Mấy cái đầu cùng gật gù ra vẻ đồng tình. Cái gì chứ đi trinh sát để nắm chắc tình hình đường sá thì ai chẳng thấy cần thiết. Cuối cùng đại đội trưởng đại đội 7 lên tiếng:
- Chúng tôi nhất trí! Tôi chỉ có một đề nghị là có thể cho thêm lái xe đi cùng, anh em mình mà trực tiếp nhìn thấy đường sá thế nào chắc chắn khi lái sẽ vững tay hơn.
Đến lượt đoàn phó Vỹ có ý kiến:
- Tôi có ý kiến! Đúng là nếu anh em lái xe mà được đi trinh sát trước thì khi lái xe sẽ tốt hơn. Tuy nhiên lần này ta đi trinh sát với quy mô tiểu đoàn nên nếu tăng thêm thành phần đoàn sẽ nhiều người quá. Như vậy nếu xảy ra chuyện gì sẽ rất không có lợi. Vì vậy theo tôi chỉ nên cử đúng thành phần như đồng chí Hải đã quy định thôi, sau đó khi quay về đồng chí đại đội phó hoặc kỹ thuật viên sẽ trao đổi lại thật kỹ với anh em cũng được.
Hải nhìn quanh một lượt, có vẻ như không ai có ý kiến gì nữa nên anh kết luận:
- Thôi! Không bàn luận gì nữa. Tôi đồng ý với anh Vỹ, ta chỉ đi đúng thành phần đã quy định. Bây giờ các đồng chí về chuẩn bị, 5 giờ sáng mai các đồng chí có mặt tại đây. Đề nghị các đồng chí trang bị thật gọn nhẹ, tất cả mang theo súng AK. Các đồng chí đại đội trưởng mang theo ống nhòm và la bàn.
Mọi người lục tục ra về, ai cũng phấn khởi vì tất cả có vẻ diễn ra theo đúng kế hoạch.
Tuy nhiên kế hoạch đó đã không thực hiện được.
Chập tối hôm đó sư trưởng bộ binh triệu tập gấp tiểu đoàn trưởng Hải lên gặp. Vừa nhìn thấy Hải xuất hiện ở cửa hầm ông đã xởi lởi:
- Thế nào? Mọi việc vẫn ổn chứ?
Hải cúi chào sư trưởng rồi nghiêm trang:
- Báo cáo thủ trưởng! Mọi việc vẫn bình thường, ngày mai tôi sẽ tổ chức cho anh em đi trinh sát đường cơ động về Bản Đông.
Sư trưởng xua tay:
- Khoan đã! Việc trinh sát đường về Bản Đông hãy để lại đã!
Hải ngơ ngác:
- Thế nghĩa là sao ạ!
Sư trưởng bộ binh trầm hẳn xuống:
- Chắc cậu chưa biết! Địch nó chiếm lại được 543 rồi.
Hải thấy như đát dưới chân bị sụt, anh ngỡ ngàng:
- Đúng là tôi chưa biết thật ạ!
Sư trưởng chỉ cái ghế làm bằng cành cây trước mặt:
- Cứ ngồi xuống đi đã! Có nhiệm vụ mới cho các cậu đây- Ngồi xuống trước mặt Hải sư trưởng bộ binh giở cuốn sổ tay ra, Hải cũng vội mở sổ tay. Đợi Hải sẵn sàng sư trưởng bộ binh mới tiếp- Như đồng chí đã biết, nhiệm vụ của sư đoàn ta là tập trung lực lượng đánh Bản Đông. Tuy nhiên, ngày hôm nay địch đã đưa một thiết đoàn chiến xa cùng với một lực lượng lớn quân dù nống ra phản kích và chiếm lại được điểm cao 543. Như vậy là con đường duy nhất đưa lực lượng vào Bản Đông một lần nữa bị chặn lại. Trong khi đó sư đoàn bạn đã bị tiêu hao khá nhiều nên Bộ tư lệnh quyết định đưa một bộ phận lực lượng của sư đoàn ta tham chiến trước với mục tiêu chiếm lại 543 để mở đường cho đại quân vào Bản Đông. Tôi đã giao nhiệm vụ này cho trung đoàn Một. Nhưng vì lực lượng địch ra phản kích có rất nhiều xe tăng nên sau khi tham khảo ý kiến của đại diện xe tăng tôi quyết định sử dụng một đại đội của tiểu đoàn đồng chí tăng cường cho trung đoàn Một. Chọn đại đội nào thì do các đồng chí quyết định. Nhiệm vụ như vậy đồng chí rõ chưa?
Hải nhíu mày:
- Đề nghị đồng chí cho biết bao giờ thì nổ súng ạ!
Sư trưởng trả lời một cách dứt khoát:
- Sáng ngày mai.
Hải ngơ ngác:
- Sáng ngày mai! Như vậy sợ rằng chúng tôi chuẩn bị không kịp.
Sư trưởng bộ binh lắc đầu:
- Không kịp cũng phải kịp? Tôi thấy các anh báo cáo bộ đội lúc nào cũng sẵn sàng cơ mà!
Hải phân trần:
- Sẵn sàng thì vẫn sẵn sàng nhưng cũng cần tiến hành một số công tác chuẩn bị như trinh sát thực địa, tổ chức hiệp đồng với bộ binh và các lực lượng bảo đảm chứ ạ!
Sư trưởng bộ binh chém mạnh cánh tay, giọng dứt khoát:
- Không dài dòng nữa. Nếu cần chuẩn bị thì các anh làm ngay đêm nay đi. Còn thời gian nổ súng vào sáng mai không phải quyết định của tôi đâu mà là quyết định của Bộ tư lệnh mặt trận đấy.
Hải vẫn cố trình bày:
- Nhưng…
Lần này thì sư trưởng bộ binh cáu thật sự:
- Ơ, cái anh này hay nhỉ. Không nói nữa. Đây là mệnh lệnh. Tôi nhắc lại, đây là mệnh lệnh.
Biết có nói nữa cũng chẳng giải quyết được vấn đề gì nên Hải đứng dậy:
- Vậy tôi xin phép về tiến hành công tác chuẩn bị!
Sư trưởng bộ binh đã cúi xuống cuốn sổ, ông phẩy tay mà không ngẩng lên:
- Được! Đồng chí về đi!
Hải cúi đầu bước ra khỏi hầm, lòng anh rối bời: “đã đành là gấp nhưng cũng phải cho anh em người ta có thời gian chuẩn bị chứ, ít nhất thì cũng phải đi trinh sát địa hình xem đường sá thế nào, tình hình địch ra sao. Rồi còn phải hiệp đồng với bộ binh, công binh, phòng không... nữa. Đánh nhau ban ngày mà không có phòng không mạnh bảo đảm thì máy bay Mỹ nó “nện” cho vỡ mặt ấy chứ. Mà trận này đâu có đơn giản: đây là lần đầu tiên tăng ta và tăng Mỹ đối đầu với nhau. Nếu không chuẩn bị chu đáo có khi lại ôm đầu máu mà chạy về chứ chả chơi”. Anh quyết định qua chỗ sở chỉ huy nhẹ của trung đoàn để đề nghị giúp đỡ. Thật may, trung đoàn trưởng Ẩm cũng vừa mới đi đâu về, anh niềm nở:
- Hải đấy à! Vào đây! Tớ cũng đang định đi tìm cậu.
Chưa kịp ngồi xuống Hải đã bức xúc:
- Báo cáo anh! Tôi vừa lên nhận nhiệm vụ ở sư đoàn. Chẳng biết các bố ấy nghĩ thế nào mà quyết định sáng mai đã nổ súng. Bây giờ...
Không để Hải nói hết câu Ẩm đã ngắt lời:
- Tớ hiểu rồi! Tớ cũng đã có ý kiến nhưng các anh ấy không nghe, bảo đó là quyết định của mặt trận. Vì vậy tớ đã tranh thủ xuống 198 và đã yêu cầu bên ấy bố trí cho mấy xe còn lại của đại đội 9 tham gia với các cậu. Dù sao anh em bên đó mới đánh địch ở đấy hôm kia nên sẽ đỡ một phần khó khăn cho các cậu. Bây giờ cậu định chọn đại đội nào?
Ngẫm nghĩ một lát Hải dứt khoát:
- Tôi chọn đại đội 7, nó đang ở gần 543 nhất.
Ẩm gật đầu:
- Tớ đồng ý! Vậy thì về triển khai nhiệm vụ đi. Nhớ là cùng chiến đấu với các cậu sẽ có thêm một trung đội PT76 của đại đội 9 đấy nhé!- Anh xuống giọng vỗ về- Thôi! Trên đã quyết thế rồi thì ta phải cố gắng thôi, Hải ạ! Cậu cứ về giao nhiệm vụ cho anh em đi, việc liên hệ với bộ binh và các lực lượng bảo đảm tớ sẽ lo cho. Chú ý nhắc anh em chuẩn bị vũ khí cho tốt. Ngày mai chắc chắn chúng ta sẽ phải đấu tăng với chúng đấy!
Hải đứng dạy bắt tay trung đoàn trưởng rồi vội vã đi thẳng về đại đội 7. Một cơn mưa rào bất chợt chụp xuống. Nghĩ bụng chắc là mưa bóng mây nên anh chẳng trú ở đâu mà cứ cắm cúi đi. Nhưng mưa càng lúc càng to, những tia chớp bây giờ mới xuất hiện như muốn xé toang bầu trời. Người Hải ướt sũng, cái lạnh thấm dần vào da thịt làm anh run bần bật. Đứng giữa màn mưa Hải ngơ ngác nhìn bầu trời đen kịt đang vần vũ và tự hỏi: “đang giữa mùa khô mà lại có một cơn mưa rõ to thế này! Điềm gì đây?”.
Nhã hơi bị bất ngờ khi biết đại đội mình lại được giao nhiệm vụ tham gia đánh địch phản kích ở điểm cao 543. Lúc nhận nhiệm vụ xong anh nán lại gặp đại đội trưởng Hiến:
- Anh Hiến, đại đội mình vừa mới đánh nhau hôm qua, xe cộ thì nát bét chưa được củng cố, giờ đánh nhau ngay làm sao được?
Hiến phẩy tay:
- Biết rồi! Nhưng nhiệm vụ là nhiệm vụ, cứ phải làm đi đã. Bây giờ về tập trung sức củng cố xe cộ, cố gắng dồn dịch lại được xe nào tốt xe ấy.
Nhã vẫn cố hỏi:
- Nhưng nghe nói đã có cả một đại đội T54 rồi cơ mà?
Hiến lắc đầu:
- Trung đoàn bảo bên “xê Bảy” họ chưa được đi trinh sát địa hình nên phải cho đại đội ta đi trước để dẫn đường. Thôi, cậu đừng có hỏi nữa, về tập trung làm công tác chuẩn bị đi- Nhã vừa định quay đi thì Hiến vẫy lại- À này! Cậu bảo cậu Cân lên đây báo cáo tình hình kỹ thuật tất cả các xe trong đại đội cho tôi nhé.
Nhưng rồi dù cố gắng đến hết sức cả đại đội cũng chỉ dồn dịch được đủ ba xe là 549, 553 và 567 có thể tham gia chiến đấu. Đã thế đang túi bụi chuẩn bị lại bị cơn mưa trái mùa ập xuống. Thấy chẳng thể làm gì hơn Nhã đội mưa lên báo cáo tình hình với đại đội trưởng, Hiến tặc lưỡi bảo anh:
- Thế cũng được rồi! Bên ta ba xe, bên “xê Bảy” gần chục cái T54 có lẽ cũng đủ “xơi tái” được nó rồi. Tớ sẽ đi trên xe 553, trung đội cậu bố trí lại thành viên trên hai xe kia cho đủ, nhớ đưa thêm pháo thủ dự bị đi để bắn máy bay nhé!
- Vâng ạ!- Nhã trả lời một cách dứt khoát nhưng trong bụng vẫn cảm thấy có cái gì đó không ổn.
Cơn mưa trái mùa dù ngắn ngủi nhưng cũng kịp để lại những dấu vết khá nặng nề: con đường 16 lầm bụi mọi ngày giờ trở nên nhão nhoét, hai vệt bánh xe và những ổ voi, ổ gà giờ đầy ắp nước. Con suối Ma Heng mọi ngày nước chỉ ngang ống chân giờ đây ngập đến ngang bụng, nước đục ngầu cuồn cuộn chảy. Dưới ánh đèn gầm vàng vọt những chiếc xe tăng nặng nề khó nhọc dò dẫm từng mét đường mãi sáng bảnh mới đến được vị trí tạm dừng. Thật may bọn máy bay trinh sát chưa xuất hiện.
Nói thật lòng Nhã cảm thấy hơi nản. Có cái gì đó quá đơn giản trong việc chuẩn bị cho trận đánh này. Mà theo anh biết trên điểm cao 543 địch đã tăng cường ra đó rất nhiều xe tăng, thiết giáp, nghe nói địch đã đưa cả một thiết đoàn ra phản kích để lấy lại điểm cao này. Sự bất ngờ của xe tăng ta cũng không còn nữa, lại đánh ban ngày chắc chắn là sẽ rất khó khăn. Thế mà công tác chuẩn bị như thế này thì không biết kết quả sẽ ra sao. Đi một vòng qua một lượt các xe trong trung đội Nhã trở về xe mở đài lên mạng thu canh. Trong xe Cân, Hoà, Thắng vẫn đang thì thầm nói chuyện. Tiếng Thắng:
- Em thấy bảo hôm nay trên đó có xe tăng địch phải không các anh?
Cân tỏ ra nắm chắc tình hình:
- Đúng đấy! Đêm qua tớ nghe mấy ông cán bộ trao đổi là bọn địch ở Bản Đông đưa hẳn một thiết đoàn ra để phản kích để chiếm lại bằng được 543.
Thắng lẩm bẩm:
- Thiết đoàn thì bằng cấp gì bên mình?
Vẫn tiếng Cân:
- Đại khái bằng khoảng tiểu đoàn, chừng vài chục xe gì đó.
Thắng tò mò:
- Không biết xe của bọn nó là loại gì nhỉ? Liệu có mạnh hơn mình không?
Đến lượt Hòa lên tiếng:
- Bọn ngụy này chỉ có đến M41 thôi. Nói về sức mạnh thì cũng tương đương PT76 của bọn mình, còn nếu so với T54 thì thua xa.
Vẫn là Thắng:
- Xe của Mỹ mà cũng chỉ tương đương mình thôi à?
Hòa chắc chắn:
- Đúng vậy! M24 có trọng lượng 24 tấn, vỏ thép dày hơn xe mình một ít. Còn pháo cũng chỉ 76 ly như của mình. Vì vậy, đại khái là tương đương.
Cân xen vào:
- Sướng nhỉ! Thế là bọn mình được tham gia trận đấu tăng đầu tiên trên chiến trường các cậu ạ!
Hòa gắt:
- Sướng gì cái đoạn ấy! Theo tớ hôm nay bọn chúng có lợi thế hơn nhiều vì có thể bố trí trong công sự. Nó mà chỉ nhô mỗi cái tháp pháo nên thì khó “xơi” lắm.
Thắng vô tư:
- Lo gì! Nó có thế mạnh đông hơn và ở trong công sự nhưng mình lại có T54 hơn hẳn về sức mạnh hỏa lực.
Cân triết lý:
- Cái đó cũng chưa phải là quyết định. Cái quyết định là ở con người sử dụng vũ khí ấy.
Nhã ngồi lặng im lắng nghe câu chuyện của ba người đồng đội mà thầm lo: “chắc chắn là trận đánh hôm nay sẽ không dễ dàng gì”.
Hơn tám giờ những tiếng nổ đầu tiên của pháo binh dậy lên trên đỉnh 543. Ngay lập tức pháo địch cũng lên tiếng, chúng tập trung bắn vào mỏm 1, mỏm 2 nhằm ngăn chặn con đường xung phong duy nhất của ta lên cao điểm. Nhã chụp cái mũ công tác lên đầu, một lát sau anh nghe thấy tiếng của đại đội trưởng:
- 53 gọi 67! Nhanh chóng xung phong theo kế hoạch! Nhận đủ trả lời!
Nhã bóp công tắc phát:
- 67 nhận đủ!- Anh cúi xuống hét vào trong xe- Thắng! Nổ máy, tiến! Cân, Hòa vào vị trí!
Xe 567 rùng mình chuyển động, ngay sau nó là các xe 549 và 553. Phía xa hơn một chút mấy cái T54 cùng bò ra mặt đường thành một hàng dọc tiến về phía dãy điểm cao trước mặt. Những hố bom toang hoác hôm trước hôm nay đầy ắp nước cứ như những cái ao con làm Thắng phải rất thận trọng bò từng tý một. Nhã lo lắng: “đường sá thế này mấy cái T54 nặng nề kia không biết có qua được không?”. Mất gần hai mươi phút dò dẫm mới tới được đầu mỏm 1, Nhã giục Thắng:
- Rẽ phải! Tăng chân dầu lên!
Nhưng không như cách đó hai ngày. Đoạn đường từ đường 16 vào mỏm 1 vốn đã dốc nay lại bị trận mưa đêm qua nên trơn như đổ mỡ. Thắng vừa tăng chân dầu định nhanh chóng vượt lên thì xe đã rê ngang vì một bên xích gần như quay trượt trên đường. Cân vội hét lên:
- Về số 1! Đi chân dầu vừa phải thôi!
Thắng loay hoay về số rồi khởi xe nhưng cũng chỉ đi được vài mét cái xe lại chuội ra, hai xích cứ quay trượt trên đường. Thò hẳn đầu ra ngoài quan sát Cân góp ý:
- Có lẽ phải đi theo kiểu dích- dắc Thắng ạ!
Thắng cho xe lùi lại, cậu ta cho xe dạt hẳn sang bên phải đường rồi cho xe tiến chênh chếch sang bên trái. Khi băng xích bên trái đã càn hẳn vào mép đường cậu lại cho xe chạy chếch sang bên phải. Cứ thế trầy trật năm, sáu lần mới vượt được đoạn dốc đầu tiên. Từ đây trở đi đường sẽ bớt dốc hơn. Nhã bảo Cân:
- Cậu xuống đứng ở đây để giúp các xe kia vượt dốc!
Dường như bọn địch đã phát hiện ra hướng tiến công của ta, tất cả pháo cối của chúng tập trung bắn vào đỉnh mỏm 1 và mỏm 2. Những chớp lửa liên tục nháng lên phía đỉnh đồi. Trên đầu một tốp máy bay đã xuất hiện, chúng đang lượn vòng quan sát mục tiêu, một vài loạt 12 ly 7 bắn lên lẻ tẻ. Nhã lẩm bẩm: “bắt đầu rồi đây” . Trong tai nghe của anh chợt vang lên tiếng Hiến:
- 09 chú ý! Chuẩn bị bắn máy bay!
Nhã vội nhắc Hòa:
- Mở cửa, chuẩn bị bắn máy bay!
Hòa bật cửa lên, cậu nhanh tay lắp một băng đạn vào súng 12 ly 7 và kéo cần lên đạn. Đã lên đến đỉnh mỏm 1, đường từ đây đỡ dốc hơn nhưng pháo cũng dày hơn, cây rừng đổ ngổn ngang ra đường thành ra tốc độ lại chậm hơn. Cân đã chạy tắt rừng bám được vào xe, cậu leo lên hổn hển:
- Hai xe kia cũng qua được rồi.
Nhã gật đầu:
- Cậu vào trong xe nạp đạn để Hòa nó bắn máy bay!
Nhã nhô hẳn đầu lên quan sát, phía bên mỏm 2 lố nhố bóng mấy chiến sĩ bộ binh đang nằm dán mình sau công sự, gò đất tránh pháo. Quay lại sau anh thấy hai xe 549 và 553 đã bám sát ngay phía sau. Cả trung đội đã vượt qua yên ngựa đang bò lên đỉnh mỏm 2, Nhã hơi sốt ruột vì không thấy bóng dáng cái T54 nào đằng sau, anh lẩm bẩm: “không biết mấy bố này làm gì mà chậm như rùa thế”. Vì vậy khi qua hết yên ngựa chuẩn bị leo lên đỉnh mỏm 3 Nhã cho xe dừng lại chờ. Đến lúc này anh mới nhận thấy hình như bọn máy bay không quan tâm đến trung đội anh mà đang đánh phá ở mỏm 1. Từ phía đó tiếng súng 12 ly 7 bắn lên dữ dội thỉnh thoảng lại điểm xuyết vài tiếng bom nổ. Nhã hiểu rằng đội hình xe T54 của đại đội 7 đang bị máy bay chặn đánh. Trong tai nghe Nhã vang lên tiếng đại đội trưởng Hiến:
- 53 gọi 07! 07 đang ở đâu? Nhận đủ trả lời!
Không có tiếng trả lời của đại đội trưởng đại đội 7 mà là tiếng của tiểu đoàn trưởng Hải ở sở chỉ huy:
- 01 gọi 53! 07 đang bị máy bay ngăn chặn ở mỏm 1! 09 đang ở đâu? Báo cáo về ngay! Nhận đủ trả lời!
Nhã nghĩ bụng: “đúng như mình nhận định”. Trên đài lại nghe tiếng Hiến:
- 53 báo cáo! 09 đang ở chân mỏm 3 chờ đội hình 07!
Trên đài ắng đi một lát rồi tiếng tiểu đoàn trưởng Hải vang lên dứt khoát:
- 53 chú ý nhận lệnh! Không chờ 07 nữa, lập tức cho 09 xung phong! Nhận đủ, trả lời!
Nhã thất kinh: “thế là lại chỉ còn ba xe của đại đội mình đánh nhau thôi”. Đúng lúc ấy tiếng Hiến vang lên dõng dạc:
- 53 gọi 09! Chuẩn bị xung phong chiếm tuyến triển khai, 49 bên trái, 67 bên phải! Nhận đủ, trả lời!
Nhã lập tức bóp công tắc phát:
- 67 nhận đủ- Chuyển về nội bộ anh hô- Tất cả chuẩn bị sẵn sàng! Thắng, cho xe tiến!
Ba chiếc xe tăng tiếp tục bò lên mỏm 3. Pháo địch bắn mỗi lúc một dày hơn, khói bụi mù trời, cây đổ ngổn ngang. Gần đến đỉnh mỏm 3 xe 549 tạt sang trái, Nhã cho xe dạt sang phải, xe 553 của đại đội trưởng Hiến cũng đã tiến lên giữa hai xe. Đại đội đã hình thành một hàng ngang. Trên đài vang lên tiếng Hiến hô:
- 09 chú ý! Phát hiện mục tiêu, tiêu diệt!
Không giống như trận đánh hai hôm trước, vừa mới nhô đầu lên đỉnh mỏm 3 đại đội Nhã đã bị phủ đầu bởi một loạt đạn pháo bắn trực tiếp. Thật may không có quả nào trúng. Trong màn khói bụi mù mịt Nhã đã kịp phát hiện thấy ở mỏm 4 có mấy chiếc xe tăng, chúng nấp sau các công sự bắn nên chỉ nhô có tháp pháo lên, anh bóp phát hét lên trong ống nói:
- Chú ý! Tăng trong hầm ở mỏm 4!- Chuyển về nội bộ Nhã hô- Thắng, chú ý lợi dụng địa vật!
Có vẻ như hai xe kia cũng đã phát hiện ra xe tăng địch, họ đang dịch chuyển về phía sau những ụ đất, lùm cây để tránh đạn. Nhã dán mắt vào kính ngắm, anh đã phát hiện thấy trên mỏm 4 ba chiếc xe tăng địch đỗ thành hình vòng cung xung quanh bãi đỗ trực thăng, anh đưa đầu ngắm vào chiếc chính giữa rồi bóp cò. Một chớp lửa nháng lên, một đốm sáng đỏ lao vụt đi nhưng chỉ trúng vào cái công sự phía trước. Ngay lập tức một vệt sáng lao tới xẹt sát sườn xe anh làm Nhã lạnh sống lưng. Sau một lát loay hoay Thắng đã cho được xe xuống một hố bom chỉ còn mỗi tháp pháo nhô lên. Nhã yên tâm ngắm cao lên một chút bắn phát thứ hai. Cả hai xe kia cũng đã phát hỏa. Những chớp lửa đầu nòng nháng lên gần như đồng loạt, ba viên đạn xuyên cùng nhắm đến chiếc xe nằm giữa. Một ngọn lửa bùng lên trên đỉnh tháp pháo, nòng pháo nó gục hẳn xuống. Nhã nghĩ bụng: “nếu không tập trung hỏa lực toàn trung đội thì rất khó tiêu diệt được hai chiếc còn lại”, anh lên đài:
- 67 gọi 53! Đề nghị tập trung hỏa lực diệt chiếc bên trái!
Dường như ngay lập tức ba quả đạn đồng thời lao vụt đi, chiếc bên trái lại bốc cháy ngùn ngụt. Thêm một loạt nữa chiếc thứ ba bị diệt. Đến lúc này Nhã mới có thời gian quan sát kỹ mỏm 5, anh giật mình vì chỉ sơ sơ cũng đã nhìn thấy 5, 6 cái tháp pháo đen ngòm ở sườn nam. Sở dĩ vừa rồi chúng không làm gì được các anh chắc vì đuối tầm. Nhưng nếu các anh chuyển sang xung phong tình thế sẽ khác ngay: bọn chúng đang ở cao hơn, lại nằm trong công sự, mình thì toàn thân lộ hẳn ra để chúng nó bắn khác gì đánh đáo. Đang băn khoăn chưa biết xử trí thế nào thì tiếng sở chỉ huy vang lên trong tai nghe:
- 01 gọi 53! Báo cáo tình hình về ngay! Nhận đủ trả lời!
Tiếng Hiến trả lời:
- 53 báo cáo! 09 đã diệt được 3 xe tăng ở mỏm 4 nhưng chưa xung phong được vì có rất nhiều tăng trong hầm ở mỏm 5. Đề nghị 01 cho bộ binh áp sát mỏm 5 diệt xe tăng 09 mới xung phong được! Nhận đủ, trả lời!
Trên sở chỉ huy ắng đi một lát, chắc là có sự trao đổi gì đó rồi tiếng Hải:
- Đống ý! 09 tại chỗ dùng pháo diệt mục tiêu! Bộ binh đang áp sát mỏm 5!
Trên đài lập tức vang lên tiếng Hiến:
- 53 gọi 09! Tại chỗ diệt xe tăng địch ở mỏm 5!
Nhã nhanh chóng quay pháo về mỏm 5 dò tìm một cái tháp pháo gần nhất và bắn một phát đạn xuyên. Tuy vậy Nhã cũng không tin tưởng lắm vào kết quả: từ đây sang đấy phải trên 1000 mét. Nói chung với đạn xuyên pháo 76 mm thì bắn thế là đuối tầm nên hiệu quả sẽ rất thấp. Nhưng rồi anh tặc lưỡi: “đuối tầm cũng vẫn phải bắn để phân tán sự chú ý của bọn địch trên ấy cho bộ binh có thể bí mật vận động áp sát mục tiêu”.
Đúng như dự đoán của Nhã, trận đấu pháo của hai bên đều không mang lại kết quả gì, chỉ là những vệt lửa xẹt qua tháp pháo hoặc những đụn khói xuất hiện xung quanh chỗ xe đỗ. Nhưng trong kính ngắm Nhã chợt thấy một chiếc xe tăng địch bùng cháy như bó đuốc. Ngoảnh sang bên Nhã mừng như bắt được vàng: một chiếc T54 mang số hiệu 328 đã xuất hiện ngay bên phải xe anh và đang bắn từng phát đĩnh đạc sang mỏm 5. Chính một phát đạn của xe này vừa bắn cháy cái xe tăng kia. Thêm một chiếc tăng nữa bị bắn cháy. Một quyết định nảy ra trong óc Nhã: “có chiếc T54 này yểm hộ trung đội anh đã có thể xung phong”. Nhã lên đài:
- 67 gọi 53! Có một xe T54 đã lên được, có thể cho nó tại chỗ diệt tăng địch chi viện cho mình xung phong! Nhận đủ, trả lời!
Hiến không trả lời Nhã mà ra lệnh:
- 53 gọi 09! Nhanh chóng xung phong sang đánh chiếm mỏm 5, thứ tự 49, 67, 53! Nhận đủ, trả lời!
Gần như ngay lập tức xe 549 rùng mình lao xuống yên ngựa nối mỏm 3 và mỏm 4. Nhã giục Thắng:
- Thắng! Cho xe tiến!
Thắng vào số hì hục một lát mới lên được khỏi cái hố bom, cậu tăng ga bám sau xe 549 chừng vài chục mét. Phía sau anh chừng ba mươi mét là xe 553 của đại đội trưởng Hiến. Trên đỉnh mỏm 3 chiếc T54 vẫn bắn từng phát chắc nịch, thêm một xe tăng nữa ở sườn mỏm 5 bốc cháy. Nhưng chiếc xe 567 đang lao băng băng bỗng khựng lại, một màn khói bụi, đất, đá trùm kín lấy xe. Nhã bật cửa nhìn ra: ngay trước đầu xe anh là một cái hố bom toang hoác. Anh ngửa đầu nhìn trời, trên đó hai chiếc máy bay đang quần lượn chuẩn bị lao xuống. Nhã vội hô:
- Hòa! Lên bắn máy bay!
Hòa nhô đầu lên, cậu nhanh chóng ôm lấy khẩu 12 ly 7 quay về hướng chiếc máy bay đang bổ nhào kéo một loạt dài. Chiếc máy bay lắc mình tránh đạn rồi lao vọt lên, mấy quả bom rơi vung vãi xuống sườn đồi. Hai xe kia cũng đã bật cửa lên, những tràng 12 ly 7 vỗ mặt làm cho bọn máy bay có vẻ chờn, chúng cứ lượn vòng tròn như muốn rình thời cơ thật thuận lợi mới lao xuống.
Trung đội của Nhã đã chiếm được mỏm 4, xe 549 đã bắt đầu vào cái yên ngựa nối mỏm 4 và mỏm 5. Từ đây sang mỏm 5 chỉ còn vài trăm mét nên có thể phát huy được hỏa lực rất tốt nhưng cũng rất dễ bị bọn địch trên đó bắn trúng. Vừa mới nghĩ như vậy Nhã đã thấy chiếc 549 khựng lại, từ trên cửa tháp pháo một ngọn lửa bùng lên mỗi lúc một to, anh vội quát Thắng:
- Nấp vào sau cái xe cháy kia!
Thắng lập tức cho xe dạt vào sát một chiếc M41 vẫn đang bốc khói nghi ngút. Xe 553 cũng đã nấp vào sau một công sự. Nhã hét vào ống nói:
- 28 đâu! Bắn mạnh vào chứ!- Không có tiếng trả lời. Nhã nhô đầu ra ngoái nhìn lại phía sau, anh như không tin vào mắt mình: chiếc 328 đang cháy rừng rực như một bó đuốc. Không còn trông cậy vào nó được nữa rồi Nhã tiếp tục- 67 gọi 53! Có tăng trong hầm bên trái!
Miệng hô nhưng tay Nhã đã quay pháo vào mục tiêu, anh bóp cò. Xe 553 cũng bắn. Hai viên đạn gần như cùng một lúc trúng mục tiêu. Trong lúc đó Hòa đã bắn hết một hòm đạn, cậu ta vừa chúi xuống lấy hòm đạn khác thì một phát đạn xẹt qua bứng ngay khẩu 12 ly 7 xuống buồng truyền động. Hai anh em xanh mặt nhìn nhau, Hòa toét miệng cười như mếu:
- Suýt toi!
Nhã hét:
- Lấy AK mà bắn! Không để nó tự do bổ nhào được!
Nhã lại chúi vào kính ngắm, anh nhanh chóng đưa chiếc xe tăng bên phải vào đường ngắm rồi bóp cò. Chiếc xe tăng bốc cháy, anh thoáng nhìn thấy một số chiến sĩ bộ binh ta đã xông lên được sườn mỏm 5. Đúng lúc đó Nhã nghe tiếng Hiến:
- 09 chú ý! Lập tức xung phong!
Chẳng trả lời Nhã chuyển về nội bộ giục:
- Thắng, cho xe xung phong đi!
Hai chiếc xe rời khỏi chỗ nấp lao về phía yên ngựa. Nhưng dường như một khẩu 12 ly 7 và một khẩu AK là quá yếu ớt nên không thể chặn được lũ máy bay. Chiếc 553 vừa đến giữa yên ngựa thì một quả bom dội xuống ngay bên cạnh hất nó sang một bên nằm bất động. Nhã giục Thắng:
- Tăng tốc độ!
Thắng nhấn chân dầu định lách qua 553 vượt lên thì một chiếc máy bay khác lao thẳng xuống, Hòa nghiến răng kéo cả một băng AK vỗ mặt nó nhưng không ăn thua. Một ánh chớp nháng lên phía buồng truyền động. Chiếc xe khựng lại như va phải một vật cản vô hình, từ phía sau tháp pháo một ngọn lửa bùng lên càng ngày càng to.
Sau giây lát choáng váng vì sức ép Cân mở choàng mắt ra, cậu hoảng hốt khi thấy Nhã ngồi bất động trên ghế trưởng xe, ngay trên đầu cậu Hòa đang nằm gục xuống mép cửa, một bên vai sũng máu, lửa ở tổ dầu giữa bắt đầu lem lém cháy. Cân vội nhoài người về phía buồng lái quát:
- Thắng! Lên đỡ anh Nhã ra.
Vừa nói cậu vừa trèo lên xe kéo Hòa ra khỏi cửa xe. Thắng cũng đã chui ra ngoài, cậu xốc nách Nhã lên rồi hai anh em người đỡ, người kéo đưa Nhã và Hòa xuống sau một mô đất cách xe hơn chục mét. Vừa mới yên vị thì chiếc xe bùng cháy. Thắng định lao lên lấy bình cứu hỏa để dập lửa thì bật ngược trở lại. Những viên đạn trong xe bắt đầu phát nổ. Hai anh em vội xúm vào đưa Nhã và Hòa ra xa thêm một đoạn. Lửa trên xe cháy mỗi lúc một to. Thỉnh thoảng một quả đạn lại nổ làm bùng lên một ngọn lửa lớn. Cân và Thắng lặng đi. Thế là chiếc xe 567 thân yêu của họ không còn nữa.
Trên mỏm 5 bộ binh ta đã xông lên ngày một đông, tiếng tiểu liên, lựu đạn nổ loạn xạ. Cân xé cuộn băng cá nhân rồi bảo Thắng đỡ Hòa lên để băng bó.
Mãi một lúc sau Nhã mới tỉnh lại, anh ngơ ngác:
- Tớ đang ở đâu thế này?
Thắng mừng rỡ reo lên:
- Anh Nhã tỉnh rồi!
Nhã thều thào:
- Sao tớ lại nằm đây? Xe đâu rồi?
Không ai trả lời. Nhã nhổm dậy, trước mặt anh một chiếc xe tăng đang ngùn ngụt khói lửa nhưng trên tháp pháo vẫn đọc được dãy số 567 và ngôi sao đỏ. Mắt Nhã bỗng nhòe đi, anh từ từ gục xuống. Từ trong đôi mắt ngầu đỏ của Nhã hai dòng nước mắt đang ri rỉ chảy ra.
Trên mỏm 5 bộ đội ta đã hoàn toàn làm chủ chiến trường. Từ trong các công sự chiến đấu những bóng áo rằn ri lũ lượt chui ra, hai tay giơ cao trên đầu. Những chiến sĩ bộ binh hươ cao khẩu súng mừng thắng lợi, có cậu hứng chí bắn lên trời cả một băng đạn.
Trận thắng thứ hai ở điểm cao 543 đã phải trả một giá khá đắt: hai đại đội xe tăng gần như bị xóa sổ. Đau nhất là 6 chiếc T54- những “quả đấm thép” chưa kịp tham chiến đã bị không quân Mỹ đánh cho tan tác. Chiếc thì cháy, chiếc thì bị lật, có một chiếc còn bị tung hẳn tháp pháo ra ngoài. Gần chục cán bộ, chiến sĩ hy sinh và bị thương, đại đội trưởng cũng bị thương đang nằm viện nên không khí ở đại đội 7 ủ rũ như nhà có đám tang. Bữa cơm chiều, mặc dù chính trị viên Thiết đã lệnh cho nuôi quân tăng cường thêm mấy hộp thịt nhưng dường như chẳng ai muốn nuốt. Có anh còn bỏ cơm nằm khan trong hầm mặc mọi người động viên thế nào cũng lắc. Mâm nào mâm nấy ế chỏng ế chơ.
Lùa qua loa hai lưng cơm vào miệng, Bình và Cường lừ đừ trở về hầm mình. Chiều trong rừng già xuống thật nhanh, mới đó mà đã sẩm tối. Trong cảnh tranh tối tranh sáng cái hầm xe trống hoác trông thật lạnh lẽo vì cái xe 326 của bọn chúng đã không trở về đây nữa. Trưa nay, xe 326 của bọn chúng đi cuối cùng trong đội hình. Khi cả đại đội bị ùn lại ở chân dốc và bị máy bay oanh tạc trưởng xe Đức đã lệnh cho pháo hai Thìn lên bắn 12 ly 7. Cả Đức cũng nhô đầu lên để chỉ huy và phụ giúp Thìn bắn máy bay. Thấy bom đạn nổ tứ tung Cường vội buông cần lái ra để đóng cửa lái xe lại. Trong lúc luống cuống nó đã để xe bị rệ xuống cái hố bom lõng bõng nước nằm ngay vệ đường. Cái xe nằm ì ra đấy không tiến, không lùi được nhưng khẩu 12 ly 7 trên tháp pháo vẫn nổ từng loạt ngắn chắc chắn và điềm tĩnh. Mặc dù cũng đã có lần bị máy bay đánh vào đội hình nhưng chưa khi nào ác liệt như lần này, trong khi đó xe lại nằm chết gí một chỗ nên Cường thấy run lắm. Ngoảnh lại đằng sau nó bắt gặp pháo thủ Bình đã rời vị trí xuống ngồi ngay sau lưng ghế lái xe. Qua ánh sáng mờ mờ từ cửa trưởng xe rọi xuống Cường vẫn thấy một khuôn mặt xám ngoét, trên đó là đôi mắt lạc đi vì sợ hãi.
Nỗi sợ hãi của hai thằng lên đến đỉnh điểm khi một ánh chớp sáng lòa lóe lên ngay cạnh xe. Dường như cả hai thằng đều bị choáng và ngất đi vài giây thì phải. Lúc chúng mở mắt ra thì cả hai cùng rú lên một lượt. Bên chỗ pháo hai Thìn đã tụt xuống, cả nửa thân trên của nó nát bấy ra như xơ mướp. Còn trên ghế trưởng xe Đức ngồi trong một tư thế thật lạ lùng, đầu anh ngả ra dựa vào thành tháp pháo, một mảnh trán đã bay đi để lộ ra một đám bầy nhầy những máu và óc. Cửa lái xe cũng đã bị hơi bom làm bật tung ra. Không thằng nào bảo thằng nào nhưng cả hai cùng lao vọt ra ngoài cắm đầu chạy một mạch về phía sau. Chúng cũng chẳng hiểu làm thế nào mà chúng lại về được vị trí tập kết của đại đội. Số phận cái xe 326 của chúng chúng cũng chỉ biết khi được nghe mấy anh em về sau kể lại: một quả bom nổ gần đã hất tung tháp pháo của nó sang một bên. Cả hai im lặng nhìn nhau đầy ẩn ý: may mà chúng đã thoát ra ngoài sớm. Nếu không chắc đã chung số phận với Đức và Thìn.
Và bây giờ thì cả hai đang ngồi bó gối trước cửa căn hầm chữ A bên cạnh cái hầm xe trống hoác. Dễ đến nửa giờ trôi qua mà chẳng thằng nào nói với thằng nào một câu. Dường như mỗi thằng đều đang ngập chìm trong những ký ức sợ hãi và đau thương mà chúng đã chứng kiến, đã trải qua từ trưa đến giờ. Khu trú quân của đại đội 7 chìm trong im lặng đến tê tái, chỉ có chỗ hầm của chính trị viên Thiết là có ánh đèn và có tiếng người. Chi bộ đại đội đang hội ý thì phải.
Nhưng rồi sự im lặng đột nhiên bị phá vỡ. Một loạt bom tọa độ trút xuống ngay bên cạnh vị trí trú quân. Ngọn đèn ở hầm chính trị viên tắt phụt. Cường và Bình chui tọt vào hầm, cả hai cùng run như dẽ. Loạt bom đã dứt. Khu rừng trở lại yên ắng. Bất giác Cường hộc lên một tiếng rồi ư ử rên. Bình thì thào:
- Cường! Mày làm sao đấy? Sốt à?
Cường vẫn rên hừ hừ, mãi sau nó mới run rẩy:
- Thế này thì toi mất mày ạ!
Căn hầm lại chìm vào im lặng. Một lúc sau Bình mới lên tiếng:
- Thì biết làm sao bây giờ- Im lặng một lát rồi nó mới tiếp- Nói thật, tao cũng không ngờ nó ác liệt đến như vậy. Cứ tưởng có cái vỏ thép dày nó bảo vệ cho thì đâu đến nỗi. Biết thế này thì… Nó bỏ lửng câu nói.
Như ngời sắp chết đuối vớ được cọc Cường nhổm dậy:
- Thì sao?
Lúng búng một hồi Bình mới bật ra câu trả lời:
- Thì tao trốn mẹ nó từ hồi còn ở Quảng Bình ấy!
Lại im lặng một lúc lâu Cường mới hỏi tiếp:
- Thế sao hồi ấy mày không trốn?
Bình ráo hoảnh:
- Rủ mấy thằng chẳng thằng nào dám trốn. Mới lại cứ nghĩ rằng ngồi trong cái vỏ thép ấy cũng khó mà chết được.
Cường vẫn tò mò:
- Thế mày rủ bọn nào?
Bình ậm ừ một lát rồi mới trả lời:
- Mấy thằng cùng quê tao ấy. Không nghe tao, hôm nay chết tất rồi- Nó bỗng gắt lên- Mà hỏi đ. gì lắm thế!
Im lặng lại bao trùm căn hầm. Bóng tối dường như bị nén lại đến đông đặc. Mãi sau là tiếng thằng Cường:
- Thế bây giờ mày có dám trốn không?
Bình trả lời ngay như không cần suy nghĩ:
- Dám chứ! Thế mày có dám không?
Một phút im lặng rồi tiếng Cường dứt khoát:
- Dám! Ở lại kiểu gì cũng chết.
Chúng còn thì thào bàn bạc thêm một lúc nữa rồi chui ra ngoài nghe ngóng. Một lúc sau hai thằng lầm lũi luồn rừng đi về phía con đường 16.
Chắc còn bận bịu nhiều công việc khác nên mãi đến gần trưa sự vắng mặt của Bình và Cường mới được phát hiện ra. Chính trị viên Thiết lập tức cho người đi tìm nhưng mọi sự đã muộn. Hai thằng đã “bốc hơi” không để lại một tý dấu vết nào. Anh đành chạy vội lên tiểu đoàn báo cáo.
Trên Bộ tư lệnh tiền phương không khí cũng trầm lặng khác hẳn trước đây hai ngày. Tư lệnh Lân lầm lì hẳn đi, ông hỏi trợ lý tác chiến Phùng bằng giọng hơi gay gắt:
- Sao các cậu bảo T54 hiện đại lắm cơ mà! Hiện đại gì mà lại bị nó đánh cho tan tác thế?
Phùng đã được nghe báo cáo từ dưới tiểu đoàn nên anh nắm khá chắc tình hình, tuy nhiên anh vẫn dè dặt:
- Báo cáo tư lệnh! Trang bị dù có hiện đại đến đâu cũng có những hạn chế nhất định. Cụ thể ở đây là do độ dốc cao, đêm trước trời lại mưa to, đường trơn nên những chiếc T54 với trọng lượng hơn 36 tấn không thể vượt qua con dốc từ đường 16 lên mỏm 1. Lúc đội hình đang ùn lại thì bị máy bay địch đến oanh tạc. Mặc dù anh em đã cố gắng dùng 12 ly 7 đánh trả nhưng không lại. Giá như hỏa lực phòng không của mặt trận mạnh hơn chắc chắn sẽ không thiệt hại đến như thế.
Ông Lân vẫn gay gắt:
- Đừng có đổ tại khách quan. Sao không tổ chức đi trinh sát đường cơ động trước để có biện pháp khắc phục. Còn phòng không nữa, tại sao hôm trước chỉ có hai khẩu 12 ly 7 anh em đại đội 9 cũng bắn rơi được 1 cái F4, đây có hẳn gần chục khẩu mà không làm ăn được gì thì tại ai?
Chủ nhiệm chính trị Thu ôn tồn:
- Đề nghị anh cứ bình tĩnh! Chiến tranh mà, chẳng thể nói trước được mọi thứ. Tổn thất như thế cũng là chuyện thường tình dù không ai muốn. Tôi cho rằng trong trường hợp này chúng ta cần bình tĩnh, trước hết là phải ổn định tư tưởng cho anh em. Sau đó sẽ tổ chức rút kinh nghiệm thật cụ thể xem đâu là do khách quan, đâu là do chủ quan để có biện pháp khắc phục. Mà xét cho đến cùng thì trận này ta vẫn giành thắng lợi cơ mà.
Tư lệnh Lân đã có phần dịu lại:
- Đã đành là thắng nhưng tổn thất cũng lớn quá! Thế theo anh bây giờ phải làm gì?
Chủ nhiệm chính trị Thu ngẫm nghĩ một lát rồi chậm rãi:
- Theo tôi ta sẽ tổ chức một đoàn xuống làm việc trực tiếp với anh em dưới đó. Một mặt động viên tư tưởng cán bộ, chiến sĩ. Một mặt tổ chức rút kinh nghiệm. Sau đó ta sẽ bổ sung lực lượng cho đại đội này đánh một vài trận tiếp theo để lấy lại khí thế.
Tư lệnh Lân gật đầu:
- Vậy thì anh đi đi! Còn các anh bên tham mưu xem điều chuyển lực lượng thế nào cho hợp lý thì chỉ đạo tiểu đoàn làm ngay.
Buổi sáng đầu xuân trong rừng còn khá lạnh, khi những đám sương mù dày đặc vẫn lẩn khuất giữa các tàn cây chủ nhiệm chính trị Thu đã gọi mấy trợ lý cơ quan đi cùng xuống tiểu đoàn 297. Trên đường đi ông cứ lầm lũi đi khác hẳn vẻ cởi mở, hay chuyện trong những chuyến công tác trước đây. Mới nghe cấp dưới sơ bộ báo cáo lên nên ông chưa thể đánh giá hết tình hình tư tưởng của cán bộ, chiến sĩ đại đội 7. Nhưng ông không tin đó là những người hèn nhát như có ai đó đã xì xào. Có thể tổn thất quá lớn ngay trận đầu ra quân này đã làm cho anh em “choáng”. Vấn đề đặt ra bây giờ là phải “vực” anh em dậy để vượt qua được cú sốc này. Ông nhớ lại trận đánh đầu tiên của đơn vị mình những ngày đầu toàn quốc kháng chiến trên đường phố Thủ đô, lúc đó ông đã là chi đội trưởng một chi đội tự vệ chiến đấu của Liên khu I. Khi nhìn thấy xe tăng địch phăm phăm lao vào chiến lũy như vào chỗ không người. Thấy đạn nổ mù trời, thấy người chết la liệt nhiều chiến sĩ trẻ không khỏi bàng hoàng, tay chân run bắn lên tưởng chừng không cầm nổi khẩu súng, cứ thụp xuống nấp sau chiến lũy. Lúc đầu ông cũng hơi bối rối vì ra lệnh mà họ vẫn như không nghe thấy gì. Cuối cùng ông đứng thẳng người vừa nhằm bắn vào quân địch vừa hô: “ Bắn đi! Mình không bắn nó thì nó cũng bắn mình chết”. Những người lính trẻ hé mắt nhìn người chỉ huy, hình như hành động đó đã tác động đến họ nhiều hơn là lời nói và họ đã nhất loạt làm theo ông. Cuộc tấn công của địch hôm đó đã bị chặn đứng. Còn hôm nay, những chiến sĩ của ông có nhiều điểm khác với những chiến sĩ ngày ấy. Khá đông trong số họ là những tú tài hoặc sinh viên đang học tại các trường đại học. Họ có kiến thức, có lý tưởng, nhiều người đã viết đơn xin ra trận bằng máu của chính mình. Thế thì chắc chắn không phải là họ sợ. Cần phải tìm bằng được nguyên nhân mới xác định được cách “điều trị”. Và ông quyết định sẽ trực tiếp đối thoại với họ.
Qua chỗ tiểu đoàn bộ chủ nhiệm chính trị Thu chỉ trao đổi ngắn gọn về ý định của mình với ban chỉ huy tiểu đoàn rồi kéo tiểu đoàn trưởng Hải và chính trị viên Phức đi cùng xuống đại đội 7. Điều đầu tiên đập vào mắt ông là không khí chán chường, uể oải dường như vẫn bao trùm khắp đơn vị. Từng tốp vài ba chiến sĩ ngồi tụ tập vật và vật vờ chỗ này, chỗ kia, nhiều người còn mang những vòng băng dính máu. Gặp cán bộ cấp trên họ chỉ đứng dậy chào lấy lệ rồi nhìn đi chỗ khác chứ không hồ hởi, niềm nở như mọi lần. Nguy hại nhất là cả chính trị viên đại đội trông cũng ủ rũ như không còn sức sống. Rõ ràng là những cán bộ ở đây chưa làm được gì nhiều để vực tinh thần bộ đội dạy sau trận đánh vừa rồi. Biết vậy nên chủ nhiệm chính trị Thu rất ôn tồn:
- Đồng chí cho biết tình hình đơn vị hiện nay thế nào?
Chính trị viên đại đội Thiết ngước đôi mắt còn mọng đỏ lên chậm rãi:
- Báo cáo thủ trưởng! Sau trận đánh vừa rồi đơn vị bị tổn thất lớn về trang bị và người. Về trang bị 6 trên 10 xe bị cháy, bị hỏng. Về người hy sinh và bị thương hơn một chục, trong đó đồng chí đại đội trưởng bị thương, đại đội phó và một trung đội trưởng hy sinh. Ngoài ra có hai đồng chí đi đâu không rõ, có lẽ là đào ngũ. Về tư tưởng bộ đội có phần hoang mang, thiếu tin tưởng, nhiều đồng chí chán nản.
Chủ nhiệm chính trị Thu vẫn rất nhẹ nhàng:
- Thế các đồng chí đã có biện pháp gì để ổn định tư tưởng bộ đội?
Chính trị viên đại đội có vẻ như bất lực:
- Dạ! Chúng tôi đã tổ chức sinh hoạt, động viên bộ đội nhưng đơn vị vẫn chưa lấy lại được khí thế, anh em vẫn tỏ ra rất bi quan.
Hơi bực mình nhưng chủ nhiệm chính trị Thu cố giữ thái độ mềm mỏng, ông đứng dạy:
- Thôi được rồi! Bây giờ đồng chí cho tập trung toàn đại đội lại đấy. Tôi muốn nói chuyện với anh em.
Buổi sinh hoạt được tiến hành ngay tại vạt rừng trống cạnh xe chính trị viên. Nhìn hơn hai chục gương mặt sạm đen, hốc hác gần như vô cảm chủ nhiệm chính trị Thu hiểu họ đã trải qua những ngày hết sức nặng nề, bi thảm. Tuy nhiên nhìn sâu vào mắt họ chủ nhiệm chính trị Thu thấy có gì đó rất lạ. Vì vậy, sau lời giới thiệu ngắn gọn của chính trị viên đại đội ông không đứng dạy mà vẫn ngồi nguyên trên cái hòm dụng cụ và bắt đầu nói với cái giọng thủ thỉ như đang tâm sự:
- Các đồng chí ạ! Chúng tôi rất hiểu những gì các đồng chí vừa phải trải qua trong những ngày vừa rồi. Nói thật với các đồng chí, chúng tôi cũng đau xót lắm chứ. Chỉ một trận đánh mà chúng ta đã mất quá nửa số trang bị, hàng chục đồng đội của chúng ta hy sinh và bị thương. Đó là một tổn thất quá lớn đối với riêng đại đội các đồng chí nhưng cũng là tổn thất của toàn binh chủng. Tuy nhiên, tôi muốn nói với các đồng chí một điều: đó cũng là chuyện thường tình trong chiến tranh. Vấn đề đặt ra đối với chúng ta bây giờ là phải vượt qua nó để làm lại, để trận đánh sau không xảy ra tình trạng như vậy nữa- Lướt qua một lượt những gương mặt đang dần mất đi sự vô cảm ông tiếp tục- Bây giờ tôi hỏi thật các đồng chí: có phải vì những tổn thất đó mà các đồng chí đâm sợ hãi không?
Một sự im lặng bao trùm lên vạt rừng trống, có thể nghe thấy cả tiếng rì rào của của những con côn trùng dưới lớp lá mục. Chủ nhiệm chính trị Thu ôn tồn giục:
- Thế nào? Có sợ không?
Hàng quân bắt đầu xao động, một vài tiếng trả lời khô khốc:
- Không! Chúng tôi không sợ!
Chủ nhiệm chính trị Thu chỉ tay một vòng:
- Không sợ sao lại uể oải thế kia, chán chường thế kia? Đồng chí nào cho tôi biết tại sao lại thế!- Một thoáng im lặng rồi một cánh tay giơ lên, ông Thu gật đầu- Được! Đồng chí nói đi.
Người chiến sĩ được chỉ định đứng dạy. Trông anh ta khá tiều tụy bởi dáng người gày gò, khuôn mặt xanh xao, trên đầu là một vòng băng đã xỉn màu chắc từ hôm ấy đến nay chưa thay. Trên người khoác bộ quần áo công tác bê bết dầu mỡ, đất bụi nhưng đôi mắt thì sáng quắc. Vừa đứng dạy anh ta nói ngay với cái giọng rất dứt khoát:
- Báo cáo thủ trưởng! Chúng tôi không sợ mà chúng tôi chỉ cảm thấy xấu hổ, thấy... nhục!- Giọng người chiến sĩ òa ra như nức nở.
Chủ nhiệm chính trị Thu hơi ngỡ ngàng, ông chợt hiểu cái điều rất lạ mà ông đã nhìn thấy trong mắt những người chiến sĩ. Ông nhẹ nhàng động viên:
- Đồng chí cứ bình tĩnh và nói cụ thể đi nào!
Người chiến sĩ đã bình tĩnh hơn, anh dằn giọng:
- Nói thực ra thì cũng có người sợ nhưng những kẻ hèn nhát ấy đã bỏ chạy rồi. Tôi xin đảm bảo với thủ trưởng là tất cả anh em còn ngồi lại đây không ai sợ chết cả, điều quan trọng là chết như thế nào thôi chứ chết như trong trận vừa rồi thì không đáng chết. Tức tưởi lắm, xấu hổ lắm thủ trưởng ạ. Một đơn vị được trang bị hiện đại nhất, được thủ trưởng cấp trên gửi gắm lòng tin nhiều nhất mà làm ăn không ra gì, chưa đánh đấm gì mà gần như đã bị xóa sổ- Anh dừng lại nuốt nước bọt và chắc là sắp xếp ý nghĩ một lát rồi tiếp, giọng sâu lắng như có nước mắt ở trong- Đã đành chiến tranh là có tổn thất nhưng nếu là tổn thất trong chiến đấu thì đi một nhẽ. Đằng này cả đại đội dồn cục lại thành một đống rồi bất lực nhìn bọn máy bay nó đánh cho tan nát, người thì chết, xe thì cháy... Đau đớn lắm thủ trưởng ơi!- Một lần nữa giọng anh như vỡ òa ra.
Chủ nhiệm chính trị Thu cũng thấy bùi ngùi. Quả thật những chiến sĩ của ông là những người rất tự trọng, có lẽ đằng sau thái độ bi quan, chán chường này còn những bí ẩn gì đó chưa phát lộ ra. Ông quyết định lái buổi sinh hoạt sang hướng khác để có thể tìm ra điều bí ẩn ấy:
- Tôi cũng đau đớn lắm chứ các đồng chí! Nhưng bây giờ tôi muốn các đồng chí nói cụ thể hơn: tại sao lại đến cơ sự như thế?
Trong hàng quân bắt đầu có những tiếng xì xào rồi người chiến sĩ ban nãy lại đứng dạy:
- Báo cáo thủ trưởng! Về câu hỏi của thủ trưởng chúng tôi cũng đã suy nghĩ và trao đổi với nhau nhiều. Trước hết là do chúng tôi không có thời gian đi trinh sát thực địa nên không nắm được đường sá, không phát hiện được những khó khăn để có biện pháp khắc phục kịp thời dẫn đến đội hình bị ùn lại ở đầu dốc. Nhưng khi tình huống đó xảy ra rồi và không quân địch đến đánh phá thì công tác tổ chức bắn máy bay rất kém. Với gần một chục khẩu 12 ly 7 ấy mà tổ chức chỉ huy tốt thì chúng nó nhất định không làm mưa làm gió như vậy được.
Chủ nhiệm chính trị Thu gật đầu tỏ vẻ đồng tình, ông khuyến khích:
- Tôi đồng ý với đồng chí! Thế lúc ấy đồng chí có bắn không?
Người chiến sĩ gật mạnh đầu:
- Mặc dù không nhận được mệnh lệnh nào nhưng khi thấy máy bay đánh vào đội hình tôi đã chỉ thị cho pháo hai lên bắn trả. Thấy xe tôi bắn một vài xe nữa cũng bắn nhưng vì không có chỉ huy thống nhất nên không tạo thành sức mạnh được.
Chủ nhiệm chính trị Thu tự nhủ: “Điều bí ẩn là ở chỗ này đây, có lẽ những chiến sĩ này đang ấm ức với những người chỉ huy của họ đã không thực hiện tốt chức trách của mình như họ từng hy vọng. Đó chính là lý do tại sao họ lại bi quan, chán chường đến vậy”. Một cánh tay nữa giơ lên, chủ nhiệm chính trị Thu vẫy tay:
- Mời đồng chí!
Người vừa đứng dạy đã hơi cứng tuổi, mặt cũng sạm đen, hốc hác như những chiến sĩ khác, thân hình thì cao lêu đêu như cây sào. Anh ta từ tốn:
- Báo cáo thủ trưởng! Tôi hoàn toàn nhất trí với đồng chí Triệu- Trong đầu chủ nhiệm chính trị Thu chợt lóe lên một tia chớp, thì ra người chiến sĩ vừa phát biểu chính là trưởng xe Nguyễn Nhân Triệu, một gương tốt mà ông đã được nghe nhắc đến tên nhiều lần nhưng chưa biết mặt- Tuy nhiên tôi muốn bổ sung thêm một vài nguyên nhân nữa. Theo tôi, ngoài những nguyên nhân trên còn có thêm các nguyên nhân sau. Một là việc tổ chức hành quân cũng chưa tốt, không giữ vững cự ly, gián cách giữa các xe nên đã bị dồn cục lại một chỗ. Hai là trình độ của anh em chiến sĩ của chúng tôi cũng có phần còn hạn chế nên đã không phát huy được khả năng của trang bị. Hết đấy ạ!
Anh ta dợm người định ngồi xuống thì chủ nhiệm chính trị Thu đã vẫy tay:
- Khoan đã! Đồng chí nói rõ hơn xem nào! Trình độ anh em làm sao?
Người chiến sĩ đứng thẳng dậy, giọng rành rẽ:
- Báo cáo thủ trưởng! Ở đây tôi muốn nói đến trình độ của đội ngũ lái xe ạ. Với độ dốc như vậy nhưng nếu tay lái tốt và có sáng tạo một chút thì vẫn có thể vượt qua. Bằng chứng là xe 328 các đồng chí vẫn vượt được dốc và vào tham gia chiến đấu cơ mà. Ngay cả mấy xe PT76 tôi thấy các đồng chí ấy cũng phải đi theo hình dích- dắc chứ lúc đầu đi thẳng xích cũng bị quay trượt liên tục. Hết ý kiến!
Chủ nhiệm chính trị Thu quay sang hỏi nhỏ chính trị viên đại đội 7:
- Đồng chí này tên là gì?
Chính trị viên đại đội cũng thì thầm:
- Đó là đồng chí Bùi Đình Độ, kỹ thuật viên đại đội ạ!
Đợi cho những xao động trong hàng quân lắng lại chủ nhiệm chính trị Thu mới đứng dạy:
- Trước hết tôi xin biểu dương những ý kiến rất thẳng thắn, rất dũng cảm của các đồng chí. Các đồng chí đã dám nhìn thẳng vào sự thật để tìm ra nguyên nhân của thất bại, trong đó có nguyên nhân xuất phát từ chính sự yếu kém của đơn vị mình. Với thái độ đó tôi tin rằng chúng ta sẽ vượt qua được nỗi đau này và sẽ không để những tổn thất đau xót như vừa qua tái diễn nữa. Các đồng chí có đồng ý với tôi không?
Hàng quân hơi xao động, một vài tiếng trả lời lẻ tẻ:
- Có ạ!
Chủ nhiệm chính trị Thu nhìn lướt qua một lượt mấy hàng quân, những gương mặt vô hồn giờ đây dường như đã lấy lại được sinh khí, ông dõng dạc:
- Tôi xin thông báo với các đồng chí thế này! Bộ tư lệnh đã quyết định sẽ bổ sung cho các đồng chí một số xe và người để các đồng chí có cơ hội khắc phục những khiếm khuyết vừa qua, đánh thắng trận tiếp theo để xây dựng truyền thống cho đơn vị và trả thù cho các đồng chí đã hy sinh. Các đồng chí có quyết tâm đánh thắng trận này không?
Lần này thì cả đại đội đồng thanh:
- Có ạ!- Những cái miệng ngoác ra hết cỡ, nụ cười đã trở lại trên những gương mặt trẻ.
Đợi cho hàng quân trật tự trở lại chủ nhiệm chính trị Thu mới chậm rãi:
- Nhưng có một điều tôi chưa thật đồng ý với các đồng chí- Ông dừng lại một lát, một vài chiến sĩ vẻ ngơ ngác nhìn nhau không hiểu thủ trưởng nói gì- Đó là thái độ uể oải, chán chường của một số đồng chí mà tôi đã chứng kiến khi xuống đây. Chúng ta là chiến sĩ của một đội quân cách mạng, có lý tưởng, có kỷ luật, chiến đấu vì chính nghĩa. Vì vậy dẫu có thất bại cũng không được bi quan, chán nản mà phải tìm cách đứng lên để làm lại. Mà xét cho cùng trận đánh vừa rồi đại đội ta cũng đã góp phần làm nên chiến thắng cơ mà- Ông dừng lại mỉm cười hiền từ và vẫy tay- Thôi, bây giờ các đồng chí về tiếp tục công việc. Chúc các đồng chí mạnh khỏe, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong các trận đánh tới đây.
