Con người gầy guộc năm mươi tuổi này là một kẻ chung thân trong Sở Cải huấn.

Tuy nhiên, ông không phải là tù nhân mà là lính gác và vẫn luôn là lính gác trong suốt sự nghiệp của mình. Ông thật ra thích công việc này, lùa người ta đi qua Hầm Mộ.

Biệt danh của chốn này đây - đúng ra là Khu phức hợp Tạm giam Manhattan - gợi lên hình ảnh một nơi còn tồi tệ hơn cả hiện thực. Cái tên này có từ thập kỷ 80 và rất thích hợp để đặt cho một nhà tù theo phong cách lăng mộ Ai Cập, xây trên một đầm lầy bị lấp cẩu thả (hòa vào mùi hương và không khí bệnh tật tỏa khắp nơi này) và tọa lạc tại quận Five Points khét tiếng của Manhattan - được xem là “nơi nguy hiểm nhất trái đất” lúc bấy giờ.

Thật ra, Hầm Mộ ngày nay chỉ là một trại tạm giam bình thường, có điều nó lớn kinh khủng.

Ông lính gác gọi vào điện thoại nội bộ, sử dụng mật khẩu trong ngày để mở cửa rồi sải bước dọc lối hành lang, đến một cụm các xà lim biệt lập dành riêng cho tù nhân cá biệt.

Chẳng hạn như người ông sắp gặp. Barry Shales.

Trong suốt hai mươi tám năm làm lính gác tại đây, ông đã tự rèn luyện cho bản thân thói quen không đưa ra ý kiến gì về những người nằm dưới sự quản thúc của mình. Những kẻ giết trẻ con và những tên tội phạm cổ cồn trắng đã biển thủ từ những kẻ biết đâu đáng bị biển thủ… đối với ông chẳng có gì khác biệt. Việc của ông là giữ trật tự và bảo đảm hệ thống chạy trơn tru. Và còn làm dịu bớt khoảng thời gian khó khăn mà những người này đang trải qua.

Suy cho cùng, đây không phải nhà tù mà chỉ là trại tạm giam, nơi người ta tạm ở lại chờ được bảo lãnh hoặc chuyển đến trại giam Rikers hoặc, trong khá nhiều trường hợp, được phóng thích vĩnh viễn. Mọi người ở đây được giả định là vô tội. Nước Mỹ vận hành như thế.

Song lúc này, ông đang đi về phía xà lim của một người đàn ông rất khác biệt và ông lính gác quả thật có ý kiến về hắn. Việc hắn bị tống giam vào đây đúng là bi kịch.

Ông lính gác không biết nhiều về lai lịch Barry Shales. Nhưng ông biết chắc hắn từng là phi công không quân từng tham chiến tại Iraq. Và biết hiện hắn làm việc cho chính phủ, chính phủ liên bang.

Vậy mà hắn lại bị bắt giữ vì tội mưu sát. Nhưng không phải mưu sát vợ hay nhân tình của vợ hay đại loại vậy. Mà mưu sát một tên khủng bố khốn kiếp nào đó.

Bị bắt giữ, mặc dù hắn là người lính, mặc dù hắn là người hùng.

Và ông lính gác biết tại sao hắn lại ở đây: vì chính trị. Hắn bị bắt bởi vì cái đảng không cầm quyền phải chơi xỏ đảng cầm quyền, bằng cách xử tội anh chàng tội nghiệp này làm gương.

Ông lính gác đến xà lim rồi nhìn qua cửa sổ.

Lạ lùng.

Có một tù nhân khác trong xà lim, một người ông lính gác chưa biết. Gã ta ở đây quả là vô lý. Có một xà lim trống khác mà nhẽ ra tên này phải vào đó. Tên tù nhân mới đang ngồi lệch về một bên, thẫn thờ nhìn chằm chằm về phía trước. Cái nhìn khiến ông lính gác cảm thấy không yên. Cặp mắt nói cho ta biết tất cả về những kẻ ở đây, nhiều hơn hẳn so với những thứ tào lao từ miệng bọn họ.

Mà Shales bị gì thế? Hắn đang nằm nghiêng trên chiếc ghế dài, lưng hướng về cửa. Hắn không nhúc nhích.

Ông gác gõ mật khẩu vào rồi cửa mở ra sau một tiếng rè.

“Này, Shales?”

Không cử động.

Tên tù nhân thứ hai tiếp tục nhìn chăm chăm vào tường. Thằng khốn đáng sợ, ông lính gác nghĩ, và ông chẳng phải loại người dùng bừa bãi cái cụm từ ấy.

“Shales?” Ông lính gác bước đến gần.

Đột nhiên tay phi công này nhúc nhích rồi ngồi dậy. Hắn xoay người lại chầm chậm. Ông lính gác thấy Shales đang lấy tay bụm mắt. Hắn khóc nãy giờ.

Chẳng có gì đáng xấu hổ. Chuyện cơm bữa ở đây.

Shales chùi mặt.

“Đứng dậy đi, Shales. Có tin này chắc anh thích nghe lắm.”