Xuôi theo con đường mòn xe ngựa mới sửa từ năm "Tứ thanh" ở Trại Hàn Gia, đi xuống dốc mười bốn dặm đường, là có thể đến được Mộc Qua Thụ, nơi đặt trụ sở của công xã.

Cái tên Mộc Qua Thụ này là được đặt từ nhiều năm trước, khi ở vùng đồi núi trũng này mọc năm cây mộc qua. Từ xưa đến nay, ở Mộc Qua Thụ vẫn lưu truyền một câu cửa miệng thế này:

Cây mộc qua không nhìn thấy, cây dốc ngược không tới nơi.

Vì Mộc Qua Thụ nằm lọt thỏm giữa bốn bề núi lớn, những người lần đầu đến vùng này muốn tới Mộc Qua Thụ, dù đi từ hướng nào cũng không thể nhìn thấy nơi đặt Mộc Qua Thụ. Cho đến khi bạn đi đến mức sốt ruột, rẽ qua khe núi, mới bất ngờ phát hiện ra, à hóa ra Mộc Qua Thụ đã đến rồi!

Tương tự như vậy, Thượng Mộc Pha Thụ cũng là một địa danh. Nó là một trụ sở công xã có ruộng đất liền kề với công xã Nhân dân Mộc Qua Thụ. Người đến Thượng Thụ, do địa thế của nó cao hơn xung quanh, nên từ cách đây mấy chục dặm, từ đằng xa đã có thể nhìn thấy giữa một vùng cây cổ thụ trăm năm ẩn hiện từng dãy nhà. Lúc này, người đi cùng sẽ nói với bạn rằng đó chính là Thượng Thụ, nhìn có vẻ rất gần, chẳng mấy chốc là tới nơi. Thế nhưng, đợi bạn đi mãi đi mãi, đi theo con đường núi uốn lượn vòng vèo quanh sườn núi suốt mấy chục dặm, Thượng Thụ vẫn ở đó, vẫn chưa đi tới. Cho nên, mới dẫn đến câu cửa miệng ấy.

Đại bá Trình Húc xách đèn pin, rời Trại Hàn Gia, từng bước đi đến Mộc Qua Thụ thì trời đã hửng sáng.

Trấn nhỏ vùng núi chìm trong bầu không khí lúc rạng đông, mang một vẻ tĩnh lặng dễ chịu rất riêng. Mấy trăm hộ dân trong trấn dậy muộn hơn so với các xã viên trên trại. Lúc này, ngoài một hai cư dân sáng sớm gánh thùng nước ra giếng đá múc nước suối, trên con đường phố thị lát đá vẫn vắng lặng như tờ.

Đại bá Trình Húc mất tự do hành động đã mấy năm nay, rất lâu rồi không đến Mộc Qua Thụ. Ông mở to mắt, không chú ý lắm đến mấy dãy nhà ở mới xây, đi thẳng về phía dãy nhà trệt thấp ở phía sau sân công xã.

Đại bá Trình Húc nhớ dãy nhà trệt thấp này được xây mới vào năm thứ hai sau khi công xã hóa. Mười mấy năm nay, Mộc Qua Thụ lại xây thêm mấy dãy nhà trệt mới, cái nào cũng đẹp hơn, có khí thế hơn và quy mô lớn hơn dãy nhà được xây đầu tiên này. Thế nhưng, Bí thư Vô Quốc Tường vẫn luôn ở đây. Nghe Viên Minh Tân nói, gần đây sau khi ông phục chức, Chủ nhiệm Huyện cách mệnh Tiết Bân muốn ông chuyển đến ở tòa nhà ba tầng do Mộc Qua Thụ xây vào nửa đầu năm nay, nhưng Bí thư Vô không chuyển. Tòa nhà ba tầng này hiện được phân cho công nhân cửa hàng bách hóa, hợp tác xã cung tiêu, trạm bưu điện, trạm thú y, bệnh viện, quán ăn nhỏ ở.

Khi đại bá Trình Húc nhẹ nhàng gõ hai cánh cửa gỗ kiểu cũ khép lại, lòng vô cùng xúc động bồi hồi. Những năm này, ở Trại Hàn Gia, chỉ có một mình ông ở trong căn nhà tranh vách đất tồi tàn, một số người vai vế nhỏ trong bản thỉnh thoảng lại nói với vợ ông rằng, bác trai tranh thủ cái gì chứ, vất vả cực nhọc mười mấy năm trời, nhà nhà đều ở nhà gạch ngói mà ông ấy vẫn ở căn nhà này, lại còn phải chịu người ta đấu tố. Lúc này, nhìn thấy người đồng chí cũ Vô Quốc Tường vẫn ở trong căn nhà nhỏ thấp lè tè như thế này, trong lòng ông thầm nghĩ, chỉ có những người làm thuê làm mướn như chúng tôi trước giải phóng mới thực sự hiểu thế nào là ngọt, thế nào là cay đắng!

Gõ cửa chưa được mấy cái thì bên trong đã có tiếng người đáp lời. Hai cánh cửa bật mở, bên bệ cửa xuất hiện một cụ già mặc bộ đồ vải xanh, đội chiếc mũ công nhân bằng vải. Đại bá Trình Húc trừng mắt nhìn kỹ, không phải ai khác, chính là người đồng chí cũ Vô Quốc Tường, người từng cùng ông đi làm thuê, ngủ chuồng bò, qua đêm trong đống rơm năm xưa nay là Bí thư công xã, Chủ nhiệm Ủy ban cách mệnh hiện tại. Mấy năm không gặp, ông ấy đã thay đổi rất nhiều, vóc dáng vốn dĩ săn chắc giờ đây trông có phần suy yếu; khuôn mặt vốn dĩ đầy đặn giờ chằng chịt nếp nhăn, da thịt có chút phù thũng; thay đổi lớn nhất phải kể đến mái tóc đen thuở nào, nay hai bên mai đã điểm hoa râm.

Nhìn người đồng chí cũ năm xưa, đại bá Trình Húc trăm mối cảm xúc ngổn ngang, tâm trạng kích động, không biết phải nói gì cho phải.

Vô Quốc Tường liếc nhìn ông, mỉm cười hỏi: "Đồng chí già, anh tìm ai?"

Trình Húc sững người, cất giọng khàn khàn nói: "Quốc Tường, cậu không nhận ra tôi nữa à?"

“Anh!” Vừa nghe Trình Húc lên tiếng, Vô Quốc Tường bỗng vươn hai tay ra, nhìn kỹ đại bá Trình Húc hai cái, vừa kinh ngạc vừa vui mừng nói: “Anh Trình Húc, là anh đấy à! Anh thay đổi nhiều quá, thay đổi đến mức tôi suýt không nhận ra nữa rồi! Ạch da da, nếu gặp nhau trên phố, anh không gọi tôi, chắc chắn tôi không nhận ra anh đâu! Anh Trình Húc, mau, mau vào nhà ngồi đi, nào nào nào, ngồi đây, ngồi chiếc ghế này này!”

Sao có thể trách Vô Quốc Tường được chứ! Trình Húc của trước kia hồng hào phơi phới, tinh thần phấn chấn, càng già càng dẻo dai. Còn Trình Húc của ngày hôm nay trông già nua lụm khụm, người đầy bệnh tật, mặt vàng da bọc xương. Lưng còng, hốc mắt trũng sâu, tóc bạc trắng cả đầu. Vô Quốc Tường đẩy Trình Húc ngồi xuống chiếc ghế duy nhất trong nhà, đôi tay run rẩy, đôi mắt nheo lại, nhìn ngắm từ trên xuống dưới, từ trái sang phải thật lâu, khóe mắt lấp lánh ánh lệ.

Trình Húc ngồi vững trong nhà, né tránh ánh nhìn đầy đồng cảm, tiếc nuối lại mang theo chút thương hại của Vô Quốc Tường. Đưa mắt quét nhìn trong phòng, ngoài một chiếc giường đơn, hai chiếc ghế băng dài, một chiếc bàn ba ngăn kéo và dăm ba thứ đồ linh tinh ra thì trống trơn chẳng có gì cả.

Trình Húc kinh ngạc hỏi: "Quốc Tường, vợ tôi và mấy đứa cháu đâu rồi?"

“Hầy, chuyện dài lắm!” Vô Quốc Tường quay người tìm một chiếc cốc tráng men, kéo ngăn kéo, đổ ít lá chè, pha một cốc chè đưa cho Trình Húc nói: “Lúc đấu tố tôi, họ đã đày cả nhà đến cái trại trên quê nhà của Hoa Liên rồi.”

“Á!” Trình Húc trước kia chỉ nghe nói gia đình Vô Quốc Tường bị đày xuống nông thôn chứ không biết cụ thể thế nào. Vô Quốc Tường kém Trình Húc chừng mười tuổi, trước giải phóng vẫn độc thân. Sau cải cách ruộng đất, anh ta làm việc ở hương trước, sau đó được điều về văn phòng khu ủy, chính vào thời gian đó anh ta kết hôn. Vợ anh ta là Thạch Hoa Liên, con gái của một thợ đan tre nghèo tên là Thạch An Căn ở Thạch Gia Trại thuộc Thượng Thụ, sau giải phóng tốt nghiệp cấp hai, học bồi dưỡng một năm, được phân công về Mộc Qua Thụ làm giáo viên tiểu học. Sau khi kết hôn sinh được hai con trai, một con gái. Lúc Vô Quốc Tường bị đấu tố, cả nhà đều bị đày xuống đội sản xuất Thạch Gia Trại của công xã Thượng Thụ.

Trình Húc không kìm được hỏi: "Vậy thím ấy có được về đi dạy lại không?"

“Đang đôi co đấy.” Vô Quốc Tường cau mày, không muốn tiếp tục bàn về chuyện này nữa, anh ta chỉ vào cốc chè: “Anh cả, anh uống nước đi. Em đang định bụng giao công việc xong là sang Trại Hàn Gia tìm anh đấy! Em nghe nói chuyện của anh rồi, toàn là cái tên Diêu Ngân Chương kia bịa đặt nhảm nhí thôi, mau, mau kể chuyện của anh nghe xem nào! Chị dâu thế nào? Sức khỏe vẫn tốt chứ?”

“Tạm thời không nhắc đến mấy chuyện này đã,” nghe Vô Quốc Tường nói vậy, Trình Húc chợt nhớ ra mục đích đến đây chuyến này, ông xua xua tay, hạ thấp giọng nói: “Tôi đến đây là muốn thăm dò cậu một chuyện……”

“Chuyện gì thế?”

“Nghe nói phía Thượng Hải gửi công văn tới, muốn bắt giữ một thanh niên trí thức của đại đội Trại Hàn Gia, có chuyện này không?”

“Anh chạy đến đây trong đêm tối, chỉ vì chuyện này thôi đấy hả, anh cả. Có chuyện này, các đồng chí đồn công an ở đây nhận được bức công văn này, vì liên quan đến thanh niên trí thức lặn lội đường xa đến cắm bản, nên mới đến hỏi ý kiến của em. Em vừa tiếp nhận công việc, vẫn chưa quen thuộc lắm với mấy thanh niên này, ngẫu nhiên Chủ nhiệm Huyện cách mệnh Tiết Bân đang ở đây, hắn ta nói Diêu Ngân Chương mấy ngày nay đều đang họp ở công xã, bảo đi hỏi hắn ta xem sao. Hôm qua, em và các đồng chí đồn công an đã tìm Diêu Ngân Chương và chủ hộ của hộ tập thể, thanh niên trí thức Thượng Hải tên Tiểu Trần đó để tìm hiểu tình hình, hai người này đều nói thanh niên trí thức sắp bị bắt đó biểu hiện rất kém……”

“Phi!” Đại bá Trình Húc hằn học nhổ một bãi nước bọt.

“Tiết Bân lập tức đưa ra quyết định, bảo Diêu Ngân Chương và Tiểu Trần chú ý hành động của Trình Húc. Đợi người của Cục công an Thượng Hải vừa đến là lập tức để họ áp giải người đi. Sao thế, anh cả, chuyện này……”

“Trong cái mõm chó của Diêu Ngân Chương mà thốt ra được ngà voi chắc?” Trình Húc tức giận nói, “Trình Húc chưa bao giờ biếu quà cáp gì cho hắn, lại hay ở cùng tôi, thế là hắn cứ nhằm vào người ta mà nói xấu. Tên này, hòn ngọc qua miệng hắn cũng thành cục phân trâu. Quốc Tường, nói thật với cậu, tôi Trình Húc vẫn là một ‘đối tượng chuyên chính’ đấy, đây cũng là do Diêu Ngân Chương định án đấy. Không biết là tên khốn mù mắt nào ở trên đã phê chuẩn nữa! Hôm nay tôi bất chấp tất cả chạy đến đây, chính vì chuyện này, cậu phải làm rõ cho tôi, Trình Húc phạm tội gì mà phải bắt?”

Trình Húc vừa kích động, mắt trợn trừng, mặt đỏ bừng lên, gân xanh bên thái dương cũng nổi gồ lên.

Vô Quốc Tường trầm ngâm, gật đầu, vỗ vỗ vai Trình Húc, an ủi nói:

“Anh cả, anh đừng kích động, nghe em nói đã! Chuyện này, trong công văn của người ta viết rất rõ ràng, nói là thanh niên trí thức này có liên quan đến một vụ cướp xảy ra ở Thượng Hải vào tháng sáu……”

“Cái gì cái gì?” Trình Húc “vù” một cái đứng phắt dậy từ ghế, lớn tiếng la lên, “Cậu nói lại cho rõ ràng xem nào, nói Trình Húc có liên quan đến vụ cướp xảy ra ở Thượng Hải hồi tháng sáu á?”

Vô Quốc Tường gật đầu, quả quyết nói: “Em không nhớ sai chút nào đâu, trong công văn viết y như thế……”

“Hồ ngôn loạn ngữ, hoàn toàn là hãm hại người ta!” Trình Húc cất giọng sắc bén mắng nhiếc, “Cái đồ rùa mốc Diêu Ngân Chương này đúng là kẻ dạ thú lòng lang. Sao hắn không nói với các cậu rằng Trình Húc đã về Trại Hàn Gia từ hồi tháng năm rồi hả?”

“Ồ!” Trình Húc vừa nói vậy, Vô Quốc Tường cũng sững người: “Cái này…… anh nhớ kỹ chứ?”

“Chuyện khác tôi có thể không nhớ, nhưng chuyện Trình Húc về thăm người nhà thì tôi nhớ rõ mồn một, cậu ấy về quê thăm cha ốm, quá hạn hai tháng, tháng năm đã về đến đội sản xuất rồi, Diêu Ngân Chương còn mắng cậu ấy trong đại hội quần chúng của toàn đại đội cơ mà. Diêu Ngân Chương hắn ta chắc chắn phải nhớ chứ.” Trình Húc tức giận nói, “Quần chúng cả đại đội đều có thể làm chứng!”

Ánh mắt Vô Quốc Tường lóe lên: “Anh cả, anh nói nghe xem nào, chuyện của Trình Húc, sao anh lại nhớ kỹ thế? Cậu ta và anh……”

“Đây chính là một mầm non tốt đấy, em Quốc Tường của tôi ơi, cậu ấy ngày nào cũng cùng tôi làm một việc lớn đấy!”

“Việc lớn gì cơ?”

“Nhân giống!”

“Anh……” Vô Quốc Tường ngạc nhiên nhướng ngược hai hàng mày: “Anh bị chỉnh đốn thành ra thế này rồi mà vẫn còn nhân giống á?”

“Tôi không thể ăn cơm không, không làm việc cho quần chúng được!”

“Anh cả, anh, anh……” Vô Quốc Tường mím chặt đôi môi run lẩy bẩy nói, “Anh còn cứng cỏi hơn cả em nữa đấy! Em phải noi gương anh mới được……”

Trình Húc liên tục xua tay nói: “Đừng nhắc chuyện này nữa. Tôi nói cho cậu biết, chính là thanh niên Trình Húc này đã giúp đỡ tôi, thúc giục tôi làm việc này đấy. Nói cho cậu hay, bây giờ đã có manh mối rồi! Đại đội chúng ta nhân giống, không thể thiếu Trình Húc được! Giờ có kẻ muốn hãm hại nó, cậu phải nghĩ cách cứu nó đi!”

Trong mắt Vô Quốc Tường lóe lên tia sáng rực rỡ, chân mày nhíu lại, trên mặt hiện lên biểu cảm đầy trí tuệ, anh ta nắm lấy bàn tay thô ráp của Trình Húc nói:

“Anh cả, anh đừng vội, đã là như anh nói thì sẽ có cách cứu vãn, có cách……”

“Cậu dùng cách gì để cứu nó đây?” Trình Húc sốt ruột truy vấn.

“Nghe em nói đã chứ, anh cứ ở đây đi, chuyện này cứ giao cho em xử lý. Em thì anh phải tin chứ! Lúc em đi xử lý chuyện này, anh cứ ở trong phòng em, em đi mua cho anh phần cơm trước, anh ăn xong thì ngủ trên giường của em, nghỉ ngơi cho đàng hoàng vào, nhìn cái thân thể này của anh xem, còn tệ hơn cả em nữa kìa. Tuyệt đối không được ra phố đi lung tung khắp nơi đâu đấy, tối qua Tiết Bân ngủ ở Mộc Qua Thụ đấy. Người này anh còn nhớ chứ, chính là cái cán bộ cục nông thủy mà năm xưa anh từng chửi thẳng mặt, sau đó lại đi tố cáo vạch mặt với huyện ủy ấy. Hắn mà gặp anh lại phải sinh ra không ít phiền phức đấy! Anh cứ ở yên trong phòng em đi. Đợi em xử lý xong chuyện này quay về, còn rất nhiều chuyện muốn bàn với anh. Đầu tiên là chuyện của chính anh, anh không đến thì em cũng sẽ đi tìm anh để bàn đấy! Còn những chuyện khác nữa, nhiều lắm! Thôi được rồi, anh đợi nhé, em đi mua cơm đây.” Vô Quốc Tường nói xong, kéo một ngăn kéo ra, lấy hai chiếc bát tô tráng men đi tới nhà ăn công xã lấy cơm.

Ăn xong cơm độn đậu nành ở nhà ăn công xã, Vô Quốc Tường khóa trái cửa từ bên ngoài, nhốt Trình Húc ở trong rồi đi đến văn phòng công xã.

Trình Húc ở lại trong căn phòng nhỏ đơn sơ này, nhàn rỗi không có việc gì làm, anh bèn thu dọn lại đồ đạc lộn xộn trong phòng giúp Vô Quốc Tường trước, rồi quét dọn nhà cửa sạch sẽ, thấy không còn việc gì làm nữa thì ngồi xuống ghế, cầm mấy tờ báo trên bàn lên đọc.

Lâu lắm rồi không đọc báo, mỗi một mẩu tin trên báo đều thu hút anh, nhưng cũng có một số bài viết hô khẩu hiệu suông, nói khoác lác, anh không đọc nổi. Ở trang ba của một tờ báo, anh chợt nhìn thấy một bài viết dài bàn về việc phê tu sửa phong, liền đọc một mạch từ đầu đến chí cuối.

Dựa theo kinh nghiệm trước đây, Trình Húc biết rằng báo chí đăng những bài viết như thế này có nghĩa là trong Đảng chúng ta đang tiến hành phê tu sửa phong. Trình Húc bị đấu tố, bị chỉnh đốn, sau khi trở thành “đối tượng chuyên chính” thì đã bốn năm năm không tham gia sinh hoạt tổ chức đảng. Trên thực tế, đợt chỉnh đốn xây dựng đảng hồi nửa đầu năm, Diêu Ngân Chương hoàn toàn không thông báo cho Trình Húc, Trình Húc đến một chút tin tức cũng không hay biết. Cho nên, trước sự kiện 13 tháng 9, phong trào phê Trần chỉnh đốn trong Đảng, việc phê phán Trần Bá Đạt trong Đảng, chỉnh đốn tác phong của Đảng khi lên báo đều thống nhất gọi là phê tu sửa phong. Về tinh thần của nó, Trình Húc hoàn toàn không biết gì cả.

Từ những bài báo, Trình Húc liên tưởng đến trải nghiệm của bản thân những năm gần đây, không kìm được mà căm phẫn sục sôi, bất bình bất mãn. Anh nắm chặt nắm đấm, đặt lên góc bàn, thầm nghĩ trong lòng: Đợi Vô Quốc Tường quay về, nhất định phải hỏi cho ra lẽ, cái tên như Diêu Ngân Chương sao lại có thể kết nạp vào đảng; tại sao cấp trên lại tín nhiệm loại kẻ xấu như thế?

Đã quyết định xong xuôi, Trình Húc ngồi không, cơn buồn ngủ ập tới. Anh rời khỏi chỗ ngồi, ngả người lên chiếc giường của Vô Quốc Tường, chẳng mấy chốc đã chìm vào giấc ngủ.

Ánh nắng chiếu qua cửa sổ căn nhà trệt thấp, diện tích khối ánh sáng cứ thu nhỏ dần, dịch chuyển vị trí, cuối cùng, luồng ánh sáng rực rỡ lại biến mất khỏi căn phòng. Điều này cho thấy mặt trời đã lên đến đỉnh đầu, trời đã là buổi trưa.

Một tiếng động mở cửa đã đánh thức đại bá Trình Húc, người mà bao nhiêu năm nay chưa từng ngủ say sưa vào ban ngày như thế này, ông lật người ngồi dậy, dụi dụi mắt, Vô Quốc Tường đã đứng tươi cười rạng rỡ trước mặt ông:

“Nhìn anh kìa anh cả, ngủ say chưa kìa, khà khà!”

Trình Húc cũng ngượng ngùng lắc đầu cười, sốt ruột nói: “Quốc Tường, cậu mau nói xem nào, chuyện kia thế nào rồi?”

“Ăn cơm đã, ăn cơm xong rồi nói.” Vô Quốc Tường mỉm cười điềm tĩnh nói.

Từ nụ cười trên khuôn mặt Vô Quốc Tường, Trình Húc dự cảm được mọi chuyện đã chuyển biến tốt hơn, nhưng ông vẫn chưa yên tâm, vội vàng hỏi:

“Không, cậu nói trước đi, nói xong tôi có thể ăn thêm của cậu một bát cơm đấy!”

“Xem anh vội kìa.” Vô Quốc Tường đành chịu Trình Húc, bèn ngồi xuống nói: “Tình hình rất khả quan. Tôi đến công xã trước, gọi điện thoại về Trại Hàn Gia, bảo Diêu Ngân Chương đến đây một chuyến. Sau đó, tôi lại tìm hai đồng chí đồn công an, đọc lại bức công văn từ Thượng Hải gửi tới mấy lượt. Trên đó viết rất rõ ràng, nói Trình Húc ở trại các anh có liên quan đến vụ cướp xảy ra ở Thượng Hải vào tháng sáu, yêu cầu chúng ta giám sát hoặc bắt giữ cậu ấy trước, tôi đem những tình hình anh phản ánh kể lại cho hai đồng chí đồn công an nghe trước, họ cũng tán thành việc đi hỏi Diêu Ngân Chương trước xem có phải Trình Húc về trại từ tháng năm hay không. Ba chúng tôi đến nhà khách tìm Chủ nhiệm Huyện cách mệnh Tiết Bân, vị chủ nhiệm này vẫn còn đang ngủ nướng cơ chứ. Đợi hắn ta dậy, đánh răng rửa mặt, ăn sáng xong đi ra, Diêu Ngân Chương cũng đã vội vã chạy đến rồi, hắn ta nói nhận được thông báo nên vội vàng ngồi xe ngựa chạy tới. Năm người ngồi ổn định xong, hai đồng chí đồn công an liền hỏi tỉ mỉ Diêu Ngân Chương xem Trình Húc về Thượng Hải thăm thân vào lúc nào, ở Thượng Hải tổng cộng bao nhiêu thời gian, lúc về đến đội sản xuất là khi nào. Diêu Ngân Chương nhớ rất rõ, nói Trình Húc ở Thượng Hải tròn trĩnh bốn tháng, tháng năm mới về đến đội sản xuất, quá hạn hai tháng, lúc về đến đội sản xuất hắn ta còn mắng mỏ Trình Húc một trận ra trò…… Những lời này hoàn toàn trùng khớp với những gì anh nói.”

“Cái đồ rùa mốc này, lần này thì hắn lại không bịa đặt nữa cơ đấy.” Nghe đến đây, Trình Húc cười, chen mồm vào một câu.

Vô Quốc Tường nói thêm để làm rõ: “Hôm qua lúc chúng tôi tìm Diêu Ngân Chương và Tiểu Trần, vốn không đưa công văn cho hai kẻ đó xem, chỉ kể sơ qua sự việc, chủ yếu là để tìm hiểu biểu hiện thực tế của Trình Húc. Nghe Diêu Ngân Chương nói vậy, hai đồng chí đồn công an mới đưa bức công văn đó cho Diêu Ngân Chương xem……”

“Hắn nói thế nào?” Trình Húc cắt ngang câu chuyện, lo lắng hỏi.

“Xem ra Diêu Ngân Chương có thành kiến với thanh niên trí thức này.” Vô Quốc Tường thu lại nụ cười, hạ giọng nói: “Diêu Ngân Chương xem xong công văn, khăng khăng nói thanh niên trí thức Trình Húc này biểu hiện không tốt, nào là ba năm cắm bản không biết gánh vác gì hết, lại còn qua lại mập mờ với trung nông khá giả, ‘đối tượng chuyên chính’, là một con ốc vít hỏng của hộ tập thể, nói lắm thế không biết. Đồn công an cho rằng những biểu hiện này chẳng liên quan gì đến vụ cướp được viết trong công văn cả. Đã thế nghèo hèn bần nông toàn đại đội đều tận mắt nhìn thấy cậu ta đã về đội sản xuất từ tháng năm, có điểm không khớp với tình hình phía Thượng Hải viết trong công văn, để đảm bảo tính chuẩn xác trong việc phá án, đồng thời cũng để chịu trách nhiệm trước sinh mệnh chính trị của thanh niên trí thức lên núi xuống nông thôn, cần thiết phải gửi một bức thư khẩn hồi âm cho đơn vị gửi công văn, giải thích rõ sự thật.”

“Thế mới là nói chuyện chứ!” Trình Húc toác miệng cười: “Thế sau đó thế nào?”

“Em bày tỏ sự tán thành với ý kiến của đồn công an. Diêu Ngân Chương đương nhiên cũng chẳng thể phản đối được rồi, lời là do chính miệng hắn thốt ra cơ mà, ha ha.” Vô Quốc Tường cười cười, nói bổ sung: “Đối mặt với cục diện này, Tiết Bân cũng gật đầu đồng ý đồn công an làm như vậy. Tuy nhiên, hắn ta lại nói thêm rằng xem ra thanh niên trí thức này quả thực có vấn đề, tại sao không sai ở ai, mà ngẫu nhiên lại sai đúng vào người cậu ta cơ chứ. Nhìn vào biểu hiện của cậu ta, không thể không tăng cường chú ý đối với cậu ta được. Cho nên, hắn ta lại chỉ thị Diêu Ngân Chương, bắt buộc phải quản giáo thật nghiêm khắc đối với thanh niên trí thức Trình Húc này, giống như cái kiểu quá hạn hai tháng thế này, chỉ phê bình thôi là chưa đủ, còn bắt cậu ta phải viết bản kiểm điểm nữa. Nếu cậu ta còn dám tằng tịu với ‘đối tượng chuyên chính’, trung nông khá giả thì bắt dừng việc lại để kiểm điểm. Diêu Ngân Chương vui vẻ đồng ý!”

“Thật vô lý hết sức!” Trình Húc “đùng” một cái đấm mạnh lên bàn, tức giận nói: “Trên đời này lại có cái đạo lý kiểu đó cơ à? Bảo vị đại quan huyện ấy đến Trại Hàn Gia xem thử xem, Trình Húc rốt cuộc là loại người thế nào?”

“Ấy ấy, anh Trình Húc, anh nhỏ tiếng thôi.” Vô Quốc Tường đặt ngón trỏ lên miệng, nhắc nhở anh: “Thời buổi này, tai vách mạch rừng đấy! Có ai mà đem chuyện anh làm loạn trong phòng em thế này đâm chọc với Tiết Bân, vị đại chủ nhiệm này nhất định sẽ truy cùng diệt tận cho xem! Anh không biết đấy thôi, từ lúc Tiết Bân nổi dậy cướp chính quyền, oai phong lắm đấy! Lúc nãy anh chẳng nói là không biết tên khốn nào đã phê chuẩn để Diêu Ngân Chương định án cho anh đấy phỏng? Chính là hắn ta đấy! Hắn ta vẫn luôn ghim chặt chuyện anh đi tố cáo vạch mặt năm xưa trong lòng đấy!”

Trước cách mạng văn hóa, cán bộ cục nông thủy Tiết Bân dẫn mấy người đến đại đội Trại Hàn Gia đôn đốc “song thưởng”, suốt ngày đi rong chơi, ăn chơi trác táng, một ngày cũng không xuống ruộng đồng làm việc, ngược lại còn bắt đại đội thanh toán tiền ăn uống tiêu pha của bọn họ. Trình Húc tức không chịu nổi, cãi tay đôi với Tiết Bân chưa hết, còn lên huyện ủy tố cáo vạch mặt hành vi của bọn họ, khiến Tiết Bân xám xịt cúp đuôi rời khỏi Trại Hàn Gia. Hôm nay Vô Quốc Tường nhắc lại chuyện này, cơn giận của đại bá Trình Húc lại bùng lên, ông giận dữ nói:

“Cái đồ rùa mốc này, thói hư tật xấu chẳng sửa đổi chút nào, lại còn chuyên đi hãm hại người ta! Thanh niên trí thức từ nơi khác đến thì vướng bận gì đến hắn chứ?”

Vô Quốc Tường liên tục xua tay với Trình Húc: “Anh Trình Húc, anh đừng nổi giận mà! Em còn muốn hỏi kỹ anh đây này, biểu hiện của Trình Húc rốt cuộc thế nào? Nhìn anh cứ như bất chấp cả tính mạng để bảo vệ nó vậy! Có phải muốn kén nó làm con rể không thế, ha ha!” Thừa biết cả ba cô con gái của Trình Húc đều đã kết hôn cả rồi, Vô Quốc Tường cố tình nói đùa một câu để làm dịu bầu không khí.

Nào ngờ Trình Húc lại ra vẻ nghiêm túc nói: “Tôi thì hết con gái để gả rồi, nếu mà có con gái, tôi tuyệt đối rất sẵn lòng gả nó cho cậu ta đấy. Nói chuyện chính đi, Quốc Tường, thằng nhóc này, tốt thật đấy! Nghe tôi kể tỉ mỉ cho cậu nghe đây này……”

“Được rồi được rồi,” Vô Quốc Tường nhìn đồng hồ, nói: “Đến giờ ăn cơm rồi, tôi đi lấy cơm trước đã, ăn cơm xong có hai tiếng nghỉ ngơi, tôi với anh sẽ ngồi trò chuyện tỉ mỉ. Tiếc là chẳng có món ngon gì cả, ngày nào cũng là cơm độn đậu nành, nhưng mong anh nhân giống thành công, nâng vọt sản lượng lương thực vùng chúng ta lên, khi đó tôi sẽ có cơm gạo trắng để thết đãi anh! À, không phải anh nói Trình Húc cùng anh nhân giống đấy chứ? Dựa vào điểm này, tôi đoán chừng thằng nhóc này cũng có chí khí đấy……”

Vô Quốc Tường vừa tìm bát cơm vừa lải nhải nói, rõ ràng là lâu ngày không gặp tri kỷ cũ, anh ta cũng rất phấn khích.

Trình Húc xua xua tay nói: “Cậu đi lấy cơm trước đi, cứ cơm độn đậu nành ấy, ngồi ở chỗ cậu này, tôi ăn cũng thấy thơm phức. Ăn cơm xong chúng ta nói chuyện đàng hoàng, tôi vẫn còn chuyện muốn hỏi cậu đấy!”

“Tôi chẳng lẽ lại không có một bụng chuyện muốn nói với anh!” Vô Quốc Tường nghiêm túc nói: “Nhưng mà, anh Trình Húc, giọng của anh phải hạ thấp xuống một chút. Tôi không nói với anh rồi sao, cái tên Tiết Bân và Diêu Ngân Chương đó đều ở Mộc Qua Thụ đấy. Nhìn thần sắc thì Tiết Bân muốn giữ Diêu Ngân Chương lại ăn cơm. Không phải em đây sợ phiền phức đâu, nhưng để giải quyết vấn đề của anh, em vẫn phải đấu tranh một trận thật ra trò với bọn chúng từ trên xuống dưới, từ trái sang phải đấy!”

“……” Trình Húc há hốc miệng, không thốt nên lời. À, người hiểu rõ ông nhất là đồng chí cũ Vô Quốc Tường đã được phục chức, làm người đứng đầu công xã Mộc Qua Thụ rồi, mà muốn giải quyết vấn đề của bản thân, vẫn cần phải đấu tranh cơ à? Xem ra, mọi chuyện quả thực không đơn giản chút nào!

Vô Quốc Tường chớp chớp mắt đầy ẩn ý với Trình Húc, an ủi: “Tuy nhiên, anh cũng đừng lo lắng. Có Đảng, có Chủ tịch Mao, có đông đảo bần cố nông, người như anh cả chắc chắn sẽ làm sáng tỏ được mọi chuyện.”

Nói xong, Vô Quốc Tường đi lấy cơm.

Nhìn bóng lưng Vô Quốc Tường khuất sau cửa, lòng cụ già Trình Húc mãi không sao bình yên nổi. Tuy nhiên, ông vẫn thở phào nhẹ nhõm một hơi thật thỏa mãn, qua một chuyến này của ông, thanh niên trí thức Trình Húc sẽ không bị bắt đi một cách vô cớ nữa, đây chính là một thu hoạch lớn rồi!

Mặc dù đối với Trình Húc mà nói, sau này vẫn phải trải qua nhiều đấu tranh và trắc trở hơn nữa.