sẽ báo cáo đày đủ nhưng ông vẫn với cuốn “Sổ điện đi” và viết rất nhanh bằng nét chữ gãy gọn và dứt khoát:

“Số 1 gửi số 2! Xin chúc mừng các đồng chí! Anh em ở nhà rất phấn khởi. Thay mặt cán bộ, chiến sĩ toàn binh chủng biểu dương các đồng chí đoàn 198. Đề nghị báo cáo chi tiết hơn về diễn biến, kết quả trận đánh, số thương vong, hỏng hóc, kết quả hiệp đồng với công binh và bộ binh vv...”- Ngẫm nghĩ thêm một lát ông viết thêm- “Lưu ý tổ chức rút kinh nghiệm ngay để chuẩn bị cho trận LV sắp tới. Ký điện: Số 1”.

Do công tác chuẩn bị chưa thật chu đáo nên kế hoạch tiến công Làng Vây phải hoãn lại. Bộ tư lệnh mặt trận triệu tập các đơn vị về họp sơ kết đợt 1 của chiến dịch. Chính ủy Ngọc giao Tân chuẩn bị nội dung báo cáo của xe tăng để cùng ông và tham mưu trưởng Dương đi họp. Tân đề nghị:

- Báo cáo thủ trưởng! Tình hình này có lẽ sẽ hoãn đánh Làng Vây hơi lâu. Vì vậy nếu để đại đội 3 ở Lao Bảo tôi e không có lợi. Từ Làng Vây đến đó chỉ chưa đầy mười cây số, không cẩn thận bọn biệt kích phát hiện ra thì gay to. Tôi đề nghị các thủ trưởng cho đại đội 3 rút ra xa một chút, khi nào chuẩn bị chính thức thì đưa lên cũng kịp.

Tham mưu trưởng Dương đồng tình:

- Cậu Tân nói có lý đấy anh ạ! Mất Huội San thế nào chúng cũng tăng cường đánh phá phía này. Vì vậy để “xê Ba” nằm ở đây lâu sẽ rất nguy hiểm.

Ngẫm nghĩ một lát chính ủy Ngọc gật đầu:

- Tôi đồng ý!- Ông chợt ngẩng lên- Thế “xê Chín” thì sao? Có kéo “nó” ra không?.

Câu hỏi của chính ủy Ngọc làm hai người thấy bất ngờ. Đúng vậy! Thời gian chờ đợi chưa biết đến khi nào, mà chỗ “xê Chín” nằm cũng chỉ cách Làng Vây có sáu cây số. Ngẫm nghĩ một lát tham mưu trưởng Dương lên tiếng:

- Đối với “xê Chín” theo tôi ta không nên kéo ra. Một là hướng ấy là hướng địch không đề phòng nên chúng sẽ không tăng cường lùng sục, đánh phá. Hai là đưa được “nó” vào đấy rồi mà lại kéo ra có khi lộ mất ý định của ta. Vì vậy tôi đề nghị cứ để nguyên “nó” ở đấy, chỉ cần nhắc anh em chú ý giữ bí mật thật tốt là được.

Chính ủy Ngọc gật gật đầu rồi chậm rãi:

- Thôi được! Đề nghị đồng chí Tân cử người xuống nhắc nhở đại đội 9 phải hết sức chú ý giữ gìn bí mật.

Tân đứng dạy:

- Vậy tôi xin phép các thủ trưởng ngay đêm nay sẽ cơ động đại đội 3 về bản Ka Đáp. Chỗ ấy hôm trước chúng tôi trinh sát rồi, đi lại cũng thuận tiện mà khoảng cách cũng không quá xa. Còn ngày mai tôi sẽ cho anh em họp rút kinh nghiệm trận đánh Tà Mây, mời các thủ trưởng xuống dự với chúng tôi. Sau đó tôi sẽ tổng hợp ý kiến để viết báo cáo cho hội nghị sơ kết của mặt trận. Các thủ trưởng thấy thế có được không ạ?

Chính ủy Ngọc lại gật đầu:

- Được! Các cậu cứ thế mà làm. Mai bọn tớ sẽ có mặt.

Giống như Huội San bản Ka Đáp nằm kẹp giữa đường Chín và sông Sê Pôn và cũng đã bị bỏ hoang từ những năm đầu thập kỷ 60. Tuy vậy những cây mít cổ thụ và những khu vườn rậm rạp lại là nơi giấu quân lý tưởng của đại đội tăng 3 sau khi từ Lao Bảo trở về. Ngay sau khi về đến đấy Tân đã chỉ đạo ban chỉ huy đại đội tổ chức sinh hoạt rút kinh nghiệm trận đánh. Cuộc họp rất sôi nổi, có nhiều ý kiến đóng góp rất bổ ích và Tân đã tổng hợp thành bản báo cáo chung để cùng chính ủy Ngọc và tham mưu trưởng Dương đi họp ở Bộ tư lệnh mặt trận.

Buổi sơ kết giai đoạn 1 chiến dịch có sự góp mặt đày đủ chỉ huy các đơn bị, các binh chủng cùng đoàn phái viên của Bộ. Mở đầu cuộc họp tư lệnh mặt trận đánh giá:

- Mặc dù mới được thành lập chưa đầy hai tháng, thời gian chuẩn bị chiến dịch gấp gáp lại bị quân Mỹ với lực lượng đông và hỏa lực mạnh gấp bội chống cự quyết liệt song Mặt trận Đường Chín- Khe Sanh của chúng ta đã cơ bản hoàn thành nhiệm vụ trên giao. Chỉ trong vòng một tuần chúng ta đã tiêu diệt chi khu quân sự Hướng Hóa và cụm cứ điểm Huội San, chặt đứt hai mắt xích quan trọng trong tuyến phòng thủ đường Chín của địch. Đồng thời ta đã tiến hành vây ép một số cứ điểm khác buộc địch phải tăng cường lực lượng chi viện cho Khe Sanh. Như vậy mục tiêu thu hút lực lượng và giam chân kẻ địch ở đây theo yêu cầu của trên đã được thực hiện tương đối tốt - Nhìn về phía đoàn cán bộ xe tăng ông cười tươi tỉnh- Đặc biệt tại Huội San xe tăng ta lần đầu tiên tham gia chiến đấu đã thể hiện được sức mạnh đột kích, góp phần quyết định thắng lợi của trận đánh. Nhân đây tôi xin chúc mừng và nhiệt liệt biểu dương các đồng chí xe tăng cùng các đơn vị liên quan đã tích cực chủ động làm tốt công tác chuẩn bị và đã đánh thắng ngay trong trận đầu ra quân.

Một tràng vỗ tay bất ngờ nổi lên, lúc đầu còn lẻ tẻ càng về sau càng dồn dập. Chính ủy Ngọc đứng hẳn dậy vỗ tay và quay người sang các phía như muốn tỏ lòng cảm ơn. Đợi cho tràng vỗ tay kết thúc tư lệnh mặt trận tiếp tục:

- Sau đây đồng chí tham mưu trưởng mặt trận sẽ báo cáo chi tiết về kết quả hoạt động toàn mặt trận trong đợt 1 vừa qua của chiến dịch. Đề nghị các đồng chí lắng nghe và đóng góp ý kiến, đặc biệt là rút ra những bài học kinh nghiệm cho các đợt tiến công tiếp theo. Xin mời đồng chí tham mưu trưởng!

Bản báo cáo của tham mưu trưởng mặt trận khá dài. Trong đó ông đề cập một cách đày đủ và khá chi tiết về công tác tổ chức chuẩn bị chiến đấu, thực hành chiến đấu và những ưu khuyết điểm chủ yếu của từng trận đánh. Cuối cùng ông rút ra một số bài học kinh nghiệm:

- Qua đợt 1 của chiến dịch chúng ta có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm sau. Một là cần tiếp tục giáo dục tinh thần cách mạng tiến công và ý chí quyết chiến quyết thắng đồi với cán bộ chiến sĩ, trong bất cứ hoàn cảnh nào đây vẫn là yếu tố mang tính quyết định đối với thắng lợi. Hai là để tiêu diệt được quân địch có quân số đông, hỏa lực mạnh lại ở trong công sự vững chắc chúng ta cần hết sức tận dụng yếu tố bí mật, bất ngờ. Thứ ba là cần làm tốt hơn nữa công tác hiệp đồng chiến đấu giữa bộ binh với các binh chủng. Đây là chiến dịch đầu tiên ta có sự hiệp đồng chiến đấu bộ- tăng- công- pháo, vì vậy còn nhiều bỡ ngỡ nên đề nghị các đồng chí cần chú ý hơn. Vấn đề thứ tư là chất lượng và hiệu quả công tác bảo đảm các mặt- đặc biệt là bảo đảm cơ động cho các phương tiện cơ giới cần được quan tâm chú trọng nhiều hơn- Ông dừng lại nhìn lướt một lượt khắp hội trường rồi tiếp- Tiếp theo xin mời các đồng chí chỉ huy sư đoàn cũng như đại diện các binh chủng tham gia ý kiến. Hy vọng rằng sau hội nghị này chúng ta sẽ thực hiện tốt hơn nhiệm vụ trên giao.

Có khá nhiều ý kiến được thảo luận tại hội nghị nhưng nhìn chung đều thống nhất với báo cáo trung tâm của mặt trận, đồng thời cũng bổ sung thêm những vấn đề cần phải làm tốt hơn. Đặc biệt ý kiến của sư trưởng B04 đã nhấn rất mạnh về vai trò của xe tăng, về sức mạnh đột phá của nó. Ông lấy dẫn chứng:

- Như trong trận Huội San, cả một trung đoàn bộ binh nằm chết dí mấy tiếng đồng hồ không thể xung phong được vì hỏa lực dày đặc trong cứ điểm bắn ra cũng như của không quân địch trên trời bắn xuống. Thế mà chỉ cần hai chiếc xe tăng qua được ngầm tham gia chiến đấu đã đảo ngược tình thế hoàn toàn, chúng ta chỉ cần chưa đầy một giờ đã làm chủ cụm cứ điểm Huội San. Vì vậy, có thể khẳng định vai trò đột kích của xe tăng là rất lớn. Trong điều kiện địch phòng ngự trong công sự vững chắc và có hỏa lực mạnh như hiện nay đề nghị mặt trận nên sử dụng xe tăng nhiều hơn vào các trận đánh sau này. Tuy nhiên phải làm tốt hơn công tác bảo đảm, nhất là bảo đảm cơ động tránh tình trạng để xe tăng bị sa lầy dẫn đến bước vào chiến đấu không đúng thời gian quay định như trận Huội San vừa qua.

Một vài ý kiến khác cũng tán đồng quan điểm như vậy. Đến lượt xe tăng chính ủy Ngọc đứng dạy, có vẻ như thấy các ý kiến khác đã nêu khá đày đủ rồi nên ông không dùng đến bản báo cáo của Tân đã chuẩn bị sẵn mà nói một cách rất giản dị:

- Trước hết tôi xin cảm ơn đồng chí tư lệnh mặt trận và một số đồng chí khác đã đánh giá cao vai trò của xe tăng trong đợt 1 của chiến dịch vừa qua. Chúng tôi sẽ cố gắng phát huy hơn nữa trong các trận đánh tiếp theo. Về phía chúng tôi anh em cũng đã rút kinh nghiệm rất sâu sắc và nhận thấy cũng còn tồn tại rất nhiều khuyết điểm cần phải khắc phục ngay. Về vấn đề để xe tăng sa lầy không hoàn toàn do lỗi phía công binh mà cũng còn do chúng tôi chưa làm tốt công tác hiệp đồng cũng như kiểm tra, giám sát. Ngoài ra về bảo đảm kỹ thuật cũng chưa tốt nên còn để bị đứt xích giữa ngầm và ngay trước đầu cầu. Chúng tôi xin hứa trước Bộ tư lệnh mặt trận và toàn thể các đồng chí sẽ triệt để khắc phục những khuyết điểm này.

Hội nghị kết thúc trong không khí rất phấn khởi và tự tin. Trước khi ra về trung đoàn trưởng công binh đến bắt tay chính ủy Ngọc và các cán bộ xe tăng. Sau khi chúc mừng anh hứa như đinh đóng cột:

- Các anh cứ yên tâm! Lần đầu làm đường cho xe tăng anh em tôi chưa có kinh nghiệm nên đã để xảy ra sự cố. Tôi hứa với các anh từ nay về sau sẽ không để tình trạng tương tự xảy ra.

Trên đường về mọi người đều vui vẻ hào hứng nói chuyện, riêng tham mưu trưởng Dương vẫn giữ vẻ mặt trầm ngâm. Chỉ đến khi chính ủy Ngọc gặng hỏi ông mới bộc bạch:

- Tôi đang suy nghĩ xem có cách nào để tăng cường thêm cho bộ phận hành động, tuyệt đối không để tình trạng xe bị đứt xích khi đang cơ động hoặc đang chiến đấu. Mà khí tài bổ sung từ ngoài kia vẫn chưa thấy vào nên không biết làm thế nào?

Câu nói của tham mưu trưởng Dương làm không khí có vẻ ắng đi. Đề tài câu chuyện bây giờ lại xoay sang vấn đề đó. Chợt vẻ mặt lầm lì của tham mưu trưởng Dương tươi hẳn lên, ông vui vẻ quay về phía chính ủy Ngọc:

- Tôi nghĩ ra rồi! Chỉ cần hai xe xuất hiện đã làm thay đổi tình thế. Như vậy chúng ta không nhất thiết phải dùng cả hai mươi hai xe cho trận sắp tới. Những xe không dùng đến tạm thời dồn khí tài cho những xe tham gia chiến đấu. Anh thấy thế có được không?

Mọi người bàn tán ồn cả lên, chính ủy Ngọc thì gật gù:

- “Quý hồ tinh, bất quý hồ đa”. Được đấy!

Lúc về đến sở chỉ huy đoàn 198 thì nhận được báo cáo của đại đội 9 và xin ý kiến về việc để lại 3 xe ở Ha Shin Ta Sing của đoàn trưởng Lãm. Chìa bức điện cho tham mưu trưởng Dương chính ủy Ngọc đùa:

- “Các tư tưởng lớn thường gặp nhau”. Anh thấy chưa, chỗ cậu Lãm cũng đã nghĩ đến cách giảm đầu xe, thậm chí còn thực hiện rồi mới báo cáo đây này.

Tay cầm bức điện ngẫm nghĩ một lát tham mưu trưởng Dương đề nghị:

- Vậy thì xin ý kiến anh luôn. Trong trận Làng Vây sắp tới tôi đề nghị mỗi đại đội sẽ chỉ sử dụng tám xe, ba xe kia tạm thời dồn khí tài sang cho những xe này. Ta sẽ cho anh em tổng kiểm tra, tất cả những mắt xích gãy vú hoặc bị nứt đều phải thay ra. Nếu anh đồng ý tôi sẽ điện cho “xê Chín”.

Chính ủy Ngọc cười:

- Thôi! Anh không phải điện nữa. Tết đến nơi rồi. Tôi đang định xuống dưới ấy ăn Tết với anh em “xê Chín”, có gì ta truyền đạt trực tiếp cũng được.

Tham mưu trưởng Dương hơi ngớ người ra. Đúng là bận túi bụi nên quên cả ngày tháng. Hôm nay đã là 28 Tết, mà tháng này lại thiếu nên coi như 29 rồi.

Đối với đại đội 3 việc trú quân và tổ chức ăn Tết cho bộ đội cũng như làm công tác chuẩn bị chiến đấu thuận lợi bao nhiêu thì đại đội 9 lại khó khăn bấy nhiêu. Nếu như ở đại đội 3 những chiếc xe tăng giấu mình kín đáo trong những vườn cây rậm rạp hoặc dưới những gốc mít cổ thụ vài người ôm thì đại đội 9 chỉ cách địch chưa đầy 6 ki- lô- mét, lại nằm ở vùng đồi cỏ tranh chỉ lơ thơ vài lùm cây còi cọc. Cùng nằm trên bờ con sông Sê Pôn nhưng ở đại đội 3 cánh lính trẻ tha hồ tắm giặt, ngụp lặn, có hôm còn bắt được cả xô cá trong đó có con to bằng bắp đùi thì lính đại đội 9 suốt ngày náu mình trong hầm, nói cũng chẳng dám nói to. Từ hôm có lệnh hoãn đánh Làng Vây ban chỉ huy đã huy động toàn lực của đại đội củng cố ngụy trang và hầm hào. Tất cả các xe đều phải đào hầm sinh hoạt dưới bụng xe. Đại đội trưởng Nghi đã cử một nhóm anh em sang sông chặt tre về đan sọt để đánh thêm cỏ tranh tăng cường lên nóc xe. Những vầng cỏ tranh to được bổ sung lên thân xe và tưới nước thường xuyên nên đều xanh tốt và vẫn giữ cho những chiếc xe tăng khỏi con mắt nhòm ngó của bọn chỉ điểm OV10, L19. Bên cạnh đó lại còn phải củng cố kỹ thuật xe máy, tổ chức cho cán bộ đi trinh sát trận địa và lái xe đi trinh sát đường lái nên cả đại đội cứ túi bụi cả lên. Chuyện chuẩn bị tết nhất được giao cho chính trị viên phó Lê Văn Giỏ đặc trách.

Được giao nhiệm vụ này Giỏ lo lắng lắm. Cũng may có mấy cân thịt tươi cùng một số hàng tiêu chuẩn Tết do mặt trận cấp được bộ phận ở hậu cứ Ha Shin Ta Sing vừa gửi sang. Anh cũng cử một bộ phận sang bên kia sông lấy được ít măng tươi, lại giao tổ nuôi quân ngâm một thùng giá đậu và vào bản dân vận được một ít rau nên về vật chất cũng không đáng ngại lắm. Nhưng riêng về tổ chức đón Tết thì Giỏ bí thật sự: nằm cách địch chỉ vài cây số, phải giữ bí mật tuyệt đối, trong tay lại chẳng có tý vật tư gì... thì tổ chức ra làm sao? Cuối cùng anh đành đưa ra một phương án gọi là có Tết: “Về vật chất: chiều 30 và trưa Mồng Một ăn tươi; tiêu chuẩn kẹo, thuốc cá nhân chia về từng xe tự giải quyết. Về tinh thần: giao thừa đêm 30 tập trung nghe Bác Hồ chúc Tết và nghe chương trình ca nhạc của Đài tiếng nói Việt Nam, chính trị viên sẽ thay mặt đơn vị chúc Tết bộ đội. Ngày Mồng Một các xe đi chúc Tết lẫn nhau. Đại đội chỉ tổ chức một trò chơi là thi đấu cờ tướng, mỗi trung đội và bộ phận “xê bộ” cử hai người tham gia thi đấu theo thể thức loại trực tiếp. Tuy nhiên mọi hoạt động đều phải chấp hành nghiêm kỷ luật giữ bí mật”. Tất cả đang búi xùi xùi lên thành ra ban chỉ huy gật đầu ngay tắp lự.

Vì vậy cả đoàn trưởng Lãm và ban chỉ huy đại đội đều bất ngờ khi chính ủy Ngọc cùng đoàn cán bộ Bộ tư lệnh xuất hiện và tuyên bố: “đến ăn Tết với đại đội 9”. Đại đội trưởng Nghi cứ xoa hai bàn tay vào nhau ái ngại:

- Chẳng mấy khi được chính ủy và các anh về cùng ăn Tết với anh em nhưng thực tình chúng tôi bận quá, mà điều kiện như thế này cũng chẳng biết tổ chức thế nào hơn.

Chính ủy Ngọc xuề xòa:

- Thì có thế nào ta làm thế ấy! Các cậu đừng ngại.

Sau một hồi hàn huyên vui vẻ chính ủy Ngọc trở lại vẻ nghiêm trang thường thấy:

- Trước hết xin thông báo: Bộ tư lệnh tiền phương thống nhất với đề nghị sử dụng 8 xe của các đồng chí. Ở bên đại đội 3 cũng sẽ làm như vậy. Còn bây giờ đề nghị các đồng chí cho tôi biết tình hình chuẩn bị chiến đấu ở hướng này đến đâu rồi?

Đoàn trưởng Lãm thay mặt mọi người trả lời:

- Báo cáo thủ trưởng! Cho đến nay đường cơ động trên sông Sê Pôn bên công binh đã mở xong. Về phía ta chúng tôi đã cho cán bộ đi trinh sát thực địa được hai lần, có lần anh em đã vào sát hàng rào địch. Riêng số lái xe đã được đi trinh sát đường lái trên sông. Về đơn vị đã đắp bàn cát thảo luận phương án tác chiến. Chúng tôi cũng đã tổ chức hiệp đồng với đơn vị bộ binh ở đây và đã giành thời gian cho anh em bộ binh làm quen với xe tăng. Về mặt kỹ thuật đã hiệu chỉnh lại súng pháo và kiểm tra điều chỉnh các cụm máy. Nói tóm lại công tác chuẩn bị chiến đấu của đơn vị tương đối hoàn chỉnh.

Chính ủy Ngọc nheo mắt hóm hỉnh

- Thế ngay bây giờ đi đánh nhau có được không?

Tất cả gần như đồng thanh:

- Được chứ ạ!

Chính ủy Ngọc cười xòa:

- Thế là tốt rồi! Tốt rồi!

Tham mưu trưởng Dương có vẻ chưa thật vững tâm:

- Đề nghị các đồng chí nói thật: trong công tác chuẩn bị chiến đấu cho đến giờ các đồng chí còn băn khoăn điều gì không?

Mấy anh em nhìn nhau, cuối cùng đại đội phó kỹ thuật Vĩnh là người lên tiếng đầu tiên:

- Báo cáo thủ trưởng! Thực ra nếu thủ trưởng yêu cầu đi đánh nhau ngay thì chúng tôi cũng sẽ đi được ngay. Nhưng nếu nói chuẩn bị đã mỹ mãn chưa thì phải nói thật rằng chưa thật mỹ mãn. Riêng về kỹ thuật tôi cũng chưa thật yên tâm. Mặc dù đã dồn hết số xích dự bị của ba xe kia sang nhưng khi đến đây kiểm tra lại vẫn thấy còn một số mắt xích bị nứt mà vẫn phải dùng. Ngoài ra số bình điện của chúng tôi chất lượng cũng không được bảo đảm cho lắm, nếu phải chờ đợi lâu thì sẽ hơi bí.

Tham mưu trưởng Dương gật đầu:

- Thôi được rồi! Vừa rồi anh Ngọc đã thông báo cho các đồng chí biết Bộ tư lệnh đồng ý cho giảm đầu xe. Tuy nhiên còn điều kiện kèm theo thì tôi thông báo luôn: phải đảm bảo thay hết các mắt xích nứt hoặc gãy vú, các bánh chịu nặng đã tróc hết cao su. Tuyệt đối không để đứt xích hoặc hỏng hóc kỹ thuật khi cơ động cũng như khi chiến đấu. Thời gian chờ đợi chưa biết đến bao giờ, đề nghị các đồng chí nghiên cứu lên kế hoạch chuẩn bị thêm cho tốt.

Chính ủy Ngọc giơ tay xem đồng hồ, ông vui vẻ:

- Thôi! Cứ tạm thế đã. Xem bữa cơm tất niên của các cậu hôm nay có những món gì nào?

Trời đã sẩm tối. Cánh nhà bếp đã chuẩn bị xong cơm nước. Mâm cơm tất niên tiếp đoàn cán bộ Bộ tư lệnh cũng xuyềnh xoàng như bữa cơm thường được tăng cường chút ít. Chiếc đĩa hai ngăn một góc lùm lùm thịt áp chảo, một góc là chả rán bằng bột trứng, nửa bên kia là món rau cải xào. Bên cạnh là một cái xoong 5 canh măng và một nắp ăng- gô đựng thịt kho tàu. Nhìn mâm cơm đạm bạc chiều ba mươi Tết chính ủy Ngọc thấy chạnh lòng. Ông thoáng nhớ về những chiều ba mươi xum họp bên gia đình, không biết năm nay vợ con mình ăn tết thế nào.

Trong khi đó Vĩnh vẫn kéo Nghi nán lại trong hầm. Nỗi lo công việc vẫn bám riết lấy đầu anh nay lại có dịp bùng lên nên anh chẳng có bụng dạ nào nghĩ đến chuyện ăn uống. Vĩnh bảo:

- Có lẽ ta phải cho người về tháo hết số mắt xích còn tốt ở ba xe kia sang đây anh ạ. Ngoài ra có khi phải tổ chức nạp điện bên ấy rồi khiêng sang đây mà đổi cho từng xe chứ chỉ vài hôm nữa có xe không nổ máy được đâu.

Nghi gật đầu:

- Làm được như thế thì tốt quá- Nhưng ngay lập tức anh nhăn mặt lại - Nhưng đại đội có một dúm người thế này thì lấy ai ra mà khiêng? Lại còn phải đảm bảo quân số sẵn sàng chiến đấu nữa chứ!

Cả hai cùng cúi đầu trầm ngâm. Quả thật là một việc khó. Bỗng một ý nghĩ lóe lên trong đầu Vĩnh như một tia chớp, anh vội tuôn ra:

- Có cách rồi!

Nghi ngẩng phắt lên:

- Cách gì?

Vĩnh hào hứng:

- Đồng bào! Ta sẽ nhờ đồng bào Vân Kiều giúp đỡ. Ngày mai tôi sẽ vào bản chúc Tết rồi đặt vấn đề với xã đội trưởng Hồ Măng. Tôi tin là sẽ được.

Nghi gật đầu:

- Tạm thời thế đã! Giờ thì đi ăn cơm không mọi người chờ.

Bữa cơm tất niên đơn sơ nhưng không kém phần vui vẻ. Ăn cơm xong xe nào xe ấy túm tụm chuyện gẫu chờ đến giờ tập trung đón giao thừa.

Hơn mười một giờ đêm, sương mù từ mặt sông đã tràn cả lên đồi mang theo cái lạnh se sắt. Bầu trời đêm ba mươi đen kịt thỉnh thoảng lại ửng lên một chút bởi những chùm pháo sáng của bọn địch ở Làng Vây bắn lên. Thỉnh thoảng một cơn gió mạnh thổi dọc theo triền sông làm đám cỏ tranh rạp mình rên lên ràn rạt. Từng tốp ba, bốn người một đang lặng lẽ đi về phía xe đại đội trưởng Nghi. Không một ánh lửa, không một chớp đèn pin, trông họ như đang bơi trong bể sương mù đặc quánh.

Khoảng đất trống cạnh xe đại đội trưởng được dùng làm nơi tập trung đón giao thừa của đại đội. Một mảnh bạt được căng từ khẩu 12 ly7 ra trùm lên tháp pháo. Một bóng đèn 0,5 oát câu từ trong xe ra được gắn sát vào mặt dưới tấm bạt, đảm bảo từ trên nhìn xuống hoặc từ xa nhìn về sẽ không thấy gì. Ánh sáng ngọn đèn tuy yếu ớt nhưng cũng đủ soi tỏ tấm ảnh Bác Hồ đặt ngay ngắn cạnh ngôi sao trên thành tháp pháo. Phía trước ảnh Bác là một đĩa bánh kẹo thay cho mâm ngũ quả và một vỏ hộp sữa bột cắm mấy cành hoa dại không ai biết tên gọi là gì. Bàn thờ Tổ quốc tuy giản dị nhưng ai nhìn vào cũng thấy rung lên trong lòng một cảm giác thật là khó tả.

Sắp đến giao thừa chính trị viên phó Giỏ tập trung bộ đội ngồi thành hình chữ U hướng về ảnh Bác. Anh phổ biến:

- Thưa toàn thể các đồng chí! Đêm nay đại đội ta tập trung đón giao thừa tại đây. Do điều kiện đang trú quân gần địch chương trình đón giao thừa của chúng ta chỉ gồm các nội dung sau: trước hết chúng ta cùng liên hoan và nghe ca nhạc của đài tiếng nói Việt Nam. Tiếp theo chúng ta nghe Bác Hồ chúc Tết. Cuối cùng là nghe đồng chí chính ủy binh chủng phát biểu ý kiến và chúc Tết đơn vị. Tôi thống nhất một số quy định sau: một là không ai được hút thuốc tại đây. Hai là phải giữ tuyệt đối im lặng, không nói to, cũng không vỗ tay. Ba là khi có báo động tất cả phải nhanh chóng cơ động về xe để đảm bảo sẵn sàng chiến đấu. Ngày mai chúng ta nghỉ, đại đội tổ chức thi đấu cờ tướng. Mỗi trung đội và “xê bộ” cử hai đồng chí tham gia, địa điểm tại hầm xe đại đội trưởng. Các đồng chí rõ cả chưa?

Tiếng trả lời đồng thanh nhưng gằn xuống nghe trầm trầm, đục đục:

- Rõ!

Giỏ quay xuống phía hầm sinh hoạt của xe đại đội trưởng mời chính ủy và các đại biểu ra. Chính ủy Ngọc đi đầu, ông vừa đi vừa giơ một tay lên vẫy vẫy. Một vài tiếng vỗ tay lẹt đẹt nổi lên nhưng ngay lập tức bị những tiếng “suỵt, suỵt” nhắc nhở. Đợi cho các đại biểu ngồi xuống ngay sát băng xích Giỏ tiến lại phía chiếc đài Li- do đặt trên một cái hòm đạn ở giữa vòng người, anh cúi xuống bật công tắc. Một giọng hát trong vắt cất lên: “Bên ven bờ Hiền Lương, chiều nay ra đứng trông về...” Giỏ lúi húi chỉnh âm lượng, tiếng hát rõ dần nhưng cũng chỉ đủ nghe.

Hết bài hát này đến bài hát khác, những giai điệu ngọt ngào ca ngợi đất nước, quê hương, ca ngợi Đảng, Bác Hồ vang lên làm say đắm con tim những người lính trẻ. Tất cả lặng im thả hồn theo tiếng hát, nhiều cánh tay đưa lên quệt ngang mắt. Không khí chỉ hơi ồn lên một chút khi hai chiến sĩ của “xê bộ” bưng ra hai đĩa hai ngăn đựng đầy kẹo. Các cậu đi phía trước hàng quân để chia kẹo. Chính trị viên phó Giỏ nói khẽ:

- Đây là quà của Bộ tư lệnh tặng đại đội ta đón giao thừa. Mỗi người chỉ được hai cái thôi đấy nhé!

Cậu lính trẻ bưng đĩa kẹo đến trước xe 567, Nhã nhặt lấy tám chiếc kẹo rồi quay lại chia cho mỗi người hai cái. Hòa và Thắng bóc ngay bỏ tọt vào mồm nhai ngấu nghiến, Cân thì nhẹ nhàng đặt viên kẹo vào đầu lưỡi và mút rất chậm rãi như tận hưởng từng chút một vị ngọt ngào và mùi thơm ngào ngạt của chiếc kẹo đã vượt qua muôn trùng gian khó để đến với các anh. Riêng Nhã không ăn, anh bỏ hai cái kẹo vào túi ngực.

Đã sát đến giờ giao thừa. Chương trình ca nhạc đã tạm ngừng. Có vẻ như tất cả đang nín thở để đợi chờ phút giao hòa thiêng liêng giữa năm cũ và năm mới. Cả gió hình như cũng đã ngừng thổi. Chợt từ chiếc đài tiếng pháo rộ lên. Hàng quân hơi xao động, một vài cánh tay đã giơ lên định vỗ nhưng kịp dừng lại rồi thõng xuống đầy tiếc nuối. Chính ủy Ngọc ngước nhìn lên, từ phía Làng Vây hàng chục quả pháo sáng được bọn lính bắn lên làm hửng sáng cả một góc trời. Ông lẩm nhẩm cầu chúc cho một năm mới tươi đẹp hơn đến với toàn dân tộc cũng như cho mỗi gia đình.

Tiếng pháo rộ lên rồi tắt hẳn. Phát thanh viên giới thiệu Bác Hồ chúc Tết. Tất cả lặng đi. Từ chiếc đài một giọng nói xứ Nghệ trầm ấm, thân thuộc vang lên. Tất cả nín thở như nuốt lấy từng lời:

“... Xuân này hơn hẳn mấy Xuân qua

Thắng trận tin vui khắp mọi nhà.

Nam Bắc thi đua đánh giặc Mỹ

Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta!”

Một vài tiếng vỗ tay nổi lên. Lại những tiếng “suỵt, suỵt” nhắc nhở. Cân lặng người đi, cậu lẩm nhẩm:

- “Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta!” Hay quá! Hào hùng quá!

Đợi cho tiếng ồn lắng xuống Giỏ giới thiệu chính ủy Ngọc lên phát biểu.

Từ từ đứng dạy chính ủy Ngọc hít một hơi dài không khí lạnh vào đầy lồng ngực. Ông muốn nén cái cảm giác kỳ diệu vừa trỗi dạy trong lòng mình xuống. Đã được nghe người Cha Già dân tộc đọc thơ chúc Tết nhiều lần nhưng chưa khi nào ông thấy trong lòng xúc động như hôm nay. Câu thơ cuối cứ lặp đi, lặp lại mãi trong đầu ông như một điệp khúc đầy hào sảng. Ông những muốn truyền tất cả những rung động của lòng mình đến những người chiến sĩ trẻ đang ngồi lặng phắc trước mặt mình. Rất chậm rãi chính ủy Ngọc cất lời:

- Thưa toàn thể các đồng chí! Chúng ta đang ở trong những thời khắc vô cùng thiêng liêng, thời khắc giao hòa giữa trời đất với con người, thời khắc giao hòa giữa năm cũ và năm mới. Lẽ ra chúng ta đang được quây quần bên gia đình, bè bạn để đón một năm mới đến trong tiếng pháo và lời ca. Thế mà chúng ta lại đang ở đây đón một cái Tết không bánh chưng xanh, không thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ. Một giao thừa không pháo, không ánh sáng, không tiếng hát lời ca. Đến cả một tràng pháo tay cũng không được vỗ- Giọng chính ủy Ngọc như nghẹn lại, ông dừng một lát rồi bất ngờ cao giọng- Nhưng có phải chúng ta muốn vậy đâu. Chính kẻ thù đã bắt chúng ta phải như vậy. Song tôi tin rằng vào chính cái đêm giao thừa đặc biệt này tất cả chúng ta sẽ cảm nhận đầy đủ hơn nỗi đau của một dân tộc chưa được hoàn toàn độc lập, tự do. Sẽ cảm thông hơn với hàng triệu đồng bào ta đang rên xiết dưới gót sắt quân thù. Vì vậy chúng ta cũng thấy rõ hơn rằng để có những cái Tết bình yên, để có những tháng năm hạnh phúc chúng ta chỉ có một con đường duy nhất đó là đánh đuổi chúng đi. Đúng như lời hiệu triệu của Bác Hồ kính yêu mà chúng ta vừa được nghe: “Nam Bắc thi đua đánh giặc Mỹ. Tiến lên toàn thắng ắt về ta”- Ông dừng lại một chút như để lắng cơn xúc động trong lòng rồi ngẩng cao đầu- Trong thời khắc thiêng liêng này, thay mặt thủ trưởng Bộ tư lệnh tôi xin gửi đến toàn thể cán bộ, chiến sĩ đại đội 9 nói riêng và đoàn 198 nói chung lời chúc mừng năm mới tốt đẹp nhất. Chúc các đồng chí một năm mới dồi dào sức khỏe, đoàn kết chặt chẽ, khắc phục khó khăn để hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao mà trước mắt là đánh thắng trong trận Làng Vây sắp tới.

Mấy cánh tay giơ lên định vỗ nhưng rồi kìm lại được. Chính trị viên Tú bước lên hướng về phía chính ủy Ngọc và đoàn phái viên trang trọng:

- Kính thưa đồng chí chính ủy! Kính thưa các thủ trưởng! Thưa toàn thể các đồng chí! Thay mặt cán bộ, chiến sĩ đại đội 9 tôi xin cảm ơn đồng chí chính ủy và các thủ trưởng đã đến với chúng tôi trong thời khắc đặc biệt này. Xin cảm ơn những lời chúc mừng tốt đẹp của chính ủy dành cho đại đội 9. Chúng tôi cũng xin kính chúc chính ủy và các thủ trưởng luôn mạnh khỏe, thường xuyên sâu sát chỉ đạo, giúp đỡ chúng tôi hoàn thành nhiệm vụ. Nhân dịp này chúng tôi xin hứa: cán bộ chiến sĩ đại đội 9 sẽ đoàn kết chặt chẽ, vượt qua mọi khó khăn, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

Anh quay lại, chính ủy Ngọc đưa cả hai tay bắt tay người chính trị viên trẻ tuổi. Vẫn cầm tay Tú ông chợt cao giọng:

- Đến lúc này tôi được phép thông báo với các đồng chí một tin quan trọng. Vào đêm nay, vào đúng thời điểm này một trận tổng tiến công với quy mô lớn đã xảy ra trên khắp chiến trường miền Nam. Để đảm bảo đánh thắng địch cấp trên đã giao cho mặt trận Đường Chín- Khe Sanh chúng ta nhiệm vụ nghi binh chiến lược nhằm thu hút và giam chân một lực lượng lớn của địch ở ngoài này. Bước đầu chúng ta đã thực hiện được điều đó, trong đó đại đội 3 của đoàn 198 cũng đã góp phần làm nên chiến thắng tại Huội San một tuần trước đây. Còn nhiệm vụ trước mắt của các đồng chí cũng như toàn mặt trận là tiếp tục đánh mạnh hơn nữa- Ông chém mạnh tay vào không khí- Trong đánh ra, ngoài đánh vào, chúng ta không cho địch rảnh tay đối phó và có thể tin rằng ngày toàn thắng đang tới rất gần.

Tất cả hơi ồn lên vì thông tin này quá bất ngờ. Chính ủy Ngọc vẫy vẫy tay và trở về chỗ ngồi. Chính trị viên phó Giỏ thì thầm gì đó với ông rồi đứng lên tuyên bố:

- Buổi liên hoan đón giao thừa của chúng ta kết thúc tại đây! Xin kính mời các thủ trưởng và các đồng chí về nghỉ.

Đến lúc này cánh lính trẻ mới tụ lại từng tốp chúc Tết nhau. Những cái bắt tay. Những lời chúc như tiếng thì thầm. Những tiếng cười bị nén lại cứ khùng khục trong cổ họng. Mãi một lúc sau họ mới tản đi về các ngả.

Vừa về đến xe Cân đã chui vào hầm xòe bật lửa châm cái đèn bé tẹo làm bằng hộp thịt lên. Ngọn lửa leo lét soi sáng căn hầm chật hẹp nhưng khá ấm cúng. Cậu khẽ khàng cắm cành lộc vừa hái trên đường về vào bên cạnh bó hoa dại. Lúc chập tối tranh thủ chưa đến giờ đón giao thừa Cân đã đốc thúc Hòa và Thắng cùng cậu trang trí căn hầm, cậu bảo: “dù bất kỳ hoàn cảnh nào cũng phải đón Tết cho đàng hoàng”. Thế là bốn cái tăng được moi ra căng lên vách hầm. Phía đối diện với cửa ra vào Cân giăng một sợi dây sát bụng xe rồi vắt lên đó tấm vỏ chăn bộ đội làm phông. Trên đó cậu đính lá cờ của xe lên. Ngay dưới ngôi sao vàng là tấm ảnh Bác được bóc ra từ cuốn sổ tay cậu được thưởng trong kỳ hội diễn năm ngoái. Phía dưới là một bó hoa dại cắm trong hộp sữa bột bây giờ được bổ sung bởi một cành lộc mà Cân hái về. Hai bên lá cờ là đôi câu đối viết bằng thuốc đỏ trên mấy tờ giấy học sinh chắp lại với nhau trông khá nổi. Kiểu chữ triện tròn hơi cầu kỳ nhưng không khó khăn lắm cũng đọc được hai hàng chữ: “Đinh Mùi qua thiết giáp ra quân; Mậu Thân đến xe tăng đánh thắng”. Thực ra đôi câu đối này bật ra rất bất ngờ trong đầu Cân lúc chiều nay khi nghe mọi người bàn tán về trận đầu ra quân của đại đội 3 hôm 25 tháng Chạp vừa qua, lại nghĩ đến trận đánh mà đại đội mình sắp tham gia trong đầu năm mới. Kể ra cũng chưa thật chỉnh lắm nhưng cũng tạm được. Giờ đây cậu ngồi tựa lưng vào vách hầm ngắm nhìn công trình của mình với vẻ mặt rất ư là mãn nguyện.

Hòa đen phụ trách hậu cần của xe nên mọi tiêu chuẩn Tết cậu đang quản lý cả. Từ lúc về Hòa chui tọt vào xe chẳng biết để làm gì, chợt thấy tiếng cậu ta vọng ra từ cửa an toàn:

- Thắng đâu! Đỡ lấy này!

Thắng ngỏng cổ lên cửa an toàn và cẩn thận đỡ lấy đĩa kẹo Hòa đưa xuống đặt vào giữa hầm. Vừa chui từ xe xuống Hòa đã tuyên bố ngay:

- Nào! Bây giờ xe mình liên hoan mừng năm mới nhé!

Chẳng đợi câu thứ hai Thắng đã vớ ngay một cái bóc ra bỏ tọt vào mồm nhai rau ráu. Nhã nhắc:

- Mỗi cậu ăn một hai cái thôi. Còn để mai tiếp khách chứ!

Hòa lẩm bẩm:

- Làm gì có khách khứa nào! Cứ ăn đi!

Dứt lời cậu ta bóc một cái nhai ngon lành và đưa cho Cân một cái. Nhìn vẻ mặt trầm tư của Nhã Hòa trêu:

- Sao không ăn đi? Lại nhớ vợ hả?

Nhã cười hiền lành:

- Ai chả nhớ! Không biết bây giờ Hiền đang làm gì?

Nghe Nhã nhắc đến Hiền, Hòa bỗng thoáng nhớ về Thu. Trong chặng dừng chân trước khi vượt biên giới sang đất Lào cậu đã viết một bức thư dài về cho Thu nói hết mọi chuyện, cậu khuyên Thu không nên chờ đợi mình mà hãy đi tìm một tình yêu khác. Từ đó đến nay cả xe cũng không ai nhắc đến chuyện ấy nữa. Nhưng trong thời khắc đặc biệt này cậu lại thoáng nhớ về người con gái xinh đẹp, dịu hiền nơi xóm nhỏ ngoài kia. Nhưng rồi cậu lắc mạnh đầu như xua đuổi ý nghĩ đó đi, mọi chuyện đã qua rồi. Trong lúc đó Thắng vẫn vô tư:

- Chắc chị ấy lại đang thức trông nồi bánh chưng!

Nhã trầm nét mặt:

- Dạo vừa rồi dồn hết vào đám cưới tớ, chẳng biết có còn gì mà gói bánh hay không?

Cân vẫn đang nhai nhỏ nhẻ góp chuyện:

- Chắc thế nào hợp tác xã chẳng có gạo nếp và thịt lợn để chia. Ở quê tớ năm nào cũng thế, nhà nào nghèo đến đâu thì nghèo nhưng Tết đến vẫn phải có đủ thứ.

Nhã lại cười hiền lành:

- Thì cũng mong như thế- Chợt anh thay đổi nét mặt- Thế nếu ở nhà bây giờ các cậu làm gì?

Thắng láu táu:

- Chắc chắn là em phải đi gánh nước rồi. Làng em có cái giếng cổ nghe nói từ thời vua Hùng. Cứ sau giao thừa là cả làng lại ra gánh nước ở đó về để lấy may. Vui lắm các anh ạ.

Nhã gật đầu:

- Ở đấy có cái tục lệ hay nhỉ. Thế còn Cân?

Cân tủm tỉm:

- Chắc là tớ đang phải mài mực hầu ông nội. Giờ này là giờ ông tớ khai bút đầu năm mà.

Cả Hòa và Thắng cùng ngơ ngác:

- Khai bút là thế nào?

Cân cười:

- Tớ cũng chẳng biết ý nghĩa của nó thế nào nhưng năm nào cũng vậy. Cứ đón giao thừa xong là ông tớ khăn áo chỉnh tề ngồi khai bút. Năm thì làm một bài thơ rõ dài, năm thì ngồi mãi mà viết được độc một chữ. Những lúc ấy cả nhà cứ nem nép không ai dám to tiếng.

Nhã ra vẻ hiểu biết:

- Đó là một cái nếp rất hay của các cụ đồ đấy mà. Thế hôm nay cậu đã khai bút chưa? Có được bài thơ nào không?

Cân cười bẽn lẽn:

- Thì đang ngồi đây cả khai làm sao được. Nhưng... vừa ngồi nghe bài thơ chúc Tết của bác Hồ tớ cũng nảy ra mấy vần nhưng có lẽ phải chỉnh sửa thêm.

Cả xe nhao nhao:

- Cứ đọc đi! Lúc nào rỗi thì sửa sau cũng được.

Cân vẫn nhỏ nhẹ như thường ngày:

- Thế thì các cậu nghe rồi góp ý cho tớ nhé- Cậu hắng giọng, mắt nhìn lên gầm xe nhưng cứ như đang nhìn về một nơi nào xa lắm rồi từ tốn đọc- Xuân này không pháo, cũng không hoa; Không bánh chưng xanh, vắng lời ca; Chỉ một niềm tin theo lời Bác; Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta!

Ba thính giả bất ngờ vỗ tay lộp bộp. Nhã khen:

- Hay thế còn gì nữa. Giá có báo tường xe ta chắc lại được nhất- Quay sang phía Hòa anh hỏi- Thế còn Hòa, giờ này cậu làm gì?

Hòa đắc chí:

- Chắc là tớ đang dẫn một đàn trẻ con đi xông nhà. Các cậu cứ chê tớ đen đủi chứ ở quê mọi người thích tớ xông nhà lắm. Họ bảo năm nào tớ xông nhà thì cả nhà khỏe mạnh, làm cái gì cũng băng băng. Đi từ giao thừa đến sáng thế nào tớ cũng được mừng tuổi một túi to tiền xu, tha hồ mà đánh đáo.

Hòa lại chia kẹo cho mọi người. Nhưng rồi chợt nghĩ ra điều gì đó cậu cất cái đĩa ra sau lưng:

- Mỗi người một cái này nữa thôi nhé! Phải để dành lúc nào vào cho bọn trẻ trong bản. Các cậu không biết chứ, chúng nó khổ lắm.

Nhã lẳng lặng móc hai cái kẹo được chia lúc đón giao thừa vẫn để trong túi ngực ra cùng với cái kẹo Hòa vừa đưa cho Hòa:

- Cậu cất vào đấy đi! Tớ không thích của ngọt.

Cân, Thắng cũng đưa trả lại chiếc kẹo. Không khí trong hầm chợt ắng lại. Hòa đen trầm giọng xuống:

- Các cậu biết không? Thằng bé con xã đội trưởng Hồ Măng mười hai, mười ba rồi đấy mà chỉ bằng đứa trẻ bảy, tám tuổi ngoài Bắc- Cậu chép miệng- Từ lúc đẻ ra đến giờ toàn ăn sắn thì làm sao mà lớn được cơ chứ.

Câu chuyện giữa bốn anh em cứ rỉ rả mãi đến lúc tiếng gà rừng eo óc gáy họ mới chợp mắt.

Trong lúc đó, cũng bên dòng Sê Pôn cuộc vui liên hoan đón giao thừa ở đại đội 3 còn kéo dài đến tận hai giờ sáng. Họ vui là phải vì chính họ là những người đã ra quân đánh thắng trận đầu một tuần trước đó và đang hết sức tin tưởng vào chiến thắng ở trận đánh nay mai.

Còn dưới chân dãy Tam Đảo cũng có một người thức trắng đêm. Đó là quyền tư lệnh Đào. Sau khi tham gia liên hoan đón giao thừa cùng anh em cơ quan ông trở về ngồi trầm ngâm bên bàn viết. Trước mặt ông là một tờ giấy trắng tinh và bộ bút lông mua từ Trung Quốc về, một lọ mực Tàu loại pha sẵn mà thỉnh thoảng ông mới có dịp dùng đến. Không biết ông nghĩ những gì, chỉ biết lúc gà gáy sáng ông mới phóng bút viết đúng một chữ rồi bỏ đấy đi ra ngoài vươn vai, ngắm trời ngắm đất.

Mới tầm tám giờ sáng chính ủy Ngọc đã dẫn đầu đoàn cán bộ đi đến từng xe chúc Tết. Ông bảo:

- Đây là một tục lệ rất tốt đẹp của dân tộc ta. Không biết nó có từ bao giờ nhưng nó đã và sẽ trường tồn mãi mãi cùng dân tộc.

Xe 567 là xe đoàn đến sau cùng. Vừa chui vào hầm nhìn thấy bàn thờ Tổ quốc và đôi câu đối chính ủy Ngọc đã thầm khen ngợi những người lính trẻ của mình. Có lẽ đây cũng là một khác biệt lớn giữa họ và thế hệ ông. Ngày ông bước vào quân ngũ đa số anh em trong đơn vị xuất thân từ nông dân nghèo, nhiều người một chữ bẻ đôi không biết. Họ ra đi chỉ đơn giản vì họ muốn thoát khỏi và phá bung cái ách áp bức bóc lột mà bọn thực dân, phong kiến đang quàng lên đầu lên cổ họ. Còn những người lính hôm nay lớn lên dưới mái trường xã hội chủ nghĩa, họ được giáo dục một cách hệ thống về tri thức, về văn hóa và cả về lý tưởng. Có lẽ chính vì vậy họ đi vào chỗ chết mà cứ nhẹ nhàng như không. Ngay sát nách quân thù mà vẫn làm thơ, viết câu đối và đón Tết thật đàng hoàng.

Tham mưu trưởng Dương thì cứ nắc nỏm khen đôi câu đối, tuy có phần mộc mạc nhưng cũng tạm được. Chính ủy Ngọc lắc đầu phản bác:

- Anh kỹ tính quá! Tôi thì thấy thế là hay lắm rồi. “Đinh Mùi qua” đối với “Mậu Thân đến” nhé. “Thiết giáp” đối với “xe tăng” nhé. “Ra quân” đối với “đánh thắng” nhé. Anh không thấy đối nhau cứ chan chát à. Lại gắn với sự kiện rất thời sự là trận ra quân tuần trước của ta nữa chứ- Chỉ tay một vòng vào bốn anh em ông hỏi- Đồng chí nào là tác giả đôi câu đối này?

Hòa ẩy vào lưng Cân:

- Báo cáo thủ trưởng, đây ạ!

Đồng chí phái viên chính trị ghé tai chính ủy Ngọc nói thầm điều gì đấy, ông gật gật đầu:

- À! Ra thế! Này, tớ biết tên cậu từ lâu rồi đấy nhé! Thế Tết này có làm được bài thơ nào không?

Mặt Cân đỏ bừng, sắc đỏ lan đến tận hai mang tai. Cậu chưa kịp trả lời thì Hòa đã láu táu:

- Có thủ trưởng ạ! Đêm qua cậu ta vừa mới khai bút được một bài. Bọn em thấy hay lắm ạ!

Thấy Cân đang ngượng chính ủy Ngọc hiền từ động viên:

- Nào! Đọc đi! Hay sẽ có thưởng, mà có dở cũng không sao cả.

Thấy mọi người đều khuyến khích Cân lấy hết can đảm ra nhưng vẫn lắp bắp:

- Dạ! Sau khi nghe bài thơ chúc Tết của Bác Hồ em cũng nảy ra mấy vần tức cảnh. Có gì các thủ trưởng thông cảm- Thấy mọi người vẫn chăm chú lắng nghe cậu hắng giọng rồi đọc- Xuân này không pháo, cũng không hoa; Không bánh chưng xanh, vắng lời ca; Chỉ một niềm tin theo lời Bác; Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta! Hết rồi ạ!

Một tràng vỗ tay đột ngột nổi lên. Chính ủy Ngọc gật đầu:

- Hay lắm! Rất thời sự, rất hợp cảnh hợp tình- Ông cúi nhìn đồng hồ rồi ngẩng lên- Thôi! Lúc khác sẽ nói chuyện thêm về thơ, còn bây giờ ta phải đi vào bản đã. Một lần nữa chúc các đồng chí mạnh khỏe, tiến bộ.

Ông bắt tay từng người một rồi khom mình đi ra. Vĩnh vẫy Hòa:

- Hòa đi với bọn tớ! Cậu mà không vào Hồ Măng lại trách mình.

Chuyến đi vào xã Thuận chúc Tết đã để lại trong lòng chính ủy Ngọc và đoàn cán bộ xe tăng nhiều cảm xúc. Không ai nói với ai nhưng người nào cũng thấy mủi lòng vì thấy bà con sống khổ quá, nghèo quá. Nhưng ai cũng cảm phục tấm lòng trung thành vô hạn với cách mạng của những con người vô cùng thuần hậu và chất phác này.

Ngồi bên bếp lửa, nhìn xung quanh ngôi nhà trống hơ, trống hoác và chẳng có tài sản gì đáng giá của người xã đội trưởng chính ủy Ngọc ái ngại hỏi Hồ Măng:

- Thế bà con mình năm nay ăn Tết thế nào?

Hồ Măng bỏ cái tẩu ra khỏi miệng cười rất vô tư:

- Tụi mình ngày nào cũng là Tết mà ngày nào cũng không là Tết. Ngày nào bọn mình cũng ăn sắn thôi mà- Chỉ tay ra phía sau nhà anh kể rất hồn nhiên- Tụi mình làm rẫy cũng thu được nhiều lúa hung nhưng để dành cho bộ đội ăn no mà đánh Mỹ. Tụi mình ăn sắn quen rồi.

Thế nhưng khi Vĩnh hỏi có giúp đỡ bộ đội gùi hàng được không Hồ Măng nhận lời ngay. Anh còn cho biết có con đường tắt đến Ha Shin Ta Sinh nên đi về trong ngày được. Ngay ngày mai đã có thể huy động được mười lăm người đi giúp bộ đội.

Trên đường về chính ủy Ngọc cứ áy náy mãi vì món quà ông mang vào chúc Tết bà con quá nhỏ bé.

Ngay trưa hôm đó Vĩnh đã phái hai chiến sĩ về báo cho bộ phận còn lại ở Ha Shin Ta Sinh tổ chức tháo dỡ lấy 100 mắt xích còn tốt ở 3 xe, đồng thời tổ chức nạp sẵn hai bộ bình điện để ngày mai trên này đưa về đổi.

Sáng sớm hôm sau, khi màn sương còn phủ kín mặt sông và chân đồi thì đoàn của chính ủy Ngọc đã lên đường về sở chỉ huy. Cũng lúc đó Hồ Măng đã dẫn mười lăm du kích đến chỗ hẹn, anh bảo:

- Xã Thuận mình không đủ người, phải sang cả bên xã Thanh mượn đó.

Biết bà con đang khó khăn nên đoàn trưởng Lãm đã chỉ thị cho bộ phận hậu cần nắm cho mỗi người một nắm cơm. Nhưng khi đưa cơm ra thì Hồ Măng một mực từ chối:

- Mình không lấy cơm của bộ đội đâu! Bọn mình đã có sắn rồi.

Mấy anh em phải xúm lại nói mãi Hồ Măng mới chịu nhận túi cơm đem chia cho mọi người.

Hai bộ bình điện đã được bộ đội tháo ra để sẵn bên bờ sông. Vĩnh đứng ra hướng dẫn nhóm du kích cách bảo quản và di chuyển an toàn bình điện. Anh cũng cử thêm một người đi cùng đoàn để xử trí các tình huống xảy ra.

Bốn chiếc bình điện được đưa xuống con thuyền độc mộc để vượt sông. Sang bờ bên kia chúng sẽ được xỏ vào cây đòn mà bà con gọi là cây xà- roong để hai người khiêng. Nhìn đoàn người đang xúm lại khiêng bình điện xuống thuyền Vĩnh cứ thấy lo lắng, không hiểu những con người gày gò, đen đúa kia sẽ làm như thế nào để chuyển những cái bình điện sáu mươi tư ki- lô- gam kia đi và về hơn ba chục ki- lô- mét trong ngày.

Suốt ngày hôm ấy Vĩnh cứ lo ngay ngáy, thỉnh thoảng anh lại ra bờ sông ngóng về phía con đường mòn bên kia. Anh chỉ thở phào nhẹ nhõm lúc chiều muộn khi đoàn người đen đúa xuất hiện phía bên kia sông. Từ xa anh đã nhận được cái dáng cao lòng khòng của Hồ Măng, trên vai là cái đòn hai đầu toòng teng hai mảnh xích. Đón hai bộ bình điện mới nạp và bốn mươi hai miếng xích từ tay những người du kích anh thấy mắt mình cay cay. Hồ Măng thì vẫn vô tư cười hở hàm răng cửa trống lổng:

- Cái gì của bộ đội xe tăng cũng nặng mà cứng hung. Bọn mình định gùi mấy cái mảnh xích này mà không được, đau lưng lắm. Phải chặt tre làm xà- roong để gánh đó. Thế mà đi đường cũng gãy mất ba cây xà- roong đó.

Nắm chặt hai bàn tay người xã đội trưởng Vĩnh chỉ biết lặp đi lặp lại:

- Cảm ơn Hồ Măng! Cảm ơn đồng bào nhiều lắm!

Hồ Măng vẫn cười vô tư:

- Có gì mà bộ đội phải cảm ơn! Ngày mai bộ đội cần thì mình lại đi. Ngày mốt bộ đội cần thì mình cũng lại đi. Việc của bộ đội cũng là việc của mình mà!

Thế nhưng khi Vĩnh mời bà con ở lại ăn cơm thì Hồ Măng và tất cả đoàn đều khăng từ chối. Nói thế nào cũng không được anh nghĩ bụng: “sẽ phải tìm cách nào đó để đền đáp cho bà con sau”. Họ chia tay sau khi hẹn ngày mai lại đến.

Thêm một ngày nữa toàn bộ số xích còn tốt và bốn bộ bình điện mới nạp đã được đưa về Pê Sai theo đúng dự định. Đoàn trưởng Lãm thay mặt đơn vị ra biếu bà con một bao gạo và một túi muối. Hồ Măng lại một lần nữa không chịu nhận, cánh du kích đi cùng cũng vậy, họ cứ một mực lắc đầu từ chối. Đã tiếp xúc với bà con từ hôm đi trinh sát lòng sông nên Vĩnh hiểu họ hơn, anh đến cạnh Hồ Măng vỗ vai thân mật:

- Hồ Măng à! Hai hôm vừa rồi đồng bào giúp đỡ bộ đội. Đến bây giờ thì bộ đội giúp đỡ đồng bào chứ không phải là trả công đâu. Hồ Măng nhận đi cho bộ đội vui lòng.

Đến lúc đó Hồ Măng và đám du kích mới chịu nhận gạo và muối. Nhận xong rồi vẫn thấy đám du kích nấn ná chưa về. Vĩnh hỏi Hồ Măng:

- Sao Hồ Măng chưa về? Sắp tối rồi đó!

Hồ Măng có vẻ hơi bẽn lẽn:

- Mình biết là bộ đội phải giữ bí mật. Nhưng tụi du kích nhà mình nó cứ muốn coi xe tăng. Nếu bộ đội thông cảm thì cho bọn mình coi một tý. Một tý thôi mà! Còn nếu không cho coi được thì thôi, mình không giận đâu!

Nghe cái giọng nài nỉ của người xã đội trưởng Vĩnh thấy tồi tội. Có gì mà phải giữ bí mật với những con người đã dành trọn tấm lòng và niềm tin vào Đảng, Bác. Anh cười thật tươi:

- Không việc gì đâu! Bây giờ đi theo mình!

Vĩnh dẫn đám du kích về xe 567 đỗ gần đấy nhất. Đám du kích xúm lại xem, họ tò mò sờ nắn thân xe, nòng pháo rồi trầm trồ với nhau bằng tiếng Vân Kiều. Một cậu thò cánh tay vào dưới thân xe đo đo đạc đạc rồi cứ giơ cánh tay lên mà ngơ ngác:

- Thép dày thế này thì nặng hung, làm sao bơi được?

Thấy cũng khó có thể giải thích cặn kẽ Vĩnh chỉ nói đơn giản:

- Cái xe nặng thế nhưng vì nó kín nên khi xuống nước nó cũng nổi như cái thuyền độc mộc của đồng bào ấy mà.

Không biết họ có hiểu không nhưng ai cũng gật đầu rối rít. Một cậu bảo:

- Thế này thì thằng Mỹ ở Làng Vây hết sống rồi.

Riêng Hòa đen lại có dịp thể hiện tình thân ái đặc biệt với Hồ Măng, cậu ta xăng xái giới thiệu các đồng đội của mình cho Hồ Măng biết, lại còn cho đồng chí xã đội trưởng chui vào xe để xem. Lúc Hồ Măng về cậu còn kịp dúi cho anh tất cả kẹo bánh còn lại trong dịp Tết. Có xích rồi đại đội triển khai ngay việc thay thế. Vĩnh yêu cầu các xe phải kiểm tra kỹ từng mắt một, mắt nào có dấu hiệu nứt hoặc gãy vú phải thay ra nhưng vẫn không quên cái điệp khúc “không được vứt đi”. Nhưng rồi mọi việc lại trục trặc.

Sáng hôm ấy ban chỉ huy đang chuẩn bị đón đồng chí tiểu đoàn trưởng công binh sang hiệp đồng lần cuối về việc bảo đảm cơ động thì nghe thấy xung quanh cứ chan chát, chan chát. Đoàn trưởng Lãm chột dạ hỏi:

- Tiếng gì thế nhỉ?

Đại đội trưởng Nghi đoán ra ngay:

- Tiếng búa tạ đóng chốt xích. Ông Vĩnh đâu, bảo chúng nó dừng lại ngay.

Vĩnh lao ra khỏi hầm như một mũi tên. Tiếng “chí chát” giờ vẳng lại từ tứ phía. Vĩnh túm mấy chiến sĩ “xê bộ” quát:

- Mỗi cậu chạy đến một xe, bảo anh em thôi không làm nữa!- Nói rồi anh cũng quáng quàng chạy về phía xe 567.

Kíp xe 567 đã cắt xích và dùng tay kéo về phía sau thành một dải trên mặt cỏ tranh. Cân đang đặt cái tống chốt vào đầu mắt xích rồi bảo Thắng:

- Nào! Đóng đi! Nhát đầu nhẹ thôi. Từ nhát thứ hai trở đi hãy đóng mạnh.

Thắng đứng de chân chèo lựa thế rồi vung cái búa tạ lên, cậu vừa định quai xuống thì đại đội phó Vĩnh từ xa vừa chạy tới vừa hớt hải:

- Dừng ngay!

Như bị phanh cấp tốc Thắng buông thõng cái búa xuống, ngơ ngác:

- Sao thế đại phó?

Vĩnh vừa thở vừa nói:

- Các cậu làm gì mà ầm ĩ thế? Đã dặn rồi cơ mà, phải làm sao không có tiếng động chứ.

Thắng quăng cái búa tạ rồi ngồi phịch xuống dằn dỗi:

- Cắt xích, nối xích mà không cho quai búa thì làm thế nào?

Vĩnh đã đỡ mệt hơn, anh nói rành rọt:

- Ai cấm các cậu quai búa nhưng phải quai thế nào cho nó không gây ra tiếng động lớn. Lộ bây giờ là chết cả nút đấy!

Cân cũng vứt cái tống chốt xuống, cậu rút cái dép cao su dưới chân ra đặt lên một đống mối để ngồi. Đã dợm ngồi xuống nhưng rồi Cân lại đứng thẳng dậy, tay cậu ta cứ cầm cái dép săm soi rồi bảo Thắng:

- Này! Ra đóng thử xem có kêu không?

Thắng ngạc nhiên nhưng cũng đứng dạy, cậu xách cái búa tạ đến đứng cạnh Cân. Một tay Cân loay hoay đặt cái tống chốt vào đầu chốt xích, tay kia lót cái dép cao su lên đầu tống chốt rồi nói:

- Nào! Đóng đi! Nhưng cứ đóng nhè nhẹ đã.

Thắng vung búa lên rồi quai xuống. Tiếng va đập của búa tạ vào đầu tống chốt không còn chát chúa nữa mà chỉ “bịch, bịch” trầm đục. Đại đội phó Vĩnh mừng quýnh:

- Ừ! Được đấy! Làm thử mấy nhát nữa xem nào.

Thắng vung cao búa quai mạnh xuống, tiếng va đập vẫn chỉ “bịch, bịch” cụt lủn. Vĩnh vỗ tay:

- Tốt lắm! Cứ thế mà làm nhé- Nói rồi anh quay đi dợm bước- Để tớ đi phổ biến cho các xe khác.

Dứt lời anh chạy vụt đi.