Đặng Tiểu Bình nói với Kaysone Phomvihane: "Trong cuộc chiến tranh cách mạng trước đây của chúng ta, cán bộ chủ chốt đều là những người xuất thân từ gia đình nông dân bị áp bức sâu sắc nhất. Như đồng chí Đoạn Tô Quyền, thời kỳ chiến tranh giải phóng là quân trưởng... Đại đa số cán bộ cấp cao của chúng ta đều xuất thân từ gia đình nông dân nghèo khổ."

Bành Chân ra hiệu với Kaysone Phomvihane: "Địa lợi của thổ phỉ chính là chữ 'thổ' (đất), hắn là người địa phương. Là kẻ chiếm cứ địa phương... còn lợi hại hơn cả người Mỹ."

Quốc khánh đã qua, thành phố Bắc Kinh cờ hoa rợp trời. Hoa tươi có thể thấy ở khắp nơi, bầu không khí lễ hội vẫn còn lưu lại.

Đây là ngày 4 tháng 10 năm 1965.

Đoạn Tô Quyền tháp tùng đoàn của Kaysone Phomvihane từ tiền tuyến chống Mỹ về tới Bắc Kinh, tới Hội trường Giang Tô trong Đại lễ đường Nhân dân. 4 giờ 10 phút chiều, hội đàm giữa hai Đảng Trung - Lào chính thức bắt đầu. Đối với Ngũ Tu Quyền, Cơ Bằng Phi, Lý Cường và Lôi Anh Phu tham gia hội đàm phía Trung Quốc, Kaysone đều đã quen thuộc. Nhưng đối với đại diện chính của phía Trung Quốc là Đặng Tiểu Bình cùng Khang Sinh tham dự, đây là lần đầu tiên Kaysone gặp mặt. Ông nhìn Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc Đặng Tiểu Bình đã nổi danh từ lâu, giơ tay phải chỉ vào hai người bên cạnh nói: "Đồng chí Tổng Bí thư, tôi xin giới thiệu một chút. Xiba-sắc, Xô-thắng, hai người họ đều là Ủy viên Trung ương Đảng chúng tôi."

Đặng Tiểu Bình bắt tay từng đồng chí Lào. Ông vóc người không cao, nhưng vai rộng ngực nở; hành động nhanh nhẹn, dưới vầng trán rộng là đôi mắt sáng rực; khi ông nhìn bạn, bạn sẽ cảm thấy một sức nóng nung chảy và một lực xuyên thấu.

"Chúng tôi dạo này khá bận." Đặng Tiểu Bình sau khi bắt tay, nhìn các đồng chí Lào: "Sau khi các đồng chí đến, chúng tôi không gặp các đồng chí sớm hơn được."

Kaysone gật đầu, mỉm cười nói: "Chúng tôi cũng biết các đồng chí Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc rất bận, nên dịp Quốc khánh các đồng chí chúng tôi cũng không kịp bái phỏng Chủ tịch Mao, Chủ tịch Lưu. Hôm nay nhân tiện xin gửi lời chúc mừng tới Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chính phủ Trung Quốc và nhân dân Trung Quốc."

"Cảm ơn." Đặng Tiểu Bình mời các đồng chí Lào ngồi xuống. "Chúng ta là chiến hữu thân thiết, trước đây người gặp gỡ các đồng chí Lào đều là đồng chí Chu Ân Lai và Bành Chân, gần đây đồng chí Chu Ân Lai khá bận, nên lần này chúng ta cùng nhau trò chuyện."

Kaysone ngồi thẳng người như quân nhân, nói: "Đây là lần đầu tiên chúng tôi gặp đồng chí Tiểu Bình và đồng chí Khang Sinh."

Đặng Tiểu Bình đã châm thuốc lá "Gấu Trúc": "Chúng ta cách nhau rất gần. Lần này các đồng chí ở lại thêm vài ngày, chúng ta có thể thong thả trao đổi ý kiến."

Kaysone đưa tay về phía Xiba-sắc và những người đồng hành: "Gần đây chúng tôi đã tổng kết chi tiết công việc. Hôm nay xin báo cáo với các đồng chí, cùng các đồng chí trao đổi ý kiến."

Đặng Tiểu Bình ra hiệu: "Tình hình Lào thì các đồng chí Lào hiểu rõ hơn."

Kaysone nở nụ cười khiêm tốn: "Chúng tôi hiểu tình hình, nhưng kinh nghiệm đấu tranh còn ít, cần xin ý kiến các đồng chí."

"Có thể có vài ý kiến. Nhưng chỉ để các đồng chí tham khảo." Đặng Tiểu Bình chỉ tay vào Đoạn Tô Quyền. "Có cậu ấy thường xuyên ở bên cạnh các đồng chí."

"Chúng tôi thường xuyên trao đổi ý kiến với đồng chí Đoạn Tô Quyền." Kaysone nhìn Đặng Tiểu Bình, "càng muốn nghe ý kiến của đồng chí hơn, ví dụ như thế nào gọi là tiêu diệt chiến? Làm thế nào mới có thể đánh tiêu diệt chiến?"

Đặng Tiểu Bình vung tay một cái, trả lời như phân rõ trách nhiệm: "Những vấn đề cụ thể này đừng hỏi tôi. Đồng chí hỏi Đoạn Tô Quyền là được. Cậu ấy từng làm quân trưởng, đánh không ít tiêu diệt chiến, cậu ấy có thể trả lời đồng chí."

"Cậu ấy làm việc cùng chúng tôi vô cùng gian khổ, máy bay Mỹ thường xuyên hoạt động." Kaysone liếc nhìn Đoạn Tô Quyền sớm chiều bên cạnh, rồi lại nhìn Đặng Tiểu Bình: "Chúng tôi tuy gian khổ, nhưng so với sự gian khổ của các đồng chí trước đây, thì chẳng là gì cả."

Đặng Tiểu Bình chỉ tay vào Đoạn Tô Quyền: "Cậu ấy là người từng đánh trận nhiều lần, là người làm việc trong điều kiện gian khổ nhất, là một vị tướng. Giờ không còn tư cách làm tướng nữa, vì không còn quân hàm rồi. Chức vụ hiện tại của cậu ấy chỉ có thể là tổ trưởng." Đặng Tiểu Bình xua tay, biểu thị kết thúc đoạn này. "Bây giờ đàm phán thế nào đây? Các đồng chí nói trước nhé?"

Kaysone Phomvihane lấy bản báo cáo đã chuẩn bị ra xem, sau đó ngẩng đầu lên nói: "Chúng tôi xin báo cáo tình hình trước. Báo cáo của tôi chia làm ba phần..." Báo cáo của Kaysone chủ yếu gồm ba nội dung: Một, đặc điểm và nhiệm vụ cách mạng của Lào; Hai, tình hình hiện tại của Lào và phương hướng, chủ trương của Đảng Nhân dân; Ba, đề nghị và yêu cầu về việc Trung Quốc viện trợ cho Lào.

Khi Kaysone báo cáo xong nội dung phần thứ hai, đã là 6 giờ 30 phút tối. Hai bên cùng dùng bữa tối. Sáng hôm sau, lúc 9 giờ 40 phút, hội đàm tiếp tục diễn ra tại Hội trường Giang Tô.

Trong cuộc hội đàm thứ hai, Đặng Tiểu Bình đã để lại cho Kaysone Phomvihane một ấn tượng sâu sắc.

Hai bên vừa ngồi xuống, Đặng Tiểu Bình liền ra hiệu cho Kaysone: "Hôm nay vẫn xin đồng chí nói trước."

Không một lời xã giao, không chút rườm rà, dứt khoát thẳng thắn lại tỏ ra thân thiết tùy ý. Kaysone lúc này mới hiểu ra, việc "trò chuyện tùy ý" trước khi bắt đầu cuộc hội đàm đầu tiên thực chất là để tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau khi mới gặp mặt. Một khi đã quen biết, Đặng Tiểu Bình tuyệt đối không còn là người "rườm rà" nữa.

Kaysone trước tiên bổ sung một số điểm về phần thứ hai trong báo cáo ngày hôm qua, đó là vấn đề thổ phỉ. Lúc này, ông nhận ra Đặng Tiểu Bình có bộ não vô cùng linh hoạt, phản ứng đặc biệt nhanh nhạy.

Khi Kaysone nói "cả nước có hơn ba mươi tiểu đoàn thổ phỉ", Đặng Tiểu Bình hỏi: "Một tiểu đoàn có bao nhiêu người?" Kaysone trả lời: "Khoảng bốn trăm người." Đặng Tiểu Bình lập tức tiếp lời: "Nghĩa là, cả nước có hơn một vạn thổ phỉ. Phía Bắc có bao nhiêu người?" Kaysone trả lời: "Năm nghìn sáu trăm người ạ." Đặng Tiểu Bình lập tức nói tiếp: "Đó là 14 tiểu đoàn." Kaysone dừng lại một chút, có lẽ đang tính nhẩm, rồi thán phục gật đầu liên tục, cười nói: "Đúng là vậy, không sai...".

Tính cách và phong cách làm việc rõ nét của Đặng Tiểu Bình đã lan tỏa sang Kaysone Phomvihane trong thời gian rất ngắn. Khi ông báo cáo đến những yêu cầu và đề nghị về vấn đề viện trợ.

Có lẽ nhớ lại đoạn Đặng Tiểu Bình vung tay phân rõ trách nhiệm ngày hôm qua, nên sau khi nói xong những suy nghĩ tổng thể, ông cũng vung tay nói: "Về ý kiến cụ thể đối với viện trợ quân sự và viện trợ kinh tế, sẽ do các đồng chí phụ trách của chúng tôi nghiên cứu với các đồng chí có liên quan phía các đồng chí. Tôi xin thay mặt Đảng và nhân dân Lào một lần nữa cảm ơn sự ủng hộ quý báu của Đảng và nhân dân Trung Quốc."

Kaysone Phomvihane nhìn Đặng Tiểu Bình, gật gật đầu, biểu thị đã báo cáo xong. Ánh mắt ông lộ ra một sự hy vọng và chờ đợi; ông khiêm tốn ham học hỏi, ông vẫn chưa từng được nghe Đặng Tiểu Bình luận bàn hay diễn thuyết. Đặng Tiểu Bình sẽ nói gì đây? Có thể cho ông sự gợi mở và giúp đỡ gì?

"Cảm ơn sự giới thiệu của đồng chí Kaysone." Đặng Tiểu Bình nở nụ cười nhẹ đầy thân thiết, nói năng từ tốn, đó là một phong thái ung dung độ lượng bẩm sinh: "Cách mạng Lào chủ yếu là do các đồng chí Lào tiến hành công việc từ thực tiễn của chính mình, cách mạng phải giành được thắng lợi từ thực tiễn của chính mình. Chúng tôi dành cho sự giúp đỡ cần thiết và có thể. Điểm này chúng tôi từ trước đến nay đều khẳng định."

Kaysone gật đầu. Đạo lý này các đồng chí lãnh đạo Trung Quốc trước đây đã từng nhắc đi nhắc lại.

Ông đã sớm hiểu, ông vẫn ôm lòng hy vọng và chờ đợi nhìn Đặng Tiểu Bình.

"Chúng ta đã đánh giặc 22 năm." Đặng Tiểu Bình đếm ngón tay: "10 năm chiến tranh cách mạng ruộng đất, 8 năm chiến tranh kháng Nhật, hơn 3 năm chiến tranh giải phóng, đều gọi là chiến tranh nhân dân."

Khang Sinh ở bên cạnh gật đầu xen vào: "Stalin đã nói, phàm là những gì chống lại chủ nghĩa đế quốc đều là chiến tranh nhân dân."

Đặng Tiểu Bình chậm giọng lại, điều này cho thấy cuộc trò chuyện bắt đầu đi vào bản chất và mấu chốt: "Cuộc cách mạng dân tộc dân chủ lần thứ hai, tức là chiến tranh cách mạng ruộng đất, thực chất là chiến tranh cách mạng nông dân. Chiến tranh kháng Nhật, giai cấp công nhân thành thị tuy có tham gia, nhưng cảnh ngộ của họ vô cùng khó khăn, thực chất cũng là chiến tranh nông dân."

Đặng Tiểu Bình khi nói đến "thực chất", nói đến "chiến tranh nông dân" đều nhấn mạnh giọng.

Lúc này, trong mắt ông lóe lên một tia sáng, giọng nói cao hơn: "Hiện nay Á, Phi, Mỹ La-tinh làm cách mạng, phần lớn về cơ bản là chiến tranh nông dân. Lực lượng cơ bản của chiến tranh nông dân là nông dân nghèo khổ. Khi thống nhất mặt trận, chính sách của chúng ta là dựa vào nông dân nghèo, nông dân thuê, nông dân trung bình thấp, đoàn kết nông dân trung bình. Trên cơ sở đó mới có thể đoàn kết đông đảo quần chúng nông dân."

Ánh mắt hy vọng và chờ đợi trong mắt Kaysone Phomvihane đã được thay thế bằng vẻ tư duy nghiêm túc căng thẳng, lời của Đặng Tiểu Bình rõ ràng đã lay động trái tim ông mạnh mẽ.

"Nếu không có phân tích giai cấp, chúng ta không thể nào xây dựng được chính sách đúng đắn này; một loạt các chính sách của chúng ta cũng không thể giành được sự ủng hộ của đa số nhân dân.

Nếu không có phân tích giai cấp như vậy, thì phương hướng đào tạo cán bộ, ai làm cán bộ, cũng không thể có chính sách đúng đắn."

Đặng Tiểu Bình dừng lại hút thuốc, Kaysone nghiêm túc suy nghĩ. Sau khi chính sách được xác định, cán bộ chính là nhân tố quyết định. Mà chính sách muốn đúng đắn, bao gồm cả chính sách cán bộ, tiền đề lại là phải có sự phân tích giai cấp đúng đắn... Kaysone khẽ gật đầu. Sau đó, Đặng Tiểu Bình nhả ra một hơi khói, tiếp tục nói: "Chúng tôi chỉ có thể giới thiệu kinh nghiệm của mình. Nguồn cán bộ của chúng tôi, trước hết là một nhóm tri thức thành thị đã tiếp nhận chủ nghĩa Mác-Lênin. Chúng tôi đều là những người trí thức." Đặng Tiểu Bình chỉ tay vào Đoạn Tô Quyền: "Đồng chí Đoạn Tô Quyền là nông dân; đồng chí Cơ Bằng Phi là bác sĩ, nay làm ngoại giao, cũng biết đánh giặc. Nhưng chúng ta làm chiến tranh nhân dân chủ yếu là đào tạo nông dân nghèo, nông dân thuê làm cán bộ. Trong chiến tranh, chúng ta đều là những người không có văn hóa lãnh đạo những người có văn hóa."

Cách nói của Đặng Tiểu Bình nhấn mạnh "trong chiến tranh", điều này nhấn mạnh tính giai đoạn và tính đặc thù. Ông không nhìn Khang Sinh, nhưng vung tay về phía đó: "Lão Khang là một trí thức lớn, còn La Thụy Khanh, đồng chí Lâm Bưu xuất thân từ trường quân sự Tưởng Giới Thạch. Nhưng tỷ lệ những người như vậy rất ít. Trong cuộc chiến tranh cách mạng trước đây của chúng ta, cán bộ là công nhân rất ít, cán bộ chủ chốt của chúng ta là những người xuất thân từ gia đình nông dân bị áp bức sâu sắc nhất. Như đồng chí Đoạn Tô Quyền, thời chiến tranh giải phóng là quân trưởng. Đừng nói là sư trưởng, mà là quân trưởng, tư lệnh binh đoàn, đại đa số trước đây đều là những người không biết chữ.

Sau khi nhập ngũ mới học dần. Không có văn hóa có thể học văn hóa, quan trọng nhất là dũng cảm kiên quyết!" Đặng Tiểu Bình ra một cử chỉ mạnh mẽ để tăng thêm giọng điệu. Sau đó làm dịu giọng nói trở lại: "Đại đa số cán bộ cấp cao của chúng ta đều xuất thân từ gia đình nông dân nghèo khổ.

Tư lệnh quân khu của chúng ta, hầu như đều xuất thân là nông dân. Không có trí thức..." Khang Sinh phụ họa: "Không có."

Đặng Tiểu Bình lần lượt hạ ngón tay đếm: "Tư lệnh quân khu Bắc Kinh, Thẩm Dương, Tế Nam, Quảng Châu, Thành Đô, Nam Xương, Nam Kinh, Phúc Kiến, Côn Minh, Tây Tạng, đều xuất thân từ nông dân nghèo khổ. Bộ Tổng tham mưu có một số trí thức, như Tổng tham mưu trưởng La Thụy Khanh. Phó tổng tham mưu trưởng hầu như đều là nông dân. Chính vì thành phần quân đội đại đa số là nông dân nghèo khổ, nên cán bộ phải từ đây mà ra. Chính sách cũng phải dựa vào họ để thực thi. Cán bộ của chúng ta đi lên từ làm lính, làm tiểu đội trưởng, trung đội trưởng, đại đội trưởng. Có người nhập ngũ ba năm đã làm sư trưởng. Như đồng chí Lưu Á Lâu, nguyên Tư lệnh Không quân. Năm 1928 nhập ngũ. Năm 1931 đã làm chính ủy sư đoàn."

Kaysone Phomvihane khẽ gật đầu. Đặng Tiểu Bình đã nói về thực tế khách quan và đặc điểm của cách mạng Trung Quốc và chiến tranh cách mạng, mà thực tế và đặc điểm này lại rất giống với tình hình của Lào.

Rất giống với thực tế của đại đa số các nước Á, Phi, Mỹ La-tinh. Trong suy nghĩ nghiêm túc và tập trung của ông, lại tăng thêm vài phần xúc động và vui mừng.

"Nếu trong đấu tranh cách mạng mà không căn cứ vào phân tích giai cấp để đưa ra cương lĩnh đáp ứng yêu cầu cơ bản của quần chúng, thì quần chúng sao có thể tích cực lên được? Chúng ta làm cách mạng là không có viện trợ bên ngoài, dựa vào cái gì? Chủ yếu dựa vào nông dân. Nông dân nhập ngũ vừa đánh giặc, vừa lao động, vừa làm công tác tuyên truyền. Họ vừa là đội chiến đấu, vừa là đội sản xuất, vừa là đội công tác, kết hợp hoàn toàn với nông dân không nhập ngũ. Nông dân thà tự mình không ăn cũng nhường cho bộ đội ăn. Ví dụ chúng ta muốn vượt sông Hoàng Hà, Quốc dân đảng phá đê ngăn cản chúng ta. Chúng ta cần gỗ đá để đối phó với việc Quốc dân đảng phá đê. Đồng bằng Hà Bắc không có đá, chỉ có cột đá của nhà cửa, cối đá; gỗ cũng không nhiều, cây cũng rất ít, chỉ có ván cửa trong nhà. Nông dân từ vài trăm dặm đã vận chuyển ván cửa, đá đến tiền tuyến hỗ trợ bộ đội..." Khang Sinh lại xen vào: "Sau chiến dịch Hoài Hải, tất cả các vùng nông thôn ở Sơn Đông hầu như không còn ván cửa nào."

Đặng Tiểu Bình rất xúc động nói: "Nếu nông dân không biết chiến tranh giải phóng là giải phóng chính mình, thì những việc này là không thể làm được."

Kaysone Phomvihane gật đầu liên tục, thở phào một hơi dài đầy mãn nguyện. Cái thần thái đó thể hiện ý nghĩa đúng như người ta thường nói: Nghe người quân tử một lời, thắng đọc sách mười năm.

Đặng Tiểu Bình dang hai tay, cười nói: "Kinh nghiệm của chúng ta, tất nhiên có thể không hoàn toàn phù hợp với tình hình Lào. Đại thể là giống nhau, chính là dựa vào giai cấp và phân tích giai cấp để xây dựng chính sách đúng đắn, mới có thể đoàn kết hơn 90% nhân dân."

Đại lễ đường Nhân dân cao hơn bốn mươi mét, sừng sững ở phía tây Quảng trường Thiên An Môn, là một địa điểm quan trọng của các hoạt động chính trị quốc gia.

Ngày 27 tháng 11, đoàn của Kaysone Phomvihane lại đến Bắc Kinh, dưới sự tháp tùng của Đoạn Tô Quyền bước vào Đại lễ đường Nhân dân. Kaysone bước lên từng bậc thang, ông đã quen thuộc với tòa đại lễ đường khổng lồ này, nơi có diện tích kiến trúc lớn hơn toàn bộ Tử Cấm Thành, đi qua những cột cửa bằng đá cẩm thạch màu xám nhạt cao 25 mét, bước vào cánh cửa trang nghiêm. Ông quen thuộc với hội trường vạn người rộng 76 mét, sâu 60 mét đó, cũng quen thuộc với đại sảnh tiệc lớn có 5 nghìn chỗ ngồi ở cánh phía bắc của hội trường. Ông cũng biết bên trong đại lễ đường có những phòng hội nghị mang tên các tỉnh, thành phố, khu tự trị trên toàn quốc, mang đậm đặc sắc địa phương.

Lần trước ông đã gặp Đặng Tiểu Bình ở Hội trường Giang Tô. Lần này, dưới sự hướng dẫn của nhân viên công tác, ông bước vào Hội trường Phúc Kiến. Ông đã gặp Bành Chân, gặp Lưu Ninh Nhất, Cơ Bằng Phi, Lý Cường, Lôi Anh Phu và các nhà lãnh đạo có liên quan quen thuộc.

"Sức khỏe tốt chứ?" Bành Chân nắm tay Kaysone hỏi thăm như một người anh, một người bạn cũ.

"Không tính là tốt lắm." Kaysone đã rất quen với Bành Chân, nói chuyện không cần giấu giếm bất cứ điều gì, "Có chút không thích nghi được."

"Tôi cũng vậy, đến một nơi mới không thích nghi lắm." Bành Chân ra hiệu mời Kaysone ngồi xuống. "Tối nay có lẽ sẽ khá hơn chút."

Sau những câu hỏi thăm ngắn gọn, hội đàm bắt đầu. Nội dung cụ thể Trung Quốc viện trợ cho Lào đã được xác định, mấu chốt là vấn đề vận tải. Vật tư Trung Quốc viện trợ Việt Nam, viện trợ Lào đều là vận chuyển miễn phí. Khi vật tư viện trợ Lào đi qua Việt Nam, phí vận chuyển cũng do Trung Quốc chi trả. Vật tư Liên Xô viện trợ Việt Nam, viện trợ Lào, phí vận chuyển qua lãnh thổ Trung Quốc cũng do Trung Quốc chi trả. Vũ khí Liên Xô viện trợ, có không ít thứ từ những năm 30, thậm chí nòng pháo đều cong vẹo, hoàn toàn không thể dùng được.

Thế nhưng lại dùng những vật tư tồn kho này khiến cho công tác vận tải vốn đã rất căng thẳng của Trung Quốc lại gánh thêm một gánh nặng nặng nề. Vì vậy, Bành Chân đề nghị Lào cử người sang Đông Bắc, tham gia kiểm tra hải quan. Vật tư dùng được thì vận chuyển, không dùng được thì trả lại.

Vận tải khó khăn nhất không phải là Trung Quốc, mà là Việt Nam và Lào, đây là do bom đạn của người Mỹ và các cuộc tập kích của thổ phỉ. Bành Chân đã giới thiệu kinh nghiệm của Trung Quốc đối với tình hình này.

"Thời kỳ chúng ta kháng chiến, khi chiến tranh sắp kết thúc, khu vực căn cứ địa của chúng ta có dân số khoảng hơn 100 triệu người." Bành Chân nói chuyện có thói quen làm cử chỉ, vừa sinh động vừa hoạt bát.

Vừa trang trọng vừa hài hước: "Vận tải giữa các căn cứ địa của chúng ta chủ yếu dựa vào người gùi. Chỉ có số ít dựa vào gia súc, ô tô thời đó không có. Diên An có mấy chiếc đó. Một là không có xăng, hai là có xăng, đường đi đó cũng không dễ đi, không bằng lừa. Tôi kể cho các đồng chí nghe một câu chuyện: Có một lần đồng chí Chu Đức của chúng ta nói: 'Chúng ta đi Nam Nê Loan săn bắn được không?' Tôi nói: 'Được chứ.' Rất nhiều người chúng ta đã đi. Có người cưỡi ngựa, Tổng tư lệnh nói: 'Chúng ta hai người ngồi ô tô đi!' Tôi nói: 'Được chứ.' Nhà quê ngồi ô tô cũng rất thú vị. Từ Diên An đến Nam Nê Loan chỉ có khoảng cách vài chục cây số đường. Tôi và Tổng tư lệnh ngồi ô tô đi mất một ngày, trời tối rồi vẫn chưa đến nơi."

Bành Chân nghiêm túc gật đầu, khiến trong sảnh vang lên một tràng cười vui vẻ.

"Là chưa đến nơi, người ta cưỡi ngựa đi sớm đã đến nơi, gà rừng cũng bắn được, đều làm xong ăn rồi, chúng ta còn chưa đến nơi."

Bành Chân ra vẻ tiếc nuối, các đồng chí Trung Quốc và Lào lại cười một trận.

"Thời đó, lương thực của chúng ta cũng dựa vào người gùi, muối cũng dựa vào người gùi, cái gì cũng dựa vào người gùi..." Giọng Bành Chân trở nên trầm lắng, chậm rãi, như thể đã quay lại cuộc sống chiến đấu ở căn cứ địa năm nào. Ông mang vẻ hồi tưởng tiếp tục nói: "Chúng ta còn phái du kích đi khắp nơi chặn đánh lương thực, đạn dược của địch, rất hiệu quả.

Họ thường xuyên vận chuyển lương thực đến cho chúng ta. Thời kháng chiến đạn dược chúng ta dùng ai cho? Là người Nhật cho. Vũ khí là người Nhật cung cấp, một phần là của thổ phỉ. Suốt thời kỳ kháng chiến, vũ khí, quân đội Liên Xô cho Tưởng Giới Thạch, đã chia cho chúng ta được bao nhiêu? Chia cho chúng ta 20—30 khẩu súng máy hạng nhẹ..." Phó cục trưởng Cục Tác chiến Bộ Tổng tham mưu Lôi Anh Phu xen vào một câu: "Hơn 24 khẩu."

Bành Chân gật đầu, dùng bàn tay lớn đập mạnh vào ngực: "Nhưng, khi chúng ta kết thúc kháng chiến, quân đội phát triển đến 120 vạn người. Trang bị vũ khí lấy từ đâu ra? Từ tay người Nhật giành lấy. Từ chỗ quân ngụy thu giữ được... liệu các đồng chí có thể chuẩn bị biện pháp này khi gặp lúc khó khăn nhất không?"

Kaysone nhìn Bành Chân, không dám mạo muội đáp lời. Ông biết, trên thế giới không có Đảng Cộng sản nào dám so sánh với Đảng Cộng sản Trung Quốc về phương diện này. Các Đảng Cộng sản ở các nước châu Âu không thể so sánh. Sau khi Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc, quân đội dân chủ do Đảng Cộng sản Hy Lạp lãnh đạo do không nhận được sự ủng hộ tích cực và hiệu quả quốc tế, mặc dù đã trải qua cuộc đấu tranh gian khổ anh dũng, kết quả vẫn là thất bại. Lực lượng vũ trang nhân dân hàng chục vạn người do Đảng Cộng sản Ý lãnh đạo, vì sợ "sẽ dẫn đến kết quả bi kịch... giống như Hy Lạp" nên đã hạ vũ khí, bị giải tán. Lực lượng vũ trang hàng chục vạn người do Đảng Cộng sản Pháp lãnh đạo cũng hạ vũ khí, bị giải tán. Đảng Cộng sản châu Á cũng không thể so sánh. Sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thành lập, quân viễn chinh Pháp đã chiếm đóng Hải Phòng và Lạng Sơn vào ngày 20 tháng 11 năm 1946, ngày 19 tháng 12 lại phát động "tổng tấn công" quân dân Việt Nam tại Hà Nội, nhân dân Việt Nam ở vào hoàn cảnh khó khăn, chỉ có thể tiến hành chiến tranh du kích ở nông thôn và miền núi. Mãi cho đến khi nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa thành lập năm 1949, mới nhận được sự viện trợ vô tư to lớn từ nhân dân và Chính phủ Trung Quốc, mới thay đổi căn bản tình hình cuộc chiến tranh dân tộc chống Pháp.

Kaysone chỉ có thể thầm cầu nguyện đừng xuất hiện "thời điểm khó khăn nhất" này.

Bành Chân mỉm cười nhẹ. Đó là nụ cười của người đã trải qua vô số sóng gió, coi thường mọi gian nan khốn khổ. Ông tiếp tục nói: "Phải chuẩn bị tương lai không dùng được ô tô.

Hoặc tương lai ô tô không thể vận tải, xe lớn không thể vận tải, chính là dựa vào người gùi. Hơn nữa không quân trong một thời gian khá dài, bao gồm cả Liên Xô, không thể giành được ưu thế. Không quân Mỹ trong thời gian khá dài vẫn chiếm ưu thế. Chuẩn bị có một thời kỳ tuyến vận tải từ chỗ chúng ta đến Hà Nội đều bị ném bom... Trong chiến tranh Triều Tiên, chúng ta và các đồng chí Triều Tiên cũng có kinh nghiệm này, vì vậy, các đồng chí có cần chuẩn bị nước đi này hay không.

Chuẩn bị rồi. Tương lai không dùng tới, chúng ta cũng không thất vọng."

Kaysone Phomvihane gật đầu. Trong quá trình tiếp xúc và học tập với các đồng chí Trung Quốc, ông đã hiểu sâu sắc đạo lý chuẩn bị mọi thứ từ điểm xấu nhất.

Bành Chân nhấp một ngụm trà, thanh giọng tiếp tục nói: "Vấn đề nữa, căn cứ địa của các đồng chí có thổ phỉ." Ông nghiêng người về phía trước một chút: "Địa lợi của thổ phỉ chính là chữ 'thổ' (đất). Hắn là người địa phương, là kẻ chiếm cứ địa phương."

Trong sảnh lại vang lên tiếng cười. Bành Chân không cười, nghiêm túc nói: "Lợi hại hơn người Mỹ." Ông gõ nhẹ ngón tay vào tay vịn: "Vì vậy, tương lai khi các đồng chí vận chuyển, phải đấu tranh với thổ phỉ, tiêu diệt thổ phỉ! Thổ phỉ đừng nói là vài nghìn, dù chỉ vài trăm người cũng sẽ làm cho quần chúng rối loạn không cách nào làm ăn, khiến quần chúng bị đe dọa. Bởi vì nó thực chất là một loại vũ trang của giai cấp bóc lột."

Bành Chân dừng lại một chút, nhấp ngụm trà.

"Chúng ta xử lý thổ phỉ thế nào? Chính là phát động nông dân nghèo, nông dân thuê, trung nông thấp. Đối với thổ phỉ cũng phải dùng chiến tranh nhân dân. Quân đội của nhân dân, toàn thể nhân dân cùng nhau vây quét hắn, thanh trừ hắn. Như vậy thổ phỉ có thể nhanh chóng bị tiêu diệt. Cơ sở xã hội của thổ phỉ là giai cấp địa chủ, mà địa chủ dù ở bất cứ nơi nào cũng luôn là thiểu số, không vượt quá 10% tổng dân số. 90% còn lại là gì? 60%—70% là nông dân nghèo, nông dân thuê, 20%—30% là nông dân trung bình. Nông dân nghèo, nông dân thuê đứng lên, thì lôi kéo được nông dân trung bình, chín người đánh một người chẳng phải là chiến tranh nhân dân sao?"

Kaysone gật đầu liên tục, trong mắt lóe lên làn sóng phấn khích.

"Năm 1941, 1943, cán bộ của chúng ta, bao gồm cả tư lệnh, chính ủy, phải mặc thường phục. Ví dụ như Phó tổng tham mưu trưởng Dương Thành Vũ của chúng ta, lúc đó ông là Tư lệnh quân khu Ký Trung, ông ấy mặc thường phục. Ông thường ở cùng một thôn với kẻ địch, ở ngay trong cùng một thôn với cơ quan chỉ huy của bọn quỷ Nhật, ở cùng một thôn với quân đội bọn quỷ Nhật. Nhưng quần chúng là của chúng ta, chúng ta biết địch, địch không biết chúng ta. Đêm ngủ chúng ta ngủ rất ngon."

Bành Chân cười nhẹ nhàng, Kaysone cũng không kìm được cười theo. Ông cũng cảm nhận được, chỉ cần có quần chúng, thì bất kỳ nguy hiểm nào cũng không đáng sợ.

"Được rồi, hôm nay đàm luận đến đây thôi." Bành Chân nhìn đồng hồ, đã là 12 giờ 25 phút trưa. Ông thuận thế vung bàn tay lớn: "Nội dung tiếp theo, ăn cơm."

Thế là, trong Hội trường Phúc Kiến lại vang lên một tràng cười nhẹ nhàng vui vẻ.