Phụ trách Mặt trận Yêu nước Lào vui mừng hét lên: "Thật chứ? Anh bằng lòng ở lại Lào, vợ thì tùy anh chọn, chọn đứa đẹp nhất! Muốn mấy người cho mấy người!"

Tướng quân lắc đầu nguầy nguậy như lắc trống bỏi, vặn vẹo vạt áo ướt sũng nói: "Trách chúng ta sơ sẩy, bị đánh cho một vố trở tay không kịp..."

Đó là ngày thứ 4 sau khi tham gia bữa tiệc chiêu đãi của thân vương.

Ăn sáng xong, Tướng quân Đoạn Tô Quyền triệu tập mọi người lại một chỗ, nói: "Hôm nay chúng ta đều gác lại công việc trong tay, cùng đến Trung ương Lào tham gia Tết Té nước."

"Ồ——" Mọi người lập tức reo hò nhảy cẫng lên.

Cuộc sống chiến đấu căng thẳng đã khiến mọi người cảm thấy khá mệt mỏi, nay có được cơ hội thư giãn gân cốt và tâm hồn như thế này, sao lại không vui cho được? Hơn nữa, tham gia Tết Té nước, ngoài việc giải trí, đối với những nhà ngoại giao bí mật này mà nói, còn có ý nghĩa đặc biệt là tìm hiểu phong tục tập quán dân gian, tăng cường tình hữu nghị Trung - Lào.

Tết Té nước là Tết cổ truyền của nhân dân Lào. Truyền nguồn gốc của Tết Té nước, ở Lào, ở Thái Lan, trong quần chúng người Thái ở Vân Nam, Trung Quốc vẫn lưu truyền một câu chuyện thần thoại cảm động thế này: Rất lâu rất lâu trước đây, thần linh và con người cá cược. Thần linh dựa vào phép thuật, con người dựa vào trí tuệ, kết quả con người đã thắng. Thần linh thua rất thảm, thua mất một cái đầu. Chiếc đầu này lại khiến con người chịu sự đe dọa lớn hơn. Nếu đặt chiếc đầu của thần linh này xuống đại diện, mặt đất sẽ sụt lún; nếu vứt đầu xuống biển lớn, biển lớn sẽ khô cạn. Phải làm sao đây? Người thông minh nghĩ ra một cách, đặt chiếc đầu của thần linh vào trong một chiếc đĩa bạc được chế tạo đặc biệt, cứ cách 365 ngày lại phải tưới nước một lần, mang ý nghĩa tế lễ. Lâu dần, ngày tưới nước này đã biến đổi thành Tết Té nước sau này.

Ở Lào, Tết Té nước còn gọi là Tết Pi Mai. Vào giữa tháng 4, chính là lúc nửa năm mùa khô kết thúc, nửa năm mùa mưa bắt đầu, mọi người dùng việc té nước để ngụ ý tiễn đưa mùa hạn hán, cầu thần linh ban mưa. Ban đầu, Tết Té nước trước tiên là té lên nhà vua, rồi sau đó mới té lẫn nhau; hơn nữa chỉ cho phép té vào chân, không được té vào đầu. Sau đó mới phát triển thành té vãi toàn thân, giống như đánh trận nước vậy.

Tham gia Tết Té nước, mọi người luôn mặc những bộ trang phục đẹp nhất, té nước vào nhau để biểu thị lời chúc phúc. Nước té càng nhiều, lời chúc phúc càng chân thành, người bị té nước càng vui mừng.

Còn đối với các thiếu nữ cập kê, Tết Té nước đã trở thành ngày để chọn ý trung nhân. Vào ngày Tết Té nước, trong đám đông luôn có rất nhiều nam thanh nữ tú hoạt bát, dùng ánh mắt thăm dò ném về phía khác giới. Nếu một bên đã chấm bên kia, liền hắt một chậu nước lớn lên đầu lên mình đối phương, dùng cách này để bày tỏ tình cảm ái mộ của mình. Còn bên kia, nếu có ý thì sẽ dốc toàn lực đáp trả. Sau đó, họ sẽ rượt đuổi nhau lao vào rừng râm, thủ thỉ tâm tình, hẹn hò ngọt ngào.

Những người lính Trung Quốc từng sang Lào tham gia chiến đấu năm xưa, khi hồi tưởng lại cuộc sống ở Lào, luôn không kìm được mà tự hào nói rằng: Chúng tôi không chỉ tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của Lào, mà còn phát huy vai trò giao lưu văn hóa giữa nhân dân hai nước Trung - Lào.

Họ kể về rất nhiều chuyện thú vị, trong đó cũng bao gồm câu chuyện "Tết Té nước".

Trương Chi Trúc, người từng sang Lào chiến đấu, hiện là Chủ nhiệm Chính trị một đơn vị không quân đã hồi tưởng như sau:

Nhân dân Lào không phải cứ đến dịp Tết Té nước mới té nước, đại khái hễ có chuyện vui mừng hân hoan, đều phải té nước náo nhiệt một phen, giống như chúng ta đốt pháo hoa để biểu thị sự chúc mừng vậy.

Nhớ lại sau khi Pathet Lao và Chính phủ vương quốc ngừng bắn, ngôi làng nơi đóng quân đã tổ chức đại hội mừng công.

Cùng liên hoan với những người lính Trung Quốc chúng tôi. Đầu tiên tổ chức tiệc trên sườn núi, dựng lên những dãy bàn dài, là loại bàn dài làm bằng treh đập dẹt, rất dài, mỗi chiếc bàn dài tới hơn chục mét. Đàn ông Lào đều đi lính đánh giặc cả rồi, cho nên trong làng đàn ông ít, phụ nữ nhiều. Quân đội chúng ta đương nhiên là đàn ông nhiều, phụ nữ ít, chỉ có vỏn vẹn mấy "chiến sĩ áo trắng" là nữ. Họ tiếp khách rất thú vị, chủ nhà và khách, đàn ông và phụ nữ ngồi xen kẽ nhau.

Sau khi lãnh đạo hai bên phát biểu xong, tiệc bắt đầu, chính là cơm nắm và thịt bò luộc.

Họ tổ chức chiêu đãi thường là giết một con bò, luộc lên mời mọi người ăn. Bởi vì thiếu muối thiếu gia vị, chúng ta ăn thấy nhạt nhẽo, hơn nữa không dùng đũa mà dùng tay bốc, chúng ta không chịu nổi.

Nhưng các cô gái Lào vừa nhiệt tình vừa phóng khoáng. Rất cung kính với chúng tôi, bốc cơm, bốc thịt đưa tận miệng chúng tôi, cơm này thịt này không ăn không được. Huống chi người ta nhiệt tình như vậy, món ăn thức uống ấy cũng vì thế mà thêm phần hương vị. Chúng tôi liền học theo dáng vẻ của họ, cũng bốc cơm bốc thịt, đưa vào miệng họ, họ vô cùng vui mừng.

Ăn cơm xong là liên hoan, té nước lẫn nhau, tiếng hô tiếng cười vang dội cả một góc. Thảm nhất là bốn nữ binh trong đơn vị chúng ta đi, không có kinh nghiệm, mặc trang phục vải tergal trắng. Trời thì nóng, trên dưới đều là một lớp mỏng tang, bị nước té một cái, toàn thân hóa thành "trong suốt".

Trốn cũng không trốn thoát, bị quần chúng Lào vây kín, gáo hắt chậu tạt, cứ thế mà "trong suốt" ôm thành một cục, hoàn toàn mất khả năng chiến đấu. Xấu hổ còn không kịp, nào dám "trong suốt" mà đi chiến đấu?

Vui chơi thỏa thích rồi, bèn mời bà con dân làng đến đơn vị chúng tôi xem chiếu bóng. Chúng tôi đến đâu cũng tự xây nhà ở. Trong đơn vị lắm người tài, nhà sàn lợp rất đẹp, đẹp hơn nhà do bà con bản địa dựng, bốn vách nhà sàn, khung cửa sổ còn đan cả những hoa văn đủ kiểu: hình thoi, hình vuông, hình tròn. Quần chúng Lào xem xong đều phát ra tiếng ồ ồ kinh ngạc, đến cầu cứu, học tập. Hội trường lợp bằng tre của sư đoàn chúng tôi rộng 30 mét, dài 50 mét, ở vùng Thượng Lào có thể nói là có một không hai, quần chúng Lào xem xong lại càng kinh ngạc tột độ.

Điều khiến họ khâm phục và ngưỡng mộ nhất chính là vườn rau của chúng tôi. Họ trồng trọt không bón phân, đặc biệt là không dùng phân chuồng. Họ cho rằng phân bọc là thứ dơ bẩn nhất, bình thường thấy chúng tôi ủ phân chuồng, đều bịt mũi né tránh, bịt mũi cười, đi xa rồi vẫn quay đầu lại cười. Họ không có nhà vệ sinh, đi giải quyết nỗi buồn toàn ở dưới sông, phụ nữ hất váy quây lên đầu, cứ thế mà chồm hỗm tồng ngồng xuống sông. Họ không ủ phân, thấy rau của chúng ta tươi tốt như vậy, lại ngẩn người, tiếp theo lại giơ ngón tay cái lên. Sư đoàn chúng tôi trong thời gian 4 tháng đã thu hoạch được gần 40 vạn cân rau các loại, ăn không hết thì chi viện cho bà con bản địa. Bà con vừa giơ ngón tay cái khen ngợi chúng tôi, vừa vẫn bịt mũi cười chúng tôi nghịch phân. Xem ra hễ đã thành truyền thống, thói quen rất khó sửa...

Tập Lợi Quân, người từng tham gia chiến đấu ở Lào năm xưa, hiện là Phó bộ trưởng Bộ Hậu cần một đơn vị không quân hồi tưởng lại rằng: Mới đến Lào, tôi ngốc nghếch chẳng biết gì cả. Khi đó tôi làm quản lý bếp ở đại đội ô tô, dẫn theo 5 binh lính lên núi chặt củi. Ô tô đỗ ở ngôi làng dưới chân núi, chúng tôi lên núi chặt củi. Khi tôi xuống núi tìm ô tô, nhìn thấy một cô gái trẻ đẹp đang đứng ngóng tôi ở cửa nhà. Chúng tôi ra nước ngoài có kỷ luật nghiêm ngặt, cho nên không dám nhìn cô gái ấy nhiều, chỉ đảo mắt tìm ô tô, không biết tài xế đánh xe đi đâu mất rồi? Tôi đi rất chậm, ơn trời phật, cô gái người Lào đó lúc tôi đi đến gần cửa nhà cô ấy, bỗng quay người đi vào nhà. Tôi liền thở phào một hơi, yên tâm táo bạo bước về phía trước. Nào ngờ, vừa đi đến cửa nhà cô gái đó, cô gái ấy bỗng bưng một chậu nước đi ra, chưa kịp để tôi hiểu chuyện gì xảy ra, một chậu nước ụp thẳng lên đầu tôi, xối cho toàn thân tôi giật thót một cái.

Nín thở mất hồi lâu không hít thở nổi. Tôi còn đang đeo một khẩu súng tiểu liên trước ngực nữa chứ, cùng với toàn thân tôi bị xối cho ướt sũng.

Tiêu rồi! Trong đầu tôi bỗng lóe lên một ý nghĩ: Chắc chắn là ở đâu đó không chú ý đã đắc tội với cô gái này rồi, ra nước ngoài vi phạm kỷ luật, lại còn dính líu đến một cô gái... Ái chà, đây đúng là chuyện lớn tày đình rồi!

Tôi sợ đến mức quay đầu chạy thục mạng, giống như đang chạy trốn chết vậy. Sau khi tìm được phiên dịch, hồn xiêu phách lạc, tôi dùng giọng điệu ấm ức kể lại ngọn ngành, sợ vì chuyện này nói không rõ ràng mà bị chịu kỷ luật, nào ngờ phiên dịch nghe xong cười ha hả, nói: "Đồ ngốc, cô ấy thích cậu, có thiện cảm với cậu rồi đấy! Con gái Lào tỏ tình mới cho cậu một chậu nước đấy, cậu mà đáp ứng thì cũng nên hất lại cô ấy một chậu mới phải chứ."

Tôi thở phào nhẹ nhõm, gãi cổ lầm bầm: "May mà tôi không hiểu. Cậu mà xui tôi hất lại cô ấy một chậu, thì đời tôi thế là tiêu thật rồi. Cái cần câu cơm cũng khó mà giữ nổi..."

Tôi làm quản lý bếp, điều cân nhắc tự nhiên là củi gạo dầu muối, đơn vị vừa ổn định chỗ ở, liền tổ chức người xuống đồng làm kinh tế. Nương rẫy được khai hoang ngay bên vệ đường, thời tiết oi bức, chúng tôi làm việc chỉ mặc áo ba lỗ quần đùi. Trên đường có một nhóm phụ nữ Lào đi qua, gánh quang gánh, hai đầu gánh mỗi bên buộc một chiếc giỏ nhỏ, lúc la lúc lắc vô cùng có ý vị thi ca. Phụ nữ Lào rất thú vị, người đã kết hôn thường để trần nửa thân trên, uốn lượn đôi gò bồng đảo vừa đi vừa bước. Kỳ lạ là khi đi đến cạnh chúng tôi, họ đều làm quá lên dừng lại, chỉ vào chúng tôi vừa nói vừa cười. Chúng tôi nghe không hiểu, đành dừng lại hùa theo họ cười ngớ ngẩn. Thế là họ càng vui hơn, chỉ trỏ chỏ, tiếng cười hết đợt này đến đợt khác. Cho đến khi phiên dịch đến, mới vỡ lẽ. Ở Lào phụ nữ có thể để trần lưng, có thể để trần nửa thân trên làm việc; còn đàn ông thì tuyệt đối không được phép, để trần lưng không được, mặc áo ba lỗ quần đùi làm việc cũng không được, bảo sao các cô gái các nàng dâu lại cười nhạo chúng tôi. Tôi bỗng cười thở dài nói: "Ây, đúng là chỉ cho phép quan lớn phóng hỏa, không cho phép bách tính châm đèn."

Bữa tiệc chiêu đãi của người Lào đối với chúng tôi, chính là mổ bò ăn thịt bò. Bữa tiệc chiêu đãi của chúng tôi dành cho họ lại hoàn toàn khác. Món ăn Trung Quốc nổi tiếng thế giới mà.

Nhớ lại trước thềm đơn vị về nước, đã chiêu đãi các đồng chí Lào. Lãnh đạo huyện, xã sở hạ đều đến tham dự, chúng tôi làm cho họ hơn chục món ăn, món nào cũng được ăn sạch bách, hơn nữa còn liên tục tấm tắc khen ngợi.

Khi đó, tôi đã được thăng chức từ quản lý bếp lên trợ lý hậu cần, vẫn chưa rời khỏi chức vụ cũ, bèn tự mình xuống bếp nấu cho họ một món ăn quê nhà Hồ Nam — thịt kho khâu, họ ăn vô cùng ngon miệng, giơ ngón tay cái với tôi, khen ngợi mãi không thôi.

Trong Liêu trai chí dị có câu chuyện thế này: Kể rằng một thương nhân đi biển bị sóng đánh dạt đến một vùng đất lạ ở phương Nam. Người thổ bản muốn giết ông ta, ông ta vội lấy thực phẩm trên thuyền mời những người này ăn, để đổi lấy tính mạng. Người thổ bản ăn xong, khen ngợi không ngớt, bèn mời đại vương của họ đến bảo thương nhân này nấu cơm cho ăn. Đại vương ăn xong, chẳng những vui mừng khen ngợi, mà còn chỉ định một cô gái ban thưởng cho vị thương nhân này, sau khi kết hôn sinh được con cái.

Câu chuyện này tôi tin chứ. Bởi vì tôi nấu món ăn ngon, được khen ngợi, cũng gây ra một chuyện cười tương tự.

Tôi nói: "Chúng ta sắp về nước rồi. Thủ trưởng đã khen món ăn tôi nấu ngon, vậy tôi ở lại nấu cơm cho các đồng chí thì thế nào?"

“Thật chứ?” Một phụ trách Mặt trận Yêu nước Lào sáng bừng hai mắt, rõ ràng là rất nghiêm túc. Anh ta vui mừng hét lên: "Anh bằng lòng ở lại Lào của chúng tôi, vợ thì tùy anh chọn, chọn đứa đẹp nhất! Muốn mấy người cho mấy người!"

Lần này thì tôi thảm hại tột cùng, vội vã chuồn khỏi hiện trường.

Ở Lào, chúng tôi còn xem đoàn nghệ thuật xiếc của nước họ đến biểu diễn úy lúy. Sau buổi biểu diễn, đoàn trưởng giới thiệu với chúng tôi, nói các thành viên của đoàn họ đều do Hạ Cúc Hoa của Trung Quốc đào tạo ra. Hóa ra tiết mục trông quen mắt thế, đều là các tiết mục truyền thống của Trung Quốc: đội bát, đi dây thép, uốn dẻo... Khi đó các chiến sĩ ban nuôi dưỡng đều nói: Hạ Cúc Hoa đã có đóng góp cho giao lưu văn hóa Trung - Lào, chúng ta cũng có đóng góp cho giao lưu văn hóa Trung - Lào.

Ai dám bảo nấu cơm xào thức ăn không phải là một nền văn hóa lớn?

Đương nhiên, té nước đón Tết cũng là văn hóa.

Đúng 9 giờ. Sương mù mịt mờ, các dãy núi giống như thiếu nữ vừa tắm xong, khoác ẩn trong tấm rèm lụa mờ ảo; mặt trời giống như một thiếu niên tinh nghịch, lặng lẽ vươn đầu ra từ khu rừng nguyên sinh rậm rạp, nhẹ nhàng, nhẹ nhàng vén bức rèm ấy lên, thế là màn sương bay lên, hóa thành từng dải lụa trắng, quấn lên rồi lại tháo ra, tháo ra rồi lại quấn lấy từng đỉnh núi...

Tướng quân Đoạn Tô Quyền dẫn đầu đội ngũ, toàn thể nhân viên công tác xếp thành một hàng đi về phía Nà Giai — nơi đặt trụ sở Trung ương Lào, trong tay mỗi người đều cầm một dụng cụ té nước: có người xách một chiếc xô nước, có người xách một chiếc chậu rửa mặt, có người cầm một chiếc gáo múc nước, có người lại nắm chặt chai rượu chứa đầy nước.

Nơi ở của tổ công tác cách Nà Giai chẳng qua bốn năm dặm đường, đi chưa đầy 1 tiếng đồng hồ.

Đã đến Ban Thư ký Trung ương Đảng Nhân dân Lào.

"Đồng chí Trung Quốc đến rồi!"

Theo tiếng hô của chiến sĩ cảnh vệ, Tổng bí thư Đảng Nhân dân Kaysone Phomvihane, Phó tổng bí thư Nouhak, các bí thư Souvanh, Khamtai đều nghênh đón ra ngoài, nhìn thấy tư thế của đội ngũ do Đoạn Tô Quyền dẫn dắt, vội dùng tiếng Trung vừa mới học nói rằng: "Hôm nay trời lạnh đấy, té nước ít thôi!"

"Được! Được!" "Không té không được đâu."...

Mọi người nhao nhao hô hào, ùn ùn kéo vào phòng họp. Bầu không khí trong phòng họp lập tức trở nên náo nhiệt, giống như thủy triều mùa xuân đang dâng trào.

Bởi vì đây là lần đầu tiên tham gia Tết Té nước; hơn nữa lại là té nước lên các lãnh đạo của Đảng Lào, các đồng chí trong tổ công tác nhất thời có chút câu nệ, không nỡ làm ướt quần áo của họ, chỉ mang tính biểu tượng dùng cành cây nhúng nước rượu quét lên người họ.

"Cảm ơn đồng chí Trung Quốc, cảm ơn đồng chí Trung Quốc!"

Các đồng chí lãnh đạo Đảng Lào chịu đựng "mưa móc thấm nhuần", liên tục nói lời cảm ơn. Bên ngoài bỗng có tiếng xôn vào náo nhiệt, là đoàn cố vấn Việt Nam do Nguyễn Trọng Vĩnh dẫn đầu đến té nước chúc mừng các đồng chí lãnh đạo Trung ương Lào. Đoạn Tô Quyền và các đồng chí trong tổ công tác Trung Quốc bèn đứng dậy cáo từ.

Ở đây có một số mối quan hệ tế nhị khó xử lý.

Hồ Chính Thanh của tổ công tác từng tham gia lớp tập huấn chính trị kỳ thứ hai do Tổng cục Chính trị Pathet Lao tổ chức, chỉ vì quan hệ hữu nghị thân thiết với các đồng chí Lào mà gây ra sự đề phòng và bài xích của cố vấn Việt Nam. Anh ấy kể rằng: —— Buổi chiều, tôi tham gia thảo luận tổ, thu thập tài liệu. Lúc nghỉ ngơi, tôi đi đến đâu, người Pathet Lao ở đó liền vây kín lấy tôi, trò chuyện thân mật... Khi tôi từ chỗ người Pathet Lao trở về nơi làm việc tạm thời, cố vấn Việt Nam bắt đầu đề phòng tôi. Hóa ra, ông ta bàn công việc với Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Somvang trước đây đều dùng tiếng Lào, bây giờ đổi sang dùng tiếng Việt. Chúng tôi chỉ có phiên dịch tiếng Lào, bảo ông ta vẫn dùng tiếng Lào đi, ông ta nói: "Người Việt Nam nên nói tiếng nước Việt Nam." Somvang phát hiện cố vấn Việt Nam "ghen", rất lúng túng. Muốn thay đổi sự sắp xếp ban đầu, bảo tôi đến ở nhà khách, tôi kiên quyết ở lại lớp tập huấn, không đi.

Buổi tối, tôi tham gia hội nghị báo cáo thảo luận. Người Lào dùng tiếng Lào báo cáo tình hình là điều không có gì phải bàn cãi, cố vấn Việt Nam lại vô lý yêu cầu: "Các anh đều dùng tiếng Việt báo cáo đi. Trình độ tiếng Lào của tôi không cao, sợ phiên dịch không chính xác." Tôi nói: "Người trong nước thì vẫn nên nói tiếng nước mình thì hơn!" Somvang sợ tôi cãi nhau với cố vấn Việt Nam, liền lập tức điều hòa: "Khi các đồng chí báo cáo vừa có thể nói tiếng Lào, vừa có thể nói tiếng Việt, tôi sẽ làm phiên dịch. Lúc nói tiếng Lào, tôi dịch sang tiếng Việt. Lúc nói tiếng Việt, tôi dịch sang tiếng Lào."

Sau khi các tổ báo cáo xong, Somvang dùng tiếng Việt trò chuyện với cố vấn Việt Nam, chuẩn bị mời tôi phát biểu. Cố vấn Việt Nam một mặt nháy mắt một mặt đề nghị bãi hội. Tiếng Việt của tôi không giỏi, nhưng giao du với cố vấn Việt Nam hơn nửa năm nay, họ vạn vạn không ngờ tôi có thể nghe hiểu những câu nói đơn giản này. Liền lập tức nói với Phó chủ nhiệm Somvang: "Tôi nghe hiểu rồi, chính là bảo chúng ta nói, chúng ta đối với các nước anh em cũng sẽ chẳng có 'chỉ thị' gì đâu, xin hãy bãi hội đi!"

Cố vấn Việt Nam đã vô cùng bẽ mặt, Somvang cũng tỏ ra bất an không tự nhiên.

Để phòng ngừa những tình huống tương tự như Hồ Chính Thanh từng gặp phải lại xảy ra, cho nên Đoạn Tô Quyền vừa thấy cố vấn Việt Nam quay lại, liền dẫn theo người của mình cáo từ.

Các đồng chí trong tổ công tác đi dọc theo con đường nhỏ quanh co uốn lượn, quay về nơi đóng quân. Trên đường đi có một con suối nhỏ róc rách chảy. Một cây cầu gỗ nằm lặng lẽ trên dòng suối, phía tây cây cỏ rậm rạp, đá núi chập chùng.

Đoạn Tô Quyền là người đầu tiên bước lên cầu gỗ. Ông mang tâm sự, bước chân chậm chạp.

Bỗng nhiên, từ trong đám cỏ rậm bên suối chui ra một người, lao thẳng về phía tướng quân.

Đoạn Tô Quyền đang đầy ắp tâm sự nghe thấy phía sau có tiếng động, chưa kịp định thần lại, một chậu nước lạnh đã úp từ đỉnh đầu xuống, xối cho tướng quân toàn thân run bắn lên một cái, thốt lên một tiếng "Ái chớp".

Theo tiếng "ái chớp" này, mặt đất bỗng bùng nổ một trận cười vang. Ha ha ha, khúc khích, liền có một đám thanh niên Lào từ trong đám cỏ rậm, sau đá núi chui ra, như xung phong vây hãm ép sát tới, hất từng chậu từng chậu nước lạnh lên đầu lên mình các đồng chí Trung Quốc.

Đây là một cuộc "phục kích" có tổ chức, có mưu đồ.

Tổ công tác trở tay không kịp, từng người một chỉ có sức chống đỡ, hoàn toàn không có khả năng đánh trả, trận thế nhất thời rối loạn tung tóe. Mọi người chạy đông trốn tây, mạnh ai nấy "chạy trốn giữ mạng", chỉ có Đoạn Tô Quyền là "hễ đối mặt với đại sự thì có sự tĩnh khí", ướt sũng run lẩy bẩy vì lạnh, tự mình vẫn không quên chắp hai tay, bày tỏ lòng cảm ơn tới những "kẻ tập kích".

Nhìn thấy dáng vẻ thảm hại của các đồng chí Trung Quốc, đám nam thanh nữ tú người Lào này lại càng hứng khởi hơn. Họ vừa mặc sức gáo tạt chậu hắt, trút nước lạnh lên người các đồng chí Trung Quốc, vừa vui vẻ dùng tiếng Lào bày tỏ lời chúc phúc tới các đồng chí Trung Quốc — "Sạ bạ." "Sạ bạ."

Một cô gái mặc áo cổ tròn là hoạt bát nhất, chạy trước chạy sau, vừa hò vừa hét, chỉ huy tại chỗ; nhân viên công tác Hồ Chính Thanh vừa bị một tiểu tử tạt ướt mặt nước, chưa kịp lau đi, cô gái này liền từ đằng sau theo cổ áo Hồ Chính Thanh rót thêm một gáo nước vào. Rót cho Hồ Chính Thanh kêu ồ ồ liên hồi, toàn thân run rẩy.

Tài xế Tiểu Hàn tuổi trẻ khí thịnh, không chịu thua, muốn cướp lấy gáo nước để phản kích. Nào ngờ phía sau vang lên một tiếng huýt sáo, bảy, tám tiểu tử Lào ùa lên, nhấc bổng anh ta lên không trung, hô vang khẩu hiệu, không đợi Tiểu Hàn kịp kêu cứu, đã vứt anh ta ra ngoài trong tiếng hô khẩu hiệu.

Thân thể của Tiểu Hàn vẽ trên bầu trời một đường cong đẹp mắt, tõm một tiếng, rơi tõm xuống dòng suối nhỏ, bọt sóng tung tóe bắn tung tóe, lóe lên ánh sáng vàng ánh bạc dưới ánh mặt trời.

Tiểu Hàn giãy giụa trèo dậy từ dưới nước, lảo đảo chạy trốn sang bờ bên kia. Dáng vẻ thảm hại ấy khiến thanh niên Lào lại phát ra một trận cười vui vẻ tràn đầy sức sống tuổi trẻ.

Chẳng biết từ lúc nào, chiến sĩ cảnh vệ Tiểu Lưu xách tới hai chiếc xô đầy nước, vung tay một cái, một chậu nước hắt ra theo hình quạt. Lực mạnh nước xiết, hoàn toàn trúng mục tiêu. Tiếp theo, đổi xô vung tay, lại một xô nước hắt ra, lần nữa đắc thủ. Thanh niên Lào dưới thế tiến công mãnh liệt này, lần lượt lùi bước, bận rộn không kịp đưa tay lau dòng nước đang chảy trên mặt.

Các đồng chí trong tổ công tác tranh thủ được khoảng thời gian thở dốc này, lần lượt dùng gáo múc nước, xô nước, chậu rửa mặt ra khe suối nhỏ múc đầy nước, một đợt phản kích theo kiểu xung phong tập thể, tạt cho thanh niên Lào hú hét inh õm, từng người một cắm cổ bỏ chạy. Rơi vãi suốt dọc đường đầy hoa nước và tiếng cười...

Tổ công tác không đuổi theo, vội vàng chỉnh đốn đội ngũ, để chuẩn bị "chiến đấu" tiếp. Sau khi tập hợp nhân lực, nhìn lại lẫn nhau. Đều không kìm được mà cười ha hả. Lúc đến mọi người áo mão chỉnh tề, bây giờ đều biến thành những con gà rớt nước suối ướt sũng run lẩy bẩy.

Tướng quân Đoạn Tô Quyền lắc đầu nguầy nguậy như lắc trống bỏi, vặn vẹo vạt áo ướt sũng nói: "Trách chúng ta sơ sẩy, bị đánh cho một vố trở tay không kịp."

Chiến sĩ cảnh vệ hừ một tiếng không phục:

"Họ chắc chắn là cán bộ cơ quan Trung ương Lào, nhân lúc chúng ta té nước lên Tổng bí thư Kaysone Phomvihane và những người khác, lén lút chạy đến đây mai phục."

Hồ Chính Thanh kéo kéo vạt áo, để bộ quần áo ướt sũng lạnh giá bớt dính vào da thịt, mang theo sự sợ hãi kéo dài nói: "Ây da, cô nhõi con đó lợi hại quá, rót thật đấy, một gáo nước rót thẳng vào trong..."

Tài xế Tiểu Hàn xách một xô nước đi tới, tự cáo phấn dũng: "Lần này có chuẩn bị có kinh nghiệm rồi, tôi đi đầu mở đường!"

Áo chiều ngả tây, ráng chiều mờ ảo. Đã là thời gian ăn cơm tối rồi.

Các đồng chí trong tổ công tác ngồi thành từng nhóm hai ba người chuyện trò phiếm, bỗng nghe thấy bên ngoài vẳng lại một tiếng khèn bè du dương, liền tranh nhau chạy ra cửa ngóng nhìn.

Hóa ra là các đồng chí Kaysone Phomvihane và những người khác dẫn dắt toàn thể cán bộ cơ quan Trung ương Lào đến đáp lễ các đồng chí Trung Quốc.

"Hoan nghênh, hoan nghênh!"

Đoạn Tô Quyền nghênh đón lên trước, nhiệt tình ôm chầm lấy đồng chí Kaysone Phomvihane.

Kaysone Phomvihane vỗ nhẹ vào lưng Đoạn Tô Quyền, chân thành nói: "Sạ hãy Đoạn, tôi thay mặt Trung ương Đảng Nhân dân Lào cảm ơn sự chi viện chân thành của các đồng chí Trung Quốc đối với sự nghiệp cách mạng và xây dựng của Lào; mọi người đến đây hơn một năm rồi, vô cùng vất vả! Nhân cơ hội Tết Té nước ngày hôm nay, xin mời các đồng chí hãy nhảy múa thỏa thích đi!"

Trên một bãi đất trống trong rừng ở nơi đóng quân của tổ công tác, xung quanh các cây cối treo những chiếc đèn hơi; màu đỏ, màu vàng, màu xanh, trang hoàng khu rừng nguyên sinh cổ xưa dưới màn đêm trông giống như một thế giới cổ tích tràn ngập màu sắc thần bí.

Dựa vào ánh trăng rười rượi và ánh đèn nhiều màu sắc, các đồng chí Lào gõ "trống Long Bông", thổi khèn bè sáo trúc, nhảy múa những điệu múa vui tươi. Trong bầu không khí cuồng nhiệt, các nam thanh nữ tú chốc chốc lại phát ra những tiếng hét thô kệch tràn ngập sức sống tuổi trẻ. Thế là, máu nóng và tình cảm dạt dào của các đồng chí trong tổ công tác bị kích thích, lần lượt lao xuống sân khấu, học theo dáng vẻ của anh chị em người Lào, gia nhập vào hàng ngũ khiêu vũ.

Trưởng ban Tuyên truyền Trung ương Lào, một nghệ sĩ dân gian nổi tiếng Hạ Lào tên là Sạ Lan, giọng ca tròn trịa vang dội, vừa nhảy vừa hát, đẩy bầu không khí của buổi tối lên cao trào. Tổng bí thư Kaysone Phomvihane vào thời điểm này, hoàn toàn giống như một thanh niên bình thường của nhân dân Lào, vừa nhún nhảy theo nhịp điệu vui tươi, vừa vỗ tay nhịp nhàng cho trưởng ban tuyên truyền của ông, phát ra từng tiếng hò reo vui vẻ.

Đến lúc khiêu vũ hưng phấn tột độ, màn té nước lại bắt đầu. Ban đầu vẫn là vừa nhảy vừa cử chỉ, anh tạt tôi một chút, tôi tạt anh một chút, dần dần, cảm xúc ngày càng dâng cao, phát triển thành anh hắt tôi một gáo, tôi tạt anh một xô. Cuối cùng biến thành "đánh trận nước".

Mọi người từng nhóm hai ba người, đối té lẫn nhau, đuổi theo nhau; dưới ánh đèn nước vắn tung tóe, bọt châu bắn tung tóe, hội tụ thành từng dòng suối nhỏ trên mặt đất, lại bị những bước chân đuổi theo giẫm lên, bắn tung tóe đi khắp bốn phương tám hướng...

Tài xế Tiểu Hàn hình như muốn báo thù "cú ném ngày trưa", xách xô nước quay vòng vòng "quét ngang" một mảng lớn. Thoắt cái, chiến tuyến rối loạn tung tóe, mọi người từ nay không phân chia "địch" "bạn" nữa, nước chảy đầy mặt muốn phân biệt cũng không phân biệt nổi nữa, vớ được nước là tạt, hễ tạt được lên người ai là sảng khoái người đó.

Trong trận hỗn chiến, phiên dịch Trịnh Quốc Tài đã nhận ra nữ thanh niên người Lào tham gia vụ "phục kích" ban ngày, quát lớn một tiếng: "Chính là cô ta, trưa nay chính là cô ta dẫn đầu, đừng để cô ta chạy thoát!"

Các đồng chí trong tổ công tác nghe tiếng liền bao vây lại, cũng chẳng kịp "thẩm vấn" cô ta buổi trưa đã tổ chức mai phục có mưu đồ thế nào nữa, từng chậu từng xô nước cứ thế hắt thẳng vào người cô ta. Cô ta thân hãm vòng vây, biết không thoát khỏi kiếp nạn này, dứt khoát che mặt, cúi đầu, la hét ê a, hoàn toàn không chống cự mà mặc kệ cho mọi người hắt nước cho thật đã đời.

Ở phía bên kia bãi đất trống, chẳng biết là ai đã hắt một chậu nước từ cổ áo Kaysone Phomvihane rót thẳng xuống dưới, rót cho ông nhảy cõng lên, vừa chạy ra ngoài vừa liên tục hô lớn: "Cảm ơn! Cảm ơn!"

Cứ như thế, các đồng chí Trung Quốc mang theo tình cảm hữu nghị tràn trề đã té nước tiễn các đồng chí Lào như Kaysone và những người khác ra tận ngoài cổng một mạch...