Đoạn Tô Quyền gõ nhẹ ngón trỏ lên mặt bàn: "Chiến tranh tiêu diệt mà Mao Chủ tịch nói, chính là từ quan chỉ huy đến anh nuôi: hoặc là tiêu diệt, hoặc là bắt làm tù binh, không thể để lọt lưới..."

Mao Trạch Đông khẽ mỉm cười, nhìn Kaysone Phomvihane: "Nếu các đồng chí bắt được Phoumi Nosavan, Pheng Phongsavan, Tây Hà, tôi khuyên các đồng chí cũng nên thử dùng phương pháp tẩy não, xem họ như bảo bối."

Ngày 3 tháng 12 năm 1965, Bành Chân cùng Kaysone đã tiến hành vòng đàm phán thứ hai giữa hai đảng Trung - Lào. Sau đó, Mao Trạch Đông lúc này đang ở Thượng Hải đã hẹn gặp Kaysone Phomvihane.

Trước khi lãnh đạo hai đảng gặp mặt, Ban Liên lạc Đối ngoại Trung ương cần chuẩn bị một bản báo cáo tình hình khoảng một ngàn chữ cho Mao Trạch Đông, Đoạn Tô Quyền đương nhiên phải tham gia. Khi viết bản báo cáo tình hình, Đoạn Tô Quyền đã hồi tưởng lại vài lần giao lưu và trò chuyện với Kaysone cách đây không lâu.

Hôm đó, Đoạn Tô Quyền đi ngủ khá muộn. Vừa mới chợp mắt, ông đã bị tiếng pháo làm cho tỉnh giấc. Ông nín thở lắng nghe cẩn thận, tiếng pháo truyền đến từ tiền tuyến Sầm Nưa.

Gần đây, ông từng đến huyện Xiêng Khọ tỉnh Sầm Nưa, đó là nơi đồng chí Kaysone bắt đầu đánh du kích sớm nhất. Ông cũng từng đến núi Phou Kout tỉnh Xiêng Khoảng, nơi đó chính là chiến trường chính mà Pathet Lao và quân đội phái hữu đang đối đầu. Ông còn thị sát các tỉnh Khăm Muộn, Phông Sa Lỳ, Mường Xây, Luông Nậm Thà, đi khắp Thượng Lào, Trung Lào, tiến hành điều tra nghiên cứu rất nhiều.

Ông thấy lực lượng anh hùng có truyền thống vẻ vang trong đấu tranh chống Pháp này thực sự có thể gánh vác trọng trách giải phóng dân tộc, đồng thời cũng có một vài ý kiến cụ thể muốn trao đổi với Kaysone Phomvihane và những người phụ trách Đảng Nhân dân Lào.

Tiếng pháo không nhanh không chậm, lúc ngắt lúc quãng vang lên không ngừng, ông không ngủ được, tiếng pháo như tiếng trống gõ trong lòng ông, chấn động những lời tâm huyết muốn nói ra cho hả lòng.

Đoạn Tô Quyền khoác áo đứng dậy, đi đến trước bản đồ quân sự, mượn chút ánh trăng chiếu vào từ cửa hang, đăm chiêu suy nghĩ hồi lâu, trên mặt đan xen nét nghi hoặc và thất vọng.

"Dậy sớm quá nhỉ, lão Đoạn!"

Đoạn Tô Quyền quay mặt nhìn lại, là đồng chí Tôn Phi Vinh thuộc nhóm quân sự. Ông chậm rãi đi tới cạnh bàn, hỏi: "Anh nghe tiếng pháo này có phải truyền đến từ tiền tuyến Hoạch Mạnh không?"

Tôn Phi Vinh là một chỉ huy quân sự đã trải qua thử thách khói lửa lâu năm, từng đảm nhiệm chức Chủ nhiệm Khoa Chỉ huy của Học viện Hậu cần, kinh nghiệm tác chiến phong phú. Ông đi đến trước bản đồ treo tường, đếm mấy ô vuông trên đó, chỉ vào một điểm trên bản đồ: "Truyền đến từ hướng này, nhưng chúng ta không thể nghe thấy tiếng pháo của quân địch."

"Vậy là chúng ta đang nã pháo vào địch ư?" Đoạn Tô Quyền nhìn Tôn Phi Vinh, với ý thức chiến thuật mạnh mẽ và kinh nghiệm tác chiến phong phú, ông lập tức xác nhận phán đoán ban đầu của mình. Ông cười khổ nói: "Anh nghe xem, chẳng khác nào đang gõ kẹo lạc! Gõ hai, ba tiếng đồng hồ rồi, thế này thì đánh đấm cái quái gì?"

Tôn Phi Vinh bị cách ví von hình tượng của vị tướng làm cho bật cười. Ông gật đầu đầy đồng cảm. Sử dụng pháo binh như vậy, không chỉ không tiêu diệt được địch mà còn rất lãng phí đạn pháo.

Ông thu lại nụ cười, đề nghị với vị tướng:

"Tối nay, Tổng bí thư Kaysone không phải đến học tập sao? Vừa hay có thể tìm hiểu tình hình, cùng thảo luận xem sao."

Buổi tối, Tổng bí thư Đảng Nhân dân Lào Kaysone Phomvihane như thường lệ, do thư ký của ông tháp tùng, đi đến nơi đóng quân của tổ công tác Trung Quốc, cùng Đoạn Tô Quyền học tập và nghiên cứu các vấn đề về chiến lược, chiến thuật liên quan đến cách mạng Lào.

"Nghe thấy tiếng pháo chưa?" Tổng bí thư Kaysone mang vẻ mặt tươi vui, vừa vào cửa đã thông báo tình hình với Đoạn Tô Quyền, nói: "Rạng sáng hôm nay, chúng ta đã pháo kích vào một cứ điểm của địch đang đóng chiếm ở tiền tuyến Hoạch Mạnh."

"Ồ, chúng tôi có nghe thấy." Đoạn Tô Quyền gật đầu, tiện tay mở một tấm bản đồ quân sự tỷ lệ 1:50.000, chỉ một đường thẳng từ trận địa phía ta đến trận địa phía địch ở tiền tuyến Hoạch Mạnh, thăm dò hỏi: "Pháo kích bắt đầu từ 3 giờ rưỡi sáng, đánh trong 3 tiếng đồng hồ. Nhìn từ tiếng pháo ngắt quãng và thời gian kéo dài, có thể là để phong tỏa việc vận chuyển giao thông của địch, hay là ngăn chặn địch tấn công?"

"Không, là pháo kích vào cứ điểm của địch." Tổng bí thư Kaysone nhấp ngụm trà, hào hứng giải thích: "Là để phối hợp với đại đội bộ binh của chúng ta tiêu diệt một đại đội quân địch thủ thành."

"Ồ..." Đoạn Tô Quyền tỏ vẻ nghiêm túc, gật đầu. Câu hỏi của ông chỉ là biểu hiện của sự thận trọng, đây cũng là đặc điểm tính cách của ông. Để cuộc trò chuyện chính xác và có sức nặng hơn, ông cất bản đồ đi, lại hỏi thêm một câu: "Kết quả chiến đấu thế nào?"

"Đánh tan hoàn toàn rồi." Kaysone hất tay một cách sảng khoái, "Nhổ được cái cứ điểm này rồi!"

Đoạn Tô Quyền bình thản gật đầu. Nếu việc bắn pháo thực sự là để phong tỏa giao thông hoặc ngăn chặn địch, thì 3 tiếng pháo kích này lại là chuyện khác. Vấn đề là trận pháo kích này chính xác lại là điều ông lo ngại: "phối hợp với đại đội bộ binh đi tiêu diệt quân địch thủ thành", cách pháo kích như vậy làm sao có thể tiêu diệt hoàn toàn được?

Mà câu trả lời của Kaysone cũng không phải là tiêu diệt, chỉ là "đánh tan".

Vì đối phương là Tổng bí thư của đảng anh em, cuộc trò chuyện của Đoạn Tô Quyền không thể không chú ý cách thức và phương pháp. Ông nói vòng vo: "Đồng chí Tổng bí thư, hôm nay tôi muốn nhân vấn đề đánh chiến tranh tiêu diệt, xin được bàn đôi chút cảm nhận cá nhân sau khi học tập tư tưởng quân sự của Mao Trạch Đông để đồng chí tham khảo, được không ạ?"

"Được, được, rất tốt." Tổng bí thư Kaysone liên tục nói bốn từ "tốt". Dù là Tổng bí thư của một đảng, nhưng ông rất khiêm tốn hiếu học. Ông còn trẻ, mới ngoài 30 tuổi, đối diện với một vị tướng Trung Quốc có cuộc đời binh nghiệp hơn mình mười mấy năm, thường xuyên có thể khiêm tốn hỏi han, ông mở sổ tay ra, chăm chú nhìn Đoạn Tô Quyền.

Đoạn Tô Quyền ngồi đối diện Kaysone, dùng ngón trỏ gõ nhẹ lên mặt bàn, rành mạch nói: "Chiến tranh tiêu diệt nghĩa là tập trung binh lực ưu thế để tiêu diệt lực lượng sinh lực của địch, nghĩa là đối với quân địch bị đánh, từ quan chỉ huy đến anh nuôi, hoặc là tiêu diệt, hoặc là bắt sống, không thể để lọt lưới! Ví dụ như rạng sáng nay các đồng chí pháo kích, tấn công cứ điểm địch, xuất quân bao nhiêu?"

"Một đại đội."

"Đó không gọi là tập trung binh lực ưu thế. Tương quan binh lực địch ta là một chọi một, đánh như vậy không thành chiến tranh tiêu diệt được. Ngoài ra, pháo kích ngắt quãng, rải rác đánh suốt 3 tiếng, chỉ có thể oanh tạc làm địch chạy mất. Nếu tập trung toàn bộ hỏa lực pháo binh trong thời gian ngắn bắn phá dồn dập, mãnh liệt, thì địch sẽ không kịp chạy. Như vậy có thể tiêu diệt lượng lớn sinh lực địch!" Đoạn Tô Quyền chắp hai tay vỗ mạnh vào nhau.

Tôn Phi Vinh ngồi bên cạnh bổ sung: "Cách đây không lâu, một đại đội thuộc tiểu đoàn 613 tấn công điểm cao vô danh phía bắc Gia Thảo, trước tiên dùng pháo cối 82 ly bắn đơn lẻ suốt cả buổi sáng, sau đó mới phát động xung phong, thực ra địch sớm đã chạy sạch rồi. Cách đánh như thế này, cùng lắm chỉ gọi là đánh tan, không thể gọi là chiến tranh tiêu diệt."

Thư ký của Tổng bí thư Kaysone là một Hoa kiều, rõ ràng không có trải nghiệm chiến tranh và kiến thức quân sự phong phú như những cựu quân nhân Trung Quốc này, anh ta dùng tiếng Quảng Đông không thạo lắm hỏi: "Đánh tan quân địch chẳng phải cũng tương đương với việc tiêu diệt sao?"

Tôn Phi Vinh lắc đầu, suy nghĩ một chút rồi nói: "Đánh tan và chiến tranh tiêu diệt là hai phương pháp tác chiến hoàn toàn khác nhau. Hiệu quả khách quan cũng khác biệt hoàn toàn. Ví dụ, một đại đội pháo cao xạ bảo vệ Trung ương Đảng Nhân dân bị đánh tan, binh lính chạy sạch, kẻ về nhà, người đi chơi gái. Thế nhưng, sau nửa tháng thu gom, chúng lại tập hợp về đơn vị, khôi phục lại biên chế và sức chiến đấu. Anh xem, địch đánh chạy chúng ta, chúng có thể thu gom lại; cũng đạo lý đó, chúng ta đánh tan địch, địch cũng có thể thu gom binh lính, khôi phục biên chế và sức chiến đấu. Đánh qua đánh lại như thế, mãi mãi không thay đổi được tương quan lực lượng giữa địch và ta."

"Địch đối với những quân nhân vứt bỏ vũ khí trang bị bỏ chạy, không những không trách phạt mà còn tăng lương. Chính là cái đạo lý này." Đoạn Tô Quyền tiếp lời, nói: "Bất kỳ một đơn vị quân đội cũ nào, đều có truyền thống và tác phong riêng của nó, dù có bị tổn thất nặng nề, chỉ cần còn giữ lại được một bộ phận, bổ sung tân binh là rất nhanh có thể khôi phục, truyền thống, tác phong và cách đánh có thể được bảo tồn và tiếp nối. Nhưng một khi đã bị tiêu diệt hoàn toàn, đơn vị này sẽ không còn tồn tại nữa. Dù anh có gọi được tân binh, gọi đúng phiên hiệu đó, cũng là danh bất chính ngôn bất thuận. Mất đi linh hồn rồi, không còn sức chiến đấu nữa."

Đoạn Tô Quyền nhìn ra từ ánh mắt của Kaysone rằng những điều ông giảng đối phương chưa thể thấu hiểu và tiêu hóa ngay được. Ông bèn giơ một bàn tay, xòe mười ngón, ví von thêm: "Anh nhìn mười ngón tay này, chúng đều bị thương ở các mức độ khác nhau; vết thương có thể lành, cho nên tôi hiện tại vẫn có đôi bàn tay khỏe mạnh. Nhưng, nếu tôi bị cắt mất một ngón tay, kết quả sẽ thế nào? Ngón tay đó sẽ không bao giờ mọc lại được. Bàn tay này không thể nào khôi phục được sự khỏe mạnh như ban đầu. Cho nên Mao Chủ tịch nói: Làm bị thương mười ngón tay, không bằng chặt đứt một ngón tay."

Kaysone Phomvihane mỉm cười hiểu ý, liên tục gật đầu, dùng ngón trỏ tay trái ấn lên ngón cái tay phải, hóm hỉnh nói: "Đúng vậy, nếu ngón cái bị chặt đứt, tôi sẽ thành thương binh hạng nhất rồi. Hôm nay tôi thu hoạch được rất nhiều, để tôi về suy nghĩ, ngày mai lại tới."

Tối hôm sau, Tổng bí thư Kaysone lại đúng giờ đến nơi đóng quân của tướng Đoạn Tô Quyền.

Ông tháo túi xách đặt lên bàn, vừa lấy sổ tay vừa nói: "Đồng chí Đoạn, hôm qua ông giảng làm bị thương mười ngón tay không bằng chặt đứt một ngón tay. Tôi về suy nghĩ thấy rất có lý. Nhưng muốn chặt đứt một ngón tay thì phải tập trung binh lực ưu thế, làm thế nào mới có thể tập trung binh lực ưu thế đây?"

Đoạn Tô Quyền đã chuẩn bị sẵn, mở Tuyển tập Mao Trạch Đông ra: "Hôm nay, chúng ta cùng thảo luận bài viết 'Tập trung binh lực ưu thế, từng bước tiêu diệt quân địch' mà đồng chí Mao Trạch Đông viết năm 1946 nhé."

Sau đó, Đoạn Tô Quyền liên hệ với những ví dụ chiến đấu mà ông tìm hiểu được khi đến vùng Sầm Nưa, Xiêng Khoảng - Cánh đồng Chum, diễn giải sâu sắc dễ hiểu phương châm chiến lược tập trung binh lực ưu thế, từng bước tiêu diệt quân địch của Mao Trạch Đông. Tổng bí thư Kaysone vừa nghe vừa ghi vào sổ tay, chỗ trọng điểm còn gạch những vạch đỏ, khoanh vòng tròn xanh. Ông lại không quên dặn dò vị thư ký Hoa kiều thông thạo tiếng Hán được chọn lọc kỹ càng kia phải ghi chép chi tiết, chuẩn bị in thành văn bản tiếng Lào để phát cho các Ủy viên Trung ương.

Đoạn Tô Quyền khép tập "Mao tuyển" lại, biểu thị bài giảng tạm dừng ở đây. Kaysone thở phào một hơi, khiêm tốn hỏi: "Thưa thầy, bây giờ có thể đặt câu hỏi được chưa ạ?"

"Đồng chí, đồng chí," Đoạn Tô Quyền cười xua tay liên tục, "Chúng ta là đồng chí cùng thảo luận học tập lẫn nhau."

Tổng bí thư Kaysone cười gật đầu. Sau đó rất nghiêm túc hỏi: "Đồng chí Đoạn giảng cần tập trung binh lực gấp 6 lần, hoặc 5 lần, hoặc 4 lần quân địch, ít nhất cũng phải gấp 3 lần địch. Nhiều nhất là mấy binh đoàn của các ông đánh một binh đoàn của địch. Nhưng chúng tôi tổng cộng chỉ có hơn 3 vạn người, còn phải kiên thủ trận địa các chiến khu. Làm thế nào mới có thể tập trung binh lực ưu thế đây?"

Đoạn Tô Quyền không trả lời ngay. Ông tiện tay đổ đĩa kẹo trái cây mời khách lên bàn. Chia thành hai đống. Một đống nhiều, một đống ít, rồi chỉ vào đống nhiều nói: "Đây là địch. Đống ít này là phía ta."

Đoạn Tô Quyền tản đống "địch" ra, nói: "Địch chiếm Luang Prabang, Vientiane, Savannakhet, Saravane..." Trong đó lấy một viên kẹo ra tách biệt, gõ nhẹ hai cái lên bàn: "Đây là một đại đội của địch ở Hoạch Mạnh." Đoạn Tô Quyền bốc năm viên từ đống "phía ta" ra.

Bày thế bao vây lấy viên kẹo địch đó: "Phía ta chỉ cần không tản mác ra, thì có thể lấy ra lực lượng gấp mấy lần địch..." "Ừm——! Hiểu rồi, hiểu rồi!" Không đợi Đoạn Tô Quyền giảng xong, Tổng bí thư Kaysone đã vui mừng reo lên: "Ý của ông là: về tổng thể thì địch mạnh ta yếu, trong chiến dịch chiến đấu cụ thể thì chúng ta có thể tập trung binh lực ưu thế để từng bước tiêu diệt quân địch, đúng không?"

"Mấu chốt ở đây là hình thành nắm đấm, đừng chỉ muốn phân tán binh lực giữ cửa, chiếm lấy một thành một đất. Tiêu diệt được địch rồi, không sợ những nơi này không thuộc về chúng ta." Vị tướng thở dài sâu một hơi rồi tiếp tục nói: "Thế yếu về tổng thể, phải dựa vào ưu thế tiêu diệt địch ở từng cục bộ, rồi dần dần chuyển hóa thành ưu thế tổng thể. Ví dụ, trước tiên tập trung một tiểu đoàn tiêu diệt một trung đội địch, một tiểu đội, hoặc tập trung hai tiểu đoàn tiêu diệt một đại đội địch."

"Có thể làm được, cái này có thể làm được." Tổng bí thư Kaysone liên tục gật đầu.

Ngay sau đó, mang "địch" chia cho các đồng chí ngồi tại chỗ: "Nào nào, từng bước tiêu diệt lại thêm một ngày, Văn phòng Trung ương Lào sáng sớm cử người đưa tới một con lợn khoảng 40 cân, giải thích rằng: "Tổng bí thư Kaysone dặn, chiều nay sau khi học tập xong, ông muốn mời các đồng chí Trung Quốc ăn một bữa lợn sữa quay."

Nhân viên cấp dưỡng của tổ công tác dưới sự chỉ đạo của các đồng chí Lào, làm thịt lợn, cạo lông, rửa sạch, móc hết lòng mề, nhồi hơn mười loại hương liệu vào bụng lợn, sau đó khâu bụng lại, lấy một cây tre xuyên ngang, gác lên bếp củi lật đi lật lại nướng.

Khi con lợn bắt đầu xèo xèo bốc mỡ, Tổng bí thư Kaysone tới, ông không vào phòng họp mà lần theo hướng mùi thơm bay ra tìm đến chỗ nướng lợn.

"Thơm quá, thơm quá!" Tổng bí thư Kaysone hít hà, hóm hỉnh nói với các đồng chí Trung Quốc đang vây quanh xem nướng lợn: "Nướng xong rồi, mời mọi người đánh một trận chiến tranh tiêu diệt!"

Những ngày này ông nghĩ gì nói gì đều toàn là "chiến tranh tiêu diệt".

Kaysone vẫn còn nét trẻ thơ, động tay động chân giúp nướng lợn, Đoạn Tô Quyền tới gọi: "Đồng chí Tổng bí thư, chúng ta đi học tập thôi, lợn cứ để người trẻ nướng."

Kaysone làm mặt quỷ với mọi người, thực ra ông cũng là người trẻ, chỉ là vì giữ chức vụ nên không thể tự do tự tại như người trẻ bình thường mà thôi.

"Hôm nay nghiên cứu về đánh vận động chiến." Đoạn Tô Quyền đi đến trước bản đồ quân sự. Chỉ vào trạng thái địch ta được đánh dấu bằng bút chì đỏ xanh, nói: "Một số trận địa của địch rất kiên cố. Vũ khí trang bị lại rất mạnh, trong tình huống này, phía ta không nên áp dụng trận địa chiến, công kiên chiến để tiêu diệt địch, mà nên áp dụng phương pháp đánh vận động chiến để tiêu diệt địch."

Tổng bí thư Kaysone hỏi: "Điều này có nghĩa là phải từ bỏ một số nơi, từ bỏ một số trận địa sao?"

"Đúng vậy. Phải áp dụng biện pháp điều hổ ly sơn, khiến địch rời khỏi công sự để đánh dã chiến với chúng ta!" Vị tướng làm một động tác dụ địch vào sâu: "Nó muốn chiếm lấy một số nơi thì cứ để nó chiếm, giao gánh nặng cho nó đeo. Binh lực của nó bị phân tán, hơn nữa quân đội một khi đã vận động, nhược điểm sẽ lộ ra, chúng ta nắm lấy nhược điểm của nó, cố gắng tiêu diệt địch trong vận động."

Kaysone lại hỏi: "Ông có thể đưa ra một ví dụ về chiến tranh cách mạng Trung Quốc để minh họa không?"

"Có thể." Đoạn Tô Quyền đưa ra ví dụ về chiến dịch bảo vệ Diên An. Kể lại quá trình Mao Chủ tịch từ bỏ Diên An, ba trận thắng ở Thanh Hóa Điếm và các vùng khác. Sau đó nói: "Đây chính là không lấy việc giữ đất làm chính, mà lấy việc tiêu diệt sinh lực địch trong vận động chiến làm chính. Cuối cùng ép địch phải rút khỏi Diên An, rút khỏi Thiểm Bắc."

"Mao Chủ tịch quả là nhà quân sự vĩ đại!" Kaysone giơ ngón cái, rồi lại do dự nói: "Đây quả thực là cách đánh hay. Tuy nhiên, tình hình cụ thể của Lào... đâu đâu cũng là núi non rừng rậm, giao thông bất tiện, quân đội tiến hành xuyên thấu, vu hồi, bao vây như thế này sẽ có rất nhiều khó khăn cụ thể."

"Hậu cần bảo đảm rất khó khăn, đây là tình hình thực tế." Tôn Phi Vinh vốn ngồi bên cạnh góp lời: "Theo tôi được biết, một chiến sĩ tác chiến ở tiền tuyến cần 4-5 chiến sĩ làm công tác bảo đảm hậu cần, mỗi binh sĩ chi viện tiền tuyến chỉ có thể mang vác 10-15kg vật tư. Nếu quân đội tiến hành vận động chiến quy mô lớn, quả thực có vấn đề về bảo đảm hậu cần khác với tác chiến trên bình nguyên."

"Đúng." Đoạn Tô Quyền gật đầu, "Cho nên cách mạng Lào còn tồn tại một vấn đề cấp bách cần giải quyết, đó là phát động quần chúng, tổ chức dân công chi viện tiền tuyến. Vấn đề này không giải quyết được thì không thể giải quyết được việc bảo đảm hậu cần cho tác chiến trong rừng núi, cũng không thể triển khai vận động chiến quy mô lớn để tiêu diệt sinh lực địch."

Kaysone suy ngẫm gật đầu chậm rãi: "Vấn đề vận động chiến học tập và nghiên cứu hôm nay rất quan trọng. Vấn đề phát động quần chúng chúng tôi cũng đang nghiên cứu tìm tòi. Xem ra, chỉ cần quần chúng được phát động, vận động chiến có thể triển khai ở Lào." Ông nhìn Đoạn Tô Quyền, chân thành nói: "Cảm ơn sự giúp đỡ của các đồng chí."

Một luồng mùi thịt lợn quay bay theo gió tới, thư ký của Kaysone hít mũi: "Thơm quá!"

Kaysone đứng dậy, làm động tác mời, hóm hỉnh nói: "Chủ đề tiếp theo: Thưởng thức lợn quay nguyên con!"

Đoạn Tô Quyền và những người khác đi theo Kaysone đến cạnh con lợn quay. Con lợn đã được nướng chín, màu sắc vàng cháy, thịt mềm giòn, mùi thơm nức mũi, béo mà không ngấy, hơi giống vịt quay Bắc Kinh, kích thích vị giác.

Kaysone cầm dao cắt một miếng thịt, trước tiên đưa cho Đoạn Tô Quyền, mời người thầy của mình nếm thử.

"Không tệ... rất thơm." Vị tướng khen ngợi.

"Đến đây, đừng khách sáo." Kaysone mời mọi người, "Hãy để chúng ta tập trung binh lực đánh chiến tranh tiêu diệt!"

Mọi người lũ lượt vây lại, người cắt một miếng, kẻ xẻ một dải, ăn uống ngon lành, vừa ăn vừa chuyền tay nhau chai rượu Mao Đài.

Tổng bí thư Kaysone hứng thú rất cao, uống vài ngụm rượu liền nhảy điệu "Lăm Vông".

Các đồng chí của chúng ta cũng vừa ăn, vừa uống, vừa nhảy, còn hát dân ca Thiểm Bắc: "Lợn này, cừu này, chuyển đi đâu? Chuyển cho người thân của chúng ta là Quân Giải phóng..." Trên khuôn mặt trẻ trung của Kaysone ửng hồng, hướng về phía Đoạn Tô Quyền gọi hóm hỉnh: "Đồng chí Đoạn, đây chẳng phải là đánh vận động chiến sao?"

Đoạn Tô Quyền mỉm cười. Con lợn quay đó đã chỉ còn lại bộ xương... Bản báo cáo tình hình dài một ngàn chữ gửi Mao Trạch Đông đã hoàn thành. Đoạn Tô Quyền tháp tùng Kaysone đến Thượng Hải, ở tại khách sạn Cẩm Giang, chuẩn bị yết kiến Chủ tịch Mao Trạch Đông.

Hai ngày trôi qua, vẫn chưa có tin tức gì, Kaysone ăn không ngon, trong lòng có chút nóng vội.

"Đồng chí Đoạn Tô Quyền, nguyên nhân gì khiến Chủ tịch Mao hoãn cuộc gặp mặt với chúng ta hết lần này đến lần khác vậy?"

Trong phòng bao nhà hàng, Kaysone đặt đũa xuống, dùng khăn ăn lau miệng, lại hỏi vị tướng lần nữa.

Đoạn Tô Quyền cũng có chút khó hiểu. Lần này Chủ tịch Mao Trạch Đông đích thân mời Kaysone đến Thượng Hải gặp mặt, không có nguyên nhân đặc biệt thì sẽ không trì hoãn lâu như vậy. Có việc gì khiến Chủ tịch khó thoát thân đến thế?

"Đồng chí Kaysone, xin đừng vội." Đoạn Tô Quyền đặt đũa xuống, an ủi: "Ở trong nước hiếm khi được thảnh thơi thế này, nhân cơ hội này nghỉ ngơi cho tốt."

Đoạn Tô Quyền ra nước ngoài một năm nay, ông không biết rằng, một cuộc biến động chính trị lớn đang nhen nhóm hình thành khí hậu ngay trong nước. Người cấp trên cũ, người thủ trưởng cũ đó của ông, người từng tham gia quyết định chọn ông làm người đi sứ bí mật, Đại tướng La Thụy Khanh, đang phải chịu đựng sự vu khống và bức hại chính trị tàn khốc nhất trong đời ngay tại thành phố này.

Đây là giữa tháng 12 năm 1965.

Toàn bộ quá trình La Thụy Khanh bị bức hại, trong bài hồi ký của con gái ông là Điểm Điểm đã có mô tả chi tiết. Ở đây đáng nói là, tấm lòng đại tướng quang minh lỗi lạc, chịu oan mà không oán; chí khí anh hùng vẫn còn dù đã về già. Đại tướng La Thụy Khanh là một nhân vật huyền thoại trải qua đại nạn mà không chết. Cuộc thảm sát "12 tháng 4", Tưởng Giới Thạch không thể giết được ông; lần thứ hai phản "vây quét", đạn bắn xuyên má, ông tiếp tục chỉ huy chiến đấu, Diêm Vương gọi tên cũng từ chối không báo cáo; trong Trường chinh, miệng bị thương chỉ có thể mở được một phần năm, vẫn nhai rễ cỏ dây lưng đi hết chặng đường hai vạn năm ngàn dặm; quân Nhật càn quét tàn bạo núi Thái Hành, bao nhiêu lần ông đều hóa nguy thành an... Thế nhưng giờ phút này, ông đang ở ngay tại số 618 đường Kiến Quốc Tây, Thượng Hải, không cách khách sạn Cẩm Giang quá xa, bắt đầu phải chịu đựng sự đấu tranh tàn khốc và đả kích không thương tiếc của bè lũ Lâm Bưu.

Đây là một âm mưu đã được lên kế hoạch từ lâu. Thảo nào Đoạn Tô Quyền không hề hay biết, không thể giải thích với Kaysone Phomvihane, ngay cả nhiều người tham dự hội nghị Thượng Hải cũng không hề hay biết trước khi hội nghị bắt đầu.

Trước hội nghị, Lưu Thiếu Kỳ từng hỏi Nguyên soái Hạ Long: "Họp cái gì vậy?"

Hạ Long trợn tròn mắt kêu lên: "Anh còn chẳng biết, sao tôi có thể biết được?"

Mà Đại tướng La Thụy Khanh lại càng không có sự chuẩn bị tư tưởng nào. Ông đến Côn Minh ngày 9 tháng 12. Khi Đoạn Tô Quyền tháp tùng Kaysone đến Thượng Hải, Đại tướng La Thụy Khanh đang tiếp cán bộ lãnh đạo Quân khu Côn Minh, còn bàn đến cuộc chiến tranh chống Mỹ cứu nước viện trợ cho Việt Nam và Lào, La Thụy Khanh ngày 11 đến Thượng Hải tham dự hội nghị, trước khi đi từng hỏi Tổng tư lệnh Hạ: "Họp cái gì, mang theo tài liệu gì?"

Tổng tư lệnh Hạ nói: "Mang theo bản đồ quân sự là được."

Họ nghĩ chỉ là thực hiện chức trách của quân nhân, nhưng không biết rằng mũi tên đen đã bắn tới. Đại tướng cả đời nam chinh bắc chiến, không gì sợ hãi. Đối với việc trong Đảng có người bày mưu tính kế thì hoàn toàn không có sự chuẩn bị tư tưởng, sau đó cuối cùng đã xảy ra bi kịch bất hạnh. Về điều này, trước khi qua đời, La Thụy Khanh đọc lại cuốn "Chuyện không sợ quỷ" được biên soạn theo đề xướng của Mao Trạch Đông, từng cảm khái, thở dài nói: "Làm cách mạng, không thể sợ quỷ, không thể tin vào tà thuyết. Đấu tranh với Lâm Bưu, tôi chịu thiệt chính là ở chỗ sợ quỷ."

Giống như nhiều nhà cách mạng thế hệ trước, La Thụy Khanh là sau khi trải qua nhiều thắng lợi và thất bại trong cuộc đấu tranh cách mạng lâu dài mới nhận thức được sự đúng đắn của tư tưởng Mao Trạch Đông.

Ông cũng hiểu rõ sai lầm của Mao Chủ tịch những năm cuối đời, và bản thân cũng chịu nỗi đau khổ vô cùng lớn.

Điều cảm động là, ông luôn xuất phát từ đại cục cách mạng, bình tĩnh, toàn diện, khoa học để đánh giá Mao Chủ tịch, chưa bao giờ hành động theo cảm tính.

Ông nói: Là học trò của Mao Chủ tịch, đối với sai lầm những năm cuối đời của Mao Chủ tịch, không thể nói bản thân không có trách nhiệm.

La Thụy Khanh từ lâu đã xem mình là "đại cảnh vệ viên" của Mao Chủ tịch.

Chịu đủ khổ nạn vẫn không hối hận. Tin buồn về sự ra đi của Chu Ân Lai, Chu Đức, Mao Trạch Đông.

Ông đều biết tin khi đang ở địa phương khác. Mỗi lần, ông đều phải trải qua đấu tranh kiên quyết với bè lũ phản cách mạng Giang Thanh mới có thể quay về Bắc Kinh dự tang lễ. "Bè lũ bốn tên" không cho ông xe đi, ông chỉ vào đôi chân tàn tật đã bị cắt bỏ cẳng chân, tháo khớp xương đùi nói: "Tôi bò cũng phải bò đến Đại lễ đường tham dự lễ truy điệu Mao Chủ tịch!"

Người đời sau mỗi khi nhắc đến việc này, không ai là không cảm khái rơi lệ...

Hai ngày sau, thư ký của Mao Trạch Đông cuối cùng đã gọi điện thoại tới: "Có phải đồng chí Đoạn Tô Quyền không? Chủ tịch hôm nay gặp các đồng chí Lào, mời anh đưa khách đến nhé."

Tướng Đoạn Tô Quyền tháp tùng đoàn Kaysone lái xe đến Nhà thi đấu Thượng Hải.

Mao Trạch Đông không ở khách sạn mà ở nhà thi đấu. Bởi vì nhà thi đấu có bể bơi. Người mê tín nói Mao Trạch Đông là chân mệnh thiên tử, không thể rời nước. Thực ra Mao Trạch Đông là người cực kỳ yêu thích môn bơi lội, điều này đã là ai cũng biết.

Đến nhà thi đấu, vệ sĩ đưa đoàn Kaysone vào nơi ở của Mao Trạch Đông.

Đây là một căn hộ, phòng ngoài bày một vòng ghế sofa, sát tường đặt mấy giá sách, ở góc phòng trên giá hoa, chậu lan quân tử đang nụ chúm chím sắp nở.

Mọi người vừa ngồi xuống ghế sofa phòng ngoài chưa được bao lâu, Mao Trạch Đông từ phòng trong đi ra. Ông đi đôi giày vải đen miệng tròn, mặc bộ đồ Tôn Trung Sơn màu xám đậm, thấy đoàn Kaysone định đứng dậy, ông ra hiệu, ý bảo mọi người không cần khách khí, tự mình ngồi xuống chiếc ghế sofa ở vị trí chính giữa.

Không có những lễ nghi quan trường đó, tất cả đều là đồng chí với nhau, thoải mái.

Tùy tiện, thân thiết, tự nhiên. Mao Trạch Đông đã rút từ bao thuốc trên bàn trà ra một điếu thuốc lá hiệu Gấu Trúc, thành thạo quẹt diêm, hỏi: "Các đồng chí đến bốn ngày rồi nhỉ?"

"Vâng ạ. Chúng tôi vẫn luôn chờ đợi sự hẹn gặp của Chủ tịch." Kaysone trả lời.

Mao Trạch Đông cười áy náy, châm thuốc, tiện tay ném que diêm vào gạt tàn, nói: "Cái bệnh quan liêu này của tôi, các đồng chí đừng học nhé."

Ông ngừng lời, hít sâu một hơi thuốc, dừng lại một chút, từ từ nhả ra một luồng khói xanh biếc, nhướng mắt nhìn Kaysone, hỏi chuyện như những người bạn cũ: "Thế nào, ở đây có quen không?"

"Rất tốt." Kaysone nghiêng người về phía trước.

Nhân viên phục vụ bước chân nhẹ nhàng, bưng rượu thơm lên.

"Mời dùng trà." Mao Trạch Đông ra hiệu, tự mình bưng chén trà lên, nhấp một ngụm. Mọi người cũng tượng trưng bưng chén nhấp chút trà.

"Các đồng chí ở trong nước làm ăn thế nào?" Mao Trạch Đông lại nhìn Kaysone, "Có khởi sắc gì không?"

Kaysone ngồi rất ngay ngắn, nhìn Mao Trạch Đông nói: "Chúng tôi học tập kinh nghiệm của Trung Quốc và Việt Nam, đã đạt được một số thành tích nhất định." Ông nuốt nước bọt, lại chỉ vị tướng đi cùng, "Tổ công tác của đồng chí Đoạn Tô Quyền đã cho chúng tôi rất nhiều sự giúp đỡ cụ thể."

Mao Trạch Đông nhìn lướt qua Đoạn Tô Quyền, cười nói: "Đoạn Tô Quyền, anh từng làm việc ở Bình Bắc nhỉ?"

Đoạn Tô Quyền đứng dậy báo cáo: "Vâng, thưa Chủ tịch."

Mao Trạch Đông dùng tay ấn xuống, ra hiệu Đoạn Tô Quyền ngồi xuống.

"Cái tên Pathet Lao này bắt nguồn từ đâu vậy?"

"Lào (Lao) là cách dịch khác tên gọi của Lào, Lào còn được dịch là nước Lào. Pathet Lao chính là 'đất nước của người Lào', là tên tự xưng của lực lượng yêu nước Lào trong cuộc chiến tranh chống Pháp."

"Ồ," Mao Trạch Đông gật đầu, tiếp tục hỏi: "Các lực lượng chính trị ở Lào hiện nay thế nào?"

Kaysone Phomvihane giới thiệu tình hình Đảng Nhân dân Lào và Mặt trận Yêu nước, lại giới thiệu tình hình chia rẽ của lực lượng trung lập: sau khi Thân vương Phouma và Kong Le ngả theo phái hữu, lực lượng trung lập yêu nước đại diện bởi Đại tá Đôn và những người khác đã tăng cường hơn nữa sự đoàn kết chiến đấu với Mặt trận Yêu nước. Ông đặc biệt giới thiệu tình hình đấu tranh mâu thuẫn nội bộ của lực lượng phái hữu Lào. Do chính sách "một chuồng nhiều ngựa" và "thay ngựa giữa dòng" của Mỹ thực hiện, khiến các tập đoàn tay sai các phái tranh giành quyền lợi lẫn nhau, bài trừ lẫn nhau, thôn tính lẫn nhau, thậm chí xảy ra xung đột đổ máu. Mâu thuẫn giữa tập đoàn Phoumi Nosavan và tập đoàn Pheng Phongsavan có từ lâu đời, đặc biệt gay gắt, nhiều lần chém giết lẫn nhau. Kaysone cũng giới thiệu bối cảnh chính trị và tình hình thực tế của các nhân vật đại diện phái hữu như Pheng Phongsavan, Tây Hà.

Mao Trạch Đông nghe xong, gật đầu, chuyển sang hỏi:

"Lào hiện nay có bao nhiêu dân số?"

"Chúng tôi thường nói là 3 triệu." Kaysone dừng lại một chút, lại bổ sung: "Con số thống kê của Liên Hợp Quốc là 2,6 triệu."

"Dân tộc thiểu số chiếm bao nhiêu?"

"Chủ yếu là người Hmong, không đến 20 vạn."

Mao Trạch Đông mỉm cười gật đầu, không nhanh không chậm nói: "Nghe nói có một số phần tử tầng lớp trên của người Hmong gây rối ở chỗ các đồng chí à? Việc này không sao, các đồng chí hãy đi làm công tác, tranh thủ quần chúng của họ. Kẻ địch chủ yếu của các đồng chí vẫn là Nosavan, Phoui Sananikone, Pheng Phongsavan, Tây Hà. Tiêu diệt từng kẻ địch này một, chiếm lấy từng nơi một, còn sót lại ba, bốn ông vua Hmong, vấn đề không khó giải quyết."

Kaysone liên tục gật đầu tán thành.

Mao Trạch Đông gạt tàn vào gạt tàn thuốc, dùng ánh mắt sâu xa nhìn Kaysone, tông giọng ôn hòa nói: "Các đồng chí nhất định phải tranh thủ quần chúng. Không tranh thủ quần chúng, quần chúng không đứng về phía các đồng chí, vũ trang của địch sẽ không dễ bị tiêu diệt, các đồng chí sẽ không thể đứng vững chân."

Lời nói của Mao Trạch Đông đều ngắn gọn súc tích, có mục đích, mỗi lần gặp mặt Kaysone, đều phải do Ban Liên lạc Đối ngoại Trung ương (Đoạn Tô Quyền tham gia) chuẩn bị một bài viết ngàn chữ, giới thiệu đơn giản rõ ràng tình trạng đấu tranh hiện nay và những vấn đề chính tồn tại của Lào, để Mao Trạch Đông có thể trong thời gian gặp mặt không dài, cố gắng cho các đồng chí lãnh đạo Đảng Nhân dân Lào và Bộ Tổng tư lệnh sự giúp đỡ thực tế.

Nói như vậy, không phải là "chủ nghĩa nước lớn" gì, mà là thực sự cầu thị. Bởi vì cách mạng Trung Quốc đi trước, thắng lợi đi trước, kinh nghiệm rất nhiều, đúng như năm xưa cách mạng Trung Quốc học được rất nhiều thứ từ cách mạng Liên Xô. Cách mạng Lào cũng tương tự học được rất nhiều thứ từ cách mạng Trung Quốc. Huống hồ, nội dung những cuộc trò chuyện này đều có ghi chép văn bản.

"Các đồng chí đối xử với tù binh như thế nào?" Mao Trạch Đông châm tiếp một điếu thuốc, hít sâu một hơi, lại hỏi một vấn đề mới. Những vấn đề này đều là những điểm chính được nhắc đến trong "văn bản ngàn chữ" của các đồng chí Đoạn Tô Quyền. Mao Trạch Đông kiên trì hỏi trước bàn sau, đây cũng là sự tôn trọng đối với các đồng chí lãnh đạo cách mạng Lào.

Kaysone không tự nhiên nhún vai, trong ghi chép không có câu trả lời.

Lào không mấy chú ý đến chính sách tù binh, bắt được tù binh, thường là ngược đãi hoặc bắn chết.

"Dù là quốc gia nào, binh lính đều là người lao động. Phải tranh thủ binh lính của họ." Tông giọng Mao Trạch Đông ôn hòa đầy tình cảm, trong mắt lấp lánh sóng nước hiền từ nhân hậu.

"Sĩ quan và binh lính tù binh, ai muốn ở lại thì tham gia công tác, không muốn ở lại thì cho họ quay về. Đừng ngược đãi tù binh, phải khoan hồng với họ, bao gồm cả sĩ quan trong đó. Giúp họ tẩy não. Phái ngoan cố không muốn tẩy, thì không tẩy nữa cho họ đi, thả về rồi lại đến đánh, bắt được lại thả về."

Kaysone lặng lẽ nghe, trước mắt dần dần hiện lên một lát cắt của lịch sử chiến tranh cách mạng Trung Quốc: thành công và thất bại, chính sách và chiến lược, đều hiện lên trong đó.

"Chúng ta lúc đầu cũng từng giết sĩ quan tù binh, từng giết 3 sư đoàn trưởng, mấy lữ đoàn trưởng." Mao Trạch Đông vung tay làm động tác chém đầu: "Chính là chuyện năm 27 đến năm 30, phạm sai lầm rồi. Sau đó sửa lại, bất kể anh là quan lớn đến đâu, thiếu tướng, trung tướng. Chiến dịch Hoài Hải, 50 vạn tù binh, có hơn 40 vạn ở lại quân đội chúng ta."

Mao Trạch Đông hai mắt khép hờ. Ánh mắt lấp lánh từ khe mắt, xuyên qua khung cửa kính sáng loáng, vươn xa tới tận chân trời xa xôi. Dường như dòng suy nghĩ của ông lại quay về chiến trường vàng ròng ngựa sắt, tù và vang vọng...

Một lát sau, ông dập tắt đầu lọc thuốc trong gạt tàn, nhìn chằm chằm vào khuôn mặt trẻ trung tuấn tú của Kaysone Phomvihane: "Dù là tội phạm chiến tranh, đãi ngộ chúng ta dành cho họ cũng không tệ. Để họ học tập, tổ chức họ tham gia. Địch gọi là tẩy não, chúng ta gọi là công tác tư tưởng.

Phổ Nghi là người được tẩy não khá tốt. Đi tham quan địa phương khác, anh ta còn sợ người dân đánh mình, mắng mình. Hiện tại phần lớn đã ân xá, năm sau khôi phục quyền công dân cho họ. Những người này không nổi loạn được nữa, vì họ không còn binh lính nữa."

Nói đến đây, Mao Trạch Đông cười lớn tiếng, đầy tự tin: "Nếu các đồng chí bắt được những kẻ như Nosavan, Pheng Phongsavan, Tây Hà, tôi khuyên các đồng chí cũng nên thử dùng phương pháp tẩy não, xem họ như bảo bối, điều này sẽ có ảnh hưởng đấy. Bắc Bình được giải phóng hòa bình. Phó Tác Nghĩa dẫn 40 vạn đại quân khởi nghĩa.

Sĩ quan cải tạo, binh lính gia nhập quân đội chúng ta. Có thể còn một số ít sĩ quan cấp dưới, liên trưởng, tiểu đoàn trưởng, họ xuất thân là người lao động, gia nhập quân đội chúng ta cũng có. Bác sĩ, nhân viên vô tuyến điện cũng có thể sử dụng. Chính phủ chúng ta có một vị bộ trưởng, từng là trạm trưởng đài vô tuyến của quân địch. Sau khi tham gia Hồng quân đã giúp chúng ta xây dựng vô tuyến điện. Năm 1930 chúng ta bắt đầu có đài, nhân viên vô tuyến điện chẳng phải là tù binh sao? Chẳng phải là Quốc Dân Đảng huấn luyện thay cho chúng ta sao?"

Kaysone liên tục gật đầu, nói: "Chúng tôi rất coi trọng kinh nghiệm cách mạng Trung Quốc, vì tình hình hai nước chúng tôi có nhiều điểm tương đồng."

Mao Trạch Đông không ngừng hút thuốc, khói thuốc theo câu chuyện thỉnh thoảng phụt ra từ kẽ răng: "Trong xã hội luôn phải phân hóa ra một bộ phận nhỏ người, để tiến hành cải cách xã hội. Ví dụ tôi cũng là người được phân hóa ra từ xã hội cũ, không học hành tử tế, không bước chân vào đại học. Nghề nghiệp của tôi là giáo viên tiểu học. Lúc đó hoàn toàn không biết trên thế giới còn có Marx, Lenin gì. Sau Cách mạng Tháng Mười mới biết Marx, Lenin. Khi tổ chức Đảng Cộng sản Trung Quốc chỉ có 70 đảng viên, đều là tri thức. Khi khai hội Đại hội I có 12 đại biểu. Lúc đó ai cũng coi thường chúng tôi. Làm gì có thế lực lớn như các đồng chí hiện nay?

Lúc đó chúng tôi không biết làm quân đội, hợp tác với Quốc Dân Đảng. Năm 1926 tiến hành Bắc phạt. Năm 1927 nửa đầu năm Quốc Dân Đảng phản động làm phản, giết Đảng Cộng sản, giết thế này là tốt, không giết người thì không thể cách mạng. Tôi thấy, những người các đồng chí cũng là do phản cách mạng giết mà ra đấy chứ? Thân vương Souphanouvong chẳng phải suýt chút nữa bị giết mất đầu sao?"

Kaysone cảm khái: "Chính là bài học xương máu mách bảo chúng tôi, phải dùng vũ trang cách mạng chống lại vũ trang phản cách mạng."

Mao Trạch Đông chậm rãi gật đầu:

"Chúng tôi cũng thường xuyên phạm sai lầm. Lúc đó chúng tôi khuyên các đồng chí hợp tác, nhiều đồng chí bị mất đầu, quân đội còn lại cũng không nhiều. Hiệp định Geneva lần thứ nhất, miền Nam Việt Nam chuyển hết ra miền Bắc, chúng tôi cũng tham gia đấy thôi!" Thái độ tự phê bình nghiêm túc này của Mao Trạch Đông khiến Kaysone vô cùng cảm động, dùng ánh mắt ngưỡng mộ hơn nhìn Mao Trạch Đông, không chớp mắt nghe Mao Trạch Đông nói tiếp: "Chịu tổn thất không sợ, tổng kết kinh nghiệm giáo huấn đứng dậy làm tiếp là được. Năm 1927 khi Quốc Dân Đảng làm khủng bố trắng rầm rộ, chúng tôi có 5 vạn đảng viên, bị Quốc Dân Đảng giết một đợt, đầu hàng một đợt, đợt thứ ba không làm nữa. Còn lại chưa đến 1 vạn người làm cách mạng. Người của chúng tôi lúc đó đến giờ còn lại 800 người; hiện nay lãnh đạo cách mạng Trung Quốc vẫn là 800 người này."

Nói xong, Mao Trạch Đông cười hóm hỉnh, lại bằng giọng trêu đùa bổ sung: "Số người ít, tư cách già, có chút kinh nghiệm, dựa vào tư cách già đấy."

Không biết từ lúc nào, cuộc gặp mặt đã tiến hành hơn 2 tiếng đồng hồ. Mao Trạch Đông tư duy nhanh nhạy, lời lẽ sắc bén, từ tình hình Lào lại giảng đến tình hình toàn Đông Nam Á. Lúc chia tay, ông đứng dậy, đi lại vài vòng trong phòng, nói: "Hiện nay đấu tranh ở miền Nam Việt Nam có sự phát triển hơn cuộc kháng chiến chống Nhật của chúng ta. Họ không coi đế quốc Mỹ ra gì, cũng không sợ máy bay, lấy vũ khí nhẹ đối phó với vũ khí nặng của địch, dám đánh chiến tranh đêm, đánh gần, dùng lựu đạn, đánh giáp lá cà, máy bay, đại bác của nó liền mất đi ưu thế. Cho nên, chúng ta phải học tập họ, khuyên các đồng chí cũng phải học tập họ."

Kaysone Phomvihane đứng dậy nắm lấy tay Mao Trạch Đông, đầy tự tin và nhiệt huyết: "Chúng tôi có quyết tâm tiến hành cuộc đấu tranh chống Mỹ cứu nước đến cùng."

Mao Trạch Đông giơ cánh tay phải lên biểu thị tiễn khách, dùng giọng nói cao vút đó nói câu cuối cùng: "Vẫn là câu nói đó: Trung Quốc là hậu phương kiên cố và hậu phương đáng tin cậy của các đồng chí!"