Tầm chín giờ, nắng thu rực rỡ rải vàng khắp khu doanh trại. Gió từ khe núi phía trước thổi qua mặt hồ từng cơn phóng khoáng làm lá cờ trên đỉnh cột cao tung bay phần phật. Toàn tiểu đoàn đã hàng ngũ chỉnh tề đón chủ tịch đoàn ra vị trí bằng một tràng vỗ tay dài.

Buổi mít tinh được bắt đầu bằng lễ chào cờ. Sau khẩu lệnh “Nghiêm! Chào cờ! Chào!” của tiểu đoàn trưởng Tân tất cả mọi người đứng nghiêm hướng lên lá quốc kỳ đang bay phấp phới trên nền trời thu xanh ngắt. Giai điệu trầm hùng của bài “Tiến quân ca” vang lên từ hơn một trăm lồng ngực trẻ lúc đầu còn nho nhỏ, đến đoạn “...Tiến mau ra sa trường...” bỗng thành cao trào như đã được dồn nén từ lâu lắm.

Sau lời giới thiệu của trợ lý chính trị tiểu đoàn chính trị viên Tuấn lên đọc diễn văn chào mừng kỷ niệm cách mạng tháng Tám. Bằng những lời lẽ rất ngắn gọn anh tóm tắt diễn biến và ý nghĩa to lớn của cuộc cách mạng vĩ đại 32 năm về trước. Anh cũng nêu rõ trách nhiệm của thế hệ trẻ ngày nay là phải đem hết sức mình bảo vệ những giá trị cao đẹp mà cách mạng tháng Tám đã mang lại.

Tiếp theo phần mít tinh tham mưu trưởng Dương lên công bố quyết định thành lập tiểu đoàn. Theo quyết định này tiểu đoàn 198 sẽ có 3 đại đội là đại đội 3, đại đội 6 và đại đội 9. Ông cũng công bố luôn quyết định bổ nhiệm cán bộ tiểu đoàn và các đại đội. Theo đó, tiểu đoàn trưởng là Hà Tiến Tân, chính trị viên là Bùi Ngọc Tuấn, các tiểu đoàn phó là Phụng, Thiên, Triệu, Dự; đại đội trưởng đại đội 3 là Phan Văn Hải, đại đội trưởng đại đội 6 là Bùi Đức Tịnh, đại đội trưởng đại đội 9 là Ngô Xuân Nghi. Sau khi đọc xong quyết định ông nói thêm:

- Thưa toàn thể các đồng chí! Cách đây 32 năm dân tộc ta đã tiến hành một cuộc cách mạng long trời lở đất. Cuộc cách mạng đó đã đem lại độc lập cho đất nước ta, tự do cho nhân dân ta và ngày 19 tháng 8 đã đi vào lịch sử như một dấu son không bao giờ phai mờ. Bộ tư lệnh đã quyết định chọn ngày đó làm phiên hiệu cho tiểu đoàn các đồng chí. Được mang cái tên này là một vinh dự to lớn đối với mỗi cán bộ chiến sĩ trong tiểu đoàn. Nhân dịp này, thay mặt thủ trưởng Bộ tư lệnh tôi xin chúc toàn thể các đồng chí luôn mạnh khỏe, đoàn kết, phát huy cao độ tinh thần cách mạng tháng Tám để hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

Toàn tiểu đoàn vỗ tay như sấm dạy sau lời chúc của tham mưu trưởng.

Đợi cho ông Dương về đến chỗ ngồi chính trị viên Tuấn mới đứng dạy mời chủ nhiệm chính trị lên động viên bộ đội. Chủ nhiệm chính trị Thu khoan thai tiến lại bục diễn đàn, dáng ông vốn đạo mạo hôm nay lại càng trang trọng. Là chính ủy trung đoàn xe tăng đầu tiên và bây giờ là chủ nhiệm chính trị binh chủng ông đã nếm trải những thăng trầm của bộ đội tăng thiết giáp suốt từ ngày thành lập đến nay, ông cũng là người thấu hiểu và thông cảm sâu sắc với tâm tư, nguyện vọng của cán bộ, chiến sĩ. Vì vậy, khi được mời lên động viên cán bộ chiến sĩ đơn vị xe tăng đầu tiên có vinh dự lên đường vào Nam chiến đấu ông xúc động đến nghẹn lời:

- Thưa toàn thể các đồng chí! Ngay sau khi kháng chiến chống Pháp thắng lợi Đảng và Nhà nước ta đã có chủ trường xây dựng một quân đội chính quy, từng bước tiến lên hiện đại đủ sức cùng toàn dân thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược là xây dựng miền Bắc xã hội chủ nghĩa và giải phóng miền Nam thống nhất nước nhà. Với chủ trương đó nhiều cán bộ, chiến sĩ ưu tú đã được chọn lọc cử đi học ở nước ngoài để làm nòng cốt cho việc thành lập các quân, binh chủng mới trong đó có binh chủng thiết giáp chúng ta. Được đánh giá là lực lượng đột kích quan trọng của lục quân chúng ta hy vọng sẽ sớm có mặt tại chiến trường để góp sức cùng đồng bào miền Nam nhanh chóng đánh đuổi giặc Mỹ giành độc lập, thống nhất cho Tổ quốc. Đó là nguyện vọng cháy bỏng của mỗi chúng ta. Tuy nhiên, vì nhiều lý do nguyện vọng đó chưa trở thành hiện thực...

Nói đến đây giọng ông như nghẹn lại, ông phải đằng hắng mấy cái rồi mới tiếp tục được. Ông nhắc đến những khó khăn trở ngại của việc đưa xe tăng vào sử dụng ở chiến trường; ông nhắc đến việc binh chủng phải cử nhiều đoàn cán bộ, chiến sĩ tay không vào Nam để “lấy xe địch đánh địch”; ông nhắc đến những đơn vị phải niêm xe tăng nhận pháo cao xạ đi bắn máy bay, đến những đơn vị bảo vệ bờ biển và địa đầu giới tuyến. Cuối cùng ông kết luận:

- Và bây giờ nguyện vọng cháy bỏng của chúng ta đã trở thành hiện thực: tiểu đoàn của các đồng chí là đơn vị đầu tiên lãnh nhận nhiệm vụ vào chiến trường tham gia chiến đấu. Đây là một vinh dự lớn lao song cũng là một trách nhiệm hết sức nặng nề đặt lên vai các đồng chí. Các đồng chí mà ra quân đánh thắng trận đầu giòn giã sẽ khẳng định được vai trò, vị trí của xe tăng trong chiến đấu, sẽ mở đường cho những đơn vị tiếp theo lên đường ra chiến trường và nhất là sẽ tạo đà phát triển cho binh chủng chúng ta trong tương lai- Bất chợt ông ngẩng đầu lên hỏi rõ to- Các đồng chí có hiểu trách nhiệm của mình không?

Cả tiểu đoàn hô muốn vỡ cổ họng:

- Có!

- Vậy thì tốt! Bây giờ tôi xin phép sửa lại bài thơ trên báo tường của đại đội 9 hồi Tết năm ngoái nhé: “Tiếng súng Đông Xuân sắp nổ rồi; Binh đoàn thiết giáp chẳng ngồi chơi; Sông Hồng, núi Tản đang vẫy gọi, Xốc tới lập công thiết giáp ơi”. Thế có được không?.

Một tràng pháo tay lại nổi lên như sấm dạy, chủ nhiệm chính trị Thu cúi đầu chào rồi khoan thai rời khỏi diễn đàn. Khi ông về gần đến chỗ ngồi thì chính trị viên Tuấn bước tới đưa hai tay bắt tay người thủ trưởng thật chặt, sau đó anh bước tới bục diễn giả:

- Kính thưa các thủ trưởng! Kính thưa các đồng chí đại biểu! Thưa toàn thể các đồng chí! Thay mặt cán bộ chiến sĩ toàn tiểu đoàn tôi xin cảm ơn sự có mặt và những lời động viên, khuyến khích của thủ trưởng và các đồng chí đại biểu. Cán bộ, chiến sĩ tiểu đoàn 198 chúng tôi xin hứa sẽ đem hết sức mình chiến đấu, công tác để không phụ lòng tin của các thủ trưởng Bộ tư lệnh, của binh chủng; để xứng đáng với cái tên vinh quang của mình. Các đồng chí có quyết tâm không?.

- Quyết tâm!- Hơn một trăm con người đồng thanh hô, tiếng hô vọng vào vách núi rồi dội lại như có cả một đoàn người đông đảo đứng ở đâu đó hô theo.

Cuối cùng tiểu đoàn trưởng Tân đứng dạy, anh không lên bục mà đứng tại chỗ, cái giọng vốn đã khàn nay lại càng khàn không biết vì xúc động hay vì mấy ngày vừa rồi hò hét nhiều quá:

- Kính thưa các thủ trưởng và các đồng chí đại biểu! Thưa toàn thể các đồng chí! Thật vinh dự cho tiểu đoàn chúng ta được mang phiên hiệu 198, và cũng thật vinh dự khi chúng ta được là đơn vị xe tăng đầu tiên đi làm nhiệm vụ chiến đấu ở chiến trường miền Nam. Toàn tiểu đoàn chúng ta cũng đã bày tỏ quyết tâm sẽ phấn đấu hết mình để xứng đáng với vinh dự đó. Tuy nhiên, để đạt được điều đó chúng ta còn rất nhiều việc phải làm. Vừa qua chúng ta đã làm được một việc rất lớn là khôi phục kỹ thuật xe pháo. Tới đây chúng ta còn phải tiếp tục thực hiện một khối lượng công việc rất lớn nữa là: hoàn thành các nội dung huấn luyện bổ sung, tiếp nhận các loại vật tư, khí tài và lương thực thực phẩm vv... Tiểu đoàn sẽ lập kế hoạch chi tiết để các đại đội và trung đội tổ chức thực hiện. Bộ tư lệnh quy định toàn bộ công tác chuẩn bị của chúng ta phải hoàn thành trong tháng 9 để sẵn sàng lên đường trong tháng 10. Như vậy thời gian chuẩn bị chỉ còn hơn một tháng. Thời gian thì gấp gáp, công việc thì nhiều, điều kiện sinh hoạt còn rất khó khăn... nên chúng tôi đề nghị mỗi tập thể, mỗi cá nhân trong tiểu đoàn hãy nêu cao tinh thần trách nhiệm, đoàn kết hiệp đồng giúp đỡ lẫn nhau để hoàn thành nhiệm vụ. Còn trưa nay toàn tiểu đoàn sẽ liên hoan mặn- Đến đây Tân phải dừng lại chờ cho tiếng ồn hoan hỷ dưới hàng quân lắng đi rồi tiếp- Chiều nay sẽ tổ chức thi đấu bóng đá, tối nay liên hoan văn nghệ.

Chẳng đợi tiểu đoàn trưởng nói hết câu tiếng vỗ tay đã dạy lên như sấm. Từ phía nhà bếp của tiểu đoàn bộ mùi xào nấu đã bay lên thơm lừng.

Dư âm của buổi mít tinh, của bữa liên hoan mặn, của trận bóng đá và tối liên hoan văn nghệ vẫn còn âm ỉ cho đến tận khuya. Căn nhà 6 gian của đại đội 9 được thắp sáng bằng hai bó đuốc đi- ê- zen khói mù mịt nhưng râm ran tiếng cười nói, tiếng bình luận. Chắc là do chiếu cố ngày lễ nên đại đội trưởng Nghi không nhắc nhở gì, mọi ngày giờ này mà còn ỏm tỏi lên thế này thì “ăn quát” là cái chắc. Như mọi khi Hòa đen vẫn là trung tâm của mọi cuộc hội nghị bàn tròn:

- Này, các cậu thấy xe tớ có “oách” không? Chiều nay thằng Thắng ghi hai bàn vào lưới của đại đội 3 nhé! Còn tối nay lúc cậu Cân độc tấu bài “Xe tăng ra trận” tớ thấy khối thằng rưng rưng nước mắt đấy! Lại còn ông Nhã nữa chứ, nhà quê thế mà hát quan họ hay ra phết. Mỗi tội khi hắn há mồm ra hát anh em lại phải nhắm mắt, tớ chỉ ti hí mỗi tý mà chói không thể nào chịu được.

Căn nhà rộ lên tiếng cười. Biết Hòa đang bôi bác cái răng vàng của mình nhưng Nhã vẫn nằm yên như đã ngủ. Tính anh vẫn thế, kệ nó trêu chọc chán thì thôi. Có tiếng ai châm chọc:

- Cả xe đều lập công, còn mỗi Hòa đen là vô tích sự thôi.

Hòa phản công ngay:

- Vô tích sự thế nào? Nếu không có tớ chỉ đạo sát sao đố cậu Thắng đá được như thế! Còn Cân ấy à, tớ cũng phải đạo diễn từng ly từng tý đấy chứ!.

Mặc cho Hòa thao thao bất tuyệt, Cân và Thắng vẫn rủ rỉ nói chuyện. Thắng thì phục Cân sát đất rồi: vừa là tay lái giỏi, vừa có hoa tay, lại biết làm thơ và độc tấu thì hay tuyệt. Cân thì quý Thắng ở cái tính hồn nhiên, ham học, làm cái gì cũng nhiệt tình và đá bóng rất cừ. Qua một tuần về xe làm kỹ thuật hai anh em đã rất hợp nhau, đi đâu cũng cặp kè như hình với bóng.

Thấy cả Nhã, Cân và Thắng không hưởng ứng Hòa đành chuyển hướng:

- Này! Không ngờ “cụ” Tân mà cũng biết đá bóng nhỉ! Trông “cụ” to uỳnh uỵch thế mà chạy nhanh ra phết.

- Cậu không biết chứ ngày xưa tiểu đoàn trưởng của mình đã là cầu thủ đội Sao Đỏ của trung đoàn H02 đi thi đấu toàn quân rồi đấy!- Ai đó ra vẻ hiểu biết.

- Ngày xưa thế nào không biết nhưng quả thật “cụ” đá rất bài bản, công thủ toàn diện, mà sút cũng mạnh ghê cơ.

Một số đã mắc xong màn chui vào. Thấy mọi người không mặn chuyện nữa Hòa cũng chán nên mò về chỗ ngủ. Vì Thắng về sau không có giường nên bốn anh em phải chen nhau trên ba cái phản ghép lại. Nhã chiếm chỗ trong cùng, Cân và Thắng ngủ chung màn, Hòa nằm ngoài cùng. Mắc xong màn hắn chui vào, miệng lùng bùng:

- Chán mấy bố này! Gà vừa mới lên chuồng đã đi ngủ.

Cũng chẳng có ai lên tiếng. Cân và Thắng thì đã ngủ thật. Riêng Nhã thì chưa ngủ nhưng anh không muốn “dây” với cái thằng cha lắm mồm này. Anh đang có chuyện phải suy nghĩ. Từ hôm nhận lệnh chuẩn bị đi chiến đấu phấn khởi thì có phấn khởi nhưng trong lòng anh cũng có chuyện băn khoăn. Chả là anh với Hiền yêu nhau đã lâu, hồi anh nhập ngũ đã dự định hết nghĩa vụ rồi sẽ cưới. Thế rồi đùng một cái Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại ra miền Bắc, chế độ nghĩa vụ quân sự không còn thực hiện nữa đành phải lùi lại. Ở quê hai nhà đã đi lại rất thân mật. Gia đình anh cũng đã coi Hiền như dâu con trong nhà. Tuy nhiên mấy lần định cưới đều phải hoãn vì lần thì bà nội Hiền mất, lần thì nhà anh có việc... nên cứ lần lữa mãi thành ra Hiền cũng đã lớn tuổi rồi. Ở quê anh tuổi như Hiền đã con bồng, con mang. Mấy đứa bạn Hiền đều đã vợ chồng con cái đề huề khiến anh càng nóng ruột. Anh cũng định cuối năm nay sẽ xin nghỉ phép để dứt điểm nhưng bây giờ lại đột xuất phải đi chiến đấu chẳng biết khi nào mới về. Đi chiến đấu anh chẳng lo gì cho mình mà chỉ lo cho Hiền. Con gái có thì, đã trót nặng lòng với nhau rồi để cô ấy mòn mỏi đợi chờ thì tội lắm. Lại còn gia cảnh nhà anh nữa chứ: bố mất sớm, có hai anh em trai thì anh cả đã đi “B” khi chưa kịp xây dựng gia đình. Cả nhà mong anh sớm cưới vợ, sinh con để nếu có bề gì thì cũng còn có chỗ trông cậy. Thế mà... Bây giờ chỉ còn biết trông đợi vào vận may, biết đâu từ nay đến khi lên đường cấp trên sẽ giải quyết cho tranh thủ mấy ngày. Anh thiếp đi trong niềm hy vọng mong manh ấy.

Đầu phản bên kia Hòa cũng chưa ngủ được. Là người vô tư lự, tếu táo trong sinh hoạt nên bình thường ra đặt mình xuống chỉ vài phút là Hòa đã ngủ ngon lành. Nhưng hôm nay anh cũng trằn trọc không sao ngủ được. Như vậy là rõ rồi, chỉ ít ngày nữa tiểu đoàn anh sẽ vào chiến trường chiến đấu, anh sẽ giải quyết như thế nào đây với mối tình vừa chớm nở giữa anh và Thu. Hôm báo động chuyển vị trí sang đây tất cả công tác chuẩn bị chỉ trong mấy tiếng đồng hồ nhưng được sự giúp đỡ “ngầm” của kíp xe Hòa vẫn dành được gần nửa tiếng để gặp Thu, người con gái xóm Mới mà anh đã đem lòng quý mến. Trong ba mươi phút ngắn ngủi đêm hôm ấy hai người đã kịp trao cho nhau những nụ hôn thắm thiết cùng những lời yêu thương nồng cháy. Thực ra, ngay từ lần đầu gặp mặt Thu đã có cảm tình với anh bộ đội xe tăng đẹp trai, hào hiệp, lại ăn nói rất có duyên này. Hôm ấy Thu đi chợ huyện về giữa đường thì xe đạp bị đứt xích, không biết làm sao cô đành vắt cái xích đứt lên ghi đông xe và dắt bộ giữa trời nắng chang chang. Đang đứng gác ở lán xe thấy cô gái thất thểu dắt xe qua, máu hiệp sĩ nổi lên Hòa gọi cô vào rồi lấy dụng cụ trong xe ra nối xích cho xe. Với bàn tay khéo léo của người lính kỹ thuật công việc chỉ vài phút là xong, Hòa lại còn lấy dầu nhờn ra tra vào xích và các ổ trục nữa. Xong việc, thấy cô gái mướt mát mồ hôi anh lấy bi đông nước mời cô uống. Khi cô bỏ cái khăn đen vẫn che gần kín khuôn mặt ra thì Hòa bị “choáng” vì vẻ đẹp hồn nhiên và khỏe mạnh của cô thôn nữ. Thấy Hòa cứ đứng ngẩn ra nhìn mình Thu e lệ cảm ơn anh rồi lên xe phóng mất để lại Hòa đang tiếc ngẩn tiếc ngơ vì chưa kịp hỏi tên. Phải mất mấy gói kẹo “dân vận” lũ trẻ vẫn chăn trâu quanh khu vực lán xe Hòa mới biết tên cô gái là Thu và nhà cô gái. Thế là ngay chủ nhật ấy Hòa xung phong nhận đi xin tre về sửa lán xe. Khi đi cậu ta thủ sẵn mấy cái cờ- lê, mỏ- lết cùng tuýp dầu, gói mỡ. Đến nhà Thu thật may chỉ có mình cô ở nhà. Hòa bảo: “Hôm trước thấy cái xe bị khô dầu quá nên hôm nay vào để lau dầu hộ”. Biết thừa là Hòa tìm “lý do, lý trấu” nên Thu cũng trêu lại: “Cảm ơn anh! Nhưng bố em lại có việc đạp xe đi mất rồi”. Hòa chưng hửng, cái miệng dẻo như kẹo kéo hàng ngày bỗng trở lên cứng nhắc không cất lên lời. Nhìn anh bộ đội đứng như trời trồng trước sân Thu phì cười: “Xe ở trong nhà kia kìa. Nhưng em không có tiền trả đâu nhé!”. Như chết đuối vớ được cọc Hòa lại liến láu được ngay: “Tiền nong gì! Quân với dân như cá với nước mà em!”. Sau hôm ấy hai người đã nhiều lần hẹn hò nhưng cũng phải đến vài tháng sau Hòa mới được cầm tay cô ở sau lán xe thì lại bị Nhã phát hiện được. Ở cái xóm Mới này Thu là cô gái đẹp người, đẹp nết nên được nhiều chàng trai để ý nhất nhưng lòng cô đã nghiêng về phía Hòa. Đến hôm báo động chuyển quân, khi được Hòa cho biết sẽ phải xa xóm Mới cô đã không cầm lòng được, chính cô đã chủ động ôm chặt lấy Hòa và thủ thỉ vào tai anh: “Anh cứ đi đi! Em sẽ đợi!”. Điều làm Hòa trăn trở là Thu còn trẻ quá, lại xinh đẹp thế mà mình thì ra đi biết đến bao giờ mới trở về, mà biết đâu sẽ mãi mãi không về nữa. Nghĩ đến viễn cảnh ấy Hòa thấy nôn nao không chịu được. Không! Nhất định mình không được để viễn cảnh ấy đến với Thu, phải làm sao để Thu không phải đau khổ, phải làm sao để Thu được hạnh phúc... Có cách nào nữa đâu ngoài cách “giải phóng” cho cô ấy. Hòa đi đến quyết định khi nào chính thức lên đường sẽ viết thư để chia tay Thu, để Thu có thể tìm người khác xứng đáng hơn xây hạnh phúc trăm năm. Quyết định như vậy lòng Hòa thấy nhẹ nhõm hơn và anh nhanh chóng chìm vào giấc ngủ.

Đêm hôm ấy không chỉ có Nhã và Hòa khó ngủ. Mãi khuya rồi mà trên nhà chỉ huy tiểu đoàn những ngọn đèn dầu vẫn leo lét sáng. Tiểu đoàn trưởng Tân đang dí ngọn đèn dầu đi- ê- zen tù mù vào từng dòng chữ của “bản kế hoạch công tác” và “kế hoạch huấn luyện bổ sung” do tiểu đoàn phó quân sự và trợ lý tham mưu tiểu đoàn vừa đưa anh lúc chập tối. Trưởng thành từ một sĩ quan lục quân khóa 4 rồi được biệt phái vào tận cực Nam để tổ chức huấn luyện cán bộ cho khu 9 những năm đầu kháng chiến. Hòa bình lập lại được chọn đi học xe tăng ở Liên Xô hơn ai hết “Tân Râu” hiểu vai trò, vị trí của công tác huấn luyện đối với những người lính sắp ra trận. Anh nhớ như in nguyên tắc thứ hai trong giáo trình phương pháp huấn luyện của bạn: “Phải huấn luyện cho bộ đội những gì cần thiết cho chiến đấu”. Đó cũng chính là trải nghiệm thực tiễn của anh suốt mấy chục năm quân ngũ. Vì vậy Tân chưa thật hài lòng với bản kế hoạch huấn luyện bổ sung, có cái gì đó dàn trải quá. Cán bộ, chiến sĩ tiểu đoàn này trừ số dự bị mới bổ sung về, còn lại tuổi quân nhìn chung đã khá cao, đã được tham gia huấn luyện nâng cao và diễn tập nhiều lần. Những kiến thức và kỹ năng cơ bản anh em đều đã nắm vững. Với quỹ thời gian có hạn như bây giờ chỉ nên tập trung vào những nội dung trọng yếu nhất, thiết thực nhất cho cuộc hành quân và chiến đấu sắp tới. Đã thế còn rất nhiều nội dung quan trọng như ngụy trang, nghi binh, như đào bếp không khói vv... lại chưa có. Với cây bút chì đỏ bên cạnh anh thẳng tay gạch đi những nội dung không thật cần thiết và ghi ra bên ngoài mấy nội dung cần phải bổ sung. Quay sang bản kế hoạch công tác anh khá hài lòng thấy kế hoạch được lập chi tiết đến từng ngày, có phân công phụ trách cụ thể. Chợt anh dừng lại bấm đốt ngón tay tính nhẩm một lúc rồi ghi ra bên cạnh: “Nghiên cứu bố trí để 1 tuần cho anh em” nhưng vội xóa ba chữ “cho anh em” đi và sửa thành “cơ động”. Chuyện này anh đã bàn với chính trị viên Tuấn và cả hai đã nhất trí với nhau sẽ đề nghị lên trên cho anh em đi tranh thủ vài ngày trước khi đi chiến trường. Vì chưa có kết quả nên vẫn phải giữ bí mật. Xem xong hai bản kế hoạch đã gần một giờ sáng. Thấy nhơm nhớp mồ hôi Tân Râu với chiếc khăn lau mặt, ngoáy hai lỗ mũi anh giật mình thấy cái khăn đen kịt muội đèn.

Đầu nhà bên kia chính trị viên Tuấn cũng đang ngồi trầm ngâm trước ngọn đèn dầu leo lét. Trên mặt bàn là bản “kế hoạch công tác đảng, công tác chính trị trong hành quân chiến đấu” đã được trung đoàn phê chuẩn và gửi lại sáng nay. Anh biết đơn vị mình đã được nhận một nhiệm vụ rất vinh quang nhưng đi cùng với nó là một trách nhiệm rất nặng nề và vì vậy cũng đang đứng trước những thử thách hết sức gay go, ác liệt. Thử thách đó đòi hỏi rất cao ở mỗi cán bộ, chiến sĩ về ý chí quyết tâm, về tinh thần chịu đựng gian khổ, hy sinh cũng như về trình độ, năng lực chuyên môn. Đã đành đây là những cán bộ, chiến sỹ đã được chọn lọc và trải qua nhiều thử thách nhưng ai mà biết được khi đứng trước hòn tên, mũi đạn, khi đứng trước những khốc liệt của chiến tranh diễn biến tư tưởng của mỗi người sẽ như thế nào. Trách nhiệm của anh và đội ngũ cán bộ chính trị là phải nắm bắt được những diễn biến đó và định hướng cho nó trở thành động lực giúp mỗi người vượt qua những thử thách đang chờ đợi họ. Xem qua chương trình giáo dục chính trị do Phòng chính trị binh chủng gửi xuống anh thấy về mặt lý luận thế là đủ nhưng có lẽ cũng cần bồi dưỡng thêm cho các chính trị viên đại đội về phương pháp tiến hành.

Ở cách đó 60 ki- lô- mét theo đường chim bay, trong một xóm nhỏ nép mình dưới chân dãy Tam Đảo đen sẫm trên nền trời đêm cũng có một người đang thức rất khuya- đó là quyền tư lệnh Đào. Sáng hôm nay ông đã nhận được văn bản chính thức của Bộ đồng ý cho binh chủng đưa tiểu đoàn 198 gồm hai đại đội xe tăng PT76 vào phía Nam tham chiến. Bộ cũng quy định rõ khu vực tập kết của từng đại đội và thành phần cán bộ Bộ tư lệnh đi theo để chỉ đạo đơn vị. Đúng như chính ủy Ngọc dự đoán Bộ đã không cho ông đi đợt này. Kể ra ông cũng chưa thật thông suốt lắm nhưng mệnh lệnh vẫn là mệnh lệnh. Mặt khác các “cụ” cũng có lý vì dù sao ông cũng là người đứng đầu binh chủng, sự vắng mặt quá lâu ở sở chỉ huy sẽ không có lợi. Chiều nay ông đã chỉ thị cho phòng tham mưu điều chỉnh lại kế hoạch hành quân cho phù hợp với chỉ thị của Bộ. Có một điều ông hơi băn khoăn là vị trí tập kết của hai đại đội Bộ chỉ định quá xa nhau. Theo như đề nghị của binh chủng thì hai đại đội này sẽ tập kết ở hai bên trục đường 9, cách nhau khoảng 15 đến 20 ki- lô- mét là cùng. Với khoảng cách như vậy các đơn vị sẽ tiện hỗ trợ cho nhau khi cần thiết và cũng thuận lợi hơn cho công tác chỉ huy của tiểu đoàn. Thế nhưng không hiểu thâm ý của Bộ như thế nào mà đưa một đại đội xuống phía nam đường 9 đến 60 ki- lô- mét và cách vị trí của đại đội kia đến trên 70 ki- lô- mét. Trong điều kiện ở chiến trường với khoảng cách này công tác chỉ huy của tiểu đoàn sẽ hết sức khó khăn. Có lẽ đây cũng là một điểm hạn chế trong hiểu biết về tăng thiết giáp của những người làm công tác chỉ đạo ở tầm chiến lược, chiến dịch.

Ngay sau khi nhận được chỉ thị của Bộ ông đã cho triệu tập một cuộc hội ý nhanh giữa thủ trưởng Bộ tư lệnh và các cơ quan. Hội nghị đã thống nhất sẽ cử đại đội 3 và đại đội 9 đi trước, còn đại đội 6 sẽ xuất phát khi tình hình phát triển thuận lợi. Hội nghị cũng đã thống nhất về thành phần thủ trưởng và các cơ quan Bộ tư lệnh đi theo chỉ đạo đơn vị gồm: chính ủy Lê Quang Ngọc, tham mưu trưởng Đỗ Đằng Dương, trưởng ban tác huấn Nguyễn Văn Phúc cùng hai cán bộ của phòng chính trị và phòng hậu cần- kỹ thuật. Bộ phận này sẽ hình thành sở chỉ huy nhẹ của binh chủng để quan hệ với Bộ tư lệnh mặt trận và các đơn vị có liên quan. Ngoài ra trung đoàn H03 cũng sẽ hình thành một bộ phận do đồng chí trung đoàn phó chỉ huy để trực tiếp giúp đỡ tiểu đoàn 198 cả trong quá trình hành quân cũng như chiến đấu. Đối với trung đoàn H02 có thể cử 1- 2 cán bộ đi theo để rút kinh nghiệm. Tại hội nghị ông cũng đã chỉ thị cho phòng tham mưu và phòng hậu cần- kỹ thuật có những điều chỉnh cần thiết để đáp ứng những yêu cầu mới phát sinh theo chỉ thị của Bộ.

Chiều nay lúc vừa kết thúc hội ý thì ông nhận được thư bà Hạnh- vợ ông. Nhiều việc quá nên ông vẫn đút túi, bây giờ sau khi xem xong các văn kiện do Phòng tham mưu và Phòng hậu cần- kỹ thuật gửi lên ông mới bóc thư ra đọc. Thư viết rất ngắn gọn, bà thông báo tình hình ở nhà mọi việc bình thường, các con khỏe, ngoan, chăm học, đi học đều có mũ rơm chống mảnh bom. Đến đoạn cuối bà mới đề nghị ông thu xếp về nhà lấy một, hai ngày để bên nhà trai sang ăn hỏi Hường- con gái lớn của ông, tháng sau sẽ xin cưới. Lúc đầu ông cũng hơi bực mình: “đang bận tối mắt, tối mũi lại còn cưới với xin”. Mà cái con Hường này cũng tệ, việc lớn cả đời như thế cũng chẳng viết cho bố được vài dòng. Nhưng bình tâm lại ông thấy mình bực bõ thật vô lý, con cái đã lớn, cũng đến lúc phải dựng vợ gả chồng. Thực ra Hường cũng đã một vài lần nói chuyện với ông, cậu con rể tương lai ông cũng đã biết mặt. Khi biết đó cũng là một sĩ quan xe tăng lúc đầu ông cũng không ưng ý lắm vì sợ nó là thằng cơ hội, cưới con chẳng qua vì muốn cưới bố. Nhưng tìm hiểu ra thì mới biết đó là một cán bộ tốt, có chí tiến thủ và thường xuyên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Chẳng biết chúng nó quen biết nhau lúc nào, chắc là từ hồi ở doanh trại 92 vì ngày đó Hường có lên thăm ông mấy lần. Nhiều lúc ông cũng tự trách mình có phần xao lãng trách nhiệm với gia đình, con cái. Thực ra trong tâm ông không phải thế. Với bà Hạnh ông không chỉ yêu thương mà còn thực lòng biết ơn. Cưới nhau xong ngay năm đầu bà đã sinh cho ông mụn con đầu lòng là cái Hường. Con chưa đầy năm cách mạng tháng Tám nổ ra là ông đi biệt. Cả một thời tuổi trẻ ông hết Nam tiến, Tây tiến đến Thượng Lào, Điện Biên một mình bà ở nhà xoay xỏa lo toan mọi việc. Từ chăm sóc bố mẹ già, nuôi dạy con Hường đến tham gia các công việc đoàn thể ở địa phương... việc nào cũng chu toàn. Hòa bình lập lại ông về thăm nhà ít ngày, để lại cho bà một cái bụng bầu rồi đi học ở Trung Quốc liền một mạch hơn ba năm, lúc trở về đứa thứ hai đã bi bô nhưng chẳng chịu theo bố. Được mấy năm hòa bình tháng nào ông cũng tranh thủ về nhà một lần, chẳng giúp được gì nhiều mà chỉ làm bà vất vả thêm vì lại “gửi gắm” cho bà hai đứa con nữa. Còn từ ngày chiến tranh phá hoại đến nay thì mặc dù nhà không xa lắm nhưng cũng phải vài tháng ông mới đảo về được một lát rồi lại tất bật đi ngay. Thấm thía công lao người vợ tảo tần bao nhiêu lương cùng phụ cấp ông chỉ để lại một phần mua sách và tiêu vặt, còn lại gửi về cho bà cả. Có lẽ vì cả đời biền biệt xa nhà như thế cộng với vẻ mặt lúc nào cũng nghiêm nghiêm nên các con ông cũng không đứa nào gần gụi ông, chúng giữ thái độ “kính nhi viễn chi” là chính. Bố về có muốn hỏi chuyện thì hỏi câu nào chúng trả lời câu ấy rồi mắt trước mắt sau tìm cớ lỉnh mất. Ông cũng thấy đó là điều khổ tâm nhưng không sao sửa được. Có lẽ cái nghiêm khắc đã ngấm vào máu ông rồi: mới chưa đầy hai mươi tuổi đã được bổ làm hương sư, dẫu còn trẻ tuổi nhưng mỗi khi gặp ông từ các bậc hương lý đến các cụ cao tuổi trong làng đều chắp tay chào “ông giáo” rất lễ độ. Bạn bè cùng trang lứa chúng tha hồ nghịch ngợm, hát hò, rồi ghẹo gái... nhưng ông cứ phải lập nghiêm cho xứng với cương vị của mình mặc dù trong lòng cũng rất thèm được như chúng nó. Thế rồi từ khi đi bộ đội đến nay lúc nào cũng “phải” làm chỉ huy, từ anh tiểu đội trưởng “đầu binh, cuối cán” hồi đầu kháng chiến đến giờ mới hơn bốn mươi tuổi đã là người đứng đầu một binh chủng vào loại hiện đại nhất của quân đội đâm ra không nghiêm không được. Nào ai biết đằng sau vẻ mặt lạnh lùng, nghiêm khắc ấy là một tấm lòng bao dung, nhân hậu. Trong suốt cuộc đời chinh chiến dài dằng dặc của mình đã bao lần ông phải nuốt nước mắt vào trong khi tiễn đưa những người đồng đội của mình về với đất, còn bên ngoài vẫn phải tỏ ra sắt đá để làm chỗ dựa tinh thần cho bao đồng chí khác. Chỉ duy nhất một lần ông không kiềm chế được đã bật khóc thành tiếng khi chứng kiến cái chết của hai vợ chồng người em kết nghĩa trong trận chống càn ở vùng địch hậu Thái Bình. Hai người đã nặng lòng yêu nhau từ khi còn ở quê nhà, chàng trai thì vào du kích, còn cô gái cũng tham gia canh gác, đưa tin. Nhưng gia đình cô gái thì ngăn cấm và định gả cô cho người khác. Thuyết phục mãi không được đến sát ngày cưới cả hai quyết định trốn nhà lên chiến khu theo bộ đội nhưng lại đòi phải được ở cùng nhau. Ai cũng buồn cười vì cái điều kiện hết sức trẻ con của họ nhưng ông thì không thế, ông đã quyết định nhận cả hai về đơn vị của mình. Chàng trai ở bộ phận xung kích, còn cô gái ở bộ phận hậu cần kiêm cả cấp dưỡng, giao thông và y tá, tải thương... Thật lạ kỳ là sức mạnh của tình yêu. Đạn bom, đói rét, gian khổ, khó khăn không thể chia lìa họ và hình như chỉ làm cho tình yêu của họ ngày càng thêm bền chặt. Họ như đôi chim tung cánh trên bầu trời tự do vời vợi bất chấp tất cả mọi thử thách của cuộc chiến tranh. Sau chiến dịch Biên Giới tình hình chiến trường tạm lắng ông đã đứng ra tác thành cho họ nên vợ nên chồng, cũng từ đó họ nhận ông làm anh kết nghĩa. Một năm sau một bé trai đã ra đời trong niềm hân hoan của toàn đơn vị. Nhưng thật là oan nghiệt, một quả đạn pháo vô tình đã cướp đi cuộc sống của họ. Lúc này chàng trai đã là trung đội trưởng, anh chỉ huy trung đội của mình yểm hộ cho bộ phận hậu cần rút ra khỏi vùng địch càn quét. Trong lúc chờ thuyền vượt sông pháo địch bắn như mưa vào đội hình. Lúc ông đến cả hai vợ chồng đã chết, lật hai cái thân mình nát bấy vì mảnh pháo của họ lên thằng bé con vẫn nằm im thin thít trong vòng tay mẹ, nó giương đôi mắt tròn xoe lên nhìn thẳng vào ánh đèn pin như muốn hỏi ai đến quấy rầy mình. Nhìn cảnh tượng ấy ông không cầm lòng được bật khóc lên thành tiếng. Nhưng chỉ vài giây thôi, đúng chỉ vài giây thôi ông lại phải lấy lại bộ mặt lạnh lùng để chỉ huy bộ đội vượt sông. Sang được vùng tự do ông phải nhờ một người đặc biệt tin cậy đưa thằng bé về tận tay cho bà Hạnh nuôi nấng và dặn bà phải coi nó như con đẻ. Bây giờ nó cũng đã hơn mười tuổi và cũng chưa khi nào ông bà cho nó biết về gốc gác của mình. Với đứa con nuôi này ông bà dành cho nó một tình thương đặc biệt. Tuy vậy, cũng như chị em nó, chẳng khi nào ông ngồi nói chuyện được với nó quá mười phút.

Nghĩ lan man mãi ông mới rút một tờ giấy mới để viết thư cho vợ:

“Bà và các con yêu quý!

Dạo này tôi vẫn khỏe nhưng công việc bận quá thành ra ít về nhà. Tuy nhiên tôi sẽ cố gắng thu xếp để có mặt hôm ăn hỏi con Hường. Theo tôi nếu nhà trai có sang bàn bạc trước mình cũng không nên đòi hỏi lễ lạt gì. Cả lễ cưới sau này của các con cũng vậy, chỉ nên làm tiết kiệm và đơn giản thôi, đang chiến tranh mà. Tôi đã để dành được mấy tút thuốc tiêu chuẩn rồi, hôm ấy chỉ mua thêm một ít bánh kẹo nữa là đủ. Chúc bà và các con luôn mạnh khỏe, các con chăm ngoan, học giỏi. Đào”.

Rút ngăn kéo bàn lấy cái phong bì mới đã dán sẵn tem ông đề tên vợ và lồng lá thư vào. Nghĩ thế nào ông lại rút ra viết thêm mấy dòng:

“TB: Hôm người ta sang ăn hỏi bà cho mời các bác, các chú hai họ đến cho đông đủ. Tiết kiệm nhưng không được để lúi xùi quá”.

Dán mép phong bì xong ông mới rời bàn làm việc vươn vai cho dãn xương cốt rồi lên giường nằm. Chỉ một lát sau ông đã chìm vào giấc ngủ.

Kế hoạch huấn luyện bổ sung cho tiểu đoàn 198 cuối cùng đã được tiểu đoàn trưởng Tân “chốt” lại một cách rất ngắn gọn và có trọng tâm, trọng điểm: về lái xe tập trung huấn luyện khoa mục lái xe trên địa hình đồi núi ban đêm bằng đèn gầm hoặc sử dụng kính hồng ngoại, lái bơi nước. Về vũ khí tập bắn pháo ban đêm, riêng đối với pháo thủ bố trí thêm nội dung dùng súng cao xạ 12 ly 7 bắn máy bay. Về chiến thuật chỉ tập trung huấn luyện đề mục tiến công địch phòng ngự vững chắc trên điểm cao, chú trọng huấn luyện đánh đêm. Ngoài ra còn phải huấn luyện một số khoa mục bổ trợ như: đào công sự cho người và xe tăng, đào bếp Hoàng Cầm, phương pháp ngụy trang xe tăng. Anh cũng chỉ định luôn người chịu trách nhiệm chính trong từng nội dung huấn luyện. Ngay sau đó tiểu đoàn phó kỹ thuật và các đại đội phó kỹ thuật đi trinh sát xác định đường lái, các cán bộ chỉ huy xác định thao trường tập bắn, chọn địa hình tập chiến thuật.

Sau khi nhóm cán bộ kỹ thuật đi khỏi Tân Râu giở tấm bản đồ địa hình khu vực ra xem xét rồi chỉ tay vào một điểm và nói với các đại đội trưởng:

- Các ông xem ta chọn điểm cao 133 này làm mục tiêu tiến công có được không- Tân vẫn có thói quen gọi cán bộ cấp dưới bằng “ông”- Với địa hình này ta có thể tiến công trên hai hướng, một hướng từ phía Đông, vị trí tập kết tại đây, xe tăng cơ động theo đường lâm nghiệp đến triển khai ở vị trí này. Còn hướng thứ hai từ phía Tây Bắc, có thể tập kết ở khu vực Cố Thổ rồi cơ động theo trục đường mòn cạnh quốc lộ 21 vào triển khai ở vị trí này.

Mấy khuôn mặt cùng đăm chiêu chăm chú vào tấm bản đồ, đại đội trưởng đại đội 3 Phan Văn Hải cất giọng Nghệ An nằng nặng:

- Về địa thế thì được nhưng tôi sợ điểm cao 133 dốc quá, xe lên hơi khó.

Đại đội trưởng đại đội 9 Ngô Xuân Nghi ngắt lời:

- Hôm trước tôi đã đến chỗ này rồi, cũng không dốc lắm đâu.

Đến lượt đại đội trưởng đại đội 6 Bùi Đức Tịnh có ý kiến:

- Cứ chọn chỗ kho khó mà tập thì càng tốt chứ sao, sau này vào đấy có khi nó còn khó hơn ấy chứ!

Đại đội trưởng đại đội 9 tiếp tục ý kiến:

- Tuy nhiên tôi thấy cái khó của ta là khi chiến đấu thì trong đội hình binh chủng hợp thành nhưng khi tập lại không có bộ binh nên rất khó thực sự thực tế.

Tiểu đoàn trưởng Tân gật đầu:

- Vấn đề này tôi đã nghĩ đến rồi! Tôi định thế này các ông xem có được không nhé: cứ một đại đội tập thì lấy một đại đội đi phục vụ, một trung đội làm quân xanh, còn hai trung đội đóng giả bộ binh. Tuy không thật là thực sự thực tế nhưng cũng còn hơn không, mặt khác cũng rèn cho anh em mình biết tác chiến bộ binh, biết đâu có lúc sẽ dùng đến.

Cả ba cái đầu cùng gật gù:

- Có lẽ thế được đấy!

- Nếu các ông thấy được thì tôi phân công công tác chuẩn bị thế này: đại đội 3 và đại đội 6 cho bộ đội xây dựng một số lô cốt, công sự bắn ở 133, đồng thời làm thêm một số bia để tượng trưng địch cơ động, phản kích. Còn đại đội 9 thì xây dựng hàng rào, vật cản xung quanh cứ điểm và làm bia phục vụ bắn.

Đại đội trưởng Nghi nhăn nhó:

- Thủ trưởng ơi, một sợi thép gai chẳng có làm sao xây dựng được hàng rào đây?

Tân Râu cười:

- Không có thép gai thì vào dân xin ít tre ra mà chẻ lạt, làm tượng trưng vài chục mét ở hai chỗ cửa mở thôi. Ngay chiều nay các ông cho làm đi nhé, trong ngày mai phải hoàn thành để ngày kia có thể bắt đầu huấn luyện được. Tôi dự kiến mỗi đại đội phải mất ba ngày ba đêm cho khoa mục này: ngày thứ nhất chuẩn bị huấn luyện, đêm hôm đó cơ động vào vị trí tập kết, ngày và đêm thứ hai đi trinh sát thực địa, ngày thứ ba giao nhiệm vụ tổ chức hiệp đồng và hoàn thành công tác chuẩn bị chiến đấu, đêm thứ ba nổ súng tiến công. Có lẽ ta sẽ cho huấn luyện một số nội dung bổ trợ về ngụy trang, nghi binh trước để anh em vận dụng vào ngay trong quá trình trú quân ở vị trí tập kết và chuẩn bị chiến đấu. Như vậy là mất chục ngày rồi. Còn lái, bắn mỗi đại đội phải hai, ba đêm. Ông Tuấn thì đòi năm ngày học chính trị. Lại còn bao nhiêu khoa mục khác nữa, cứ là vắt chân lên cổ mới kịp các ông ạ! Này các ông, chỗ chân Núi Voi có bắn được 12 ly 7 không đấy?.

Đại đội trưởng đại đội 9 trả lời ngay:

- Bắn thì bắn được nhưng làm bia máy bay thì hơi khó làm đấy!

- Biết thế nhưng phải cố thôi chứ làm sao bây giờ? Pháo thủ mà không biết bắn 12 ly 7 thì hàn giá lên để làm cảnh à?.

Đại đội trưởng đại đội 6 có ý kiến:

- Đề nghị tiểu đoàn có lịch huấn luyện cụ thể để chúng tôi còn biết mà triển khai.

Tiểu đoàn trưởng Tân gật đầu:

- Cứ yên trí! Ngay sau đây tôi sẽ cho trợ lý tham mưu tiểu đoàn lập lịch huấn luyện chi tiết. Thôi, bây giờ các ông về triển khai công tác cho đơn vị đi. Trưa nay sẽ có lịch gửi xuống cho từng đại đội.

Các cán bộ đại đội vừa đi khỏi thì tiểu đoàn phó kỹ thuật Thiên về tới nơi, Tân Râu quay ra hỏi:

- Thế nào ông? Đường lái có đạt yêu cầu không?

Thiên vừa lau mồ hôi vừa nhăn nhó:

- Nói chung đạt yêu cầu về độ khó nhưng chắc những đêm đầu không lái được bằng hồng ngoại.

- Tại sao?- Tân nôn nóng.

- Nhiều đoạn chỉ là vệt đường mòn, cây cỏ mọc tràn cả ra đường nên nếu lái bằng hồng ngoại ngay sẽ rất nguy hiểm. Tôi nghĩ phải đi lại một số lần cho hình thành vệt đường mới lái được được.

- Không sao! Tôi định để mỗi đại đội lái hai đêm, đêm đầu tập lái bằng đèn gầm, đêm sau mới lái bằng hồng ngoại. Ông thấy thế có được không?

- Nếu được thế thì tốt quá!

- Được! Tôi sẽ cho tham mưu lập kế hoạch huấn luyện như thế nhé!

Dứt lời anh quày quả cầm tập kế hoạch đi về phía nhà tiểu đoàn bộ.

Công việc xây dựng thao trường đã sang ngày thứ hai. Buổi chiều tiểu đoàn trưởng Tân gọi Tám- trợ lý tham mưu đi cùng lên kiểm tra tiến độ công việc. Hai thày trò rảo bước theo con đường mòn dự kiến sẽ làm đường cơ động cho xe tăng từ vị trí tập kết lên tuyến triển khai. Mới đi được nửa đường lưng áo Tân đã đầm đìa mồ hôi, Tám đi sau nhìn cái dáng phục phịch của tiểu đoàn trưởng mà ái ngại:

- Có phải nghỉ giải lao không thủ trưởng?

Tân Râu thủng thẳng:

- Mới đi được một lúc đã nghỉ ngơi gì?

- Nhưng em thấy áo thủ trưởng ướt đẫm mồ hôi rồi.

- À! Tớ thì lúc nào chả có mồ hôi. Nhưng hôm nay nóng thật, đúng là “nắng tháng Tám rám trái bưởi”!

Đến cách điểm cao 133 chừng gần một ki- lô- mét hai thày trò bỏ đường mòn trèo lên một điểm cao đối diện. Cái nắng buổi chiều tuy đã nhạt nhưng vẫn chói chang làm những bụi cây lúp xúp như muốn héo quắt lại. Lên đến đỉnh đồi thì có gió, Tân Râu hứng chí phanh ngực áo đón những cơn gió mát đang ào ạt thổi về từ thung lũng phía dưới. Gió lồng lộng thổi làm Tân thấy buồn buồn trên má, anh đưa tay lên xoa cằm và chợt giật mình: hàm râu quai nón mấy ngày bận không kịp cạo đã lên tua tủa như rễ tre. Cũng vì có hàm râu “vĩ đại” này nên anh có biệt danh “Tân Râu” ngay từ hồi còn trẻ. Chỉ cần không cạo hai ba ngày là râu đã mọc xanh rì. Thời buổi khó khăn lưỡi dao cạo cũng phải phân phối nên anh phải thủ con dao cạo của thợ cắt tóc nhưng cũng chỉ được non tháng là đã phải đem đi mài lại. Từ đây nhìn sang điểm cao 133 rất rõ, bên đó những tốp bộ đội vẫn lúi húi làm việc. Trên sườn đồi rải rác những đám đất mới đào lên còn nguyên màu đỏ tươi, đây đó các cụm bia kết bằng thân cây đã thành hình những lô cốt, xe tăng, pháo chống tăng. Dưới chân đồi mấy hàng rào bằng tre cũng đã được dựng lên, những sợi lạt tre sáng lóa lên dưới nắng. Trông cũng đã ra dáng một cứ điểm phòng ngự của “địch”. Tân quay sang hỏi cậu trợ lý:

- Thế nào? Ông thấy đã được chưa?

Tám nheo mắt nhìn chăm chú sang bên điểm cao 133 một lát mới trả lời:

- Tôi thấy về đại thể thế là được rồi. Tuy nhiên phải yêu cầu anh em đánh thêm các bụi cây hoặc vầng cỏ để ngụy trang cho các công sự bắn chứ không để đỏ loe, đỏ loét thế kia. Còn chỗ hàng rào có lẽ phải làm thế nào chứ các sợi dây trắng lộ liễu quá.

- Được! Tớ sẽ nhắc anh em làm ngay! Ông thấy chỗ này làm nơi giao nhiệm vụ tại thực địa có được không?

- Tốt quá đi chứ thủ trưởng! Trong thực tế được như thế này thì quả là lý tưởng.

Tiểu đoàn trưởng Tân trầm ngâm một lúc rồi chợt hỏi:

- Này, ông nghĩ thế nào nếu ta đưa lên đây một trung đội dùng hỏa lực chi viện thê đội một xung phong?.

Đắn đo một lát Tám mới khe khẽ trả lời:

- Từ đây mà dùng hỏa lực pháo bắn trực tiếp sang 113 thì có thể nói chắc trúng đến 90%. Nhưng trong lý luận chiến thuật không thấy nói đến dùng xe tăng làm hỏa lực bắn chi viện.

Tân Râu cười:

- Lý luận là như thế nhưng trong thực tế nếu có điều kiện như thế này mà không tận dụng thì thật phí. Mà sau khi chi viện cho thê đội 1 xung phong thì trung đội này cũng xung phong được cơ mà.

Tám gật gù:

- Quả thật đây là một ý kiến rất hay.

- Thôi được! Ta cứ biết như vậy đã. Hôm nào tập ta cứ giao nhiệm vụ bình thường, trong quá trình soạn thảo kế hoạch chiến đấu ông nào nghĩ ra biện pháp này thì ta ủng hộ, còn nếu không sẽ gợi ý cho họ. Anh em mình nó cũng sáng tạo lắm ông ạ! Còn bây giờ ta sang bên đó đi!

Hai thày trò tiếp tục tắt đường sang 113. Lưng áo Tân Râu đã khô mồ hôi nhưng ống quần hai thày trò cỏ may đã bết vào dày đặc từ đầu gối trở xuống.

Mãi cuối giờ chiều quyền tư lệnh Đào mới bảo trưởng ban tác huấn: “Tối nay cậu và Phùng đi với tớ xuống 198 xem anh em dưới đó huấn luyện thế nào?”. Kinh nghiệm thực tiễn nhiều năm làm chỉ huy đã cho ông biết những cuộc kiểm tra rình rang, có đủ ban bệ, báo trước hàng tuần sẽ chẳng đem lại gì nhiều cho người chỉ huy. Vì vậy ông thường chọn phương pháp kiểm tra đột xuất, đã nhiều lần ông xộc thẳng xuống bãi tập hay khu xe mà không qua nhà chỉ huy cấp dưới nên anh em đâm ra cũng hơi kiềng kiềng. Chính vì thế lúc nào họ cũng bảo nhau phải tự giác làm cho tốt, vớ vẩn qua loa đối phó thế nào cũng bị ông phát hiện ra. Đã quen với tác phong làm việc của tư lệnh nên Phúc về bảo Phùng báo hai suất cơm ăn sớm, xong xuôi hai người cắp cặp lên chỗ công vụ Lưu ngồi đợi.

Đúng 6 giờ chiếc xe com- măng- ca của tư lệnh chạy tới. Từ trong nhà ông Đào bước thẳng về phía xe, Phúc và Phùng cũng nhanh chóng bám theo. Quay nhìn thấy cả hai đã lên xe ông bảo lái xe:

- Đi sang 198.

- Vâng ạ!- Lái xe Năm trả lời khe khẽ và nổ máy cho xe chạy.

Xe ra đến quốc lộ Hai thì trời đã sẩm tối. Chiến tranh phá hoại của Mỹ đã làm đảo lộn cuộc sống của người dân miền Bắc, mọi hoạt động từ ban ngày đã chuyển sang ban đêm nên giờ này cũng là giờ ngoài đường náo nhiệt nhất. Những chiếc xe tải trùm bạt kín mít bật đèn gầm rì rì chạy, những đoàn người gồng gánh đủ thứ chắc là đi họp chợ đêm, đó đây một quán nước nhỏ tù mù ngọn đèn dầu đã che hết phía trên... Đến bến Mía hàng đoàn xe đang xếp hàng đợi đến lượt xuống phà, trưởng ban tác huấn Phúc phải lên trình giấy công lệnh có đóng dấu “hỏa tốc” mới được ưu tiên đi trước. Tầm hơn tám giờ xe đã đến cổng tiểu đoàn. Người chiến sĩ gác nhìn lướt qua biển số chiếc xe vội nâng ba- ri- e lên và đứng nghiêm chào, chiếc xe chạy thẳng vào sân.

Cho đến hôm nay ở tiểu đoàn 198 mọi công tác chuẩn bị đã hoàn tất. Toàn tiểu đoàn đã bước vào đợt huấn luyện bổ sung được hai hôm. Tối nay đại đội 3 tập chiến thuật, đại đội 6 đi phục vụ, còn đại đội 9 thì tập lái. Cả khu doanh trại vắng teo, chỉ có chỗ tiểu đoàn bộ còn lao xao tiếng người. Trên nhà chỉ huy tiểu đoàn cũng chỉ có mỗi chính trị viên Tuấn ở nhà. Đang lúi húi viết bên ngọn đèn dầu khói mù Tuấn chợt giật mình vì nhác thấy một chiếc com- măng- ca đang lao vào sân. Anh bước vội ra thì chiếc xe đã đỗ xịch ngay trước cửa. Cánh cửa xe bật mở, ba người từ trên xe bước xuống. Đêm cuối tháng không trăng nhưng dưới ánh sao mờ mờ nhìn cái dáng người đầm đậm và cái cách đi hơi chúi về phía trước Tuấn vẫn nhận ra đó là quyền tư lệnh Đào. Anh chạy vội xuống đón thì ông Đào cũng đã xăm xăm bước tới bậc thềm, Tuấn vội đứng nghiêm:

- Chào tư lệnh! Thủ trưởng xuống mà không báo trước để chúng tôi đón?.

Đưa tay ra bắt tay Tuấn ông Đào vẫn lạnh lùng:

- Không phải đón rước gì cả! Anh em đi đâu mà vắng thế?.

- Báo cáo tư lệnh! Toàn tiểu đoàn đã đi huấn luyện cả- Tuấn vội trả lời.

- Kế hoạch huấn luyện của các anh hôm nay thế nào?

- Báo cáo tư lệnh! Hôm nay có 2 đại đội đi huấn luyện chiến thuật, một đại đội đi lái ạ!

- Thế chính trị viên không đi tham gia với anh em à?- Ông Đào dồn.

Hơi ngần ngại trước câu hỏi này của tư lệnh Tuấn vội thanh minh:

- Báo cáo tư lệnh! Tôi đang phải soạn thảo nghị quyết chuyên đề của đảng ủy tiểu đoàn về đợt hành quân chiến đấu sắp tới ạ.

Ông Đào ôn tồn hơn:

- Thôi được rồi! Bây giờ tôi sẽ ra xem anh em huấn luyện thế nào. Nếu đồng chí bận thì cứ ở nhà, cho tôi một người dẫn đường là được.

Tuấn vội vàng đáp:

- Không ạ! Tôi sẽ đi với thủ trưởng. Nhưng mời tư lệnh vào nhà xơi nước đã.

Ông Đào xua tay:

- Không phải nước nôi gì cả. Bây giờ đưa chúng tôi ra bãi lái trước.

Tuấn vội chạy vào nhà lấy chiếc đèn pin rồi nhanh chóng leo lên xe ngồi cạnh trợ lý Phùng. Anh bảo lái xe:

- Quay ra phía đường 21.

Chiếc xe ngược ra cổng và phải mất gần hai mươi phút mới đến được khu vực bãi lái. Rời đường 21 vào trong chừng hai trăm mét là tuyến xuất phát. Dưới ánh đèn gầm xe chạy gần đến nơi mới nhận ra ba chiếc xe tăng đứng sắp thành một hàng ngang. Tư lệnh Đào bảo lái xe dừng và mở cửa bước xuống. Mấy thày trò vừa xuống xe đã thấy tiếng tiểu đoàn phó Thiên:

- Tất cả chú ý!

Lò mò chạy về phía chiếc xe con, gần đến nơi thì Thiên nhận ra quyền tư lệnh Đào, anh lập tức đứng nghiêm:

- Báo cáo tư lệnh! Đại đội 9 tiểu đoàn 198 đang huấn luyện khoa mục “lái đồi núi ban đêm”. Quân số 40 đồng chí, hiện đang tổ chức rút kinh nghiệm sau đợt lái thứ nhất. Hết!.

Nhìn lướt qua thấy bộ đội trong đêm vẫn ngồi ngay hàng, thẳng lối và im phăng phắc quyền tư lệnh Đào có vẻ hài lòng, ông ôn tồn:

- Được! Đồng chí cho tiến hành theo kế hoạch!

- Rõ!- Thiên hô to rồi quy người đi về phía trước hàng quân, anh hắng giọng rồi nói tiếp- Thưa các đồng chí! Tôi xin trân trọng giới thiệu đồng chí tư lệnh đến dự giờ huấn luyện với đại đội chúng ta hôm nay. Đề nghị các đồng chí nhiệt liệt hoan nghênh.

Một tràng vỗ tay nổi lên rào rào. Chẳng biết ai bảo từ lúc nào đã mà thấy Hòa và Thắng vác hai chiếc ghế băng đóng bằng gỗ hòm đạn ra mời các thủ trưởng ngồi. Đợi mọi người trật tự trở lại tiểu đoàn phó Thiên mới lên tiếng:

- Chúng ta tiếp tục nhé! Vừa rồi tôi đã để các đồng chí trưởng xe và các thành viên trong xe nhận xét về lái xe của mình. Qua theo dõi của mình nhìn chung tôi thống nhất với các đồng chí. Bây giờ tôi kết luận thế này: đợt lái vừa qua nhìn chung các đồng chí lái xe đã hoàn thành nhiệm vụ, đưa được xe về tới đích an toàn, không để xảy ra sự cố gì đáng tiếc, 100% các đồng chí chấp hành nghiêm quy định sử dụng ánh sáng. Tuy nhiên chúng ta còn tồn tại một số nhược điểm sau: Một là sử dụng số chưa thật linh hoạt và phù hợp, vì vậy đã có hai trường hợp để chết máy, trôi xe khi lên dốc. Nếu tình huống này xảy ra trên đường Trường Sơn nhiều dốc cao vực thẳm thì hậu quả sẽ rất tai hại nên đề nghị các đồng chí phải rút kinh nghiệm thật nghiêm khắc. Hai là về căn đường một số đồng chí còn yếu, đi đường thẳng thì không sao nhưng khi chuyển hướng vào cua còn chưa đúng thời cơ. Cái này tôi đã nhắc nhiều rồi, xe của chúng ta là xe lội nước, mũi xe cao nên tầm quan sát phía trước bị hạn chế. Vì vậy các đồng chí phải căn cứ tốc độ xe và góc độ chuyển hướng để lựa chọn thời cơ kéo cần lái cho thích hợp. Nghe nói trên đường Trường Sơn có rất nhiều cua tay áo, nếu chúng ta không luyện tập kỹ kỹ thuật này sẽ rất nguy hiểm. Nhược điểm thứ ba là sử dụng chân dầu chưa êm, lúc thì rồ lên, lúc lại lịm đi rất có hại cho động cơ. Tôi nhận xét thế các đồng chí có ý kiến gì không?.

- Nhất trí!- Cả hàng quân đồng thanh hô.

Bấm chiếc đèn pin đã che bớt ánh sáng vào cuốn sổ tay tiểu đoàn phó Thiên nói tiếp:

- Nếu các đồng chí không có ý kiến gì ta sẽ bắt đầu đợt lái thứ hai. Trong đợt lái này chúng ta sẽ sử dụng kính hồng ngoại để lái. Như các đồng chí đã biết khi sử dụng kính hồng ngoại chúng ta sẽ gặp một số khó khăn vì ánh sáng không thật, rất khó phân biệt các vật thể. Tuy nhiên có một thuận lợi là sau một số buổi lái đường lái của chúng ta đã hình thành hai vệt xích rất dễ nhận ra, các đồng chí cần phải bám vào đó để căn đường. Trường hợp lái xe không nhìn thấy đường phải kiên quyết dừng lại, trưởng xe phải xuống chỉ huy cho đến bao giờ qua hết chỗ khó đi mới được lên xe. Các đồng chí đã rõ cả chưa?

- Rõ!- Hàng quân lại đồng thanh trả lời.

- Tôi phân công đợt lái này như sau: kíp xe 567 lên xe số 1, kíp xe 568 lên xe số 2, kíp xe 569 lên xe số 3. Bộ phận còn lại ngồi tập ghế lái, ôn luyện động tác sử dụng kính hồng ngoại và tiếp tục trao đổi kinh nghiệm. Các xe về xe chuẩn bị. Bắt đầu!

Hàng quân rùng rùng đứng dạy chạy về vị trí đã được phân công. Tiểu đoàn phó Thiên và đại đội phó đại đội 9 Vĩnh cùng bước lại chỗ quyền tư lệnh Đào. Chờ hai người gần đến nơi ông Đào hỏi:

- Đường lái của các cậu mấy ki- lô- mét?.

- Báo cáo tư lệnh! Một vòng lái của chúng tôi là hơn 5 ki- lô- mét.

- Anh em lái trung bình mất bao nhiêu lâu?- Ông Đào hỏi tiếp.

- Báo cáo tư lệnh! Đợt lái vừa rồi bình quân hết 30 phút. Tuy nhiên đợt này có thể lâu hơn vì anh em dùng kính hồng ngoại chưa quen- Đại đội phó Vĩnh trả lời.

- Sao chỉ tập lái cho lái xe mà các cậu đưa cả đại đội ra đây làm gì?

- Báo cáo! Chúng tôi muốn kết hợp luyện tập động tác chỉ huy xe và sử dụng điện đài cho trưởng xe, còn pháo thủ cũng cho anh em tập sử dụng 12 ly 7. Ngoài ra, khi gặp sự cố trước hết kíp xe phải cùng nhau tự xử lý đã rồi mới yêu cầu chi viện. Làm như vậy cho thực sự thực tế ạ!

Đặt cái cặp xuống ghế ông Đào đứng dạy:

- Tốt lắm! Bây giờ tôi sẽ đi với anh em một vòng.

Hơi hoảng hốt vì quyết định của tư lệnh tiểu đoàn phó Thiên đề nghị:

- Báo cáo tư lệnh! Đường thì khó đi mà anh em lại mới tập sử dụng kính hồng ngoại nên đề nghị tư lệnh để lần khác ạ!

Tư lệnh Đào điềm nhiên:

- Anh sợ lái xe của anh hất tôi xuống à? Nếu tôi bị lái xe của mình hất xuống thì tôi cũng xin từ luôn cái chức tư lệnh binh chủng này đấy.

Chính trị viên Tuấn tìm cách hoãn binh:

- Tư lệnh còn phải sang chỗ tập chiến thuật nữa cơ mà.

- Anh sợ muộn thì anh về trước đi!- Ông Đào vẫn giữ giọng nói thản nhiên nhưng cả mấy anh em đều im thin thít- Thôi! Không phải lo lắng gì! Tôi cũng là lính xe tăng kia mà!

Dứt lời ông xăm xăm bước về phía cái xe số 1, trưởng ban Phúc và trợ lý Phùng chia nhau đi xe số 2 và số 3. Thiên nháy Vĩnh:

- Ông lên xe số 1 với tư lệnh đi! Nhớ nhắc cậu Cân lái cho cẩn thận đấy!

Đang lúi húi kiểm tra bộ phận hành động Nhã chợt giật mình vì thấy loáng ánh đèn pin ngay bên cạnh. Nhận ra quyền tư lệnh anh vội dừng tay và đứng thẳng dậy:

- Chào thủ trưởng ạ!

Nhận ra người trung đội phó hiền lành mới gặp mình hôm nào tư lệnh Đào cười hiền hậu:

- Nhã phải không? Tớ đi với các cậu một vòng nhé!

Thấy tư lệnh đi với xe mình Nhã hơi hoảng, nhỡ có chuyện gì thì gay go to chứ chẳng chơi. May có Hòa đen lém lỉnh đỡ đòn:

- Thủ trưởng việc gì phải lên xe ạ! Cứ đứng ở đây là thủ trưởng cũng biết bọn em chạy ngon như thế nào rồi.

Lập tức cậu ta bị cụt hứng:

- Thôi, đừng lém nữa! Kiểm tra xong thì đi đi nào!

Dứt lời ông bám vào tay vịn, đặt một chân lên băng xích và nhún mình trèo lên xe nhẹ nhàng như một thanh niên, Vĩnh và kíp xe vội trèo lên theo. Từ trong buồng lái nghe loáng thoáng Cân đã biết tư lệnh sẽ lên xe mình, cậu tự dặn mình không được run mà phải thật bình tĩnh để lái sao cho đúng yếu lĩnh. Thấy tư lệnh trèo lên xe Cân vội thò đầu ra chào. Dưới ánh sáng ngọn đèn “cấp bị” hất lên ông Đào nhận ra người chiến sĩ này chính là tác giả bài thơ Tết năm ngoái, ông ôn tồn:

- Cứ bình tĩnh mà lái nhé!

- Vâng ạ!- Cân trả lời giọng run run.

Đứng sau tháp pháo Nhã chỉ cái ghế trưởng xe:

- Mời thủ trưởng vào ghế trưởng xe!

Ông Đào phẩy tay:

- Cậu vào đấy còn chỉ huy xe chứ, tớ đứng bên ghế pháo thủ cũng được.

Chống tay vào thành cửa ông đu mình vào ghế pháo thủ, đứng vững vàng trên ghế ông nắm lấy tay tầm, tay hướng khẩu cao xạ 12 ly 7 quay thử. Quả thật đây là một đề xuất rất táo bạo của anh em. Trong điều kiện địch có không quân mạnh mà khả năng phòng không của ta còn hạn chế thì khẩu súng này cũng sẽ được việc đây. Tuy thế từ hôm cho hàn giá súng ông cũng chưa lần nào xuống sử dụng thử được. Quay thử mấy vòng tay tầm và rê qua lại về hướng ông thấy kể ra cũng tạm được, tất nhiên không thuận lợi như những xe có thiết kế nguyên thủy nhưng như thế này cũng tốt chán. Quay xuống buồng chiến đấu ông hỏi:

- Đồng chí pháo thủ đâu?. Đã bắn 12 ly 7 lần nào chưa?.

Hòa đen vội ngóc đầu lên trả lời:

- Báo cáo thủ trưởng! Bọn em mới được tập nguội thôi, tuần sau mới bắn đạn thật ạ!

- Đồng chí thấy sử dụng có thuận lợi không?

- Báo cáo thủ trưởng! Nhìn chung không có vấn đề gì, chỉ có một vài góc bắn là hơi bị vướng thôi ạ!

Đại đội phó Vĩnh đã len sát lên sau lưng Cân, anh nhẹ nhàng:

- Cứ bình tĩnh, xử trí theo đúng yếu lĩnh, chỗ nào không nhìn rõ đường thì dừng lại Cân nhé!

Từ bên dưới có tiếng Thiên hỏi vọng lên:

- Xe 01 chuẩn bị xong chưa?

Nhã quay sang hỏi tư lệnh:

- Xin phép tư lệnh cho xe đi được chưa ạ?

- Được rồi! Cho xe đi đi!

Nhã nhoài hẳn người ra khỏi cửa trả lời:

- Báo cáo! Xe 01 chuẩn bị xong!

Thiên bấm đèn pin chiếu thẳng về phía đầu xe, đợi một lát anh quay tròn mấy vòng. Trong buồng lái Cân nín thở ấn còi rồi ấn nút khởi động, tiếng động cơ gầm lên. Giữ cho chân dầu ổn định Cân bật công tác đèn pha và kính hồng ngoại, một tay đưa lên tắt đèn cấp bị rồi ghé mắt vào ống kính: một màu xanh nhờn nhợt hiện ra. Cân đưa tay vặn nhẹ núm điều chỉnh, mọi vật hiện ra rõ dần nhưng cái gì cũng nhờn nhợt một màu. Trong tai nghe đã nghe tiếng Nhã:

- Cân chuẩn bị xong chưa?.

Nhấn nút báo gọi Cân trả lời:

- Báo cáo! Chuẩn bị xong!

- Xuất phát!- Tiếng Nhã đanh gọn và dứt khoát.

Cân vào số rồi thả ly hợp, chiếc xe từ từ lăn xích và lao vào bóng đêm mịt mùng. Trên ghế trưởng xe Nhã nhô hẳn người lên để quan sát nhưng cũng chỉ nhìn thấy lờ mờ vài mét phía trước. Hơi lo lắng Nhã hỏi Cân:

- Có nhìn rõ đường không?

Tiếng Cân trả lời ngập ngừng:

- Nhìn được nhưng... nó cứ không thật thế nào ấy.

- Vậy thì cứ chạy từ từ thôi nhé!

Có lẽ đã quen dần với thứ ánh sáng nhờn nhợt trong ống kính Cân đã chạy nhanh hơn, xe cũng xóc mạnh hơn. Tay bám chắc cửa xe tư lệnh Đào đứng thẳng người mặc cho những cành lá hai bên đường quét vào mặt mũi, mặc cho cơ thể hết bị lắc sang trái lại nghiêng sang phải ông say sưa hít mùi khói xả hăng hắc. Trong lòng ông đang dấy lên cái cảm giác lâng lâng, sung sướng, tự hào của hơn mười năm trước khi lần đầu tiên được tự tay mình điều khiển chiếc xe tăng trên đất bạn. Đã lâu rồi do công việc ông không được lên xe để hưởng cái cảm giác ấy nên hôm nay ông thấy mình như trẻ ra hàng chục tuổi.

Xe bắt đầu lên dốc thứ nhất, mặc dù không nhìn rõ nhưng căn cứ vào kinh nghiệm ông ước đoán độ dốc chừng hơn hai mươi độ. Lái xe Cân đã về số hai và tăng chân dầu, tiếng máy nổ đằm xuống, khói xả tuôn ra mù mịt. Lại một con dốc tiếp theo, Cân vẫn để số hai lao lên nhưng đến lưng chừng dốc thì máy nổ gằn lên rồi lịm xuống và chết hẳn, chiếc xe dừng chênh vênh trên sườn dốc đến ba mươi độ. Hơi hoảng hốt Nhã hỏi gấp gáp:

- Sao thế Cân?.

Cân vừa đưa tay ra số vừa trả lời:

- Dốc cao mà mình chạy chậm không đủ đà nên chết máy. Không sao đâu, tớ về số một là qua được thôi.

Tư lệnh Đào nhắc Nhã:

- Cứ kệ cho cậu ấy xử lý!

Quả nhiên Cân đã nổ máy lại và tiếp tục cho xe chạy. Chắc là do máy nóng và độ dốc cao nên khí xả không chỉ có khói mà còn có lúc phụt cả lửa ra. Ông Đào vẫn nhô cao người lên trên cửa tháp pháo và tự nhủ “mấy tay này tìm được con đường tập lái tương đối phức tạp đây, tuy nhiên so với đường Trường Sơn thì chưa thấm vào đâu về mức độ nguy hiểm. Riêng cái ống xả phải có biện pháp chứ để thế này thì dễ lộ lắm”.

Phải vượt qua đến năm con dốc xe mới về đến tuyến xuất phát. Tư lệnh Đào bấm đèn pin xem đồng hồ: mất ngót 40 phút. Cả Thiên, Vĩnh và Nhã đều thở phào nhẹ nhõm. Đợi cho Cân dừng xe tắt máy xong tư lệnh Đào bước ra khỏi cửa tháp pháo, ông vòng ra phía đầu xe bắt tay Cân và nói:

- Lần đầu sử dụng kính hồng ngoại như vậy là tốt rồi. Nhưng cậu cần chú ý: trước khi lên dốc phải phán đoán độ dốc, tránh tình trạng để xe chết máy giữa dốc, may là nó không tụt lùi, nổ ngược đấy.

Cân đưa cả hai tay nắm chặt bàn tay của tư lệnh giọng run run:

- Em nhớ rồi ạ!

- Dạo này còn hay làm thơ không?- Đột nhiên quyền tư lệnh Đào thấy cởi mở hơn.

- Dạ, thỉnh thoảng em vẫn làm ạ!

- Tốt lắm! Thôi, cảm ơn nhé!- Ông Đào nói rồi nhảy xuống xe như một thanh niên.

Dưới xe chính trị viên Tuấn và tiểu đoàn phó Thiên đã đứng sẵn ở đó, chờ tư lệnh Đào xuống hẳn xe Tuấn mới hỏi:

- Thủ trưởng thấy anh em lái thế nào ạ?

Xoa hai bàn tay dấp dính dầu mỡ vào nhau ông Đào tỏ vẻ phấn khởi:

- Nếu lái xe nào cũng lái được như cậu này thì tốt đấy!

Tiểu đoàn phó Thiên vui mừng trả lời:

- Báo cáo thủ trưởng! Trình độ của số lái xe cũ cũng sàn sàn như thế này, chỉ còn số dự bị mới bổ sung về thì cần phải rèn luyện thêm.

Tư lệnh Đào chợt hạ giọng:

- Này, các cậu phải nghiên cứu thêm về cái cửa xả ấy. Lúc lên dốc cao nó phụt cả lửa ra, khí xả thì nóng rừng rực. Để như vậy dễ lộ với các phương tiện trinh sát điện tử lắm.

- Vâng ạ! Chúng tôi sẽ nghiên cứu ngay.

Đợi cho hai xe kia về đến nơi, trưởng ban Phúc và Phùng vừa nhảy xuống quyền tư lệnh Đào đã bảo:

- Anh em cứ tiếp tục lái đi nhé! Còn chúng tôi sang chỗ tập chiến thuật. Cậu Tuấn đưa chúng tôi về vị trí tập kết chiến đấu của đại đội 3!

- Vâng ạ!- Tuấn đáp khẽ rồi bước lại phía chiếc xe con.

Bốn thày trò lên xe. Chiếc xe lao vút đi trong màn đêm đen sẫm.

Đường vào vị trí tập kết của xe tăng quá khó nên chiếc xe con phải dừng lại cách đó chừng 200 mét. Bốn thày trò căng mắt bước thập thõm trên con đường mòn đầy những mô đất, gốc cây nhằm hướng khu rừng tối sẫm phía trước. Càng đi xa vị trí đỗ xe trời càng tối vì những đám cây lúp xúp đã che mất chút ánh sáng sao ít ỏi của đêm cuối tháng. Sợ quyền tư lệnh vấp ngã Tuấn bật đèn pin soi đường, chợt có tiếng quát nhỏ nhưng đanh:

- Cậu nào bật đèn pin sáng thế kia? Muốn chết hả?.

Chính trị viên Tuấn vội lên tiếng:

- Tôi Tuấn đây! Tư lệnh xuống kiểm tra đơn vị!

Một bóng đen sừng sững hiện ra:

- Chào các thủ trưởng! Xin lỗi thủ trưởng, em không biết thủ trưởng đến!

Quyền tư lệnh Đào ôn tồn:

- Không sao! Đồng chí làm thế là đúng! Khu vực trú quân của đơn vị ở chỗ nào? Anh em đang làm gì?.

Bóng đen trả lời rành rọt:

- Báo cáo thủ trưởng! Khu vực trú quân của đại đội ở cách đây khoảng gần 100 mét, còn đây là vọng cảnh giới ạ! Hiện nay các xe đang đào công sự, còn đại đội trưởng vừa đi nhận nhiệm vụ về.

- Được! Bây giờ đồng chí dẫn tôi đến chỗ đồng chí đại đội trưởng!

- Rõ!- Bóng đen quay đầu lại phía sau, đến lúc này mọi người mới phát hiện ra một bóng đen nữa- Cậu tiếp tục ở đây cảnh giới nhé, tớ dẫn các thủ trưởng vào rồi sẽ ra ngay. Các thủ trưởng đi lối này ạ!

Tranh thủ lúc dừng lại chính trị viên Tuấn đã lấy khăn mùi xoa che bớt ánh sáng của đèn pin nên cũng tạm đủ soi đường cho bốn người đi, còn bóng đen phía trước có vẻ đã quen thuộc nơi này lắm, chẳng đèn đóm gì mà “hắn” cứ xăm xăm bước. Đi thêm một quãng nữa đã nhìn thấy thấp thoáng những ánh đèn pin bọc vải thỉnh thoáng lóe lên rồi tắt phụt, đó đây tiếng cuốc bổ xuống đất phùm phụp, tiếng xẻng hắt đất rào rào và những tiếng thì thào nho nhỏ.

Căn hầm của chỉ huy đại đội được một tiểu đội công binh tăng cường nên đã tạm xong. Đó là một chiếc hầm thùng bề ngang độ 3 mét, chiều dài chừng 5 mét, sâu gần 1 mét. Bên trên được che bằng tấm bạt xe tăng, hai đầu hồi cũng được bịt kín bằng bạt chỉ chừa một lối vào, bên cạnh là chiếc xe tăng và hầm xe đang đào dở. Bóng đen dẫn đường dừng lại chỉ vào cái bạt tùm hum:

- Báo cáo các thủ trưởng! Hầm đại đội trưởng đây ạ!

Tư lệnh Đào khoát tay:

- Được! Đồng chí về làm nhiệm vụ đi!

- Chào thủ trưởng ạ!- Người chiến sĩ chào và quay lưng bước vội.

Vén tấm bạt che cửa hầm ông Đào nhìn thấy đại đội trưởng Phan Văn Hải đang chăm chú soi cái đèn bão vào tấm bản đồ trên tấm nắp hòm đạn đặt trên 4 cái cọc thành một cái bàn. Thấy động Hải ngẩng khuôn mặt đen sì lởm chởm râu lên, khi nhận ra tư lệnh anh đặt vội cái đèn bão xuống và đứng nghiêm:

- Chào thủ trưởng!

Tư lệnh Đào bước hẳn vào trong hầm, ông đưa tay bắt tay người đại đội trưởng:

- Chào đồng chí! Đang làm gì đấy?.

- Báo cáo thủ trưởng! Tôi vừa đi nhận nhiệm vụ về, đang phác thảo quyết tâm chiến đấu để ngày mai tổ chức đi trinh sát thực địa ạ!

Bước hẳn vào giữa căn hầm tư lệnh Đào cúi xuống nhìn vào tấm bản đồ, một lát sau ông ngẩng lên hỏi:

- Đồng chí tiểu đoàn trưởng có đây không?

Không biết có ai báo không mà đúng lúc ấy tiểu đoàn trưởng Tân xuất hiện trước cửa hầm, anh cất giọng khản đặc:

- Chào tư lệnh! Chào các anh!

Ông Đào quay người chăm chú nhìn Tân như nhìn một người lạ, quả thật mới có gần tháng nhận chức tiểu đoàn trưởng 198 mà con người bệ vệ Tân Râu hình như thanh mảnh hơn nhiều nên trông hơi lạ mắt:

- Chào đồng chí tiểu đoàn trưởng! Trông cậu dạo này đẹp ra đấy nhỉ? Nhưng giá như chịu khó cạo râu đi một tý chắc sẽ đẹp hơn.

Biết thủ trưởng “tỷ” cái tội tác phong chưa nghiêm Tân Râu thanh mình:

- Báo cáo tư lệnh! Mấy hôm nay bận quá, mà râu tôi chỉ hai ngày không cạo là nó đã đâm lên như rễ có tranh gặp mưa rồi.

- Thôi được rồi! Tình hình huấn luyện bổ sung của tiểu đoàn thế nào?

- Báo cáo tư lệnh! Do điều kiện thời gian có hạn chúng tôi sẽ chỉ tập trung vào một số khoa mục trọng tâm mà thôi. Cụ thể: về kỹ thuật chỉ tập lái đồi núi và lái bơi nước ban đêm. Về pháo súng thì bắn một bài bắn pháo và tập bắn 12 ly 7. Về chiến thuật tập trung huấn luyện kỹ khoa mục tiến công địch phòng ngự vững chắc trên điểm cao. Ngoài ra còn huấn luyện một số nội dung bổ trợ như ngụy trang, nghi binh, đào bếp Hoàng Cầm vv... Bản kế hoạch này chúng tôi đã gửi lên trung đoàn và một bản lên phòng tham mưu Bộ tư lệnh rồi ạ!

Quay mặt ra phía sau tư lệnh Đào hơi gắt:

- Anh Phúc đã nhận được chưa? Sao không báo cáo tôi?.

Trưởng ban tác huấn Phúc vội trả lời:

- Chúng tôi cũng vừa mới nhận được trưa nay, hiện tham mưu trưởng đang xem ạ!

Giọng quyền tư lệnh Đào trở nên ôn tồn hơn:

- Thôi được rồi! Thế tình hình thực hiện thế nào? Có khó khăn gì không?

Tiểu đoàn trưởng Tân ngẫm nghĩ một chút rồi mới trả lời:

- Báo cáo tư lệnh! Vì mất hai ngày chuẩn bị thao trường và bia bảng nên đến hôm nay chúng tôi mới bước vào huấn luyện được ba ngày. Theo tôi sẽ thực hiện được kế hoạch thôi ạ! Còn khó khăn thì nhiều nhưng anh em chúng tôi cũng đã bàn cách khắc phục được.

- Cụ thể thế nào?- Giọng tư lệnh Đào lại hơi gắt.

- Dạ! Cái khó nhất trong huấn luyện chiến thuật là không có bộ binh cùng tập thì chúng tôi giải quyết bằng cách cứ một đại đội tập sẽ sử dụng một đại đội phục vụ làm quân xanh và đóng giả bộ binh. Còn bia bảng các loại thì chúng tôi vào dân xin tre, xin tranh về làm cũng đã đủ rồi. Tuy nhiên có cái khó không thể khắc phục được là trang bị chiến đấu. Hiện tại anh em chưa được cấp phát tăng, võng nên đi tập thế này toàn phải chặt lá cây rải xuống đất để ngủ. May mà trời không mưa nhưng nếu kéo dài cũng ảnh hưởng đến sức khỏe. Ngoài ra cuốc xẻng theo xe cũng thiếu nên không đủ dụng cụ cho bộ đội làm, tốc độ đào công sự vì thế rất chậm.

Quay hẳn ra đằng sau tư lệnh Đào nghiêm giọng:

- Anh Phúc nhớ lấy nhé và về kiểm tra bên hậu cần xem sao? Đằng nào anh em người ta cũng sẽ đi chiến đấu đợt này thì cấp phát luôn đi chứ để lại làm gì!- Quay lại phía tiểu đoàn trưởng Tân giọng ông mềm lại- Anh nói rõ cho tôi biết ý định huấn luyện đề mục này đi xem nào.

Tân Râu trải rọng tấm bản đồ và soi đèn pin vào, anh nói:

- Mời tư lệnh và các anh lại gần một chút! Tên đề mục này là “đại đội xe tăng phối thuộc cho trung đoàn bộ binh tiến công địch phòng ngự trong công sự trên địa hình rừng núi”. Vì vậy chúng tôi chọn điểm cao 133 làm mục tiêu tiến công, đây là điểm cao có ý nghĩa khống chế cả khu vực này, độ dốc trung bình khoảng 25 độ. Lực lượng “địch” bố trí ở đây gồm có 1 đại đội bộ binh và sở chỉ huy tiểu đoàn. Trung đoàn bộ binh sẽ tiến công theo hai hướng, hướng chủ yếu là hướng Đông, còn hướng thứ yếu là hướng Bắc. Trên cương vị trung đoàn trưởng tôi đã giao nhiệm vụ cho đồng chí đại đội trưởng rồi và hẹn chiều mai sẽ thông qua kế hoạch chiến đấu của đại đội. Đến nửa đêm về sáng ngày kia sẽ nổ súng tiến công. Từ giờ đến lúc đó đại đội sẽ làm kế hoạch chiến đấu, đi trinh sát thực địa, giao nhiệm vụ, tổ chức hiệp đồng và các công tác chuẩn bị khác. Hiện tại, bộ đội đang làm công sự xe, còn đại đội trưởng chắc đang làm kế hoạch chiến đấu. Báo cáo hết!

Tư lệnh Đào gật gù ra dáng hài lòng:

- Tốt lắm! Tôi vừa qua chỗ tập lái thấy anh em lái xe cũng được. Bây giờ các anh cứ tiếp tục thực hiện theo kế hoạch, chúng tôi sẽ về. Đúng 12 giờ đêm ngày kia chúng tôi sẽ có mặt ở đây để xem các anh đánh đấm thế nào.

Chính trị viên Tuấn nhanh nhảu:

- Muộn lắm rồi, xin mời tư lệnh về tiểu đoàn tôi nghỉ ạ!

Tư lệnh Đào nở nụ cười hiếm hoi:

- Cảm ơn các anh! Thời chiến lấy đêm làm ngày mà. Thôi, ta về các cậu!

Ông đưa tay bắt tay Tân, Tuấn và Hải rồi quay người bước ra khỏi hầm. Lúc này đã hơn 12 giờ đêm.

Công tác chuẩn bị cho đơn vị xe tăng đầu tiên vào chiến trường tham gia chiến đấu đã được khởi động và vận hành được tròn một tháng. Hôm nay thường vụ đảng ủy binh chủng họp để kiểm điểm tình hình và ra nghị quyết chuyên đề về tổ chức hành quân chiến đấu cho tiểu đoàn 198. Sau khi đánh giá những ưu khuyết điểm của tình hình triển khai công tác chuẩn bị bí thư Ngọc kết luận:

- Mặc dù còn một số khuyết nhược điểm như: công tác cấp phát vật chất, quân trang chiến đấu hơi muộn, việc theo dõi giúp đỡ đơn vị của cơ quan chưa thường xuyên vv... nhưng có thể nói công tác chuẩn bị cho tiểu đoàn 198 đi chiến đấu đã được tiến hành tương đối tốt. Đặc biệt công tác giáo dục chính trị xây dựng quyết tâm, công tác sửa chữa nâng cấp trang bị và công tác huấn luyện bổ sung là ba điểm sáng rất đáng biểu dương. Về mặt tư tưởng 100% cán bộ, chiến sĩ có quyết tâm cao, nhiều đồng chí đã lấy máu của mình để viết quyết tâm thư xin được đi chiến đấu. Tôi cho rằng đây là một điểm mạnh mà chúng ta cần tiếp tục duy trì và khơi dậy, nó sẽ cho cán bộ, chiến sĩ chúng ta đủ sức mạnh để khắc phục mọi khó khăn trong quá trình hành quân cũng như chiến đấu sắp tới. Về mặt kỹ thuật chúng ta cũng đã thực hiện bằng tất cả khả năng, 100% trang bị đủ tiêu chuẩn kỹ thuật sẵn sàng lên đường. Còn về huấn luyện bổ sung anh em đã đi vào đúng trọng tâm, trọng điểm, qua kiểm tra thấy rằng chất lượng rất tốt, bộ đội có nhiều tiến bộ. Trong thời gian sắp tới tôi đề nghị chúng ta tiếp tục lãnh đạo cơ quan, đơn vị thực hiện đúng tiến độ mà kế hoạch đã đề ra. Tuy nhiên, có một vấn đề cần xin ý kiến thường vụ như sau: trung đoàn H03 có đề nghị cho những anh em đi chiến đấu đợt này được nghỉ phép ít ngày. Đây là một nguyện vọng rất chính đáng, đề nghị các đồng chí cho ý kiến!

Hội nghị lặng đi một lát rồi chủ nhiệm chính trị Thu giơ tay:

- Tôi có ý kiến! Tôi hoàn toàn đồng ý với đồng chí bí thư: đây là một nguyện vọng rất chính đáng của anh em. Sắp vào chiến trường, bao giờ ra chưa rõ, mà vào đó thì chắc chắn là gian khổ, ác liệt và cũng không loại trừ sẽ có hy sinh. Vì vậy tôi đề nghị nên giải quyết cho anh em nghỉ phép. Hết!

Chính ủy Ngọc nhìn sang quyền tư lệnh Đào và tham mưu trưởng Dương, quyền tư lệnh Đào vẫn giữ vẻ nghiêm nghị như mọi ngày, còn tham mưu trưởng Dương đang cắm cúi ghi chép gì đó trên cuốn sổ mở rộng trước mặt. Buộc lòng ông phải hỏi:

- Xin ý kiến anh Đào, anh Dương?.

Không trả lời ngay câu hỏi của chính ủy Ngọc, quyền tư lệnh Đào quay sang hỏi tham mưu trưởng Dương:

- Theo kế hoạch công tác ta có đủ thời gian cho anh em đi phép không, anh Dương?

Dừng tay ghi chép tham mưu trưởng Dương ngẩng lên trả lời:

- Báo cáo các anh! Chúng ta vẫn còn hơn một tháng làm công tác chuẩn bị nữa nên theo tôi: nếu bố trí cho anh em nghỉ khoảng một tuần thì không ảnh hưởng gì đến kế hoạch.

- Thế ý anh thế nào?- Chính ủy Ngọc hỏi luôn.

Hơi ngập ngừng một chút ông Dương mới lên tiếng:

- Tôi cũng đồng ý nhưng chỉ hơi lo: nếu có trường hợp nào chậm phép hoặc về rồi không lên sẽ làm đảo lộn kế hoạch của ta thôi.

Chủ nhiệm chính trị Thu nôn nóng:

- Tôi cho rằng với trình độ giác ngộ chính trị và quyết tâm chiến đấu cao như của cán bộ, chiến sĩ chúng ta hiện nay nói chung và tiểu đoàn 198 nói riêng ta không có gì phải lo lắng về vấn đề đó. Sang thâm nhập đơn vị, trò chuyện với anh em nhiều lần tôi tin chắc như vậy.

Vẫn giữ vẻ mặt điềm nhiên tư lệnh Đào chậm rãi:

- Tôi đồng ý cho anh em nghỉ phép một tuần, sau khi đã cơ bản hoàn thành kế hoạch huấn luyện bổ sung. Tuy nhiên, để đảm bảo sẵn sàng chiến đấu cũng như để công tác chuẩn bị không gián đoạn tôi đề nghị: đợt này chỉ giải quyết cho đại đội 3 và đại đội 9 nghỉ phép vì hai đại đội này đi chiến đấu trước. Còn đại đội 6 sẽ ở lại trông nom doanh trại, xe pháo và tiếp tục công tác chuẩn bị rồi sẽ bố trí nghỉ sau.

Nét mặt chính ủy Ngọc giãn ra, ông tươi cười:

- Như vậy các anh đều nhất trí! Sau cuộc họp này đề nghị anh Dương thông báo cho H03 để anh em người ta chủ động bố trí kế hoạch, cách thức thực hiện thì như ý anh Đào vừa nêu. Sau đây ta sẽ bàn thêm về công tác tổ chức hành quân cho tiểu đoàn 198.

Lật cuốn sổ nghị quyết dày cộp chi chít chữ ra chính ủy Ngọc nêu lên một loạt những chỉ tiêu, yêu cầu cần đạt được đối với đợt hành quân, cuối cùng ông đề xuất một số biện pháp:

- Để đạt được những mục tiêu, yêu cầu đã đề ra tôi đề nghị chúng ta phải lãnh đạo thực hiện tốt một số biện pháp sau: Một là, tiếp tục giáo dục nâng cao tinh thần trách nhiệm và ý chí quyết tâm khắc phục mọi khó khăn, gian khổ để hoàn thành nhiệm vụ cho mọi cán bộ, chiến sĩ. Hai là phải phát huy cao độ vai trò tiền phong gương mẫu của cán bộ, đảng viên. Trong mọi việc cán bộ, đảng viên phải xung phong đi trước làm gương cho quần chúng noi theo. Ba là phải rà soát lại thật chi tiết kế hoạch hành quân, trong đó đặc biệt chú trọng việc dự kiến những tình huống có thể xảy ra và cách xử trí để bộ đội đỡ bị động. Bốn là phải tích cực, chủ động hiệp đồng với các cơ quan, đơn vị liên quan để hòa thành thắng lợi nhiệm vụ. Chúng ta đều biết rằng cuộc hành quân này có liên quan đến rất nhiều cơ quan đơn vị như cục Tác chiến, đoàn 559, các đơn vị bảo đảm dọc đường vv.... Vì vậy nếu chúng ta có hiệp đồng chặt chẽ sẽ thuận lợi hơn rất nhiều. Năm là phát huy tối đa tác dụng chỉ đạo, giúp đỡ đơn vị của cơ quan. Riêng về vấn đề này tôi và anh Dương sẽ tổ chức hội ý đoàn cán bộ cơ quan đi cùng tiểu đoàn để xác định trách nhiệm và cách thức làm việc sao cho đạt kết quả tốt nhất. Và cuối cùng là hết sức chú trọng công tác bảo đảm kỹ thuật. Từ kinh nghiệm hành quân đường dài của tiểu đoàn M77 chúng ta cần tổ chức tốt hơn khâu cung cấp khí tài dự trữ theo xe cũng gửi qua đoàn 559, tránh tình trạng để hàng thất lạc không đến được với đơn vị. Trên đây là một số biện pháp chính, đề nghị các đồng chí cho biết ý kiến.

Những người nghe vẫn trầm ngâm như đang nghiền ngẫm chủ kiến của mình làm không khí cuộc họp có phần lặng đi. Mãi sau chủ nhiệm chính trị Thu mới có ý kiến:

- Tôi thấy rằng các nội dung của nghị quyết về tổ chức hành quân chiến đấu cho tiểu đoàn 198 như thế là rất đầy đủ rồi. Điều quan trọng bây giờ là tổ chức thực hiện thôi.

Quyền tư lệnh Đào cũng gật đầu:

- Tổ chức thực hiện vẫn là khâu quyết định.

Chính ủy Ngọc nhìn qua một lượt rồi hỏi:

- Nếu các đồng chí không có ý kiến gì nữa thì ta biểu quyết về nội dung nghị quyết. Mời các đồng chí!

Bốn cánh tay cùng giơ lên. Chính ủy Ngọc hồ hởi:

- Ta kết thúc hội nghị ở đây! Sau đây mời anh Thu ở lại tôi trao đổi một số vấn đề công tác đảng, công tác chính trị khi tôi đi vắng.

Quyền tư lệnh Đào và tham mưu trưởng Dương đứng dậy chào hai người rồi ra về. Nắng chiều đã nhạt, đã bắt đầu thấy cái mát mẻ của mùa thu.

Suốt mấy tuần huấn luyện mải miết hôm nay tiểu đoàn mới cho nghỉ chủ nhật. Mặt trời đã lên quá đỉnh quả đồi phía đông mà cả khu doanh trại vẫn lặng như tờ. Hầu hết lính ta đang ngủ rốn bù cho những hôm thức thâu đêm suốt sáng vừa qua. Huyên náo nhất là ngoài hồ nước chỗ một vài cậu đang tranh thủ giặt bộ “áo giáp” sớm để kịp khô trong ngày mai mặc vào người cho đỡ kinh. Trong cái góc của kíp xe 567 Thắng vẫn ngủ tít thò lò, còn Nhã, Hòa, Cân đã dạy nhưng vẫn nằm thì thào nói chuyện. Hòa thúc cái chân vào sườn Thắng nhưng nó chỉ khẽ cựa quậy trở mình rồi lại thở đều đều, hắn thúc mạnh hơn:

- Dậy đi nào! Dậy mà đi giặt quần áo công tác, để bẩn thế chỗ hắc lào mới chữa được lại tái phát thành ếch- zê- ma thì chết!

- Thôi, để cho nó yên! Đang tuổi ăn, tuổi ngủ mà.

Cân thì thào vừa đủ nghe:

- Tớ nghe bọn bên “xê ba” nó bảo sắp được đi phép đấy!

Cả hai dỏng tai lên ngay, Nhã nôn nóng:

- Có thật không?. Hội ý cán bộ có thấy ai nói gì đâu?.

Cân vẫn ra điều bí hiểm:

- Thì người ta cũng phải giữ bí mật chứ! Thằng bạn tớ nó cũng dặn đừng nói cho ai biết. Các cậu cũng thế nhé!

Hòa ngoác miệng ra cười:

- Chắc các “cụ” cũng nghe được câu ca dao rồi nên sẽ giải quyết thôi. Cứ yên tâm đi!

Nhã tò mò:

- Câu ca thế nào?.

Hòa được thể cao giọng:

- Cán bộ gì mà lạc hậu thế! Cậu không nghe anh em nó vẫn đọc thế này à- Tay vung lên chém từng nhát theo nhịp Hòa nhấn từng chữ- “Binh chủng ta là binh chủng thép, không cho về phép thành binh chủng nhôm. Cho về vài hôm, lại thành binh chủng thép”. Hay đấy chứ “nhà thơ” nhỉ?.

Cân phì cười:

- Công nhận nghe cũng được! Nhưng hơi quá, làm gì đến nỗi thép biến thành nhôm được.

- Thì thế mới là ca dao. Người ta cũng phải phóng đại lên một tý chứ!

Nhã không tham gia vào câu chuyện, cái hy vọng mong manh của anh rất có thể sẽ trở thành hiện thực nay mai. Có lẽ sẽ phải viết thư về trước để ở nhà chuẩn bị, phép tắc thời chiến chắc chẳng được dài. Mà phải viết ngay để chiều nay đi gửi. Nhổm hẳn người dạy Nhã giục:

- Nào! Dạy cả đi! Hôm nay xe ta được ra ngoài hai người. Cậu nào đi thì báo với tớ. Tớ sẽ ở nhà thôi.

Vừa nghe đến câu “được ra ngoài” Thắng đã nhổm ngay dạy:

- Em với anh Cân đi chụp ảnh đi! Anh Nhã cho bọn em mang cái mũ công tác đi nhé! Phải chụp một “pô” ảnh đội mũ xe tăng để gửi về nhà chứ.

Cân gật đầu:

- Được rồi! Nhưng có lẽ phải giặt quần áo công tác đã.

- Nhất trí!- Thắng vùng ngay dạy- Đợi em giặt xong thì đi nhé!

Hòa làu bàu:

- Chỉ mình mày muốn đi chắc?.

Nhã phải dàn hòa:

- Thôi, trưa chúng nó về thì cậu đi buổi chiều cũng được chứ sao.

Cả bọn lục tục dạy. Các xe khác cũng đã dạy cả. Căn nhà bắt đầu huyên náo như một cái chợ và chỉ im ắng trở lại khi những chàng lính trẻ kéo nhau đi rửa mặt hay giặt quần áo công tác. Hôm nay không ăn sáng mà sẽ ăn trưa sớm.

Rửa qua loa cái mặt xong Nhã về ngay nhà. Với cái ba lô xuống anh mở vội ra và moi từ đáy ba lô lên một cái túi giấy bóng, trong đó có cuốn sổ tay bọc ny- lon, một xấp thư và mấy tờ giấy trắng chuyên để viết thư. Ngoảnh nhìn thấy mấy toán lính trẻ lại đang kéo nhau vào nhà anh lẳng lặng buộc ba lô đưa lên giá và cầm cái túi giấy bóng đi ra lán xe.

Thấy lán xe không một bóng người Nhã yên tâm trèo lên xe mình. Chiều hôm qua đi tập về xe đã được bảo dưỡng sạch bóng nên Nhã ngồi bệt ngay xuống thân xe, anh để cái túi giấy bóng lên tháp pháo rồi nhẹ nhàng lấy xấp thư ra. Đó là toàn bộ những lá thư mà Hiền đã viết cho anh suốt mấy năm qua mà anh vẫn nâng niu cất giữ như báu vật. Hiền ít viết thư cho anh, thư cũng không dài, lời lẽ thì mộc mạc như bản tính chân chất của Hiền nhưng anh hiểu tình cảm Hiền dành cho anh sâu sắc đến nhường nào. Thư anh viết về cho Hiền cũng vậy, thường chỉ chưa kín hai trang giấy và cũng mộc mạc, thật thà như bản tính của anh. Ngắm nghía những dòng chữ thân thương một lát Nhã lại cẩn thận đút vào túi giấy bóng rồi mới lấy một tờ giấy trắng ra đặt lên tháp pháo rồi nắn nót viết:

“Hiền em xa thương!

Hôm nay anh chính thức thông báo cho em biết một tin rất quan trọng: trong một ngày sắp tới bọn anh sẽ lên đường đi chiến đấu. Chắc tin này sẽ làm em buồn và lo nhiều hơn phải không em? Nhưng em ơi, chúng ta đã cùng hứa với nhau không để tình riêng ảnh hưởng đến sự nghiệp chung cơ mà, anh là thanh niên nên việc ra chiến trường cũng là chuyện đương nhiên. Anh chỉ hy vọng trước khi đi chiến đấu sẽ được về phép ít ngày. Anh đã nghe anh em xì xào bàn tán là sẽ được nghỉ nhưng chỉ vài ngày thôi. Nếu đúng như vậy thì lần này chúng mình sẽ tổ chức cưới em nhé, chúng mình đã mong đọi ngày đó bao nhiêu lâu rồi còn gì. Có lẽ em cứ nói trước với bố mẹ bên ấy đi để khi anh về là sẽ tiến hành ngay may ra mới kịp.

Còn anh vẫn khỏe, dạo này bận lắm, phải học tập suốt ngày suốt đêm nhưng lúc nào cũng vui. Và nhớ em nhiều.

Thôi, hôm nay anh viết ngắn mấy dòng để thông báo như vậy để em biết và chuẩn bị, bây giờ anh phải viết thư về nhà nữa. Chúc em luôn khỏe, luôn vui và luôn nhớ về anh.

Nhã của em”.

Đọc đi đọc lại mấy lần lá thư ngắn ngủn Nhã có vẻ tạm hài lòng, anh mở túi giấy bóng cho lá thư này vào rồi lấy một tờ giấy khác ra để viết thư cho mẹ. Có lẽ sẽ phải thông báo cho mẹ biết tình hình để còn chuẩn bị, nếu mình được về sẽ tiến hành ngay. Cũng may anh đã nộp lý lịch của Hiền cho chi bộ từ hồi năm ngoái nên đợt này xin cưới chắc sẽ được giải quyết thôi. Quê anh những lề thói cũ còn nặng nề lắm nhưng chắc mọi người cũng sẽ thông cảm với hoàn cảnh của anh. Vừa mới viết được dòng đầu tiên thì Hòa xuất hiện và phá đám:

- Biết ngay mà! Lại trốn ra đây để viết thư cho Hiền em thương hả?.

Nhã cười ngượng nghịu:

- Tớ chỉ định viết mấy chữ về cho gia đình thôi!

Hòa nhăn nhở tuôn ra một tràng:

- Việc gì phải chối! Cứ tự nhiên: Hiền em yêu thương, đầu em bằng cái rương, Hiền em yêu quý đầu em bằng quả bí, hôm nay bầu trời lủng lẳng, anh nằm thẳng cẳng trên tháp pháo viết thư cho em...

Nhã bật cười:

- Cậu phải nghiêm túc dần đi chứ! Thế có định viết thư cho cô em xóm Mới không?.

Gương mặt láu lỉnh của Hòa xịu xuống, hắn thủ thỉ khác hẳn cái giọng tếu táo hàng ngày:

- Thật tình tớ khó nghĩ quá! Mình đi thế này biết đến khi nào mới được ra, mà biết đâu còn không bao giờ về được. Như thế thì khổ cho cô ấy quá. Tớ đang định cứ thế này đi luôn, bao giờ vào đến trong kia rồi thì sẽ viết một bức thư chia tay cô ấy để cô ấy đỡ mong mỏi.

Nhã im lặng, thật tình anh cũng chẳng biết khuyên bạn nên thế nào. Ngay cả bản thân anh cũng đã từng có lúc xuất hiện ý nghĩ sẽ giải phóng cho Hiền. Nhưng nghĩ đi nghĩ lại thấy mình làm thế thì quá tệ, Hiền đã chờ đợi anh bao lâu rồi. Mà Hiền cũng đã cứng tuổi, chia tay cô ấy có khi lại làm cô ấy lỡ dở cả đời. Nhưng với Hòa thì khác, Thu còn trẻ mà hai người cũng chỉ vừa đến với nhau, chưa có gì thật là sâu nặng.

Cả hai ngồi im phắc đến mấy phút đồng hồ rồi Hòa buông thõng:

- Thôi, cậu viết thư đi! Tớ về đây!

Nhìn Hòa thất thểu đi về phía doanh trại Nhã thấy thương thương. Cái thằng tếu táo ấy nhưng cũng suy nghĩ sâu sắc ra phết. Ngồi một lúc lâu đợi cho lòng mình lắng lại anh mới cắm cúi viết tiếp được.