Tất cả các chiến sĩ cùng bật dậy lao theo Hòa. Họ vừa chạy vừa bắn. Những khẩu B41 bắn gần đến nỗi tiếng nổ đầu nòng và tiếng nổ trái phá nghe như chập làm một. Những loạt AK điểm xạ ngắn cực kỳ chính xác. Quá bất ngờ vì những chiến sĩ bộ binh như trên trời rơi xuống, bọn địch ở sau các vật cản và hai lô- cốt đầu cầu cuống cuồng bỏ chạy, có thằng còn nhảy cả xuống sông. Quân ta đã vượt qua được các vật cản và sắp chiếm được cầu. Bỗng một chớp lửa nháng lên bên trái Hòa. Ngực anh đau nhói, chân khuỵu xuống. Chiến sĩ Khỏe chạy bên cạnh vội dừng lại đỡ đại đội trưởng của mình, cậu ta hổn hển:

- Đại trưởng bị thương rồi. Để em băng cho!

Hòa nén đau, lắc đầu:

- Không!- Một tay ấn chặt vào vết thương, anh gượng đứng dạy- Tiếp tục xung phong đi!

Quân ta đã chiếm được đầu cầu phía bắc. Tuy nhiên, bọn địch vẫn giữ được đầu cầu phía nam. Hòa biết đây là thời khắc quan trọng nhất vì nếu không chiếm nhanh cầu rất có thể chúng sẽ cho nổ bộc phá đánh sập. Anh đứng thẳng lên vung khẩu AK:

- Đại đội 3 theo tôi!

Các chiến sĩ đại đội 3 ào lên theo đại đội trưởng. Khỏe vẫn chạy cạnh Hòa. Cậu biết đại đội trưởng của mình đã bị thương khá nặng, không biết sức mạnh nào đã làm cho anh chạy được thế kia. Đạn từ phía nam cầu vẫn bắn như vãi trấu, một số chiến sĩ ngã xuống. Tuy nhiên, họ đã tiến đến giữa cầu. Phía sau, trung đoàn trưởng Hiếu đã lệnh cho đội hình xe tăng và thiết giáp xông lên. Bọn địch bên kia quá khiếp sợ nên chúng lùi dần. Đã sang gần đến đầu cầu phía nam, Khỏe vẫn chạy bên cạnh Hòa. Chợt một ánh chớp nháng lên trước mặt hai người. Cũng nhanh như một tia chớp, Hòa xô Khỏe ngã xuống và nằm đè lên trên. Hình ảnh cuối cùng anh nhìn thấy được là tấm biển ở đầu cầu: “SÀI GÒN- 10 KM”.

Đoàn xe của ta đã lên tới cầu. Có ai đó đỡ Hòa lên. Anh gắng gượng chỉ tay về phía trước. Nhưng rồi tất cả bỗng tối đen. Cánh tay Hòa thõng xuống.

★ ★ ★

Cứ tưởng qua được Hố Nai rồi thì mọi sự sẽ suôn sẻ, Cân không ngờ những thử thách còn nặng nề hơn đang chờ đợi các anh ở phía trước. Hơn 2 giờ sáng, đội hình thọc sâu của binh đoàn Mê Kông đến ngã ba Tam Hiệp. Đón tiếp các anh là những loạt đạn đủ các cỡ của pháo tăng, pháo bắn thẳng, tên lửa chống tăng, súng M72 và súng bộ binh. Bên ta, các xe tăng cũng chiếm địa hình có lợi dể bắn trả. Một đại đội pháo 85 cũng được điều lên để bắn trực xạ vào trận địa phòng ngự của địch. Những làn đạn đan vào nhau dệt thành một lưới lửa trên bầu trời đêm bàng bạc. Những tiếng nổ loạn xạ, liên hồi kỳ trận dậy lên. Khi có lệnh xung phong, Cân cho đội hình lao lên nhưng rồi tất cả bỗng sững lại vì một con hào chống tăng sâu hoắm, rộng đến 5 mét nằm chắn ngang đường. Đang loay hoay tìm cách vượt qua thì một xe bị bắn cháy. Khoảng cách đã quá gần, không thể chạy lui, Cân hét vào ống nói:

- 21 chú ý! Chiếm địa hình có lợi, tập trung hỏa lực diệt địch.

Lái xe Đoàn khá tháo vát, cậu ta đã lùi được vào sau một ụ đất lớn. Hai xe còn lại cũng đã chiếm được vị trí có lợi và tiếp tục bắn vào trận địa phòng ngự của địch. Pháo xe tăng bắn ở cự ly gần nên rất chính xác. Sau mỗi tiếng nổ, một công sự lại tung lên. Đắn đo một lát, Cân bóp công tắc phát:

- 75 báo cáo 01! Phía trước có hào chống tăng, xe tăng không thể xung phong được. Đề nghị cho bộ binh lên diệt địch. Xin chỉ thị!

Một lát sau có tiếng của sư trưởng B vọng tới tai nghe:

- Đồng ý! 21 tại chỗ dùng hỏa lực chi viện cho bộ binh!

Một số chiến sĩ bộ binh đã được điều lên. Họ lợi dụng bóng tối của hàng cây và các ngôi nhà bên đường để tiếp cận mục tiêu. Một lát sau, những cái đuôi lửa của B41 xuất hiện phía trước. Bóng các chiến sĩ bộ binh thoắt ẩn, thoắt hiện sau các ngôi nhà, các công sự.

Thấy hỏa lực của địch đã yếu đi, Cân lên đài:

- 75 gọi 21! Chú ý quan sát tìm đường vòng tránh vượt hào chống tăng.

Tiếng của trưởng xe 471:

- 71 gọi 75! Phía cuối đường hào phía bên phải có thể vượt qua được. Nhận đủ, trả lời!

Cân trả lời như cái máy đồng thời quay kính về phía bên phải nhưng chịu không nhìn thấy gì vì trời quá tối, mà khoảng cách lại quá xa. Anh bóp công tắc phát:

- 75 gọi 71! Quan sát kỹ, nếu vượt được thì 71 qua trước rồi dừng lại chi viện cho 21. Nhận đủ, trả lời!

Chiếc 471 rời vị trí ẩn nấp và dạt sang bên phải. Tuy nhiên, khi chưa đến được mép hào thì nó đã bùng cháy. Trong ánh lửa bập bùng, Cân thấy mấy thành viên kíp xe đang cố kéo nhau ra. Anh quyết định sẽ dừng tại đây dùng hỏa lực tiếp tục chi viện cho bộ binh diệt hết địch rồi sẽ tìm cách vượt qua.

Khi trời tang tảng sáng thì bọn địch mới bỏ chạy. Đội hình thọc sâu đã dồn lên nhưng các phương tiện cơ giới đều phải dừng lại trước 4 tuyến hào chống tăng. Nhìn mấy con hào sâu hoắm nằm vắt ngang đường, Cân thầm nghĩ: “Không biết từ đây vào Biên Hòa, rồi Sài Gòn nữa còn chỗ nào địch cấu trúc hào chống tăng như ở đây không. Nếu có thì đó thật sự là một khó khăn cho bộ đội xe tăng”.

Mất gần một tiếng khắc phục, một con đường tạm mới hình thành. Đội hình thọc sâu nhanh chóng tiến vào thị xã Biên Hòa. Cùng lúc đó, sư đoàn B41 và sư đoàn S từ hướng Bắc đánh quặt xuống. Bọn địch ở Bộ tư lệnh quân đoàn Ba và sân bay Biên Hòa phần bị diệt, phần bị bắt, phần bỏ chạy. lác đác trên đường phố đã thấy những lá cờ giải phóng tung bay. Cân mừng lắm vì từ đây vào Sài Gòn chẳng còn bao xa nữa.

Nhưng rồi, đội hình lại một lần nữa ùn lại ngay đầu cầu Mới. Chẳng hiểu lý do vì sao, Cân rời xe chen lên phía trước. Anh như không tin vào mắt mình vì cây cầu đồ sộ đã bị đánh sập mất mấy nhịp. Một tốp cán bộ, trong đó có cả trưởng phòng Phùng và đoàn phó Hồng của anh đang tranh luận rất gay gắt ngay đầu cầu. Cuối cùng, một vị có lẽ là chỉ huy cao nhất chém mạnh cánh tay xuống:

- Thôi, không tranh luận nữa. Tôi quyết định như sau: sư đoàn S tiếp tục truy quét địch xung quanh thị xã và ở lại làm nhiệm vụ quân quản. Sư đoàn B41 theo cầu đường sắt vào đánh chiếm các mục tiêu đã được phân công ở quận 3, quận 10 và Gò Vấp. Còn sư đoàn B cùng các phương tiện cơ giới quay ra xa lộ tiến vào quận 1 như đã dự định. Các anh nghe rõ chưa?

Tất cả những người xung quanh đồng thanh: “Rõ” và nhanh chóng tản đi các phía. Hồng đã nhìn thấy Cân, anh vẫy:

- Cân hả? Bên cánh đó thế nào?

Cân tiến lại gần, anh nói như khóc:

- Cháy mất 2 xe anh ạ. Giờ 21 chỉ còn 2 xe thôi.

Hồng khoát tay:

- Thôi, được rồi. Bọn tớ sẽ điều thêm một đại đội nữa đi với các cậu vào Sài Gòn. Về xe đi! Tăng tốc độ lên nhé!

Gần một tiếng sau, Cân mới ra đến cầu Đồng Nai. Nhìn những lá cờ giải phóng phấp phới bay ở ngã ba Vũng Tàu và những vệt xích hằn trên đường nhựa, Cân hiểu rằng đội hình thọc sâu của binh đoàn Sông Hương đã qua đây trước đó ít phút. Một thoáng ghen tỵ với những người đồng đội H03 xuất hiện trong đầu, Cân bóp công tắc phát:

- 75 gọi 21! Tăng tốc độ!- Chuyển về nội bộ, anh hô- Đoàn, chạy tốc độ cao nhất nhé!

Con đường xa lộ thẳng tắp, rộng thênh thang trải dài trước mắt Cân. Hai bên đường la liệt súng ống, giầy mũ, quần áo lính ngụy bỏ lại. Rải rác những xác xe tăng, xe thiết giáp, xe tải còn đang bốc khói. Cân thầm nghĩ: “Có lẽ đây là những tác phẩm của Nhã và đồng đội của anh”.

Đúng là như vậy.

Vào lúc mờ sáng hôm nay. Sau khi đẩy lùi địch phòng ngự ở bờ nam, tiểu đoàn 1 của Nhã đã dẫn đầu binh đoàn thọc sâu của binh đoàn Sông Hương vượt cầu Xa Lộ. Bỏ qua những toán địch lẻ tẻ hai bên đường nhằm hướng Sài Gòn thẳng tiến nên khi Cân ra đến cầu Xa Lộ thì tiểu đoàn của Nhã đã gần đến ngã ba Thủ Đức.

Nửa đêm hôm qua, khi cầu Sông Buông vừa được khắc phục xong là lực lượng thọc sâu của binh đoàn Sông Hương lập tức lên đường. Đi đầu đội hình là phân đội trinh sát do tham mưu phó Hiến chỉ huy. Tiếp đó là tiểu đoàn 1 của Nhã. Đi sau Nhã là các tiểu đoàn 4, tiểu đoàn 5, các đơn vị pháo binh, cao xạ, bộ binh và các bộ phận bảo đảm, phục vụ... Tất cả lên đến 400 xe. Sở chỉ huy tiền phương của tướng Ân cũng đi chen ngay trong đội hình. Lúc ông vượt lên trước xem xét tình hình, lúc lại tụt lại sau đôn đốc các đơn vị. Để cơ quan tiền phương Thiết giáp ở lại phía sau, ông Đào kéo trợ lý chính trị Hàng và một chiến sĩ thông tin đi cùng sở chỉ huy của tướng Ân.

Trăng đã lên khá cao nhưng không được sáng cho lắm. Trên chiếc xe thiết giáp chỉ huy của mình, Nhã căng mắt nhìn về phía trước để theo dõi mọi động tĩnh của phân đội trinh sát. Theo hiệp đồng, nếu lực lượng địch yếu thì chính phân đội trinh sát sẽ tự giải quyết. Còn nếu gặp địch mạnh, họ sẽ nắm tình hình và đợi các anh lên để tiêu diệt. Chỉ huy phân đội trinh sát là tham mưu phó Hiến, người đã từng làm đại đội trưởng đại đội 9 của anh hồi chiến dịch Đường Chín- Nam Lào nên Nhã rất tin tưởng.

Dự kiến tình huống là thế nhưng rồi phân đội trinh sát đã tự giải quyết hết những toán địch ngăn chặn dọc đường mà chưa phải dùng đến quân của Nhã. Vì vậy, tầm 2 giờ sáng, tiểu đoàn 1 của Nhã đã gần đến ngã ba Vũng Tàu. Khi nhìn thấy ba chiếc K63 của phân đội trinh sát đã dừng phía trước, Nhã cho dừng xe rồi nhảy xuống. Ngay sau đó, lữ trưởng Tình cũng có mặt. Hai anh em rảo bước về phía trước. Thì ra, phân đội trinh sát đã bắt liên lạc được với lực lượng đặc công giữ cầu. Người tiểu đoàn trưởng đặc công đã nhận ra người chỉ huy binh đoàn thọc sâu, anh ta hào hứng:

- Chào thủ trưởng! May quá, các thủ trưởng lên sớm chứ nếu phải giữ một ngày nữa thì không biết chúng tôi có đủ sức không?

Bắt chặt tay người cán bộ đặc công, Tình nôn nóng:

- Cầu thế nào? Còn nguyên chứ?

Anh đặc công cười hể hả:

- Vâng! Vẫn còn nguyên, không sứt mẻ tý nào. Chỉ có điều bọn nó dăng 3 cái M113 chở đầy đạn ra rồi đốt làm chặn hết mặt cầu, bọn tôi chịu không làm sao bê nó đi được.

Tình vẫn nôn nóng:

- Tình hình địch thế nào?

Anh chàng đặc công trở lại nghiêm trang:

- Báo cáo, bọn địch đã lui hết về phía nam cầu rồi. Có lẽ chúng định thiết lập một tuyến phòng thủ mới ở phía bên ấy thì phải.

Suy nghĩ giây lát, Tình bảo:

- Cậu Hiến, cho tớ mượn máy báo cáo tư lệnh binh đoàn một tý.

Tình trèo lên xe, một lát sau anh nhảy xuống xua tay:

- Truyền xuống phía sau: tạm dừng, nghỉ ngắn. Đúng 5 giờ sáng vượt cầu.

Mệnh lệnh vừa mới ban ra đã thấy lính ta nhảy tất xuống xe rồi bạ đâu nằm đấy. Chỉ vài phút sau, những tiếng ngáy ngon lành, vô tư lự đã cất lên.

Mặc dù cũng khá mệt mỏi song Nhã không thấy buồn ngủ. Nửa nằm, nửa ngồi trên một vạt cỏ bên đường, Nhã ngẫm nghĩ về trận đánh ngày mai. Chắc chắn đó sẽ là một trận đánh không dễ dàng bởi vì đó là trận đánh cuối cùng quyết định sự sống còn của cả một chế độ, một quân đội. Vì vậy, chúng sẽ không dễ dàng buông súng. Thế mà, thành phố Sài Gòn thì rộng quá, có lẽ phải rộng gấp bốn, năm lần Hà Nội chứ chả chơi. Mới chỉ như Hà Nội thôi mà không cẩn thận đã bị lạc. Đằng này, thành phố nó to như thế, biết chỗ nào là dinh Độc Lập, chỗ nào là Đài phát thanh đây. Mà cái dinh Độc Lập nó vuông tròn như thế nào đã ai biết đâu… Trong khi đó, cả tiểu đoàn chỉ có mỗi cái bản đồ vừa mới được cấp hôm ở Rừng Lá, chắc là in gấp nên không có màu. Nhìn vào cứ như nhìn vào bát quái trận đồ, chẳng phân biệt nổi đâu là đường sá, đâu là công viên, đâu là cầu cống… Thôi thì cứ truyền miệng câu: “Qua cầu Thị Nghè, đến ngã tư thứ bảy thì rẽ trái là đến dinh Độc Lập” vậy. Mà không biết lúc vào đến đấy thì bè lũ tay sai bán nước chóp bu còn trong đó không hay đã cao chạy xa bay rồi?

Đang mơ màng vậy, đột nhiên Nhã thấy cồn cào trong bụng. Cái cảm giác đó ngày càng rõ và không để anh nằm yên. Nghĩ là mình đói, Nhã trèo lên xe định lấy bánh lương khô dằn bụng nhưng nhìn mấy chiến sĩ của mình đang gối đầu lên đó ngủ say sưa, anh lại thôi. Anh vớ chiếc bi đông xe tu một hơi. Nước mát lạnh làm cho anh thấy dịu đi được một lát. Nhưng rồi cơn nóng trong bụng vẫn chưa chịu buông tha anh mà còn cồn cào hơn. Chợt nhớ ra chục hộp sữa vẫn để lăn lóc trong xe, Nhã chui vào lấy ra một hộp, miệng nhủ thầm: “Con ngoan, cho bố vay một hộp nhé. Hôm nào về bố sẽ mua đền gấp đôi, gấp ba”. Chích mũi dao găm thành hai lỗ đối diện trên nắp hộp sữa, Nhã ngửa cổ tu một hơi dài. Sữa ngon quá. Anh liếm mép rồi hút nốt cho đến khi không còn giọt nào. Nhưng rồi cả khi đã tu hết hộp sữa, cái nóng trong bụng Nhã vẫn chẳng thuyên giảm chút nào. Chỉ đến khi lệnh xuất kích truyền xuống, Nhã mới tạm quên đi cái cảm giác ấy.

Nhã nóng ruột là phải. Bởi vì, đúng vào lúc đó Hiền đã được đưa lên bàn đẻ. Những cơn đau từ bụng dưới xốc lên như muốn xé cô ra làm đôi. Mặc dù nổi tiếng gan lỳ, Hiền đã cắn chặt răng vào môi đến bật máu ra nhưng rồi thỉnh thoảng từ cái miệng xinh xắn ấy cũng buột ra những tiếng rên nho nhỏ. Hai bên cô là mẹ đẻ và mẹ chồng đang giữ chặt tay và thủ thỉ những lời khuyên bảo. Chị y sĩ thì vừa thăm khám, vừa luôn miệng động viên Hiền. Ngoài kia, mấy bà bác, bà dì lăng xăng chạy đi, chạy lại. Một bà vuốt quết trầu, than thở: “Trần đời tôi chưa thấy ai đau đẻ khổ như con Hiền này”.

Khi tiểu đoàn của Nhã vừa từ đường 15 nhô ra xa lộ thì đã được đón tiếp bởi một trận mưa đạn đủ các cỡ từ bờ nam bắn sang. Trong ánh sáng ban mai bàng bạc, những làn đạn vạch thành những vòng cung lửa đầy chết chóc trông thật ghê rợn. Mấy xe đi đầu đều chùn lại. Nhã giục lái xe tiến sát ngã ba quan sát một lát rồi bóp phát:

- 55 gọi 11! Chú ý nhận điện! 01 lợi dụng địa hình, địa vật tiến ra sát cầu, tập trung hỏa lực tiêu diệt quân địch ở bờ nam. Nhận đủ, trả lời!

Lần lượt tiếng các đại đội trưởng trả lời. Ngay sau đó, một số xe của đại đội 1 lợi dụng dãy nhà dân bên trái che khuất đã bò ra được lề đường. Sau khẩu lệnh chỉ mục tiêu của đại đội trưởng, cả mấy xe cùng bắn. Trời đã sáng nên những khẩu pháo tăng bắn rất chính xác. Hỏa lực của địch yếu đi trông thấy. Một số xe tăng và xe tải đã rời khỏi trận địa và bỏ chạy về phía nam. Thấy thời cơ xung phong qua cầu đã đến, Nhã bóp công tắc phát:

- 55 gọi 11! 11 chuẩn bị xung phong vượt cầu. Thứ tự 03, 01, 04. Nhận đủ, trả lời!

Trong lúc các xe cả đại đội 1 vẫn đang bắn thì đại đội 3 đã vượt lên trên và tăng tốc độ. Ngay sau đó, đại đội 1 và đại đội 4 cũng tăng tốc độ chạy theo. Chợt tiếng đại đội trưởng đại đội 3 vang lên trong tai nghe của Nhã:

- 03 báo cáo! Địch đốt 3 M113 trên cầu chặn đường! Xin chỉ thị!

Xe Nhã cũng đã chuẩn bị vào cầu. Thấp thoáng qua kẽ hở các xe phía trước anh đã nhìn thấy giữa cầu là ba chiếc xe M113 đang cháy bùng bùng, thỉnh thoảng lửa lại bùng lên vì có một viên đạn nổ. Thực ra, đối với xe tăng thì không có vấn đề gì. Nhưng còn bộ binh ngồi ngoài xe và trên xe tải thì đây quả là một vấn đề. Nhớ lại, có lần binh chủng đã thử nghiệm dùng pháo bắn dập lửa, Nhã quyết định:

- 03 chú ý! 03 dùng pháo bắn thẳng vào đó để dập lửa. Nhận đủ, trả lời!

Ngay sau tiếng trả lời của đại đội trưởng là những tiếng pháo dội lại. Nhã đứng hẳn lên nóc xe để quan sát, ngọn lửa tuy không tắt hẳn nhưng chắc là ba quả đạn đã kích nổ hết số đạn trong xe nên ngọn lửa đã nhỏ hơn và không còn tiếng nổ nữa. Thấy bên trái đường vẫn còn một khoảng hở, Nhã bóp phát:

- 11 chú ý! Lách qua khe hở bên trái để vượt cầu. Nếu không được thì ủi một cái đi. Ngay sau đó, tăng tốc độ đánh đuổi địch. Nhận đủ, trả lời!

Thật may, cái khoảng hở ấy vẫn đủ để một xe tăng lách qua nếu cho một xích lên lan can cầu.

Bỏ qua những bọn tàn binh lẻ tẻ hai bên đường, đoàn xe tăng chạy với tốc độ cao về hướng nam trên con đường được gọi là xa lộ thênh thang, thẳng tắp. Bản thân Nhã cũng thấy choáng ngợp, lần đầu tiên trong đời anh được thấy một con đường rộng và đẹp đến thế. Chỉ chừng 30 phút sau, Nhã đã trông thấy tấm biển đề “TĂNG NHƠN PHÚ” bên đường. Nhưng ngay lúc đó, từ bên trái đường, những loạt đạn đủ các cỡ bất ngờ bắn vào đội hình. Một số chiến sĩ bộ binh và đặc công ngồi ngoài xe trúng đạn ngã xuống. Các xe đi đầu đã dừng lại và dạt vào bên phải đường bắn trả. Nhã dừng xe quan sát, bên trái anh là lớp lớp hàng rào dây thép gai, thỉnh thoảng lại có một tháp canh nhô lên. Phía sau những hàng rào là rất nhiều nhà hai, ba tầng. Nhã đoán đó chính là Trường sĩ quan Thủ Đức. Mà có lẽ đúng vậy, ở phía cuối hàng rào anh đã nhìn thấy hàng chữ “LÁ NGỌC, CÀNH VÀNG- CƯ AN, TƯ NGUY” to lừng lững bằng sơn vàng. Thì ra, đây là nơi đào tạo sĩ quan của quân đội ngụy và chúng chống cự điên cuồng đến phút cuối cùng cũng là chuyện bình thường. Thôi thì cho chúng mày chết một thể. Nhã vừa định cho một đại đội xung phong vào thì trong tai nghe vang lên tiếng lữ trưởng Tình:

- Nghĩa Bình gọi 55! Tại sao 11 dừng lại? Nhận đủ, trả lời!

Nhã chợt giật mình. Từ mấy hôm nay, tất cả các cấp trên đều nhắc là phải bỏ qua các mục tiêu không quan trọng để đến mục tiêu chủ yếu nhanh nhất. Thế mà suýt nữa… Nhã lúng búng:

- 55 báo cáo! Bọn địch ở Trường sĩ quan Thủ Đức đang bắn vào đội hình. Chúng tôi đang triển khai đánh trả. 47!

Lập tức, trong tai nghe vang lên tiếng gắt của Tình:

- 55, anh quên rồi à? Không được dừng lại! Tôi sẽ cho pháo 85 lên chế áp chúng. Nhận đủ, trả lời!

Nhã đáp như cái máy:

- 55 nhận đủ! 55 gọi 11! 11 không được ham đánh. Cho bộ binh nép vào sườn tháp pháo rồi vượt qua! Nhận đủ, trả lời!

Mấy khẩu pháo 85 đã được kéo lên và bắt đầu bắn vào căn cứ địch. Tranh thủ thời cơ quân địch phải chuyển hướng đối phó, tiểu đoàn của Nhã và tiểu đoàn 4 nhanh chóng vượt qua.

Nhớ lại lời nhắc nhở của lữ đoàn trưởng, Nhã thấy mình thật có khuyết điểm. Đúng là anh đã quán triệt chưa thật sâu sắc cách đánh của trên. Và cả anh em cán bộ, chiến sĩ dưới quyền của mình nữa. Nhã quyết định sẽ phải đi lên đầu đội hình để duy trì tốc độ. Nhưng nhìn lại chiếc K63 mỏng manh mà ban chỉ huy đang đi, Nhã bỗng thấy ngại. Không phải anh ngại cho bản thân mà là ngại cho mấy anh em cùng đi. Nhưng không đi đầu thì duy trì tốc độ và chỉ huy đội hình rất khó. Ngẫm nghĩ một lát, anh quyết định sẽ chuyển sang xe 912 của Ngô Tầm, trung đội trưởng trung đội 1. Quyết rồi, anh bảo lái xe:

- Tăng tốc độ, vượt được xe 912 thì dừng lại.

Ngô Tầm hơi ngạc nhiên khi thấy Nhã ra hiệu dừng lại. Nhưng khi thấy Nhã trèo lên xe thì anh hiểu ngay. Anh bảo pháo thủ xe mình sang buồng pháo hai và tụt xuống nhường ghế trưởng xe cho Nhã. Vừa chui vào xe, Nhã đã giục:

- Lái xe, tăng tốc độ!

Chiếc 912 tăng tốc độ như một đầu tàu kéo theo cả mấy chục chiếc xe phía sau cũng chạy với tốc độ khá cao. Những băng xích lăn gấp gáp như nuốt lấy từng mét đường. Nhìn đội hình một hàng dọc, Nhã không thật yên tâm, anh lên đài:

- 55 gọi 01! Cho xe sang cả làn đường bên trái, thành đội hình dích dắc. Nhận đủ, trả lời!

Tiếng các đại đội trưởng trả lời. Ngay sau đó, một số xe vượt qua dải phân cách chạy sang làn đường bên trái. Những toán địch lẻ tẻ hai bên đường vẫn bắn vào đội hình nhưng những nòng pháo vẫn hướng về phía trước đầy cảnh giác. Các chiến sĩ bộ binh ngồi sau xe nép sát vào thành tháp pháo để tránh đạn và thỉnh thoảng mới bắn trả vài loạt.

Chẳng mấy chốc, đội hình đã đến cầu Rạch Chiếc. Bọn địch ở phía nam cầu nấp sau những vật cản trên đường bắn sang như mưa. Thấy có cả xe tăng nên Nhã bóp công tắc phát:

- 55 gọi 01! Tập trung hỏa lực diệt xe tăng địch phía nam cầu.

Đoàn xe hơi giảm tốc độ. Mấy xe chạy đầu cùng nổ súng. Ngay loạt đạn đầu, một chiếc M48 bị bắn cháy. Bọn còn lại cuống cuồng dạt ra hai bên đường. Không thèm quan tâm đến chúng, Nhã vẫn cho tiểu đoàn cơ động với tốc độ cao trên xa lộ.

Những ngôi nhà hai bên đường đã dày hơn nhưng chủ yếu vẫn là nhà một tầng, mái tôn. Những biển quảng cáo các thứ hàng san sát dựng hai bên đường. Nổi bật nhất là hình ảnh một anh chàng da đen đang cười nhe hàm răng trắng lóa, hình như là quảng cáo của một hãng thuốc đánh răng thì phải. Đang căng mắt quan sát tình hình nhưng Nhã vẫn bật cười: “y như cậu Hòa đen hồi ở A Lưới”. Và rồi một cây cầu cong cong hiện ra trong kính quan sát. Nhã biết đây chính là cầu Sài Gòn. Qua cầu này sẽ là nội đô. Ngay đầu cầu là những chướng ngại vật được dựng lên bởi những thùng phuy đầy đất.

Nhã đang phân vân không biết tình hình địch ở đây thế nào thì một phát đạn chống tăng sáng rực bay xẹt qua tháp pháo xe anh. Ngay sau đó là một trận mưa đạn đủ các cỡ chụp lấy đội hình. Biết rằng đây là chốt chặn cuối cùng của địch nên chúng sẽ chống trả điên cuồng, Nhã lập tức bóp phát:

- 01 chiếm địa hình có lợi, phát hiện mục tiêu tiêu diệt!

Lái xe 912 khá nhanh trí đã cho xe dạt hẳn xuống vệ đường. Ngô Tầm cũng đã bắn được một phát về phía đầu cầu. Chiếc 911 vọt lên phía trước nhưng ngay lập tức khựng lại như va phải một bức tường vô hình. Từ lỗ cửa pháo hai đang mở khói rồi lửa bốc lên ngày một to. Các xe khác đã dạt sang hai bên vệ đường và bắt đầu bắn trả. Nhã đã nhìn thấy một chiếc M48 nấp sau đống chướng ngại vật đầu cầu. Nó chỉ thò mỗi tháp pháo lên nên rất khó quan sát. Chắc chắn thằng này là mục tiêu nguy hiểm nhất, Nhã bóp công tắc phát:

- 01 tập trung hỏa lực diệt xe tăng sau vật cản- Chuyển về nội bộ, anh gấp gáp- Tầm, bắn thằng xe tăng sau vật cản đi!

Ngay sau đó, một chùm đạn xuyên vạch đường gần như chụm lại một chỗ trên tháp pháo chiếc M48. Nó lập tức bùng cháy như một bó đuốc. Đến lúc này Nhã mới nhận ra phía bên trái anh có mấy chiếc tàu đang chạy từ phía bờ sông bên kia sang đang bắn vào đội hình của mình. Mà không chỉ có thế, hai chiếc A37 đã xuất hiện trên bầu trời, chúng đang lượn vòng để chuẩn bị ném bom. Từ phía bên phải, bọn địch trên cái tháp cao của nhà máy xi măng Hà Tiên cũng đang bắn vào các anh. Đúng lúc đó, trong tai nghe của Nhã vang lên tiếng lữ trưởng Tình:

- Nghĩa Bình gọi 55! Báo cáo tình hình về ngay!

Nhã bóp công tắc phát:

- 55 báo cáo! Tại đầu cầu, địch dựng nhiều vật chướng ngại và chống trả kịch liệt. Đội hình tạm dừng đánh địch. Đã diệt được 1 xe tăng. Đề nghị Nghĩa Bình cho công binh lên khắc phục vật cản, cho cao xạ bắn máy bay và cho pháo mặt đất bắn tàu chiến phía bên trái.

Một thoáng im lặng rồi tiếng Tình:

- Nghĩa Bình đồng ý! 01 tập trung hỏa lực diệt địch đầu cầu chi viện cho công binh. Khi có thời cơ phải xung phong ngay. Nhận đủ, trả lời!

Nhã vẫn không rời kính quan sát, tay bóp công tắc, miệng trả lời như cái máy:

- 01 nhận đủ! 01 tập trung hỏa lực diệt địch đầu cầu. c3 bắn tầu chiến địch.

Một số chiến sĩ bộ binh và công binh đã xuống xe. Họ tản ra hai bên đường và lúp xúp chạy về phía đầu cầu. Các xe trong đội hình đều đang bắn mạnh về phía cầu và hai chiếc tàu dưới sông. Những tiếng nổ của pháo và đủ các loại đạn loạn xạ. Tầm cũng đang bắn liên tục, khói thuốc phóng mù mịt trong xe. Nhã với tay bật quạt gió nhưng không ăn thua. Đã thấy một đám lửa bùng lên trên một con tàu. Nó lúng túng quay tròn rồi chạy về phía bờ bên kia. Những quả đạn pháo bắn gần cũng đã làm cho một góc chướng ngại vật ở đầu cầu sụp xuống. Nhã thấy cần phải tiến lên thêm một chút nên anh lên đài:

- 01 chú ý! Tiếp tục tiến!- Chuyển về nội bộ, anh hô- Lái xe, tiến!

Một vài xe đã nhích lên phía trước. Chợt một chớp lửa bùng lên ở xe 913. Người chiến sĩ pháo hai đang mở cửa bắn 12 ly 7 bị cả một đám lửa từ thùng dầu ngoài hắt lên lưng. Anh chồm ra khỏi xe và nhảy xuống vệ đường lăn lộn. Chiếc áo vẫn cháy đùng đùng. Lại thêm một xe nữa bị bắn cháy. Nhã băn khoăn không hiểu đạn từ đâu bắn tới mà diệt được xe tăng. Chiếc xe tăng duy nhất ở đầu cầu đã bị bắn hạ rồi cơ mà. Kính quan sát thì quá bé, lại thấp. Xe thì khói mù mịt nhìn cái gì cùng nhòe nhòe. Nhã quyết định phải mở cửa để quan sát. Xoay tay khóa, anh bật cửa trưởng xe lên. Một vầng sáng chói lọi ập vào làm anh lóa mắt. Định thần lại một lát, anh đứng thẳng người trên ghế trưởng xe phóng mắt nhìn về phía cầu. Đây rồi, trên đỉnh cầu một chiếc ụ trưởng xe nhô lên. Tiếp đó là trọn vẹn một cái tháp pháo M48. Ngay lúc đó, một chớp lửa nháng lên ở đầu nòng pháo rồi cái tháp pháo lại biến mất như ảo ảnh. Nhã lẩm bẩm: “Ông tóm được mày rồi”. Chính nó là thủ phạm vừa bắn cháy một xe của anh. Lợi dụng mặt cầu cong, nó nhô lên vừa đủ để bắn một phát rồi lại lùi xuống. Nhã bóp công tắc phát dằn từng tiếng:

- 01 chú ý! Có xe tăng trên mặt cầu. Tất cả ngắm sẵn vào mặt cầu, khi nào nó nhô lên thì bắn!

Đúng như dự đoán của Nhã, chiếc M48 lại từ từ nhô lên. Nhưng lần này nó đã bị hàng chục nòng pháo đang đợi sẵn. Chỉ chờ cái tháp pháo của nó vừa nhô lên được một nửa là hàng chục quả đạn xuyên đã bay tới. Không biết có viên nào trúng không nhưng nó lùi xuống mất dạng. Lúc này, các chiến sĩ công binh đã phá được một góc chướng ngại. Nhã bóp mạnh công tắc phát, hét đến lạc giọng:

- 01 chú ý! Tất cả xung phong!- Vừa hét, anh vừa vung mạnh tay chỉ về phía trước.

Cả đội hình xe tăng rùng rùng chuyển động. Họ vừa chạy vừa bắn lên cầu, bắn xuống sông, bắn máy bay bằng 12 ly 7. Những xe đi đầu đã đến sát cầu. Vừa định giục lái xe tiến, Nhã bỗng thấy tối sầm mắt lại. Trán anh như vừa va phải một bức tường. Hai chân Nhã bỗng nhũn hẳn ra, anh từ từ khuỵu xuống tỳ ngực vào cửa trưởng xe, một cánh tay vẫn hướng về phía trước. Trong bóng đêm dày đặc đang lan tỏa Nhã nghe văng vẳng tiếng thét đến xé lòng của Hiền: “Ối anh ơi!” rồi lịm đi không biết gì nữa.

Nhưng có lẽ không phải Nhã mê. Vào lúc đó, tại cái trạm xá nhỏ bé quê anh, Hiền vừa lấy hơi rặn lần cuối cùng. Một cơn đau như xé cô ra làm đôi. Cô hét lên như trong vô thức: “Ối anh ơi!” rồi cũng lịm đi. Chị y sỹ thì mừng rỡ chìa đứa bé đỏ hỏn đầy nhớt dãi và lòng thòng dây rốn đang oe oe khóc rõ to về phía bà cụ Đảm: “Thằng cu, bà ạ!”.

★ ★ ★

Mặc dù gần như suốt đêm không chợp mắt nhưng ông Đào vẫn thấy tỉnh táo lạ thường. Dường như khí thế của cuộc tiến công như vũ bão của binh đoàn thọc sâu đã tiếp thêm sức mạnh cho cái thân thể không lấy gì làm khỏe mạnh của ông vậy. Không chỉ có thế, cái mặt lúc nào cũng khó đăm đăm của ông hôm nay cũng mang một bộ dạng khác hẳn. Ngồi trên xe, thỉnh thoảng ông còn bật ra một câu nói đùa làm cho trợ lý Hàng, lái xe Năm và cậu chiến sĩ thông tin cũng phải bật cười.

Đêm qua, lúc có lệnh cho bộ đội tạm nghỉ, ông không ngủ mà ngồi dựa vào một gốc cây bên đường mở đài nghe. Nửa đêm về sáng, các đài tiếng Việt hầu như không lên sóng, chỉ có đài Trung Quốc là mạnh. Nghe một lát thấy chỉ là những tin tức chung chung, ông chuyển về Đài Tiếng nói Việt Nam. Một giai điệu hùng tráng nổi lên: “Tiến về Sài Gòn, ta quét sạch giặc thù. Tiến về đồng bằng, giải phóng thành đô”. Ông nghe mà thấy lòng nao nao xúc động. Vâng, đúng thế. Hôm nay, ông và các đồng đội của ông sẽ đánh trận cuối cùng, sẽ tiến về Sài Gòn để thực hiện khát vọng thống nhất, độc lập, tự do đã nung nấu từ ngàn đời nay của cả dân tộc.

Cái giai điệu ấy còn ngân vang mãi trong lòng ông, nhất là khi ông đứng ở ngã ba Vũng Tàu lặng nhìn hàng trăm chiếc xe đủ loại được dẫn đầu bởi những chiếc xe tăng kiêu hùng đang hối hả lao về phía Sài Gòn. Đúng là một trận cuồng phong không một sức mạnh nào, một thế lực nào có thể ngăn cản nếu nó không muốn bị cuốn phăng đi. Trong khoảnh khắc ông chợt nhớ đến Bác Hồ, người Cha già dân tộc, con người mà ông hằng yêu mến, kính trọng. Người đã không còn nữa để chứng kiến thời khắc hào hùng này, cái thời khắc mà suốt đời Người vẫn ao ước. Ông Đào chỉ chợt tỉnh khi thấy đoàn xe của sở chỉ huy tiền phương binh đoàn Sông Hương vọt qua. Đưa vội chiếc đài bán dẫn cho Hàng đang đứng cạnh, ông bảo:

- Cậu liên tục mở đài Sài Gòn để theo dõi xem chúng phản ứng thế nào nhé- Bằng những bước chân dứt khoát, ông bước lại chiếc xe con và mở cửa, trèo lên ghế sau- Năm, cho xe bám sát xe của sở chỉ huy binh đoàn. Còn cậu, đưa tớ bộ cáp nghe rồi mở đài đi.

Năm nổ máy phóng vụt đi. Anh trổ tài len lách nên chỉ vài phút sau đã bám kịp đoàn xe của sở chỉ huy binh đoàn Sông Hương. Đúng lúc ấy, đoàn xe bị ùn lại. Từ phía trước, nhiều tiếng nổ vang lên. Ông Đào đã chụp bộ cáp lên đầu, miệng lẩm bẩm:

- Cái cậu Nhã này hay thật! Đã dặn đi, dặn lại không được ham đánh cơ mà.

Hàng rời tai khỏi cái đài, lo lắng:

- Có chuyện gì thế, thủ trưởng?

Ông Đào nhìn quanh một lát rồi phán đoán:

- Chắc bọn địch ở Trường sĩ quan Thủ Đức nó bắn vào đội hình ấy mà. À, được rồi. Cậu Tình đã can thiệp đúng lúc.

Mặc dù đi ở giữa đội hình nhưng nhờ chiếc máy 2 oát, ông Đào vẫn cơ bản nắm được tình hình phía trước. Sau lần được nhắc nhở ở Thủ Đức, tiểu đoàn trưởng Nhã đã quán triệt rất tốt cách đánh của chiến dịch. Anh đã bỏ qua những mục tiêu hay toán địch lẻ tẻ trên đường nên tốc độ tiến công được đẩy lên rất cao.

Trái tim ông Đào chỉ thật sự thắt lại khi nghe Nhã báo cáo về tình hình địch ở đầu cầu Sài Gòn. Ông biết, đây là chốt chặn cuối cùng của địch trên đường tiến vào nội đô. Những kẻ đang cầm cự ở đây là những kẻ chẳng còn gì để mất nên chắc chắn chúng sẽ chống trả hết sức điên cuồng. Và điều tệ hại nhất là trong bước đường cùng chúng có thể sẽ phá cầu. Nếu điều đó xảy ra thì thật sự là một thảm họa. Con sông Sài Gòn rộng mấy trăm mét sẽ là một vật cản thiên nhiên lớn mà khắc phục được nó không hề dễ dàng. Không chần chừ, ông dằn giọng:

- Năm, cho xe lách lên phía trước đi!

Năm hơi ngần ngừ nhưng rồi cũng vào số và từ từ lách qua dòng xe tải hỗn độn nhích lên phía trước. Đúng lúc ấy, Hàng lắp bắp:

- Báo cáo thủ trưởng, đài Sài Gòn phát lời kêu gọi của Dương Văn Minh- Vừa nói anh vừa đưa vội chiếc đài cho ông Đào.

Ông Đào ghé vội tai vào chiếc đài, tay vặn tăng âm lượng. Từ chiếc đài vọng ra tiếng nói buồn buồn của Tổng thống ngụy quyền Dương Văn Minh: “Đường lối chủ trương của chúng tôi là hòa giải và hòa hợp dân tộc để cứu sinh mạng đồng bào. Tôi tin tưởng sâu xa vào sự hòa giải của người Việt Nam để khỏi thiệt hại xương máu của người Việt Nam. Vì lẽ đó, tôi yêu cầu tất cả anh em chiến sĩ Việt Nam Cộng hòa hãy bình tĩnh, không nổ súng và ở đâu ở đó. Chúng tôi cũng yêu cầu anh em chiến sĩ Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam ngưng nổ súng. Chúng tôi ở đây chờ gặp Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam để cùng nhau thảo luận lễ bàn giao chính quyền trong một trật tự, tránh đổ máu vô ích của đồng bào”.

Một thoáng suy nghĩ, ông Đào đột ngột hô:

- Năm, dừng lại!

Xe vừa dừng, ông đã bật cửa cầm chiếc đài xăm xăm chạy lại chỗ đoàn xe của sở chỉ huy tiền phương binh đoàn. Tướng Ân đang đi đi, lại lại trên đường tỏ ra vô cùng sốt ruột. Nhác thấy bóng ông Đào, tướng Ân sốt sắng:

- Có gì thế, anh Đào?

Ông Đào chỉ chiếc đài:

- Có chuyện, anh ạ. Dương Văn Minh vừa lên đài kêu gọi hai bên buông súng, ở đâu ở nguyên đó để chờ bàn giao chính quyền.

Tướng Ân ngạc nhiên:

- Có chuyện đó à?

Đúng lúc đó, một trợ lý chính trị binh đoàn chạy lại, tay anh ta cũng cầm một chiếc đài bán dẫn. Không để người trợ lý nói, tướng Ân xua tay:

- Tớ biết rồi- Trán ông nhăn lại, ông quay sang ông Đào- Anh nghĩ sao? Có dừng lại không?

Không chần chừ, ông Đào quả quyết:

- Theo tôi, ta cứ việc ta ta làm. Dừng bây giờ là chết, là mắc mưu chúng đấy.

Tướng Ân gật đầu:

- Đúng! Kiên quyết không dừng lại. Nhờ anh chỉ đạo giúp anh em xe tăng đẩy nhanh tốc độ tiến công hơn nữa.

Bắt vội tay người đồng đội, ông Đào chạy trở lại xe của mình. Vừa chui vào xe, ông đã bảo Năm:

- Chạy lên trước đi!- Chụp vội cáp nghe vào tai, ông bóp công tắc phát- Nghĩa Bình đâu, tôi Tam Đảo đây. Tập trung mọi lực lượng, nhanh chóng vượt cầu theo kế hoạch.

Khi chiếc xe con của Năm chạy lên đến sau đội hình xe tăng của tiểu đoàn 5 thì cũng là lúc ông Đào nghe thấy khẩu lệnh xung phong của Nhã. Biết rằng vật cản đầu cầu đã thông, chốt chặn cuối cùng đã mở và cầu vẫn còn nguyên ông thở ra một hơi dài khoan khoái. Qua được cây cầu này, chắc chắn chỉ ít phút nữa cái Phủ đầu rồng của bè lũ ngụy quyền sẽ nằm trong thị trường kính ngắm của xe tăng.

Như được một đầu kéo cực mạnh lôi đi, đoàn xe gần 400 chiếc của binh đoàn thọc sâu lũ lượt qua cầu. Năm cũng đang nhấn mạnh ga cho chiếc xe con của mình thì ông Đào dằn giọng:

- Dừng lại!

Năm tấp vội xe vào lề đường rồi dừng lại. Ngay trước xe anh là một chiếc thiết giáp K63 bị đạn pháo phá tung phần nóc. Trước đó chừng vài chục mét là hai chiếc xe tăng đang cháy ngùn ngụt. Một số cán bộ, chiến sĩ đang khẩn trương cấp cứu thương binh. Ông Đào đã nhận ra trong số đó có trung úy Cán, trợ lý chính sách của lữ đoàn H03. Nhẹ nhàng tiến lại gần chiếc xe, ông cúi xuống bên Cán:

- Anh em mình hy sinh, bị thương có nhiều không?

Đang thoăn thoắt băng lại vết thương cho một chiến sĩ nhưng khi thấy trước mặt mình là tư lệnh binh chủng, Cán đứng phắt dậy, anh nhẩm tính một lát rồi nói bằng cái giọng đẫm nước mắt:

- Báo cáo thủ trưởng, tổng số hy sinh từ sáng đến giờ của H03 là 10 đồng chí, còn bị thương là 11 đồng chí ạ.

Ông Đào ngạc nhiên:

- Sao? Nhiều thế cơ à? Có 3 xe bị thôi mà.

Cán lắc đầu:

- Dạ, 4 xe ạ. Còn xe 707 của tiểu đoàn 5 bị cháy ở Thủ Đức nữa. Nguyên xe đó cả 5 đồng chí hy sinh. Xe chỉ huy này 2 đồng chí. Hai xe tăng kia mỗi xe 1 đồng chí. Còn 1 đồng chí nữa là tiểu đoàn trưởng Nhã.

Ông Đào bỗng thấy sây sẩm mặt mày, miệng lắp bắp:

- Cậu Nhã chết rồi à? Tớ vừa nghe thấy cậu ấy hô xung phong cơ mà.

Cán đưa tay quệt nước mắt:

- Dạ, đúng thế ạ. Anh ấy nhô người ra ngoài quan sát và chi huy. Khi thấy thời cơ đến, anh ấy đã ra lệnh xung phong. Nhưng một viên đạn đã bắn trúng trán anh ấy.

Trấn tĩnh lại một hồi, ông Đào hạ giọng:

- Cậu ấy nằm ở đâu? Đưa tớ lên chỗ cậu ấy đi!

Cán chỉ tay về mảnh đất trống bên trái đường:

- Dạ, chúng tôi đang chuẩn bị mai táng đồng chí Nhã và các đồng chí hy sinh ở kia ạ.

Ông Đào nhìn theo tay Cán. Ở đó, mấy chiến sĩ đang khẩn trương đào huyệt. Hàng cũng đã xách theo chiếc đài xuống đứng cạnh tư lệnh. Ba thày trò rảo bước về phía bãi đất trống. Phía sau, Năm cũng nổ máy rồi chầm chậm bò theo. Những dòng xe vẫn nối đuôi nhau không ngớt qua cầu.

Giữa bãi đất trống, 5 thi hài liệt sĩ đã được bó gọn trong những tấm tăng màu cỏ úa xếp thành một hàng ngay ngắn. Cán nghẹn ngào:

- Báo cáo thủ trưởng, chúng tôi định đặt anh em nằm gối đầu lên cầu Sài Gòn, còn mặt nhìn về quê hương miền Bắc. Thủ trưởng thấy thế có được không ạ?

Ông Đào không nói gì mà chỉ lẳng lặng gật đầu. Ông ngồi xuống khẽ vạch mảnh tăng trên mặt của các liệt sỹ ra ra. Tất cả đều còn rất trẻ. Nhiều tuổi nhất chắc là Nhã. Anh nằm giữa những người đồng đội, những vết máu trên mặt đã được lau sạch. Trên vầng trán rộng và phẳng là một lỗ đạn sâu hút chỉ nhỏ bằng đầu đũa. Gương mặt anh thanh thản như người nông dân vừa cày xong thửa ruộng, như người thợ vừa rời cỗ máy sau ca làm việc. Với người tiểu đoàn trưởng này, ông Đào có nhiều kỷ niệm nhớ đời. Đó là cuộc gặp gỡ không hẹn mà nên ở Triển lãm chiến thắng Đường Chín- Nam Lào. Đó là những tháng ngày ác liệt ở chiến trường Quảng Trị năm 1972… Mới hôm qua thôi, ở đầu cầu Sông Buông ông còn bắt tay anh chúc hoàn thành nhiệm vụ. Và vừa mới đây thôi, ông vẫn được nghe cái giọng trầm ấm và quyết đoán khi anh lệnh cho tiểu đoàn xung phong vượt cầu. Từ đôi mắt ông, hai dòng lệ ứa ra làm mờ cả cặp kính. Đồng ý rằng chiến tranh là có hy sinh, mất mát. Hai cuộc chiến tranh kéo dài gần ba mươi năm trên đất nước này đã cướp đi bao nhiêu sinh mạng trai trẻ như các đồng đội của ông đang nằm đây. Nhưng cái chết của 5 chiến sĩ này vẫn làm ông thấy xót xa quá đỗi. Họ chết khi khoảng cách đến thắng lợi chỉ còn tính bằng giờ, bằng phút. Ông ngồi lặng đi và chỉ bừng tỉnh khi người chiến sĩ thông tin đeo cái đài 2 oát lúp xúp chạy tới bên:

- Báo cáo thủ trưởng, có điện của H03.

Vồ lấy đôi cáp nghe chụp vội vào đầu, ông Đào cố nén xúc động nhưng vẫn quên mật ngữ:

- Tôi, Đào đây!

Từ trong tai nghe vang lên giọng của lữ trưởng Tình, không khìn khịt như mọi khi mà đầy hào sảng:

- Nghĩa Bình báo cáo! Nghĩa Bình đã đánh chiếm được dinh Độc Lập. Đại đội trưởng đại đội 4 đã cắm cờ trên nóc dinh. Chính ủy Văn đang đưa Dương Văn Minh ra đài phát thanh tuyên bố đầu hàng. Báo cáo hết!

Ông Đào thở ra một hơi dài khoan khoái. Thế là mục tiêu chủ yếu của chiến dịch này, của cả cuộc chiến này đã bị đánh chiếm. Cuộc trường chinh dằng dặc ba mươi năm đã đến cây số cuối cùng. Một cảm giác lâng lâng khó tả trào lên trong lòng ông. Cố nén nghẹn ngào, ông bóp công tắc phát rồi bình thản:

- Xin cảm ơn các đồng chí! Nhớ bố trí đội hình đề phòng địch phản kích. Tôi sẽ vào ngay!

Trao trả bộ cáp nghe cho người chiến sĩ thông tin, ông Đào quay lại ngắm nhìn gương mặt 5 liệt sĩ rồi nhẹ nhàng giắt lại các mảnh tăng. Năm huyệt mộ đã đào xong, màu đất phù sa sông Sài Gòn nâu sẫm chẳng khác mấy màu đất quê hương ông ven sông Hồng. Quay lại phía Cán, ông hạ giọng:

- Mai táng cho anh em cẩn thận rồi lập sơ đồ mộ chí cụ thể vào nhé. Tớ đi đây. Lúc nào xong việc tớ sẽ ra thắp hương cho anh em.

Khi mấy thầy trò lên đến chỗ chiếc xe con thì một đoàn xe tăng đang phăm phăm lao tới. Dường như đã nhận ra người đứng bên đường là tư lệnh binh chủng, chiếc xe tăng đi đầu giảm tốc độ rồi dừng hẳn lại. Từ trên xe, trưởng phòng tác chiến Phùng và một cán bộ nhảy xuống chạy đến trước mặt ông Đào. Nhìn người cán bộ chạy cạnh Phùng, ông Đào thấy có nét quen quen. Phùng đã tới trước mặt tư lệnh, anh đứng nghiêm:

- Báo cáo tư lệnh, đây là mũi thọc sâu của binh đoàn Mê Kông. Vì địch đã phá mất cầu Mới nên buộc phải vòng ra xa lộ. Còn đây là đồng chí Cân, chính trị viên đại đội của tiểu đoàn 21.

Ông Đào đưa tay bắt tay Cân. Một ánh chớp lóe lên trong trí nhớ. Thì ra đây là cậu chiến sĩ hay thơ của đại đội 9 năm nào. Ông hồ hởi:

- Chào đồng chí! Thế là tất cả chúng ta lại gặp nhau ở Sài Gòn.

Nhìn về đoàn xe tăng vẫn đang gầm gừ nổ máy phía sau, Cân nhỏ nhẹ:

- Xin phép thủ trưởng, chúng tôi phải đi ạ.

Giữ bàn tay của Cân lại, ông Đào nhắc:

- Này, dinh Độc Lập bên H03 nó chiếm rồi. Các cậu vào đấy cẩn thận không bắn nhầm nhau đấy.

Một thoáng buồn hiện lên trên mặt người cán bộ trẻ. Nhưng rồi anh lại tươi lên ngay:

- Báo cáo thủ trưởng, chúng tôi còn các mục tiêu khác nữa ạ.

Anh quay người chạy lên xe mà không hề biết người trưởng xe thân yêu của mình đang nằm cách đó chỉ vài chục mét.

Đợi cho đoàn xe tăng và hơn chục chiếc xe tải chở quân đi qua hết, ông Đào bảo Năm:

- Cho xe chạy!

Chiếc xe con hòa lẫn vào dòng xe lên cầu Sài Gòn. Đến đỉnh cầu, tầm mắt bỗng mở rộng hẳn ra. Ông Đào đang say sưa ngắm nhìn thì Hàng hào hứng:

- Báo cáo tư lệnh, đài Sài Gòn lại phát rồi ạ.

Ông Đào giật lấy chiếc đài trong tay Hàng rồi vặn to núm âm lượng lên. Từ trong chiếc đài, một giọng miền Trung hơi vấp váp phát ra: “Chúng tôi là những người đại diện cho Ủy ban nhân dân cách mạng Sài Gòn-Chợ Lớn-Gia Định. Chúng tôi là những người đầu tiên tới dinh Độc Lập trước 12 giờ và đã cùng anh em quân đội giải phóng cắm cờ trên dinh Độc Lập. Chúng tôi là giáo sư Huỳnh Văn Tòng và cựu chủ tịch Tổng hội sinh viên Sài Gòn Nguyễn Hữu Thái… Đời sống bình thường đã trở lại Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố mà Bác Hồ đã mong đợi, nay đã được giải phóng… Xin giới thiệu lời kêu gọi của ông Dương Văn Minh và Vũ Văn Mẫu của chính quyền Sài Gòn về vấn đề đầu hàng ở thành phố này…”

Chiếc đài lặng đi một lát, ông Đào vặn to hết cỡ nút âm lượng nhưng vẫn không thấy gì. Gí sát chiếc đài vào tai vẫn không thấy động tĩnh gì, ông xua tay bảo Năm:

- Dừng xe lại!

Năm vừa táp chiếc xe vào sát một bên thành cầu và dừng lại thì từ chiếc đài đột ngột vang lên giọng nói của Dương Văn Minh: “Tôi, Đại tướng Dương Văn Minh, Tổng thống chính quyền Sài Gòn, kêu gọi Quân lực Việt Nam Cộng hòa hạ vũ khí đầu hàng không điều kiện quân Giải phóng Miền Nam Việt Nam. Tôi tuyên bố chính quyền Sài Gòn từ trung ương đến địa phương phải giải tán hoàn toàn. Từ trung ương đến địa phương trao lại cho Chính phủ Cách mạng Lâm thời Miền Nam Việt Nam”

Ông Đào thở dài khoan khoái. Thế là xong. Chính quyền tối cao của ngụy quyền Sài Gòn đã phải đầu hàng vô điều kiện. Tiếng nói trong đài lặng đi, nghe rõ cả tiếng lịch kịch của bàn ghế rồi một giọng nói khác vang lên: “Trong tinh thần hòa giải và hòa hợp dân tộc, tôi, Giáo sư Vũ Văn Mẫu, Thủ tướng, kêu gọi tất cả các tầng lớp đồng bào hãy vui vẻ chào mừng ngày hòa bình của dân tộc, và trở lại sinh hoạt bình thường. Chuyên viên của các cơ quan hành chính quay trở về vị trí cũ dưới sự hướng dẫn của chính quyền cách mạng”.

Lại vài tiếng lịch kịch nữa rồi từ chiếc đài vang lên một giọng nói miền Trung dõng dạc và ấm áp: “Chúng tôi đại diện lực lượng quân Giải phóng miền Nam Việt Nam long trọng tuyên bố Thành phố Sài Gòn đã được giải phóng hoàn toàn, chấp nhận sự đầu hàng không điều kiện của ông Dương Văn Minh, Tổng thống chính quyền Sài Gòn”

Tiếng nói trong đài vừa dứt, trợ lý chính trị Hàng đã hớn hở reo lên:

- Tiếng anh Bùi Văn, tư lệnh ạ!

Một cảm giác lâng lâng khó tả dâng lên trong lòng ông Đào. Những cán bộ, chiến sĩ của ông thật dũng cảm, thật thông minh và sáng tạo. Chính họ đã dẫn đầu đội hình chiến đấu ở tất cả các hướng về đây; chính họ đã cắm lá cờ bách chiến, bách thắng của dân tộc lên nóc phủ Tổng thống ngụy quyền; và cũng chính họ đã biết đưa Tổng thống ngụy quyền sang đài phát thanh tuyên bố đầu hàng để kết thúc cuộc chiến càng nhanh càng tốt. Đặt chiếc đài xuống ghế, ông Đào bước xuống xe phóng tầm mắt về phía thành phố Sài Gòn. Trong ánh nắng dìu dịu của buổi trưa cuối Xuân, những mái nhà lợp tôn lô xô lấp lóa vừa lạ, vừa quen. Từ trong các ngõ hẻm, những dòng người tấp nập kéo ra, trên tay nhiều người phấp phới những lá cờ giải phóng nửa xanh, nửa đỏ. Phía dưới cầu, dòng sông Sài Gòn vẫn lững lờ chảy, những giề lục bình hoa tím ngắt vẫn lặng lẽ trôi như ngàn năm nay vẫn vậy. Ngay bên cạnh ông, xen vào giữa những chiếc xe chở đầy bộ đội là những chiếc xe ca, xe tải, xe lam, xe xích- lô máy… chở đầy dân đang lũ lượt kéo về thành phố. Xe nào cũng có một lá cờ giải phóng cắm ngay phía trước. Những người dân chen nhau chật cứng trên xe nhưng gương mặt họ thì tươi cười rạng rỡ. Thấy mấy anh bộ đội đứng trên cầu, họ vẫy tay chào tíu tít. Tất cả thật thanh bình như chưa hề có một trận kịch chiến vừa mới xảy ra ở chính nơi đây. Ông Đào đột ngột quay mặt về phía sau, trên bãi đất trống bờ bắc sông, năm ngôi mộ mới đen thẫm đã thành hình.

Bất giác, hai dòng nước mắt chảy dài trên gương mặt khắc khổ của ông Đào.