Bốn anh em thu dọn đồ đạc xong thì Cân nổ máy cho xe chạy đến trước kho khí tài, ở đấy đã có tiểu đội thợ đang bảo dưỡng, sắp xếp và phân loại vật tư. Tiểu đoàn phó Thiên chỉ vào hai phuy dầu và một đống khí tài đã được xếp riêng ra phía trước:
- Bây giờ các cậu cố định hai phuy dầu và số khí tài này lên xe. Cố gắng xếp cho cân và buộc cho chắc chắn vào nhé, đảm bảo khi có tình huống xảy ra vẫn phải quay được pháo và súng 12 ly 7. Sau khi xếp xong khí tài thì cho xe ra bờ đập. Lúc qua kho quân nhu thì lấy thêm cơ số lương thực và thực phẩm. Tất cả phải được xếp đặt gọn gàng và cố định chặt chẽ đấy. Rõ nhiệm vụ chưa?
Trưởng xe Nhã thay mặt xe trả lời:
- Báo cáo, chúng tôi rõ rồi ạ!
Nhìn đống khí tài cũng không lớn lắm Hòa lanh chanh:
- Gớm! Có mỗi tý thế này mà cũng phải thử với thách. Cả cái nắp buồng động lực mênh mông thế kia thì có đến ba đống thế này cũng hết.
Cân vừa từ trong xe xách hòm dụng cụ ra vừa cười:
- Chỉ được cái nhanh nhảu đoảng! Xếp hết lên đấy lúc cần kiểm tra, bảo dưỡng thì làm thế nào? Mà đánh đống cả lên phía sau như thế khi bơi nó dìm hẳn đuôi xe xuống, nước mà tràn vào cửa xả thì toi luôn chứ còn gì nữa.
Nhã gật gù:
- Chả thế mà anh Thiên dặn phải xếp đặt cho cân. Mà nguyên hai phuy dầu này đã ngót bốn tạ rồi.
Cân bảo:
- Tớ đã tính rồi. Các miếng xích thì gài vào tay vịn bộ binh và hai bên lá chắn bùn. Mấy cái bánh chịu nặng thì luồn dây qua ổ bi cũng buộc vào tay vịn. Các thứ khác cố định sau lồng đèn pha và hai bên cửa lái xe. Mấy bao gạo để ngay trên nóc tháp pháo rồi phủ bạt lên. Còn lương khô thịt hộp thì cho vào trong xe cho chắc chắn. Đại khái cứ thế đã! Bây giờ cậu Hòa vào quay pháo ra phía sau đi, cố định tầm hướng cho chắc chắn vào.
Trong lúc Hòa quay pháo thì Cân mở các đai cố định thùng nhiên liệu, Nhã và Thắng loay hoay nâng thử phuy dầu nhưng không nổi. Thắng càu nhàu:
- Trông thế mà nặng ra phết! Có lẽ anh phải gọi mấy cậu thợ kia ra nâng giúp mới được!
Cân đang lúi húi mở ốc nhìn xuống thấy thế phì cười:
- Cần gì nhiều người. Hai ông ra vác hai cây gỗ lại đây bắc thành cái cầu là vần lên được ngay thôi mà. Có thêm người thì cũng làm gì có chỗ mà bấu tay.
Nhã lại gật gù:
- Cậu này được! Nào, anh em ta đi lấy gỗ đi Thắng!
Hai cây gỗ được bắc song song từ dưới đất lên đuôi xe thành một cái cầu, bốn anh em xúm vào người vần, người đẩy hai phuy dầu lên khá nhẹ nhàng. Hòa tếu:
- Thằng cha này mà không phải đi bộ đội chắc sẽ trở thành nhà bác học.
Cân cười tủm tỉm:
- Cái món này người ta nghĩ ra từ đời nảo đời nào rồi. Chỉ tại các cậu không chịu để ý thôi.
Phải mất gần hai tiếng đồng hồ bốn anh em mới sắp xếp hết các thứ lên xe. Chiếc xe tăng bây giờ biến dạng hẳn vì hàng chục thứ vật tư được cố định trên mình. Cân nhìn qua một lượt rồi tự nhủ:
- Kể ra cũng chưa được chắc chắn lắm nhưng hôm nay mới là thử thôi mà. Nào, các cậu lên xe đi.
Đợi mọi người ngồi cả lên tháp pháo Cân nổ máy đánh xe xuống gần kho quân nhu. Ba bao gạo được cho mượn để trên đỉnh tháp pháo rất vừa vặn. Ngoài bờ đập tiểu đoàn phó Thiên và mấy cán bộ đại đội đang đứng cạnh một xe đỗ ngay gần bến lên xuống từ bao giờ đang tranh luận rất sôi nổi. Thấy xe 567 đã xếp sắp xong anh giơ tay vẫy:
- Cân! Cho xe lại đây đi!
Cân nổ máy cho xe từ từ chạy lại chỗ mấy cán bộ đang đứng. Tiểu đoàn phó Thiên chỉ huy cho xe 567 đi thẳng xuống đầu bến rồi ra hiệu dừng xe, tắt máy. Sau đó anh chỉ thị:
- Bây giờ các cậu kiểm tra lại một lần nữa tình hình xe cộ, sau đó đóng van ngăn nước động cơ và mặc áo bơi vào. Còn xe này- Anh quay sang mấy thành viên kíp xe 591 của đại đội 6- Các cậu cho nối hai cáp vào và móc sẵn vào đuôi xe 567. Khi nào xe 567 nổ máy thì xe các cậu cũng nổ máy luôn, để sẵn số ở số 1. Có lệnh của tôi là khởi xe ngay. Rõ chưa?.
Cả hai xe đồng thanh:
- Rõ!
Nhìn thấy vẻ mặt quan trọng của mấy cán bộ Cân cũng thấy lo lo. Thực ra từ trước đến giờ bơi nước anh lái cũng đã nhiều nhưng đúng là chưa bao giờ trên xe lại phải cõng một trọng lượng lớn như hôm nay. Vì vậy anh giục mấy anh em kiểm tra xe rất kỹ. Tiểu đoàn phó Thiên cũng nhảy lên xe, anh lấy cờ- lê siết thật chặt hàng ốc cố định nắp buồng truyền động và buồng động lực. Thắng lấy làm lạ hỏi:
- Sao thủ trưởng phải vặn chặt thế?.
Thiên cười:
- Tại các cậu lười, mỗi khi kiểm tra truyền động và động cơ xong chỉ vặn qua loa để lần sau mở ra cho dễ. Để như thế chạy trên bộ thì không sao nhưng khi xuống nước nếu đuôi xe bị chìm, nước dềnh lên đây sẽ tràn vào trong xe và thế là đi đứt. Hiểu chưa?.
Thắng bẽn lẽn:
- Đúng là mấy hàng ốc này thường chúng em chỉ vặn qua loa thôi thật.
Đợi cho hai xe chuẩn bị xong Thiên đứng hẳn lên tháp pháo xe 567 nói to:
- Bây giờ các đồng chí vào đúng vị trí đi. Đồng chí Cân sẽ dùng số cạn để cho xe xuống bến. Nhớ phải đi thật chậm. Khi nào hai xích không chạm đất nữa thì về số “không” để kiểm tra. Chỉ khi nào có lệnh của tôi mới được vào số bơi. Trong khi bơi giữ ổn định chân dầu khoảng 1000 đến 1200 vòng phút và theo sự chỉ huy của tôi. Trường hợp xe bị chìm thì cứ bình tĩnh, đợi nước vào đầy xe rồi mới chui ra bơi vào bờ. Rõ cả chưa?
Tất cả lại đồng thanh:
- Rõ!
Nhìn quanh một lượt thấy mọi thứ đã sẵn sàng Thiên hô:
- Cả hai xe chú ý! Nổ máy!
Hai bộ động cơ cùng gầm lên một lúc, làn khói xả xanh xanh hăng hắc phụt lên từ cửa xả. Xiết lại mũ công tác Thiên hô tiếp:
- Lái xe chú ý! Tiến!
Cân cẩn trọng vào số “một” rồi từ từ cho xe xuống bến. Nước sâu dần, mũi xe chúi hẳn xuống làm nước trào qua cả lá chắn sóng ào lên đến tận cửa lái xe. Đã quen với tình trạng này nên Cân vẫn bình tĩnh giữ đều chân ga cho xe tiếp tục tiến.
Bỗng chiếc xe nghiêng hẳn sang trái, nước trào hẳn lên mặt trên thân xe, cửa xả bị nước tràn phun phì phì như mũi con trâu đang ngụp. Dường như băng xích bên trái đã không còn bám xuống nền đất nữa. Trên bờ mấy đại đội phó khoa tay múa chân rối rít. Cả Nhã, Hòa, Thắng đều hoảng hốt nhưng nhìn tiểu đoàn phó Thiên vẫn đứng lặng phắc nên đành ngồi im thin thít. Cân cũng hơi hoảng nhưng không thấy tiểu đoàn phó chỉ thị gì nên vẫn giữ đều ga. Tuy nhiên chỉ một lát sau chiếc xe đã trở lại tương đối cân bằng. Đến lúc này Cân đã cảm nhận thấy cả hai băng xích đang quay tự do vì không còn chạm đất nữa, anh nhẹ nhàng về số “không”. Xe đã dừng hẳn và nổi bập bềnh, nước mấp mé mép trên thân xe. Cũng đến lúc này tiểu đoàn phó Thiên mới thở phào nhẹ nhõm, gương mặt căng thẳng của anh đã giãn ra. Thực ra, lúc thấy xe nghiêng hẳn về bên trái anh rất lo và suýt nữa đã ra lệnh cho xe 591 kéo xe này lên. Nhưng chỉ trong một tích tắc anh đã quyết định cứ cho xe tiến vì phán đoán rằng lý do xe nghiêng hẳn về một bên chỉ vì hai băng xích đã rời nền bến xuống không cùng một lúc. Bình thường khi tập lái bơi ở bến này xe nhẹ hơn và lao xuống nước rất nhanh nên không mấy ai nhận thấy hiện tượng ấy. Để kiểm tra xem xe đã hoàn toàn nổi chưa Thiên ra lệnh:
- Nhã và Hòa ra lấy sào đẩy thử xem sao.
Nhã và Hòa chui ra khỏi buồng chiến đấu, hai anh em tháo cây sào vẫn cố định ở cạnh xe ra đi về phía cuối xe và chống vào bờ đẩy mạnh. Chiếc xe hơi chòng chành rồi nhích về phía trước một chút, tuy nhiên xe vẫn hơi bị nghiêng về bên trái. Biết chắc chắn hai băng xích đã rời mặt đất và đã nổi được Thiên hô:
- Thôi được rồi! Bây giờ xe 591 xuống tháo cáp ra! Còn các cậu vần mấy bao gạo sang phía bên phải cho xe cân lại đi!
Ba anh em xúm lại nhẹ nhàng dịch chuyển mấy bao gạo sang hẳn phía bên phải tháp pháo, xe trở lại cân bằng hơn. Đợi cho kíp xe 591 tháo xong cáp Thiên mới nói với Cân:
- Bây giờ cậu vào số bơi và bơi một vòng hồ. Tuy nhiên vẫn phải giữ chân dầu ổn định, lúc nào tôi bảo tăng mới được tăng. Rõ chưa?
Cân nhỏ nhẹ:
- Rõ rồi ạ!
Thiên hất cằm:
- Bắt đầu đi!
Cân nhẹ nhàng mở cửa phản lực, gài số bơi rồi thả ly hợp. Hai luồng nước từ hai cửa phản lực phun ra sủi lên ùng ục, chiếc xe nặng nề từ từ di chuyển, nước vẫn mấp mé mặt trên thân xe. Chỉ một lát xe đã ra đến giữa hồ, Thiên xiết ống nói nhắc Cân:
- Từ từ tăng ga lên khoảng 1500 nhé!
Cân vẫn nhỏ nhẹ:
- Nhận đủ!
Miệng trả lời đồng thời chân Cân từ từ nhấn xuống, tiếng máy nổ giòn giã hơn. Chiếc xe băng băng tăng tốc độ, mũi xe dềnh lên còn đuôi xe chìm hẳn xuống, nước ngập lên đến tận chỗ cố định hai phuy dầu. Thiên nhìn chằm chằm vào chỗ ngập nước nhưng vẫn không có bất cứ động tĩnh gì. Nhã cũng chú mục vào đuôi xe, thỉnh thoảng lại liếc sang phía tiểu đoàn phó. Thấy Thiên vẫn không có biểu hiện gì nên anh cũng vững tâm hơn.
Xe đã gần đến bờ hồ bên kia, Cân kéo cần lái nước. Chiếc xe lượn một vòng thật mềm mại hướng mũi về phía bến lên. Đến lúc này thì tất cả mọi người đều thấy nhẹ nhõm. Cả Nhã, Hòa, Thắng đều chui ra khỏi buồng chiến đấu ngồi lên đỉnh tháp pháo thảnh thơi ngắm nghía bốn xung quanh. Khung cảnh thật thanh bình và thơ mộng. Thắng hồn nhiên:
- Thích quá các anh nhỉ? Khác gì bơi thuyền đi chơi hồ Bảy Mẫu. Mà nhiều cá chết không kìa. Chốc nữa có khi mình vớt về là được một bữa đấy!
Quả thật, những chú cá không may chui vào ống phản lực bị cánh quạt chém chết nằm rải rác trên mặt nước sau xe.
Xe đã tiếp cận với bến lên, Cân về số hỗn hợp. Chiếc xe từ từ bò lên bờ giữa tiếng vỗ tay của mấy cán bộ đại đội và kíp xe 591. Đợi cho Cân tắt máy xong tiểu đoàn phó Thiên nhắc:
- Các đồng chí vào kiểm tra xem nước có vào xe không rồi ra báo cáo tôi. Còn các đồng chí cán bộ đại đội lại cả đây ta rút kinh nghiệm.
Mấy đại đội phó kỹ thuật leo cả lên xe 567. Vừa lúc đó Cân nhô đầu lên miệng tươi như hoa:
- Báo cáo tiểu đoàn phó, không có một tý nước nào vào xe ạ!
Thiên gật đầu:
- Thế thì tốt!- Quay ra mấy cán bộ kỹ thuật anh cười- Lúc nãy trên bờ các ông hò hét gì thế?
Đại đội phó đại đội 9 phân trần:
- Thấy xe nghiêng hẳn về một bên tôi nghĩ nó sẽ bị lật nên nhắc anh cho kéo lên thôi.
Thiên bật cười:
- Lúc ấy tôi cũng hơi hoảng nhưng bụng bảo dạ “kiểu gì cũng không chìm được” nên cứ để cho nó tiến. Thôi, bây giờ ta rút kinh nghiệm một chút để các anh về chỉ đạo các xe trong đơn vị sắp xếp, cố định vật chất cho chắc chắn. Trước hết, qua cuộc thử nghiệm hôm nay chúng ta khẳng định với nhau rằng ngoài trọng lượng chiến đấu xe PT76 hoàn toàn đủ khả năng mang thêm tải trọng đến hai tấn khi bơi nước. Đề nghị các anh thông báo kết quả này để anh em yên tâm. Thứ hai, về sắp xếp như anh em kíp xe 567 như thế này là tương đối tốt, khi xe xuống nước nhìn chung là cân bằng. Tuy nhiên cần được cố định cho chắc chắn hơn, tránh tình trạng bị rơi vãi, mất mát. Thứ ba, chúng ta cần nhắc anh em phải vặn chặt hàng ốc cố định tấm thiết giáp nắp buồng động lực và buồng truyền động. Các anh thấy đấy, khi đi chân dầu lớn đuôi xe bị dìm hẳn xuống nước, nếu không vặn chặt hàng ốc này chắc chắn nước sẽ tràn vào xe. Thứ tư, khi cố định vật chất vẫn phải quay được pháo và súng máy 12 ly 7 để đảm bảo khả năng chiến đấu khi có tình huống xảy ra. Các anh có ý kiến bổ sung gì không!
Dường như mọi người đã thấy kết quả cuộc thử nghiệm như thế là mỹ mãn nên đều gật đầu và không ai có ý kiến gì. Thấy vậy Thiên nói tiếp:
- Nếu không ai có ý kiến gì thì ngay chiều nay tôi sẽ cho phân phối khí tài và các loại vật chất cho đại đội 3 và đại đội 9. Các anh tính toán phân chia cho từng xe sao cho hợp lý và chỉ đạo cho các xe bắt đầu cố định. Sau khi cố định xong các khoa mục huấn luyện thực xe sẽ do đại đội 6 bảo đảm. Nếu không có ý kiến gì thì ta về. Còn hai kíp xe các đồng chí kiểm tra xe rồi đánh xe về lán nhé!
Cả hai kíp xe đồng thanh:
- Rõ ạ!
Gần đến ngày kỷ niệm 8 năm thành lập binh chủng chính ủy Ngọc bàn với quyền tư lệnh Đào:
- Năm nay không phải là năm chẵn kỷ niệm thành lập binh chủng nên ta không tổ chức rầm rộ. Nhưng có lẽ ta vẫn nên tổ chức một cách trọng thể tại tiểu đoàn 198 để khích lệ tinh thần anh em trước khi lên đường chiến đấu. Anh thấy thế nào?.
Quyền tư lệnh Đào sốt sắng:
- Việc này anh thấy làm thế nào cho hiệu quả thì làm. Tôi hoàn toàn ủng hộ ý kiến của anh.
- Nếu anh đã đồng ý thì tôi sẽ giao cơ quan chính trị chủ trì- Chính ủy Ngọc trả lời và quày quả đi về phía nhà mình.
Còn lại một mình quyền tư lệnh Đào trầm ngâm nhìn ra ngoài. Dạo này trời đã chuyển sẳn sang thu. Ban ngày mặc dù còn nắng nhưng cũng đã dịu hơn, chiều chiều đã thấy gió heo may về se lạnh, bầu trời lúc nào cũng xanh ngăn ngắt. Chiến tranh phá hoại của không quân Mỹ vẫn diễn ra ác liệt, đặc biệt là vùng “cán xoong” ở khu Bốn. Ông lẩm bẩm: “Mùa khô đã đến rồi, chắc chỉ nay mai 198 sẽ được lên đường”.
Đúng lúc ấy tham mưu trưởng Dương xuất hiện trước khoảng sân nhỏ. Thấy quyền tư lệnh đang trầm ngâm suy nghĩ ông chào to như đánh tiếng:
- Chào tư lệnh!
Quyền tư lệnh Đào như bừng tỉnh khỏi cơn suy tưởng nhìn ra đã thấy cái dáng lách chách của tham mưu trưởng ngay trước cửa, ông đon đả:
- Anh Dương đấy à? Đi đâu mà có vẻ vội vàng thế?
Tham mưu trưởng Dương tươi tỉnh:
- Báo cáo tư lệnh, Bộ Tổng tham mưu vừa điện xuống giục ta khẩn trương hoàn thành công tác chuẩn bị để cho 198 lên đường.
Vừa nói ông vừa đưa cho quyền tư lệnh bức điện của Bộ Tổng tham mưu. Liếc qua mấy dòng chữ ông Đào ngẩng lên:
- Như vậy Bộ chỉ ấn định chung chung là trung tuần tháng Mười mà vẫn cho ta quyền tự quyết định ngày cụ thể. Vậy theo anh ta nên xuất phát lúc nào?
Như đã được chuẩn bị trước tham mưu trưởng Dương trả lời ngay:
- Về công tác chuẩn bị cho đến thời điểm này đã cơ bản hoàn thành, việc cấp phát khí tài và vật chất cũng đã xong, anh em đang tiến hành cố định lên xe. Nhìn chung chỉ cần vài ba ngày nữa là có thể lên đường được.
Quyền tư lệnh Đào mở cuốn lịch bướm lúc nào cũng mang theo người lật giở đến tháng Mười, ông chăm chú xem đi xem lại một lúc mới chậm rãi:
- Theo tôi ta nên xuất phát vào tầm 14, 15 tháng 10 là tốt nhất, hôm đó cũng qua mồng Mười âm rồi nên trăng sáng suốt đêm, bộ đội ta có thể lợi dụng ánh trăng trong hàng chục ngày sau đó để hành quân. Anh thấy thế nào?
Đôi mắt tham mưu trưởng Dương sáng hẳn lên mừng rỡ:
- Quả thật tôi cũng chưa nghĩ đến vấn đề này nhưng đúng là có trăng sáng hành quân sẽ rất thuận lợi.
Quyền tư lệnh Đào quả quyết:
- Thế thì ta thống nhất luôn nhé: đại đội 9 sẽ xuất phát tối ngày 14, đại đội 3 xuất phát tối ngày 15. Anh tổ chức thông báo cho H03 và các bộ phận liên quan để phối hợp hành động. Anh cũng thông báo luôn cho bên chính trị để họ chủ trì tổ chức lễ xuất quân vào chiều 14 luôn. Làm đơn giản thôi nhưng sao cho trang trọng và thiết thực nhất.
Tham mưu trưởng Dương đứng dạy:
- Vậy tôi xin phép tư lệnh về để triển khai ngay.
Quyền tư lệnh Đào vội xua tay:
- Khoan đã! Anh ngồi xuống! Tôi có một vài việc muốn trao đổi với anh.
Tham mưu trưởng Dương lại ngồi xuống:
- Vâng! Tôi xin nghe!
Trở lại vẻ trầm ngâm thường ngày quyền tư lệnh Đào nhỏ nhẹ:
- Anh đã biết rồi đấy, trên đã quyết tôi ở nhà mà để anh Ngọc đi đợt này. Tuy nhiên khách quan mà nói anh Ngọc dù sao cũng là cán bộ chính trị, lại ở binh chủng chưa lâu, chắc chắn việc chỉ đạo sâu về chuyên môn sẽ gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, về mặt quân sự anh sẽ là người chịu trách nhiệm chính. Anh hiểu điều đó chứ?
Tham mưu trưởng Dương gật đầu:
- Tôi hiểu ạ!
Quyền tư lệnh Đào tiếp tục:
- Chắc là anh cũng đã có suy nghĩ của mình về các biện pháp cần tiến hành để đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ. Tuy nhiên tôi đề nghị anh lưu ý mấy điểm sau. Một là cần tận dụng tối đa sự chi viện, giúp đỡ của cấp trên và các đơn vị bạn. Có một điều khó khăn là hiểu biết của người chỉ huy binh chủng hợp thành và các binh chủng bạn về xe tăng của chúng ta cũng còn nhiều hạn chế nên mỗi khi đề xuất vấn đề gì anh cần có sự giải thích cho cặn kẽ tại sao phải làm như vậy. Anh có đồng ý với tôi về điểm này không?
Tham mưu trưởng Dương gật đầu:
- Tôi cũng nghĩ như vậy.
Tư lệnh Đào cũng gật đầu:
- Thế thì tốt! Vấn đề thứ hai anh cần hết sức lưu ý là lựa chọn mục tiêu. Anh đã biết, thành bại của trận này có một ý nghĩa cực kỳ quan trọng. Vì vậy cần chọn mục tiêu sao cho vừa sức, đã đánh là thắng mà thương vong phải ít nhất. Vấn đề này cũng liên quan đến nhận thức của người chỉ huy mặt trận về xe tăng đấy. Có đồng chí cứ nghĩ rằng xe tăng là có thể giải quyết mọi vấn đề, có đồng chí lại nghĩ cái xe tăng như người chiến sĩ bộ binh đánh chỗ nào cũng được. Trong những trường hợp như vậy tôi đề nghị anh phải bám chắc nguyên tắc sử dụng xe tăng mà chúng ta đã đúc kết nên mấy năm qua- Ông dừng lời nhìn thẳng vào mắt tham mưu trưởng Dương, thấy ông Dương vẫn đang chăm chú lắng nghe thì tiếp tục- Vấn đề thứ ba là phải bằng mọi biện pháp bảo toàn lực lượng, trang bị đặc biệt là trong hành trú quân. Ở ngoài này khi diễn tập ta cũng đã có huấn luyện anh em nhưng dù sao cũng chỉ là giả định, còn vào đó là địch thật. Máy bay trên trời, biệt kích thám báo dưới đất... nên sai một ly là đi một dặm ngay. Vì vậy anh phải thường xuyên nhắc nhở anh em, tuyệt đối không được chủ quan mất cảnh giác. Nếu không làm được điều này chúng ta sẽ phải trả giá đắt đấy.
Tham mưu trưởng Dương xác nhận:
- Đúng vậy! Tôi cũng suy nghĩ rất nhiều về vấn đề này.
Tư lệnh Đào hạ giọng:
- Còn vấn đề cuối cùng là mối quan hệ công tác. Anh Ngọc mặc dù không phải cán bộ quân sự nhưng là chỉ huy cao nhất, có thể coi là tư lệnh tiền phương. Vì vậy, mọi vấn đề anh cần phải báo cáo, giải thích cặn kẽ với anh ấy và để anh ấy là người quyết định cuối cùng. Anh có đồng ý như vậy không?
Tham mưu trưởng Dương gật mạnh đầu:
- Tôi sẽ làm đúng như vậy! Anh cứ yên tâm.
Quyền tư lệnh Đào đứng dạy:
- Thôi được rồi! Còn bây giờ anh về cho triển khai tiếp công việc chuẩn bị đi.
Tham mưu trưởng Dương đứng dạy bắt tay quyền tư lệnh, ông nhỏ nhẹ:
- Anh cứ yên tâm! Tôi sẽ hết sức lưu ý những vấn đề anh đã trao đổi.
Chiều muộn một ngày giữa thu. Mặt trời đã xuống sau rặng núi phía Tây khu doanh trại nhưng vẫn hắt lên nền trời những ráng vàng rực rỡ. Bầu trời xanh ngắt không một gợn mây báo hiệu một đêm trăng sáng đẹp. Gió heo may thổi qua đập nước mang theo hơi nước se se lạnh. Ngoài cổng tiểu đoàn, dọc theo con đường ven hồ là mười một cái xe tăng và ba cái ô tô mình cắm đầy lá ngụy trang đỗ nép vào những lùm cây trong trạng thái sẵn sàng xuất kích. Mấy chiến sĩ của đại đội 6 có nhiệm vụ canh gác ôm súng đứng im phăng phắc. Không khí chung khu doanh trại vốn sôi động vào giờ này hàng ngày có vẻ trang nghiêm, trầm trầm như thường thấy trước khi có một việc gì đó hệ trọng xảy ra.
Đúng là có một việc hệ trọng sắp xảy ra thật. Ngày hôm nay tiểu đoàn 198 sẽ chính thức xuất quân đi chiến trường. Ngày hôm nay niềm mong ước suốt gần chục năm trời của cán bộ, chiến sĩ binh chủng “thép” sẽ trở thành sự thật.
Trái ngược với vẻ im ắng bên ngoài, trong nhà của đại đội 9 một không khí cực kỳ vui vẻ, náo nhiệt đang diễn ra. Hầu như tất cả cán bộ, chiến sĩ các đại đội 3, đại đội 6 đều có mặt ở đây để tiễn các đồng đội của mình. Cánh đại đội 3 thì đe: “không chạy nhanh bọn tớ sẽ vượt” vì chính họ ngày mai cũng sẽ lên đường. Còn cánh đại đội 6 thì ghen tỵ với những người đồng đội được lên đường trước. Riêng cánh đại đội 9 là hớn hở nhất, cậu nào cậu ấy mặt mũi cứ tươi hơn hớn. To tiếng nhất vẫn là Hòa đen:
- Thôi, các cậu “xê 6” cứ yên trí ăn no ngủ kỹ và chuẩn bị sẵn bao tải đi!
Một cậu của đại đội 6 ngơ ngác:
- Chuẩn bị bao tải để làm gì?
Hòa cười ngặt nghẽo:
- Để mà đựng vỏ đồ hộp chứ còn để làm gì nữa.
Tiếng cười bung ra khoái trá, cậu bị lừa túm lấy Hòa đấm thụp. Hòa vừa né vừa bô bô:
- Bọn tớ đi phen này là đánh cho bọn nó không còn mảnh giáp, sau này các cậu có vào thì cũng chỉ thu dọn chiến trường, nhặt vỏ đồ hộp mà thôi.
Một cậu quay sang Cân:
- Thế nhà thơ Cân đã có bài thơ mới nào chưa? Có khi chính vì bài thơ của cậu hồi ấy mà “xê 9” được đi trước đấy!
Cân cười khiêm tốn:
- Tớ viết nhì nhằng ấy mà, nhà thơ với lều thơ gì?
Thắng bật mí:
- Anh Cân có bài thơ mới rồi đấy!
Mấy tiếng reo hưởng ứng:
- Đọc đi! Đọc đi!
Cân xấu hổ:
- Thắng nó nói đùa đấy! Thơ với thẩn gì!
Cánh đại đội 6 vẫn không buông tha, một cậu “tỉa”:
- Ai chả biết cậu khiêm tốn rồi.
Cân đỏ mặt:
- Thì tớ cũng có viết nhưng cảm thấy chưa đạt yêu cầu lắm.
Cả mấy cái miệng cùng nhao nhao:
- Chưa đạt cũng đọc đi!
Biết chối cũng chẳng được Cân đành gật đầu:
- Thôi được! Nhưng đừng có chê đấy nhé!
Thấy Cân chuẩn bị đọc thơ mấy nhóm bên cạnh cũng xúm lại. Đợi cho tiếng ồn ào lắng xuống Cân hắng giọng mấy cái rồi bắt đầu:
- Xe ta đi chưa biết đâu là đích, Nhưng cứ nhằm tiếng súng mà đi, Những tiếng súng vang- Ôi tiếng gọi thần kỳ, Trận chiến đấu đang gọi ta đến đó. Hết!.
Tất cả lặng đi một lát rồi ồ lên:
- Hay quá đi chứ! Tiếng súng là hiệu lệnh tiến công, là tiếng gọi lên đường. Kiểu này cậu Cân nhà ta phải được phong là nhà thơ mới đúng.
Cân xấu hổ:
- Các cậu cứ hay đùa. Thật tình tớ thấy chưa ổn lắm, nhất là câu đầu. Các thủ trưởng có khi lại bảo thằng này mù quáng, chẳng biết đích ở đâu mà cứ đi.
Một cậu ra vẻ hiểu biết gật gù:
- Cậu Cân nghĩ thế cũng phải! Nhưng theo tớ để thế cũng được, đúng tinh thần “đâu có giặc là ta cứ đi” rồi còn gì nữa.
Trên nhà ban chỉ huy tiểu đoàn câu chuyện cũng rôm rả không kém. Cả đại biểu Bộ tư lệnh, ban chỉ huy trung đoàn và đại diện các đơn vị bạn đang cười nghiêng ngả trước câu chuyện tranh thủ thăm nhà của tiểu đoàn trưởng Tân. Số là hôm anh em bắt đầu đi phép Tân có viết thư báo tin ngày ấy, ngày ấy sẽ về. Nhưng thật không may, dạo ấy không quân Mỹ tăng cường đánh phá nên cơ quan vợ anh đã đi sơ tán tận trên Vĩnh Phú. Đạp xe về đến nhà chẳng thấy vợ con đâu, anh hỏi thăm thì biết vợ con đã đi sơ tán nên bấm bụng ngủ lại nhà một đêm, hôm sau dậy từ sớm nhằm hướng cơ quan vợ sơ tán mải miết đạp xe. Vì thư đến chậm nên ngay khi nhận được thư vợ anh tức tốc gửi con rồi đáp tàu xuôi về Hà Nội để gặp chồng. Lên đến cơ quan vợ Tân tiu nghỉu khi biết vợ đã về Hà Nội. Chả lẽ lại quay về ngay mà cũng chẳng biết vợ mình có đợi ở Hà Nội không hay cũng lại quày quả quay lên nên Tân quyết định ở lại chỗ sơ tán chơi với con và đợi vợ. Cũng còn một chút may mắn là sau khi về đến nhà, biết tin Tân đã lên chỗ cơ quan mình sơ tán ngay hôm sau vợ Tân lại đáp tàu ngược lên. Thế là hai vợ chồng được một đêm “tâm sự”. Chính ủy Ngọc nén cơn cười hỏi Tân:
- Thế bố nó có truy lĩnh hết tiêu chuẩn năm ngày tranh thủ không?
Tân cười ngượng nghịu:
- Thủ trưởng cứ đùa! Ở nhờ nhà dân, hai vợ chồng nhà chủ một đầu, hai vợ chồng tôi với thằng cu con một đầu, nhà thì cứ thông thống thế thì làm ăn gì được?.
Tham mưu phó Ba góp chuyện:
- Trên ấy nhà nào chả có một đồi chè rộng mênh mông, ra đấy mà tâm sự thì sướng phải biết!
Tân cười xí xóa:
- Thôi thì cũng cố gắng động viên cô ấy một chút gọi là.
Chính ủy Ngọc vẫn cười đỏ cả mặt:
- Gọi là của các cậu thì cũng được rồi. Các cậu có biết hai câu ca này không: “ba năm du kích nằm kề, không bằng chủ lực nó về một đêm”. Một đêm của cậu Tân nhưng là một đêm có chất lượng đấy chứ không đùa đâu.
Ai đó chêm vào:
- Khéo không chín tháng mười ngày sau lại tòi ra hai, ba cái xe tăng con chưa biết chừng.
Mọi người lại cười nghiêng ngả nên không phát hiện ra một chiếc xe con đã phóng thẳng vào sân và đỗ trước cửa nhà. Chỉ đến khi cái bóng thấp đậm của quyền tư lệnh Đào hiện ra ngay trước cửa mọi người mới thôi cười. Khác hẳn vẻ nghiêm nghị hàng ngày tư lệnh Đào tươi cười hỏi:
- Các ông có chuyện gì mà rôm rả thế?.
Chính ủy Ngọc nén cười trả lời:
- Anh em đùa cậu Tân một tý ấy mà! Mà sao anh bảo không sang được...
Quyền tư lệnh Đào gật đầu:
- Kế hoạch thì như vậy đấy nhưng ngồi nhà không yên được- Quay sang Tân ông hỏi- Tình hình chuẩn bị thế nào rồi?.
Tiểu đoàn trưởng Tân đứng lên lễ phép:
- Báo cáo tư lệnh! Toàn tiểu đoàn đã sẵn sàng, đang chờ đến giờ làm lễ xuất quân xong là “xê Chín” sẽ lên đường ngay ạ.
Đúng lúc đó tiếng còi trực ban bỗng ré lên. Từ trong mấy nhà ở bộ đội túa ra như đàn ong vỡ tổ. Tiếng huyên náo chỉ lắng đi khi chỉ huy các đơn vị tập hợp bộ đội, chấn chỉnh hàng ngũ tiến về phía sân nhà chỉ huy tiểu đoàn.
Chính trị viên Tuấn đứng dạy:
- Báo cáo các thủ trưởng! Đã đến giờ mít tinh rồi ạ!
Lễ xuất quân được bài trí rất đơn giản. Trên tấm phông vải phin xanh căng trước khoảng sân rộng trước nhà ban chỉ huy tiểu đoàn chỉ đơn giản hai hàng chữ “Lễ xuất quân- đoàn 198”. Gió may thổi mạnh làm tấm vải căng phồng lên như một cánh buồm, còn lá cờ trên đỉnh cột thì reo lên phần phật.
Trực ban tiểu đoàn đã tập hợp bộ đội thành năm khối trước sân, đứng bên phải cùng là khối sĩ quan và chiến sĩ của trung đoàn tăng cường cho 198, ở giữa là ba đại đội, còn bên trái cùng là khối tiểu đoàn bộ. Đã đứng trong đội ngũ nhưng có vẻ như mạch chuyện trong nhà chưa dứt nên tiếng rì rầm vẫn lúc to, lúc nhỏ. Trật tự chỉ được vãn hồi khi tiểu đoàn phó Đức hô:
- Nghiêm!- Đợi cho chủ tịch đoàn vào vị trí anh hô tiếp- Chào cờ! Chào!
Tất cả hướng mặt lên lá cờ đang bay phần phật trên đỉnh cột. Tiếng hát bài quốc ca lúc đầu còn chuyệch choạc càng về sau càng đều và to. Những gương mặt non tơ có phần căng thẳng bên cạnh những gương mặt già dặn, từng trải. Có vẻ như tất cả đã hòa làm một trong giai điệu trầm hùng của lời hát.
Sau lễ chào cờ, đích thân chủ nhiệm chính trị Thu lên làm công việc tuyên bố lý do, giới thiệu đại biểu. Ông hùng hồn:
- Kính thưa các đồng chí đại biểu! Thưa toàn thể các đồng chí! Hôm nay, giữa những ngày Thu lịch sử chúng ta có mặt tại đây để dự buổi lễ xuất quân tiễn đưa đoàn 198 đi chiến trường chiến đấu. Đến dự buổi lễ trọng thể này tôi xin trân trọng giới thiệu có các thủ trưởng Bộ tư lệnh, ban chỉ huy trung đoàn H03 và đại biểu các đơn vị bạn, đề nghị các đồng chí nhiệt liệt hoan nghênh.
Tiếp theo tham mưu phó Ba lên phổ biến các chỉ thị, mệnh lệnh liên quan đến nhiệm vụ của đoàn 198. Trong lúc đó chủ nhiệm chính trị Thu đang cúi xuống phía sau quyền tư lệnh Đào và chính ủy Ngọc thì thầm điều gì đó, chỉ thấy ông Ngọc lắc đầu quầy quậy, còn ông Đào lúc đầu cũng lắc nhưng sau đó thì gật gật đầu dáng chừng đồng ý.
Khi tham mưu phó Ba dừng lời thì chủ nhiệm chính trị Thu đứng dạy, ông trịnh trọng:
- Thưa toàn thể các đồng chí! Sau đây tôi xin trân trọng giới thiệu đồng chí Vũ Huy Đào, quyền tư lệnh binh chủng lên động viên bộ đội. Xin kính mời đồng chí!
Ông Đào từ từ đứng dạy tiến lại phía cái bục, gương mặt vốn lành lạnh, nghiêm nghiêm thường ngày hôm nay có gì đó rất khác lạ, đầy biểu cảm và xúc động. Nhìn lướt qua một lượt toàn bộ đội hình ông cất tiếng:
- Thưa toàn thể các đồng chí! Trước hết tôi xin cải chính một chút, tôi không định đến đây để động viên các đồng chí! Có gì mà phải động viên?- Trong hàng quân có tiếng rì rầm nho nhỏ, chắc cán cộ, chiến sĩ thấy hơi lạ về vị thủ trưởng của mình. Đợi cho tiếng xì xào dứt hẳn ông tiếp- Đã từ rất lâu rồi, từ ngày đưa xe tăng về nước chúng ta đã mong mỏi đến ngày này, ngày xe tăng lên đường chiến đấu. Ngay bản thân tôi đây cũng rất muốn được đi cùng các đồng chí nhưng trên không cho phép nên đành chịu. Đó là niềm mong mỏi của chúng ta, là khát vọng của chúng ta. Bây giờ đã trở thành hiện thực. Vậy thì có gì mà phải động viên cơ chứ, có đúng thế không các đồng chí?.
Đến đây thì hàng quân ồ lên một cách khoái trá:
- Có!- Mấy cậu lính trẻ gào lên muốn vỡ họng.
Khuôn mặt tư lệnh Đào giãn ra, vẻ căng thẳng trên gương mặt những người lính trẻ cũng tan biến. Thay vào đó là vẻ hớn hở như vừa được gãi đúng chỗ ngứa. Vẫn với giọng nói trầm ấm ông Đào tiếp:
- Hôm nay tôi phải đi họp trên bộ. Vừa kết thúc buổi họp là tôi về thẳng đây để tiễn chân các đồng chí và cũng muốn tâm sự với các đồng chí đôi điều trước lúc các đồng chí lên đường- Ông dừng lại một chút như để cố nén cảm xúc- Chỉ cách đây mấy ngày chúng ta vừa mới kỷ niệm tám năm ngày thành lập binh chủng. Tám năm đã trôi qua mà chúng ta vẫn án binh bất động, trong khi ở miền Nam đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai đang hàng ngày hàng giờ tàn sát đồng bào, chiến sĩ ta. Căm thù quân giặc bao nhiêu chúng ta càng nóng lòng ra trận bấy nhiêu. Điều đó thể hiện ở chỗ suốt những năm qua chúng tôi đã nhận không biết bao nhiêu quyết tâm thư của các đồng chí, trong đó có nhiều bản viết bằng máu. Do vậy chúng tôi rất hiểu tâm trạng của các đồng chí. Tuy nhiên do tình hình chưa cho phép nên chúng ta chưa được lên đường ra trận. Thực ra, trong suốt những năm qua chúng tôi đã nhiều lần đề nghị cấp trên cho phép chúng ta đi chiến đấu nhưng vì nhiều lý do đề nghị đó đã không được chấp nhận, trong đó có phần là do chúng ta chưa tạo được niềm tin đối với cấp trên. Tuy nhiên, hôm nay chúng ta đã toại nguyện. Cấp trên đã quyết định cho chúng ta đi chiến đấu và chính các đồng chí ở đoàn 198 đã được nhận vinh dự này. Đây là một niềm vui lớn đối với binh chủng ta nói chung và của đoàn 198 nói riêng. Tôi thành thật chúc mừng các đồng chí!
Tiếng vỗ tay đột ngột nổi lên rào rào, tư lệnh Đào cũng vỗ tay cùng mọi người. Đợi cho tiếng vỗ tay dứt hẳn ông sôi nổi:
- Thưa toàn thể các đồng chí! Vinh dự lớn lao nhưng trách nhiệm của các đồng chí cũng rất nặng nề. Cụ thể là các đồng chí phải đánh thắng trận đầu để khẳng định: có thể sử dụng và sử dụng có hiệu quả xe tăng ở chiến trường miền Nam. Qua đó củng cố niềm tin của cấp trên cũng như của các quân binh chủng bạn vào binh chủng thiết giáp chúng ta, để mở đường cho xe tăng vào chiến trường ngày một nhiều hơn và góp phần làm cho ngày chiến thắng đến gần hơn. Nặng nề như thế các đồng chí có làm được không?
Ông đột ngột hất mạnh đầu lên, cả hàng quân trả lời như sấm:
- Có!
Gương mặt ông trở lại vẻ trầm ngâm:
- Tuy nhiên, như người xưa đã nói “vạn sự khởi đầu nan”. Các đồng chí là người đi tiên phong nên chắc chắn sẽ gặp vô vàn khó khăn, trở ngại. Trước mắt các đồng chí phải đưa được người và trang bị vượt quãng đường hàng nghìn ki- lô- mét trong điều kiện đường sá hiểm trở lại bị không quân địch thường xuyên ngăn chặn. Đó là việc chưa ở đâu, chưa ai làm và bây giờ các đồng chí là những người đầu tiên thực hiện. Sau đó phải tổ chức chuẩn bị chiến đấu và chiến đấu trong điều kiện ở xa hậu phương, công tác bảo đảm về mọi mặt còn nhiều hạn chế. Nói tóm lại là rất nhiều khó khăn và không loại trừ sẽ có hy sinh, mất mát. Cũng xin nói thêm với các đồng chí là để chuẩn bị cho lần xuất quân này của đoàn 198 cấp trên đã có sự nghiên cứu rất kỹ càng, nhận thấy thời cơ đã chín muồi mới cho phép chúng ta được xuất trận, đồng thời cũng đã chỉ đạo cho các đơn vị bạn phải tích cực giúp đỡ chúng ta. Về phía Bộ tư lệnh cũng coi đây là một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng nên đã cử một đoàn cán bộ do đích thân đồng chí chính ủy dẫn đầu đi cùng các đồng chí. Nói tóm lại tất cả các cấp, các ngành đã làm tất cả để các đồng chí hành quân và chiến đấu thắng lợi. Vấn đề còn lại phụ thuộc vào chính các đồng chí mà thôi. Vậy các đồng chí có quyết tâm không- Ông bất ngờ cao giọng.
Hàng quân trả lời rền vang như sấm:
- Có!
Tư lệnh Đào cũng lớn tiếng:
- Vậy thì tôi xin chúc các đồng chí lên đường thắng lợi.
Ông đột ngột kết thúc và đưa tay lên vẫy. Cả hàng quân vỗ tay rào rào. Vừa vẫy tay quyền tư lệnh Đào vừa quay người đi về phía chủ tịch đoàn, đến trước chính ủy Ngọc ông dừng lại. Chính ủy Ngọc đứng lên, quyền tư lệnh Đào đưa cả hai tay bắt chặt tay người đồng nhiệm. Đột ngột, ông dang tay ôm chặt lấy chính ủy Ngọc. Hơi bất ngờ trước cử chỉ hiếm có của người chỉ huy vốn có tiếng là sắt đá chính ủy Ngọc chỉ khẽ lắp bắp:
- Xin cảm ơn anh! Anh cứ yên tâm chờ tin thắng lợi.
Buổi lễ kết thúc sau lời hứa quyết tâm của chính trị viên Tuấn và phổ biến kế hoạch hành quân của tiểu đoàn trưởng Tân. Trời đã sâm sẩm tối.
Ngay khi buổi lễ kết thúc toàn bộ cán bộ chiến sĩ đại đội 9 về ngay xe của mình để làm những công việc chuẩn bị cuối cùng, cánh đại đội 3 và đại đội 6 cũng kéo cả ra cổng để đưa tiễn đồng đội. Quyền tư lệnh Đào đến bắt tay từng người trong đoàn cán bộ Bộ tư lệnh đi cùng 198. Đến trước chính ủy Ngọc và tham mưu trưởng Dương ông nán lại hơi lâu:
- Các anh đi đợt này sẽ ác liệt và gian khổ đấy.
Tham mưu trưởng Dương cười:
- Thì chiến tranh mà! Những chưa biết chừng ở ngoài này lại ác liệt hơn ấy chứ!
Quyền tư lệnh Đào đưa tay nắm thật chặt tay chính ủy Ngọc và tham mưu trưởng Dương, mắt ông có cái gì đó hơi lạ. Như nhận thấy vẻ khác thường nơi người đồng nhiệm ông Ngọc ôn tồn:
- Anh cứ yên tâm! Mọi việc ta đã bàn định kỹ rồi, tôi và anh Dương sẽ dựa trên cơ sở đó bàn bạc với nhau để giải quyết. Còn bây giờ anh ra chia tay anh em đi! Tôi với anh Dương cũng đến lúc phải đi rồi.
Quyền tư lệnh Đào gật đầu:
- Thôi, các anh đi! Anh Dương nhớ duy trì liên lạc thường xuyên nhé! Chín giờ sáng hàng ngày là tôi phải nhận được điện báo của anh đấy!
Cả chính ủy Ngọc và tham mưu trưởng Dương cùng nói:
- Anh yên tâm, chúng tôi nhớ rồi! Tạm biệt anh!
Đúng lúc đó các xe tăng bắt đầu khởi động. Mười một động cơ 260 mã lực cùng gầm lên phá tan sự yên tĩnh vốn có của buổi đầu hôm trung du. Một đàn chim từ hàng cây ven hồ nước vụt bay lên xao xác. Chính ủy Ngọc và tham mưu trưởng Dương bước về phía chiếc xe con đã đợi sẵn bên hông nhà, còn quyền tư lệnh Đào rảo bước đi ra phía đoàn xe tăng đang tăng nhiệt động cơ.
Trong bóng chiều chạng vạng những chiếc xe tăng chất đầy khí tài và cắm đầy lá ngụy trang đang gầm gừ nhả khói trông như những con thú lớn thời tiền sử. Cánh đại đội 3 và đại đội 6 vẫn xúm xít quanh các xe. Những cái bắt tay, những lời chúc tụng và đùa cợt cứ nhao nhao. Ông Đào bước nhanh về phía chiếc xe đầu tiên. Từ trên xe tiểu đoàn trưởng Tân và đại đội trưởng Nghi cùng nhảy xuống:
- Chào tư lệnh!
Quyền tư lệnh Đào đưa hai tay nắm chặt tay hai người cán bộ cấp dưới:
- Sẵn sàng chưa?
Cả Tân và Nghi cùng trả lời:
- Báo cáo tư lệnh! Chúng tôi đã sẵn sàng!
Từ phía sau chiếc xe con của chính ủy Ngọc vọt lên, ông Ngọc nhô hẳn đầu ra ngoài vẫy tay chào tạm biệt. Quyền tư lệnh Đào bắt tay tiểu đoàn trưởng Tân và đại đội trưởng Nghi một lần nữa và giục:
- Thôi! Các cậu đi đi! Chúc các cậu lên đường thắng lợi.
Tân và Nghi cùng đứng nghiêm lại:
- Cảm ơn thủ trưởng! Chúng tôi đi đây!
Dứt lời cả hai trèo lên xe, Nghi bước vào ghế trưởng xe đội mũ công tác rồi siết chặt ống nói. Vài giây sau tiếng vào số kèn kẹt vang lên. Quyền tư lệnh Đào đứng nánh sang một gò đất cao bên đường. Tiếng động cơ gằn lên, chiếc xe tăng rùng mình chuyển động. Từ trên xe Tân, Nghi và các thành viên vẫy tay chào rối rít. Quyền tư lệnh Đào cũng giơ tay vẫy nhẹ. Từ phía sau từng chiếc một tiến lên. Cánh đại đội 3 và đại đội 6 giờ cũng đã dạt sang hai bên đường vẫy tay rối rít. Trên xe những cánh tay cũng đồng loạt hua lên, những tiếng chúc tụng, trêu đùa nhau át cả tiếng động cơ. Qua chỗ ông Đào đứng nhiều cậu còn nhô hẳn người lên hét:
- Chúc thủ trưởng khỏe!
Ông Đào vẫn vẫy tay nhè nhẹ khi mỗi chiếc xe qua. Mắt ông thấy cay cay, không hiểu vì khói xả hay vì cái gì đó không rõ. Chỉ biết trong ông đang dấy lên những cảm xúc thật khó tả. Vui mừng, phấn khởi, tự hào xen lẫn lo lắng làm lòng ông thấy lâng lâng. Tay ông vẫn vẫy đấy mà hồn như đang phiêu diêu theo từng vòng xích đến tận những miền xa. Không vui sướng sao được khi mà nguyện vọng bấy lâu nay đã thành hiện thực. Không tự hào sao được khi sắp được đóng góp sức mình vào cuộc chiến đấu giải phóng nửa nước thiêng liêng. Nhưng cũng không thể không lo lắng: những chiếc xe tăng nặng nề này có đi được đến đích hay không? Đến được rồi có tham gia chiến đấu được không? Và tham gia chiến đấu được thì kết quả thế nào?... Không nói ra nhưng ai cũng biết rằng cuộc ra quân lần này là một cuộc thử nghiệm lớn nhằm chứng minh khả năng sử dụng xe tăng tại miền Nam. Mà đã là thử nghiệm thì có thể thành công mà cũng có thể thất bại. Từ trong sâu thẳm của lý trí ông Đào luôn tin tưởng vào một chiến thắng. Nhưng biết đâu đấy, có khi chỉ vì một nguyên nhân rất vớ vẩn nào đó mà các ông chưa tính toán đến lại làm đổ bể tất cả. Trong những lần thảo luận ở Bộ tư lệnh khả năng này cũng đã được nhắc tới nhưng hầu như không ai muốn đi sâu vào, tất cả chỉ tập trung vào thảo luận những biện pháp để giành thắng lợi mà thôi. Những lúc chỉ có một mình ông cũng nghĩ tới khả năng xấu nhất này nhưng rồi cuối cùng tự ông cũng đi đến kết luận: không còn giải pháp nào khác mà phải “liều” thôi bởi không thử thì làm sao mà biết tốt xấu, mạnh yếu thế nào!.
Trời đã tối hẳn. Ánh trăng thượng tuần nhàn nhạt chỉ đủ để nhận ra những hình khối đen sì đang chuyển động trong tiếng động cơ gầm gừ và tiếng xích nghiến ken két. Dưới ánh trăng ông Đào không nhìn rõ mặt những chiến sĩ đang ngồi trên tháp pháo mà chỉ nhìn thấy hàm răng sáng lóa của họ khi họ cười và hét lên để chào ông. Lòng ông lại dội lên cảm xúc tự hào và thương mến. Những người lính của ông đi vào trận đánh mà vui như hội. Nào ai biết được rằng những gì đang chờ đợi họ ở phía trước, thế mà họ ra đi nhẹ nhàng làm sao.
Chiếc xe tăng cuối cùng đã qua, quyền tư lệnh Đào vẫn đứng lặng nhìn theo như bị thôi miên. Mãi đến khi chính trị viên Tuấn và tiểu đoàn phó Thiên đến bên cạnh ông mới bừng tỉnh. Chính trị viên Tuấn mời:
- Báo cáo tư lệnh! Đại đội 9 đã đi hết rồi! Mời tư lệnh về chỗ chúng tôi nghỉ ạ!
Quyền tư lệnh Đào gật đầu:
- Được! Các cậu bố trí cho tớ và mấy anh em đi cùng bữa cơm nhé! Chiều nay họp xong đi thẳng về đây đã kịp cơm nước gì đâu.
Cả hai cán bộ tiểu đoàn ngớ ra, Thiện phàn nàn:
- Chết thật! Thế mà anh em tôi không nghĩ ra. Mời thủ trưởng cứ về nghỉ, vài phút nữa sẽ có cơm thôi.
Nói rồi anh rảo bước về phía nhà chỉ huy. Quyền tư lệnh Đào cười:
- Chủ yếu là phải lo cho cậu lái xe thôi. Nó mà đói không lái được thì đêm nay khéo phải ngủ đường.
Tuấn ngạc nhiên:
- Thế thủ trưởng không nghỉ lại đây sao?
Ông Đào lắc đầu:
- Trong lúc đợi cơm tớ sẽ trao đổi với cậu một vài việc. Ăn cơm xong bọn tớ phải về cơ quan ngay, ngày mai còn rất nhiều việc phải làm.
Biết có nói cũng chẳng giữ được chính trị viên Tuấn đành mời:
- Thế thì mời thủ trưởng về nhà chỉ huy ngay ạ!
Hai thày trò lững thững đi về. Trăng đã lên cao và ngày một sáng hơn.
Ra khỏi con đường nhỏ ven hồ đoàn xe bắt vào quốc lộ và bắt đầu tăng tốc độ. Đã gần đến Tết trung thu nên trăng khá sáng. Ánh trăng đủ để quan sát đường và dễ dàng phát hiện những chỗ ổ gà hay rãnh nước. Được lái thò đầu nên điều kiện quan sát của các lái xe cũng thuận lợi hơn. Xe đại đội trưởng Nghi đi đầu đội hình. Trên cửa trưởng xe chỉ có anh và tiểu đoàn trưởng Tân, mấy chiến sĩ còn lại đều bị anh bắt đi ngủ sớm để giữ sức khỏe lâu dài. Tuy nhiên mấy anh em đều khẩn khoản đề nghị cho họ cùng thức lúc nào buồn ngủ sẽ vào trong xe ngủ nên anh bắt ngồi cả phía sau tháp pháo. Đường vẫn còn dễ đi nên việc chỉ huy cũng nhàn, thỉnh thoảng anh chỉ phải nhắc lái xe giảm tốc độ để không làm vỡ đội hình.
Xe 567 đi gần cuối đội hình đại đội. Từ hôm qua xe đã được bổ sung thêm hai chiến sĩ nữa: Thực- thợ sửa chữa và Bình- chiến sĩ công binh. Cả hai đều mới trên dưới hai mươi nên nếu tính tuổi bình quân thì xe này đâm ra trẻ nhất đại đội. Cùng tuổi trẻ nên hai chiến sĩ mới về đã hòa nhập rất nhanh với các thành viên trong xe. Ngay cả lúc này theo quy định thì chỉ có trưởng xe phải thức để chỉ huy xe nhưng chẳng tay nào chịu đi ngủ. Tất cả ngồi túm tụm trên tháp pháo ngắm trăng và chí chóe trêu chọc nhau.
Mặc dù trăng tương đối sáng Cân vẫn căng mắt nhìn đường vì đây là loại xe bơi nước, mũi xe cao nên không nhìn thấy những gì ở ngay sát dưới mũi xe. Anh thận trọng dùng chân dầu kết hợp với cần lái để giảm xóc nên xe chạy rất êm. Xe chạy tốt, cự ly với xe trước được giữ đều nên trưởng xe Nhã cũng không phải nhắc nhở nhiều nhưng anh vẫn đứng sừng sững trên ghế trưởng xe, hai tay bám chắc vào mép cửa chăm chú nhìn đường như sẵn sàng đối phó với những bất trắc sắp xảy ra. Ngồi trên tháp pháo ngay phía trên cửa lái xe là Thắng, cậu ta vừa quan sát đường vừa cúi nhìn cách xử trí của Cân. Trong thâm tâm Thắng phải công nhận tay lái của Cân rất điêu luyện, xứng đáng là bậc thầy của cậu. Trong lúc đó Hòa, Bình và Thực ngồi phía sau và đang gân cổ hét vào tai nhau. Như mọi ngày Hòa đen vẫn là trung tâm của mọi cuộc tán gẫu. Hắn thọc tay vào sườn Bình:
- Này, mai có cái gì thì bỏ ra mà chiêu đãi đi nhé!
Bình đang mải nghiêng ngó không nghe rõ nên gân cổ hỏi lại:
- Cái gì? Vừa mới đi một lúc làm gì đã buồn đái!
Hòa tức máu quát lại:
- Đái đái cái gì? Không có bọn tớ cho đi nhờ thì bây giờ đang è cổ ra mà cõng ba lô đi bộ đấy- Đến đây thì Bình đã nghe ra, cậu ta gật đầu, Hòa tiếp- Thế thì mai có cái gì ngon phải đem ra chiêu đãi bọn tớ nhé! Hiểu chưa?.
Bình nhăn răng cười:
- Hiểu rồi! Nhưng bọn tớ “trên răng, dưới cát tút” cậu thích cái gì?
Biết là gặp phải “đối thủ rắn” Hòa quay sang Thực:
- Còn cậu này! Có gì ngon không?
Thực cười:
- Bọn em thì có cái gì? Đâu có như các anh ăn tiêu chuẩn xe tăng, đi chiến trường lại được ưu tiên đủ thứ!
Hòa nhăn nhó:
- Vớ được mấy tay này “xương” quá! Đi chiến đấu mà xe đưa xe đón thế này, sướng như đi du lịch chỉ việc ngồi ngắm cảnh mà chẳng chịu bỏ ra gì cả.
Thực công nhận:
- Công nhận đi với các anh sướng thật!
Nghe lõm bõm câu được câu chăng nhưng Nhã vẫn hiểu cuộc trao đổi của mấy anh em. Anh nhủ thầm: “cứ đợi đấy, vài hôm nữa thì mới biết sướng hay khổ”.
Chín giờ sáng hôm sau bức điện đầu tiên của đoàn 198 gửi về đã được trao cho quyền tư lệnh Đào. Nhận bức điện từ tay đồng chí cơ yếu ông Đào nôn nóng mở ngay ra xem. Bức điện rất ngắn gọn: “Thực hiện đúng kế hoạch hành quân. 100% người và trang bị an toàn. Ký điện: Số 2”. Hơi nhíu mày ông nghĩ bụng: “đồng ý là điện trời thì phải ngắn gọn nhưng như thế này thì ngắn gọn quá, có lẽ phải quy định chi tiết thêm các nội dung báo cáo mới được”. Ông bảo đồng chí cơ yếu:
- Đồng chí đứng đây đợi tôi một lát nhé!
Không đợi trả lời ông quay vào bàn làm việc lật mặt sau bức điện lên viết nhanh mấy dòng:
“Yêu cầu báo cáo chi tiết theo từng đại đội:
- Giờ xuất phát, giờ đến đích, địa điểm trú quân
- Số lần nghỉ ngắn, tốc độ bình quân
- Các sự cố về kỹ thuật
- Các tình huống gặp phải trên đường hành quân
- Tỷ lệ người và xe đến đích
- Chiều dài hành quân chặng tới, dự kiến giờ xuất phát
Ký điện : Số 1”
Quay ra đưa cho đồng chí cơ yếu bức điện ông dặn:
- Trong phiên liên lạc tới đồng chí gửi ngay cho tôi bức điện này. Rõ chưa?
Đồng chí cơ yếu vội trả lời:
- Rõ ạ!
- Được! Đồng chí về đi!- Ông phẩy tay.
Còn lại một mình quyền tư lệnh Đào ngồi vào bàn làm việc, ông giở tấm bản đồ kế hoạch hành quân của đoàn 198 trải rộng ra mặt bàn. Chăm chú nhìn vào tấm bản đồ một lúc ông lấy cây bút mực đỏ đệm thêm vào bên cạnh nét bút chì vẽ đường hành quân. Đây là ký hiệu của riêng ông cho dễ nhớ, như thế có nghĩa là đại đội 9 đã đi hết đoạn đường này. Ngày mai đường đệm thứ hai sẽ là của đại đội 3. Ông nhẩm tính như vậy đêm qua đại đội 9 đã đi được 60 ki- lô- mét, tốc độ bình quân đạt gần 10 ki- lô- mét một giờ. Tuy nhiên ông cũng hiểu rằng đó mới chỉ là đêm đầu tiên, những đêm ngày tiếp sau mới thật sự là những thử thách. Nhớ lại khi cơ quan tham mưu trình lên bản dự thảo kế hoạch lần đầu ông không khỏi bật cười. Các sĩ quan nhà ta đã vận dụng những kiến thức của Liên Xô, Trung Quốc để tính toán nên chủ yếu dựa vào chiều dài quãng đường và tốc độ bình quân. Vì vậy họ dự kiến chỉ hai mươi đến hai mươi nhăm ngày sẽ đến đích. Không phải là một người quá thận trọng song ông không đồng ý với bản kế hoạch đó. Chính ông yêu cầu họ phải tính toán lại và đưa vào đó một số ngày dự trữ chí ít cũng phải với hệ số 1,5. Sau vài ba buổi họp bản kế hoạch hành quân đã được thông qua nhưng ông hiểu kế hoạch vẫn chỉ là kế hoạch. Còn việc thực hiện nó sẽ phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố cả khách quan lẫn chủ quan.
Đúng như dự đoán của quyền tư lệnh Đào, phải mất 34 ngày đêm đại đội 3 mới tới vị trí tập kết ở Bắc đường 9. Còn đại đội 9 do vị trí tập kết ở Nam đường 9 gần trăm ki- lô- mét nên cuộc hành quân đã kéo dài tới 51 ngày đêm. Mặc dù bị không quân địch đánh chặn nhiều lần, đã có một chiến sĩ hy sinh và mấy chiến sĩ bị thương nhưng cuối cùng cả hai đại đội đã đưa được 100% xe tới đích. Tuy nhiên điều đáng quan tâm nhất bây giờ là bộ phận hành động của tất cả các xe bị hư hỏng nặng nề. Đây là vấn đề đã được tính toán đến nên ngoài số khí tài dự trữ đi cùng được các xe tăng tự mang binh chủng còn bố trí thêm một số khí tài để các xe ô tô chở theo nữa. Tuy nhiên do điều kiện đường sá khó khăn hơn nhiều so với đợt hành quân của M77 nên hiện tại đơn vị đã sử dụng hết. Vì vậy trong bức điện mới nhất của chính ủy Ngọc gửi về Bộ tư lệnh đã yêu cầu binh chủng gửi gấp vào một số khí tài, trong đó chủ yếu là bánh chịu nặng, mảnh xích và đai hãm.
Cầm bức điện trên tay, mắt chăm chăm nhìn vào mấy dòng chữ ngắn gọn một lúc quyền tư lệnh Đào bảo công vụ Lưu đi gọi chủ nhiệm kỹ thuật Nhật lên gặp ông ngay. Chỉ ít phút sau cái dáng lòng khòng của chủ nhiệm Nhật đã xuất hiện ngoài cửa. Vừa nhìn thấy Nhật quyền tư lệnh Đào đã nói ngay:
- Anh vào đây! 198 đang kêu cứu đây này!- Ông đưa bức điện cho chủ nhiệm Nhật.
Chủ nhiệm Nhật cầm bức điện chăm chú đọc, miệng lẩm bẩm:
- Quái lạ! Sao nó nhai bánh chịu nặng và xích dữ đến vậy?
Quyền tư lệnh Đào đăm chiêu:
- Có lẽ ta chưa lường hết những yếu tố ảnh hưởng đến tình trạng kỹ thuật của các thiết bị anh Nhật ạ. Bây giờ theo anh phải làm thế nào?
Tay vẫn giở ra gập vào bức điện chủ nhiệm Nhật trầm ngâm:
- Có lẽ phải cho cho bổ sung gấp khí tài vào thôi.
Quyền tư lệnh Đào gật đầu:
- Vậy thì anh về tính toán cụ thể và lập kế hoạch để chuyển hàng vào cho anh em càng sớm càng tốt. Chú ý tập trung vào mấy loại khí tài anh em người ta yêu cầu thôi. Tám giờ sáng mai anh báo cáo kế hoạch với tôi. Nhớ là phải thật cụ thể đấy!
Chủ nhiệm Nhật đứng dạy:
- Vậy xin phép tư lệnh tôi về.
Không nhìn lên quyền tư lệnh Đào chỉ vẫy nhẹ tay. Còn lại một mình ông giở cuốn sổ “điện mật đi” ngồi ngẫm nghĩ một chút rồi viết rất nhanh:
“Gửi số 2!
Số 1 biểu dương đoàn 198 đã đưa được 100% trang bị tới đích. Sắp tới số 1 sẽ gửi tiếp hàng vào theo đường dây 559. Cần tổ chức rút kinh nghiệm đợt hành quân vừa qua và khôi phục ngay xe pháo để sẵn sàng bước vào chiến đấu.
Ký điện- Số 1”.
Gọi Lưu đưa bức điện xuống cho cơ yếu xong quyền tư lệnh Đào lại giở tấm bản đồ khu vực Tây Quảng Trị ra ngồi nghiền ngẫm. Chỉ mất chưa đầy một phút ông đã tìm thấy vị trí tập kết của đại đội 3. Nhưng đến vị trí tập kết của đại đội 9 mãi một lúc sau ông mới tìm thấy. Khoanh hai vòng bút chì đỏ vào hai vị trí khuôn mặt ông trầm hẳn lại rồi vớ lấy bút chì đánh một dấu hỏi rất đậm vào cạnh vị trí trú quân của đại đội 9.
