Candide - Chàng Ngây Thơ

Lượt đọc: 296 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Niên Biểu Tóm Tắt Cuộc Đời Và Tác Phẩm Của Voltaire

❊ ❊ ❊

Ngày 21/11/1694: François-Marie Arouet chào đời - Voltaire tự cho mình không phải là con trai của François Arouet, công chứng viên, mà là của ông de Rochebrune, cựu sĩ quan kiêm thi sĩ.

1704-1711: học tại trường dòng Tên Louis-le-Grand - thành tích học hành rất xuất sắc.

1710: xuất bản một tập thơ.

1712-1715: lui tới những salon văn học và xã hội; bắt đầu nghiên cứu về luật pháp, tham gia vào một phái bộ ngoại giao tới La Haye, nhưng lại bị trả về Paris vì vụng trộm tình ái (1713). Ông cụ thân sinh muốn gửi ông tới Saint-Domingue (1713). Viết một bài thơ ca ngợi (1713) và một bài thơ trào phúng (1714).

Tháng Năm đến tháng Mười năm 1716: bị lưu đày tới Sully-sur-Loire vì những vần thơ về Philippe d’ Orléans (quan nhiếp chính ở Pháp từ 1715 đến 1722).

Tháng Năm năm 1717 đến tháng Tám năm 1718: Bị giam ở ngục Bastille vì cùng lí do - Vở bi kịch đầu tiên của ông Oedipe là một thành công (1718) - Dùng bút danh Voltaire.

1719-1724: Nhận được một trợ cấp năm 1722. Ở nhiều tháng tại Hà Lan (1722): Liên minh hay Henri Đại đế: bản khởi thảo của trường ca La Henriade.

1725: Làm việc cho triều đình. Viết một bi kịch và một hài kịch.

1726-1728: 1726: thách đấu tay đôi: bị tống giam và rồi được phóng thích sang Anh. Ông ở lại đây từ tháng Năm năm 1726 đến tháng Mười một năm 1728. Trường ca La Henriade được xuất bản ở Luân Đôn.

1730: Thơ về cái chết của cô Lecouvreur, nữ nghệ sĩ này khi chết đã bị ném xác ra đường. Thành công lớn với bi kịch Brutus. Bắt đầu từ năm 1730, ông làm giàu nhờ những giao dịch tài chính.

1731: Chuyện về Charles XII.

1732: Thành công vang dội với vở bi kịch Zaïre.

1733: Bắt đầu những mối liên hệ với bà du Châtelet kéo dài 16 năm.

Những bức thư triết học (Les lettres philosophie) buộc ông phải ẩn náu ở nhà bà du Châtelet, tại lâu đài Cirey, vùng Loraine.

1736: bắt đầu trao đổi thư từ với người mà tương lai sẽ trở thành vua Frédéric đệ Nhị của nước Phổ. Bài thơ Le Mondain buộc ông phải trốn ở Hà Lan.

1737: Những yếu tố của triết học Newton.

1739: Xuất bản những chương đầu tiên của Thế kỷ của Louis XIV. Tác phẩm này bị tịch thu.

1740: Gặp Frédéric đệ Nhị lúc này đã trở thành vua Phổ.

1741: Thành công lớn với vở bi kịch Mahomet ở Lille nhưng những người sùng đạo đã làm cho vở kịch được in lại ở Paris. Làm công việc ngoại giao bên cạnh Prédéric đệ Nhị.

1743-1744: Anh em nhà Argenson, những bạn học cũ của Voltaire trở thành bộ trưởng bộ Chiến tranh và Ngoại giao.

1745: Kết giao với bà Denis.

1743: Bi kịch Mérope, một trong những thành công nhất của Voltaire. Làm việc cho Frédéric đệ Nhị - 1743-1747.

1746: Được bầu vào Viện Hàn lâm Pháp.

1747: Xuất bản cuốn Memnon, câu chuyện phương Đông (Memnon, histoire orientale), phiên bản đầu tiên của Zadig. Càng ngày ông càng bị thất sủng ở triều đình.

1748: Truyện kể Le monde comme il va được xuất bản lần đầu trong tổng tập (8 tập) của ông - Zadig.

1749: Bà du Châtelet qua đời sau một ca đẻ khó, kết quả của mối quan hệ của bà với nhà thơ Saint-Lambert.

1750: Khởi hành đến Berlin.

1752: Frédéric đệ Nhị cho đốt một bài văn đả kích giám đốc Viện Hàn lâm Berlin của Voltaire. Chuyện kể Micromégas; Thế kỷ của Louis XIV. Khởi thảo Từ điển triết học (Dictionnaire philosophique).

1753: Rời Berlin (tháng Ba); bị bắt một cách tuỳ tiện theo lệnh của Frédéric đệ Nhị ở Francfort (tháng Sáu).

1755: Cư ngụ ở Thuỵ Sĩ với bà Denis. Viết Thơ về thảm họa của Lisbonne, xuất bản vào tháng Ba năm 1756.

1756: Chiến tranh Bảy năm. Tháng Mười hai năm 1756: can thiệp không kết quả để cứu đô đốc Anh Byng.

Luận về phong tục, cho xuất bản những chuyện kể mới Giấc mộng của Platon (Le song de Platon), Scamentado du kí (L ‘histoire des voyages de Scarmentado).

1757: Bài viết “Genève” của Bách khoa toàn thư gây tai tiếng ở Thuỵ Sĩ: Voltaire đã bị tố cáo là truyền cảm hứng cho d’Alembert. Voltaire thử thương lượng hòa bình cho nước Pháp và Frédéric đệ Nhị.

1758: Viết Candide.

1759: Tháng Một: Candide được xuất bản ở Luân Đôn, Amsterdam, Paris.

1760: Rousseau gửi cho ông một bức thư lăng nhục - Một loạt những chuyện kể châm biếm chống lại những phản-triết gia.

1761: Xuất bản bình luận về Corneille để trợ cấp cho bà Corneille. Can thiệp giúp cho một mục sư Tin lành bị kết tội chết (Toulouse).

1762: Xảy ra vụ nhà Calas. Trục xuất những giáo sĩ dòng Tên khỏi Pháp. Khẩu hiệu “Hãy nghiền nát sự bỉ ổi” (Écrasez l’infâme) lần đầu tiên xuất hiện.

1763: Chuyên luận về khoan dung. (Traité sur la tolérance).

1764: Từ điển triết học cầm tay (Dictionnairephilosophique portatif).

1765: Phục hồi danh dự cho nhà Calas.

1766: Hành hình kị sĩ La Barre, người đã cắt một cây thánh giá. Người ta đốt Từ điển triết học trên xác của ông này.

1767: L’ingénu.

1768: Công chúa Babylone (La Princesse Babylone) (chuyện kể). Những tác phẩm của Voltaire bắt đầu tràn ngập châu Âu.

1770-1772: Những câu hỏi về Bách khoa thư (Questions sur l’encyclopédie).

1773: Bệnh tật làm suy giảm sức làm việc của ông.

1774: Chuyện kể Bò đực trắng (Taureau blanc).

1775: Nhận được từ Turgot, bộ trưởng của Louis XVI những biện pháp thuế khoá có lợi cho ứ Gex (Ferney).

1776: La Bible enfin expliquée.

1778: Du lịch tới Paris - Thành công làm cho suy kiệt - Qua đời ngày 30 tháng Năm ở tuổi 84.

1789: Tổng tập đồ sộ gồm 70 tập được xuất bản dưới sự chỉ đạo của Beaumarchais.

1791: Được đưa vào điện Panthéon.

Dịch từ bản tiếng Pháp: Candide ou l’optimisme Dịch giả: Tế Xuyên
Nguồn: tve-4u
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 13 tháng 10 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của Voltaire

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.