AMAR

Ngày hôm đó, những đám mây như quần tụ lại, tạo thành một vòng tròn gần như hoàn chỉnh rồi từ từ phát tán ra thành một thứ mực màu cẩm quỳ pha lẫn màu đỏ thắm. Một làn sương mù mỏng mảnh vẫn cố đeo bám mãi. Giữa những con đường lớn, nhiều người qua lại không có mục đích rõ ràng. Một số người khác tụ tập trong quán cà phê. Họ chuyện trò nhưng thực ra chẳng nói với nhau được cái gì cả, chỉ là những câu chuyện vặt vãnh trong cuộc sống hàng ngày. Họ ngắm nhìn những cô gái trẻ qua đường, buông ra vài câu bình phẩm tẻ nhạt về dáng đi của người đàn bà này hoặc về cặp mông núng nính của một người đàn bà khác. Vài người đọc đi đọc lại mấy tờ báo, nội dung tẻ nhạt, vụn vặt. Thỉnh thoảng, họ lại gợi chuyện mại dâm nam - đã trở thành một tệ nạn đang hoành hành trong thành phố; họ chỉ một khách du lịch châu Âu đang bị hai ả phấn son lòe loẹt đi kèm hai bên. Con người ta thường thích nói về người khác. Ở đây, người ta đam mê những chuyện ồn ào đĩ điếm. Lúc nào cũng thấy họ nói về chuyện này. Một trong số những người bạn này nhạo báng nạn đồng tính luyến ái ở Anh, tôi biết rõ chính anh ta vẫn thường hay lui tới những địa điểm ấy một cách lén lút để thủ dâm hoặc làm tình tập thể. Đối với họ, làm tình xem ra dễ hơn là nói về nó hay viết về nó. Ở đất nước này, người ta cấm những cuốn sách nói về nạn mại dâm, nhưng lại chẳng làm gì để đem lại một công việc gì đó cho những cô gái phải rời bỏ thôn quê ra thành thị kiếm sống cả. Đám ma cô dắt gái vẫn cứ bình yên nhởn nhơ gây tội ác. Cho nên, người ta cứ nói mãi chuyện đó trong những quán cà phê. Ngồi đó, có thể nhìn ngắm thỏa thuê những hình ảnh lượn trên đại lộ. Buổi tối, ngồi trước vô tuyến, người ta xem bộ phim truyền hình nhiều tập của Ai Cập tựa đề: “Lời mời gọi của tình yêu”, trong phim, đầy những cảnh đàn ông, đàn bà yêu nhau, hằn thù nhau, cấu xé lẫn nhau nhưng không bao giờ chung đụng với nhau. Tôi xin nói với các bạn, các bạn thân mến ạ, rằng chúng ta đang sống trong một xã hội mà đạo đức giả đang hoành hành khắp mọi chốn. Tôi không cần phải nêu vấn đề này một cách cụ thể hơn: các bạn biết rõ là nạn tham nhũng đã tác oai tác quái nơi đây và đang tiếp tục phá hoại một cách từ từ. Tâm hồn và thể xác của chúng ta là vô phương cứu chữa. Tôi rất thích cái danh từ trong tiếng Ả Rập nói về sự tham nhũng: một khi các chất đã biến đổi, đã mất hết tinh chất, giống như thân gỗ chỉ còn lại cái vỏ rỗng bên ngoài, thì nó chỉ còn giữ lại cái vẻ bề ngoài mà thôi, còn bên không còn cái gì cả, đã rỗng ruột mất rồi, nó đã bị phá hoại từ bên trong; những vi sinh vật đã gặm nhấm tất cả những gì dưới lớp vỏ. Các bạn thân mến, đừng thúc bách tôi; tôi chỉ là một tấm thân còi cọc mà thôi, nhưng bên trong còn có một trái tim và hai lá phổi đang tiếp tục làm công việc của nó. Chúng phẫn nộ hơn là mệt mỏi. Còn tôi, tôi đã mất tích rồi. Hôm qua, sau khi nghe hết câu chuyện Salem kể, tôi đã đến nhà thờ, không phải là để cầu nguyện mà là để tìm một nơi yên tĩnh, để mà cố hiểu cái gì đang đến với chúng ta. Các bạn hãy thử tưởng tượng xem, tôi đã bị một đám lính canh nào đó đánh thức rất nhiều lần; chúng lục soát khắp người tôi rồi còn đòi kiểm tra thẻ căn cước của tôi. Tôi định nói với chúng rằng: Thánh Islam mà tôi mang theo trong mình thì không thể nào tìm được đâu, tôi là người đàn ông duy nhất và tôn giáo thật sự không làm cho tôi quan tâm. Nhưng những câu nói của chúng làm cho tôi thật buồn phiền. Chúng tưởng rằng tôi là một trong những kẻ đầu trò chính trị bị lưu đày của những người anh em Hồi giáo đang muốn giành lấy chính quyền trên đất nước này. Tôi đứng lên đi về nhà. Thật may mắn, lũ trẻ không ở nhà. Chắc bọn chúng đang chơi bời ở ngoài khoảnh đất cùng với những tảng đá và bụi bặm. Tôi tập trung trí não, suy nghĩ rất lung về Ahmed tội nghiệp. Tôi không gọi anh ta là Zahra. Bởi vì trên cuốn sổ chép tay, anh ta chỉ kí có mỗi chữ cái duy nhất, chữ A. Tất nhiên, đó có thể là Aicha, Amina, Atika, Alia, Assia... Nhưng xin mọi người tạm chấp nhận chữ A ấy là Ahmed. Sự thật, anh ta đã ra khỏi nhà và chối bỏ tất cả. Anh ấy đã từng nhắm mắt đưa chân theo gánh xiếc. Nhưng tôi tin là Ahmed đã làm một việc gì khác.

Thằng con và người mẹ, gương mặt nhàu nát bởi lòng thù hận, thù hận những người khác và thù hận ngay chính bản thân mình, đã không còn làm chủ được trước bất cứ thủ đoạn, hành vi nào của chúng nữa. Cả hai cùng tìm cách đưa Ahmed dấn sâu vào một phi vụ buôn bán. Chúng là quân lường gạt, luôn mâu thuẫn với nhau, cãi cọ nhau, đấm đá sát phạt lẫn nhau. Hơn nữa, điều khiến cho Ahmed quyết định trốn đi đó chính là do cuộc ẩu đả giữa hai mẹ con Abbas chỉ vì cái lọ mà mụ già vẫn dùng để đựng bột óc linh cẩu tự nhiên biến mất. Mụ ta khiêu khích thằng con bằng những lời lẽ thô tục:          

- Mày là con của một con điếm, của một thằng pê-đê, mày không phải là thằng đàn ông, mày đến mà đánh vào mặt mày ấy, đến mà bảo vệ lấy cái phần nam tính mà tao đã thí cho khi sinh thành ra mày.  

- Vậy thì bà là một con điếm rồi, hắn trả lời, tôi là thằng con của bà và những thằng con của điếm còn ít thối tha hơn những người mẹ đẻ ra chúng…

- Mày để cái lọ đen đó ở đâu..., mày đã làm mất của tao một cơ hội làm ăn bằng vàng rồi đó… Tao tin chắc là mày đã cho cái con loạn dâm đĩ thõa kia, vì nó cho mày làm tình phía sau… Mày là đứa con xấu xa không xứng đáng với một người đàn bà đức hạnh...

- Tôi không muốn đánh nhau..., không đánh nhau với bà.

Mụ ném con dao nhọn hoắt về phía thằng con trai, mũi dao sướt qua vai hắn. Thằng con khóc ré lên xin mụ tha cho hắn. Hắn đúng là một thằng xấu xa đê tiện thật. Cả hai mẹ con đều xấu xa, bỉ ổi không thể nào tả được, chúng không có một chút phẩm giá nào cả. Cả mẹ cả con như hai con quỷ làm cho Ahmed kinh tởm sợ hãi đến mức phải trốn chạy, miệng nguyền rủa bàn tay vô hình nào đã dẫn dắt, chỉ lối đưa anh đến con đường này. Mụ già nhổ nước bọt vào mặt thằng con và tiếp tục rượt theo nó. Mụ ta suýt tóm được Abbas, nhưng bị trượt chân ngã nhào vì dẫm lên một phiến đá trơn, nhờ thế mà Ahmed thoát khỏi móng vuốt nguy hiểm của mụ điên này. Anh ta không thể hình dung nổi giữa người mẹ và đứa con trai lại có thể tồn tại một thứ quan hệ đốn mạt đến như vậy. Anh nhớ lại mối quan hệ của mình với cha mẹ mình và hối tiếc rất nhiều về sự sắt đá, ghẻ lạnh ấy, về sự lặng thinh và những yêu sách vô lối của mình đối với cha mẹ. Ahmed thầm nhủ rằng anh ta không phải là kẻ cố chấp, nuôi dưỡng lòng thù hận, cho dù nó đã buộc anh phải giữ một khoảng cách với bà mẹ đáng thương, cũng như niềm đam mê mà người cha đã khơi gợi nguồn cảm hứng cho anh, anh vừa thán phục lại vừa nghi ngờ. Ahmed bắt đầu căm ghét cái giai đoạn vô liêm sỉ, giả vờ làm đám cưới với cô em gái họ đáng thương.

Ahmed đi lang thang trong thành phố suốt đêm. Đến lúc hừng sáng, anh ta đi đến nghĩa địa tìm mộ Fatima. Ðó là một ngôi mộ được xây cất sơ sài, bị kẹp vào giữa hai tảng đá to. Anh nghĩ về cô gái với một tình cảm hối hận, điều mà từ lâu anh ta đã không còn cảm nhận được nữa. Cứ như là anh ta trở về sau một thời gian vắng mặt quá lâu, sau một chuyến du ngoạn dài ngày vất vả hoặc sau một thời gian dài đau ốm. Anh trở nên trầm tĩnh trước ngôi mộ, rồi cuối cùng hình ảnh Fatima biến mất, gương mặt mờ dần, giọng nói không thể nghe được, tiếng gọi thoáng lẫn trong gió thổi; trí nhớ Ahmed mất dần; những kỉ niệm dần bị rơi rụng, rồi bị xóa sạch. Có người nói rằng anh ta cầm một miếng bánh mì khô cong, miết vụn ra ném cho lũ chim bồ câu ăn. Sự thật thì anh ta rất kinh hãi mỗi khi ra nghĩa địa. Anh ta không hiểu tại sao người ta không phủ kín, không che đậy các nghĩa địa lại. Anh ta coi nghĩa địa là những chỗ không sạch sẽ, nói rằng nghĩa địa chẳng phục vụ cho cái gì cả mà chỉ bảo tồn một ảo ảnh hiện tại. Bởi vì, trí nhớ đôi khi cũng bị nhầm lẫn, nó còn nhạo báng cả chúng ta trước những kỉ niệm được tạo tác cùng với những sinh linh chưa bao giờ tồn tại, chúng bỏ rơi, giam cầm chúng ta trong một đám mây mà ở đó không có cái gì có thể chống chọi lại được cả gió và cái chết. Ahmed bắt đầu hoài nghi về sự tồn tại của Fatima và không chịu tin rằng anh ta đến đây là để cầu nguyện cho linh hồn Fatima được siêu thoát. Sự việc cả đêm đi lang thang, thiếu ngủ, mệt mỏi thần kinh, hậu quả của một cuộc trốn chạy, không xác định được vị trí, đã làm cho nhận thức của Ahmed bị rối loạn. Anh ta đi ra khỏi nghĩa địa như bị một cơn gió rất mạnh cuốn đi, cảm thấy như có một ai đó đẩy rất mạnh. Anh ta không chống lại, cứ thế đi giật lùi rồi đụng phải một hòn đá, ngã nhào xuống một ngôi mộ đúng bằng chiều dài cơ thể anh ta. Rất khó khăn Ahmed mới đứng dậy được. Bất chợt, anh ta có ý định ngủ lại đó. Cơ thể người chết đã nhẹ nhàng ôm anh ta vào trong vòng tay. Anh ta nằm một lúc trong tư thế như vậy, như để thuần phục xác chết, làm quen với sự ẩm ướt của đất, để thiết lập trước những mối quan hệ thân thiết gần gụi. Nhưng gió thổi mạnh quá. Ahmed phải đứng lên đi ra, chua chát và buồn thảm. Những bước chân đầu tiên của một kẻ quyến rũ kiêu căng đã bị cái chết vứt bỏ hoặc ít ra đã bị ngọn gió cuốn đi. Ahmed nói rằng anh ta không còn chỗ trong cuộc đời cũng như dưới cõi âm nữa, nói một cách chính xác anh ta chỉ chứng kiến phần mở đầu câu chuyện ở đó anh không phải là một người đàn ông và cũng hoàn toàn không phải là đàn bà. Anh ta đã kiệt sức, không thể chịu đựng nổi hình ảnh của chính mình. Điều khó khăn và tồi tệ nhất, chính là anh ta không còn nhận biết được mình giống ai và giống cái gì. Không có một tấm gương nào có thể phản chiếu được bóng hình của anh. Mọi tấm gương đều mù. Chỉ có bóng tối mênh mông và một vài tia sáng phản chiếu trong gương mà thôi. Ahmed biết rằng bắt đầu từ lúc này, anh ta không còn tồn tại nữa. Ngay cả việc đi tìm một mảnh gương để soi thôi, anh ta cũng không thể. Ðôi mắt như muốn nói với anh ta rằng: “Mày đã thay đổi quá nhiều, mày không còn là con người như hôm qua nữa rồi; tóc mày đã bạc trắng hai bên thái dương, nụ cười của mày đã héo tàn rồi, đôi mắt của mày đã tắt ngấm, ánh mắt của mày đã bị tàn phá; mũi mày lại bị viêm loét rất nặng; mày hết thời rồi, thối rữa cả ra rồi; mày không còn nữa, không còn tồn tại trên cõi đời này nữa; mày là một thứ lầm lẫn, một nắm tro tàn, là hòn cuội lăn lông lốc, một mảnh thủy tinh, một nắm cát, một thân cây rỗng ruột, bộ mặt của mày héo úa tàn phai, hãy đừng nhọc công giương mắt ra mà nhìn, gương mặt đó biến đi rồi, đừng cố công giữ lại làm gì, tốt hơn là cứ giữ nguyên trạng như lúc này, một khuôn mặt giáo sĩ, một cái đầu rụng xuống, lăn lông lốc trên mặt đất, hãy để cho nó nhận một ít bụi một đất, một ít cỏ cây, hãy để cho nó chập vào phía đầu bên kia suy nghĩ của mày, cứ kệ xác nó nếu như nó cập bến vào một đấu trường hay một rạp xiếc, nó sẽ lăn mãi, lăn mãi cho tới khi không còn cảm nhận được cái gì nữa, cho tới khi tia nắng cuối cùng làm cho mày còn tin vào cuộc sống… ”.

Một gã lang băm được Ahmed thổ lộ nỗi bất hạnh riêng tư đã đề nghị Ahmed tìm cho anh ta một chiếc gương Ấn Độ có khả năng đặc biệt dùng để phát hiện những ánh mắt bị nhiễm chứng đãng trí.

- Bằng chiếc gương đó, hắn nói với Ahmed, cậu có thể nhìn thấy được khuôn mặt và cả những suy nghĩ của mình. Cậu sẽ nhìn thấy được những cái mà người khác không thể nhìn thấy cho dù bọn họ có cố giương to mắt ra. Ðó là chiếc gương thăm dò chiều sâu của tâm hồn, dành cho những thứ nhìn được và cả những thứ không nhìn thấy được; đó là một thứ vũ khí lợi hại rất hiếm hoi mà các hoàng tử phương Đông từng sử dụng để giải mã những lời thần bí. Hãy tin tôi di, anh bạn thân mến, cậu sẽ được giải thoát, bởi lẽ cậu sẽ nhìn thấy trong tấm gương kia những vì tinh tú đang canh giữ Vương Quốc Những Ðiều Kì Bí...

- Ai nói với cậu, anh ta hỏi lại, rằng tôi muốn được giải thoát? Tôi muốn làm mất vĩnh viễn khuôn mặt và dáng hình của nó. Trong một đêm dài suy nghĩ mông lung, tôi lang thang khắp mọi chốn trong thành phố, tôi đưa tay sờ lên hai má mình, tôi đã không cảm nhận được cái gì cả..., bàn tay như sờ vào khoảng trống. Cái cảm giác mà một người như cậu không thể nào hiểu được, ngoại trừ cậu là một kẻ nghiện thuốc kif[1] cừ khôi…, thêm nữa, cậu phải lần ra được đầu mối rối rắm của ngôn từ và tính hai mặt của thể xác. Nhưng mà thôi, tôi biết những điều này vượt quá khả năng của cậu. Cậu hãy đi đi, tôi cần sự im lặng và màn đêm tối mịt mênh mông này. Tôi không cần đến tấm gương làm gì nữa... Ngoài ra, tôi biết rõ câu chuyện của cậu là hoang đường..., trong kí ức của tôi, ngày còn bé tôi đã thấy lũ trẻ con chơi đùa với những chiếc gương Ấn Độ đó... rồi chúng đã đem đốt hết!...”

Ahmed cứ để mặc tình trạng đó kéo dài như vậy. Thể xác và tâm hồn mỏi mệt làm cho anh ta trở thành một cái bóng vật vờ chẳng ai chú ý dù chỉ là giây lát. Ahmed cũng thấy thích thú với sự ghẻ lạnh này hơn, bởi lẽ, như anh đã lưu bút lại rằng “tôi đang ở trên con đường vô danh, con đường của sự giải thoát.”

Hình như nhiều người nói trong trường đoạn này họ không nhìn thấy anh ta. Thực ra theo tôi, chẳng qua họ không quan tâm đầy đủ đến nên mới không nhìn thấy anh ta mà thôi. Điều mà Ahmed kiếm tìm thì cũng chính là cái mà ngay cả anh ta cũng để tuột vĩnh viễn khỏi tầm nhìn của mình giống như là một bản kinh Coran trước sự tàn phá của thời gian.

Tôi không biết anh ta tồn tại bằng cách nào, anh ta có ăn uống hay không, có ngủ nghê gì không. Những trang ghi chép sau cùng chẳng rõ ràng, minh bạch gì cả. Anh ta vẫn còn ở đâu đây hay đã bí mật leo lên một con tàu hàng đi đến một thế giới khác rồi? Tôi nghĩ nhiều đến điều này bởi lẽ, một đôi lần, anh ta có nhắc về một “cảnh tối tăm bị những cơn sóng to xô đẩy, chao lắc dữ dội.”

Tôi hình dung về cái thân xác không còn bị cầm tù trong một thân xác khác nữa, nó đang lênh đênh trên những ngọn sóng biển xa xôi chứ không còn vật vờ trong một quán rượu tệ hại, nơi những linh hồn đang bị thứ rượu vang chua loét làm cho biến chất trong cảnh cô đơn tuyệt vọng để rồi chết dần chết mòn một cách tầm thường.

Sau khi đoạn tuyệt với cuộc sống gia đình, dứt khoát cất bước ra khỏi nhà, Ahmed chấp nhận mọi cuộc phiêu lưu với lòng khát khao kết thúc sớm tấn hài kịch cũ rích và nhọc nhằn đó. Dưới đây là những dòng chữ được anh ta viết ra trong thời gian đó:

“Cái chết đã xử lí rất tốt những vấn đề đang tồn tại. Bố mẹ tôi không còn nữa để mà nhắc nhở tôi rằng tôi là người đang mang giữ trên mình một điều bí mật. Đối với tôi đã đến lúc, tôi cần phải biết tôi là ai. Tôi biết thân thể tôi là thân thể của người phụ nữ, cho dù có một chút nghi hoặc nào đó ở vẻ bề ngoài. Thân thể tôi là một phụ nữ; có nghĩa là bộ phận sinh dục của tôi là sinh dục nữ ngay cả khi nó chưa bao giờ được sử dụng. Tôi là một gái già nhưng không có quyền dù chỉ là những lo lắng của một gái già. Thái độ ứng xử của tôi mang tính cách đàn ông, hay đúng hơn là người ta đã dạy cho tôi phải hành động và suy nghĩ như một gã đàn ông có đẳng cấp ưu việt hơn hẳn những người đàn bà. Tất cả mọi chuyện đối với tôi đều có thể: tôn giáo, kinh Coran, xã hội, truyền thống, gia đình, đất nước... và cả bản thân tôi... ”

“Cặp vú của tôi thật nhỏ bé - cặp vú bị đè nén, bị kìm hãm từ tuổi ấu thơ - nhưng giọng nói lại mang sắc thái đàn ông. Giọng của tôi rất trầm, đó chính là cái đã phản bội lại tôi. Từ nay, tôi sẽ không nói nữa, hoặc nếu nói thì phải dùng tay che miệng lại như thể tôi đang bị đau răng.

“Khuôn mặt của tôi thanh tú nhưng lại mọc đầy râu.

“Tôi được hưởng quyền thừa kế bởi nó là đặc ân của đàn ông trước đàn bà. Tôi được hưởng phần nhiều gấp đôi so với các chị gái của tôi. Nhưng số tiền đó không làm cho tôi quan tâm. Tôi bỏ lại đó cho họ. Tôi muốn rời bỏ ngôi nhà này không để lại một dấu vết dù nhỏ nhất của quá khứ luôn đeo bám tôi. Tôi muốn ra đi để tái sinh một lần nữa, sinh ra ở tuổi hai mươi lăm, không bố mẹ, không gia đình, được mang tên một người đàn bà, mang thân hình một người phụ nữ, tẩy trừ vĩnh viễn khỏi tất cả mọi dối trá. Cuộc sống của tôi có thể sẽ rất ngắn ngủi. Tôi biết số mệnh của tôi ắt phải được đoạn tuyệt một cách phũ phàng bởi vì, cho dù mọi sự không phải hoàn toàn do tôi tạo ra, tôi đã dối lừa Chúa và Ðấng Tiên Tri của người. Trên thực tế, tôi chỉ là công cụ, là cơ hội báo thù, một sự thách thức với lời nguyền, không phải chỉ của cha tôi. Tôi cũng có một chút đồng phạm trong cuộc chơi đó. Đôi khi tôi hình dung về cuộc sống mà lẽ ra tôi phải có, phải là một cô gái như bao cô gái khác, gia đình tôi lẽ ra có thêm một cô gái nữa, cô gái thứ tám, thêm một nguyên cớ lo lắng và bất hạnh. Nếu như thế, tôi nghĩ có lẽ tôi sẽ không thể sống nổi và không thể chấp nhận những điều mà các chị gái của tôi cũng như bao cô gái khác ở đất nước này phải chịu đựng. Tôi không tin tôi là người tốt nhất nhưng tôi cảm thấy trong tôi có một ý chí, một sức mạnh nổi loạn như vậy, rất có thể tôi sẽ làm đảo lộn tất cả. Ôi, điều mà tôi căm giận hiện nay là tôi đã không thể vén được bức màn căn cước của tôi và đập vỡ những chiếc gương đang kìm giữ tôi xa lánh cuộc đời. Có lẽ tôi là người phụ nữ duy nhất, quyết định một cách sáng suốt rằng phải làm gì với sự cô đơn của bản thân tôi. Tôi nói về sự cô đơn có lựa chọn, đã qua trải nghiệm như một sự ham muốn tự do chứ không phải đó là một tội đồ bị gia đình và bộ lạc áp đặt. Tôi biết trong đất nước này, chỉ có người đàn bà là bị chối từ tất cả. Trong một xã hội đạo đức, có cấu trúc chặt chẽ, mỗi người không những ở đúng vị trí của mình mà hoàn toàn không còn chỗ cho ông này bà nọ, nhất là, do ý chí hay lầm lẫn, do tư tưởng nổi loạn hoặc vô ý thức, cho người đàn bà phản bội lại trật tự xã hội và gia đình. Chỉ có người đàn bà thôi, chưa chồng hay đã li hôn, một cô gái chửa hoang, là một sinh linh bị xã hội và gia đình ruồng rẫy, chối bỏ. Trẻ con được thụ thai trong bóng tối của của luật pháp, được sinh ra từ một cuộc tình không được pháp luật thừa nhận, thì tốt nhất là nên đưa chúng đến chỗ gia đình của Đức Thánh Tâm, ở đó những hạt giống xấu xa sẽ được nuôi dưỡng, những hạt giống của thói ham chơi đàng điếm, của sự phản bội đáng xấu hổ. Lời cầu nguyện bí mật sẽ được thực hiện để biến đứa trẻ trở thành thành viên của trăm nghìn đứa trẻ khác bị chết như thế hàng năm, vì chúng không được chăm sóc, đói ăn, thiếu ngủ hoặc phải chịu hình phạt của Đấng Tối Cao! Đứa trẻ đỏ sẽ không có tên tuổi, bị bỏ rơi ngoài đường phố, những đứa trẻ của tội lỗi và chúng sẽ phải gánh chịu những nỗi bất hạnh, tai họa khác nhau.

“Có lẽ, ngoại vi mỗi thành phố, nên đào một cái hồ thật sâu để đón nhận thi thể của những đứa trẻ lầm lẫn kia. Tên cái hồ nên đặt là Hồ giải thoát. Những bà mẹ sẽ đến đó vào cái đêm vượt cạn, buộc đứa con xấu số của mình vào một hòn đá, lời than vãn, nhẹ nhàng đặt đứa con xấu số xuống mặt nước trong tiếng nấc nghẹn ngào, rồi một bàn tay vô hình dưới mặt nước vươn ra lôi tuột nó xuống tận đáy hồ dìm chết.

“Sự nghiệt ngã ấy của đất nước tôi đang tồn tại trong những đôi mắt đang nhắm tịt lại kia, trong ánh mắt ghẻ lạnh, thờ ơ, trong sự lặng thinh cam chịu và lạnh lùng.

“Ngày hôm nay, tôi là một người đàn bà, một người đàn bà già nua. Hai mươi lăm năm tròn trôi qua, tôi coi khoảng thời gian này bằng cả nửa thế kỉ. Hai cuộc đời với hai nhận thức và hai bộ mặt nhưng cùng có chung những ước mơ, cùng chung một nỗi cô đơn sâu thẳm. Tôi không nghĩ tôi hoàn toàn vô tội. Tôi tin là tôi đã trở thành một kẻ nguy hiểm. Tôi không còn gì để mất nữa và có quá nhiều thứ hư hỏng phải sửa chữa lại...

“Thực ra, tôi vẫn có thể giam mình trong cái chuồng trên sân thượng để từ đó ra lệnh và chỉ huy mọi công việc kinh doanh của gia đình. Tôi cũng có thể hài lòng trong vai trò của một người đàn ông có thế lực, cho dù như là một kẻ vô hình. Tôi cũng có thể cho xây một căn phòng cao hơn để từ đó có thể nhìn bao quát được cả thành phố. Nhưng cuộc đời tôi, những đêm dài cô đơn, những hơi thở đứt quãng, sự ham muốn, lòng khát khao tự nhiên hình như không thể sửa chữa được nữa. Từ đó, tôi kinh tởm cái sa mạc cát, cái hòn đảo hoang vu đó, kinh tởm ngôi nhà nhỏ lay lắt heo hút giữa rừng cây. Tôi thèm khát muốn đi ra ngoài, thăm hỏi mọi người, bạn bè, hít thở mùi vị cay nồng, thậm chí khó chịu của vùng quê, những mùi hương cây trái. Ði ra, chen lấn giữa cuộc đời, len lỏi trong đám đông, một bàn tay đàn ông vụng về sờ vào mông tôi. Ðối với nhiều đàn bà, điều này làm cho họ rất khó chịu. Tôi hiểu. Nhưng với tôi, đây là bàn tay vô danh đầu tiên đặt lên vai, lên háng tôi. Tôi sẽ không quay lại nhìn vào mặt kẻ có bàn tay ấy. Nếu như tôi nhìn vào bộ mặt đó, có thể tôi sẽ chết khiếp. Những cung cách ứng xử thô thiển đó, những cử chỉ tầm thường đôi khi xen một chút lãng mạn, vừa phải thôi thì cũng không làm cho người ta cáu giận. Chỉ cần một sự đụng chạm nhẹ nhàng thôi cũng đủ khơi ngợi thói hứng dục của người dân ở đây. Khách du lịch châu Âu là những người có khả năng cảm nhận và gợi dục bậc nhất, trong hội họa cũng như trong văn chương. Chỉ cần một nét hấp dẫn le lói thôi cũng thu hút, hướng bước chân của họ đến đó.

“Tôi biết người ta thường nói về giới tính nhiều hơn chuyện gợi dục. Còn tình yêu, người ta dìm chết nó trong nỗi sầu nhớ tương tư đến nỗi tôi chẳng còn một chút hứng thú nào nữa.

“Bây giờ thì tôi hiểu tại sao bố tôi không cho phép tôi ra ngoài: ông đã sắp đặt mọi chuyện làm cho màn sương khói bí ẩn bao quanh sự tồn tại của tôi ngày một dày lên. Ðôi khi ông không tin tưởng tôi nữa. Thực ra, tôi có thể phản bội lại ông bất cứ lúc nào, chẳng hạn như cởi trần đi ra ngoài đường. Nếu làm như thế, có người sẽ nói: “Con bé điên đó mà!” Mọi người sẽ vây chặt lấy tôi, rồi đưa tôi trở lại nhà. Ý nghĩ này cứ ám ảnh tôi hoài. Nhưng gây chuyện rối rắm thế có lợi ích gì kia chứ? Bố tôi thì đang ốm. Mẹ thì đang chìm trong trạng thái trầm cảm, suốt ngày lặng lẽ. Các bà chị của tôi chấp nhận một cuộc sống lặng lẽ trong sự ghẻ lạnh. Còn tôi, tôi đau khổ. Tôi đã trở thành tù nhân của chính số phận của tôi.

“Sau khi bố mẹ tôi qua đời, tôi cảm thấy được giải thoát, được hưởng một không khí tự do hoàn toàn mới mẻ. Trong ngôi nhà này, không còn ai có thể cầm giữ tôi được nữa. Cuối cùng, tôi đã có thể đi ra ngoài, ra đi để không bao giờ trở về nữa.

“Tôi muốn quên đi tất cả, muốn lần lượt thiêu hủy mọi kỉ niệm, hoặc gom chúng lại như một đống củi mục, cột chặt bằng một sợi dây trong suốt, hoặc tốt nhất, dùng một tấm mạng nhện gói chúng lại rồi đem ném ra bãi rác. Phải bán chúng đi để được bình yên. Nếu như không có ai muốn mua, thì phải vứt bỏ nó đi như một thứ hành lí thất lạc. Tôi nghĩ, muốn có cơ may bán được các kỉ niệm thì phải làm cho chúng trở nên thật phong phú, thật hấp dẫn, thật hiếm hoi, thật li kì nhằm kích thích trí tò mò. Sự thật thì tôi đã nhầm. Giữa chợ buôn bán kỉ niệm này, họ trao cho nhau, đổi chác những kỉ niệm, biến chúng thành bụi, thành mây khói. Thật thuận tiện hết sức.

“Ra ngoài, ngẩng nhìn lên bầu trời xanh thẳm, đợi cho tới khi bóng đêm ập xuống, tôi sẽ nhìn thấy những vì tinh tú đang di chuyển theo quỹ đạo của chúng, cứ thế thư giãn, không phải suy nghĩ gì cả. Chọn một thời điểm thật thích hợp, một con đường bí mật, trong ánh sáng dìu dịu, một bối cảnh trong đó có những đôi trai gái đang yêu nhau, không quá khứ, không lai lịch, được bố cục như trong những bức họa Ba Tư, mọi cảnh vật đều tuyệt mĩ, nằm ngoài thời gian. Ôi! Giá mà tôi có thể bước qua được hàng rào cắm đầy những ngọn giáo, hàng rào này thực ra là một bức tường di động đứng chắn ngay trước mặt cản đường tôi, giá mà tôi có thể vượt qua được bức tường ấy dù có phải trả giá bằng những vết cào xước đau đớn rỉ máu để đặt chân vào bức họa thể kỉ XI kia; những bàn tay thần tiên đặt tôi xuống giữa tấm thảm quý giá một cách thật êm ái, không làm phiền người kể chuyện già, một nhà hiền triết đang biểu lộ tình yêu với một cô gái bằng một sự tinh tế hiếm thấy. Tôi nhìn ông ta nâng niu đôi chân cô gái. Cô ta cảm thấy mãn nguyện, sẵn sàng dâng hiến tình yêu, không chút đắn đo, chỉ có tình yêu nồng nàn, e lệ...

“Ðã có rất nhiều cuốn sách gợi tả về thân hình, về khao khát và hương vị tình yêu ngây ngất, sự âu yếm, dịu dàng quyến rũ giữa đàn ông và đàn bà của đạo Islam..., những cuốn sách cổ xưa ngày nay không còn ai đọc nữa. Tinh thần thơ mộng đó đã biến mất đâu rồi? Ra đi. Và quên đi. Đi tới những miền quê bị thời gian chối bỏ, xa lánh. Và chờ đợi. Tôi không đợi chờ gì cả, đúng hơn, cuộc đời tôi đã được điều chỉnh bởi chiến lược của bố tôi. Tôi tích lũy, cóp nhặt mọi chuyện mà không cần phải đợi thêm nữa. Mặc kệ. Tôi biết chờ đợi là một thứ nghi lễ, một niềm hân hoan, rồi từ nơi xa xăm, tôi sẽ để cho một khuôn mặt hoặc một bàn tay hiện ra; tôi sẽ ngồi xuống giữa đường chân trời đang dịch chuyển và đổi thay sắc màu, dịu dàng vuốt ve khuôn mặt và bàn tay ấy cho đến lúc tan biến đi; tôi thèm khát muốn kết thúc cuộc đời, chậm chạp thôi, trước lúc bầu trời đang lùi xa...”

Vâng, các bạn thân mến, cuộc đời nhân vật của chúng ta kết thúc ra sao: đầu ngẩng lên trời xanh, mặt ngoảnh ra hướng biển, bao nhiêu bóng hình vây bọc xung quanh, trong sự dịu êm của ngôn từ anh ta đã viết, trong sự yên bình của tư duy mà anh ta hằng hi vọng... Tôi tin rằng anh ta không bao giờ rời bỏ căn phòng phía trên sân thượng của ngôi nhà chính. Anh ta đã chết trong chính ngôi nhà đó, giữa những quyển sổ đã cũ viết bằng chữ Ả Rập và Ba Tư nói về tình yêu, anh ta đã bị lòng ham muốn tưởng tượng nhấn chìm, không có ai đến viếng thăm. Ban ngày, anh ta đã khóa cửa phòng lại, ban đêm, ngủ ngay ngoài sân thượng, chuyện trò với những vì tinh tú. Thân xác đối với anh chẳng là gì cả, cứ để cho nó thối rữa ra. Anh ta muốn chiến thắng thời gian. Tôi nghĩ vào những thời khắc cuối cùng của cuộc đời, anh ta đã thành công, đã đạt tới đỉnh cao nhất của sự chiêm ngưỡng. Tôi tin rằng anh ta cảm nhận được sự khoái lạc xuất phát từ niềm sung sướng hạnh phúc khi nằm đối diện với bầu trời đầy những vì tinh tú. Chắc anh ta đã được chết trong sự êm ái nhẹ nhàng. Ðôi mắt anh ta hướng về phía chân trời xa xôi chắc là để thu tóm lại nỗi tuyệt vọng dài lâu hay ít nhất cũng muốn thu tóm lại sự nhầm lẫn mà cuộc đời của anh đã tạo ra (điều mà tôi sẽ đọc cho các bạn không phải những dòng dưới đây, không được thể hiện ở trong cuốn sổ này, đó chỉ là kết quả của trí tưởng tượng của tôi mà thôi):

“Tôi nhón chân bước thật nhẹ nhàng. Tôi không muốn có những bước chân nặng nề, như kinh Coran vẫn thường dạy, để cho các thiên thần đến mang tôi lên thiên đường. Tôi vắt cạn thân xác tôi và đốt sạch những kỉ niệm của tôi thành tro tàn. Tôi sinh ra là dành cho một viễn cảnh huy hoàng và trong một niềm vui sướng giả tạo. Tôi ra đi trong âm thầm. Tôi là, như bố tôi vẫn nói, “kẻ cô đơn cuối cùng của kiếp người bị tước đoạt tình yêu và tình thân ái, và như thế thì thật thấp kém, chưa thật hoàn thiện, chỉ như những con vật mà thôi”. Tôi là một thứ nhầm lẫn. Cuộc đời tôi, tôi chỉ biết có những chiếc mặt nạ và những điều dối trá… ”

Amar ngừng câu chuyện. Im lặng kéo dài. Salem và Fatouma có vẻ bị thuyết phục; họ nhìn nhau, không nói gì cả. Một lúc sau, Salem cảm thấy khó chịu, bèn đính chính lại câu chuyện của mình:

- Nhân vật này có khí chất nổi loạn; số mệnh của anh ta, cuộc đời của anh ta thuộc về trật tự của điều không thể tưởng tượng ra được hay đặt thành quan niệm được. Vả lại, người ta cũng không thể rút ra được khả năng thay đổi tâm lí đột ngột đó. Nói một cách ác độc, các vị sẽ thấy, Ahmed không phải là một sai lầm của tạo hóa, mà đó là một sự lạm dụng có tính xã hội... Cuối cùng, tôi muốn nói, Ahmed càng không phải là một sinh linh bị một kẻ cùng giới thu hút. Bị tước bỏ mọi ham muốn, tôi nghĩ đó là một sự tàn bạo ghê gớm và hiếm có - một sự tự sát nhuốm đầy máu...

- Ông đọc nhiều sách quá, Amar nói; đó là một cách giải thích có trí tuệ. Nhưng tôi xin hỏi: câu chuyện chưa kết thúc này sẽ làm cho chúng ta quan tâm về vấn đề gì? Chúng ta là những kẻ vô công rồi nghề hay là những kẻ đã tỉnh ngộ đây? Tôi hiểu ông là con trai của một kẻ nô lệ, cuộc sống của ông là dành cho việc xóa bỏ mọi dấu vết đó. Ông đã phải tự học và học rất nhiều, thậm chí là hơi quá nhiều. Vì thế, lẽ ra ông phải biết thế nào là một cuộc sống tự do ngay từ khi hai mươi tuổi chứ... ở vào tuổi đó, bố mẹ ông đã phải làm lụng vất vả để tránh cho ông nỗi bất hạnh mà họ đã trải qua. Còn tôi, tôi chỉ là một ông giáo già nghỉ hưu, mệt mỏi bởi vùng quê này hay đúng hơn là bởi những người đã không coi vùng quê này ra gì, làm cho nó nát tan. Tôi tự hỏi trong câu chuyện này, cái gì gây ấn tượng mạnh cho tôi. Tôi tin trước hết, đó là những ẩn ngữ cần phải giải mã và tiếp theo, tôi nghĩ xã hội của chúng ta còn quá khắt khe, điều này có vẻ không phải, nhưng có một thứ bạo lực như vậy trong mối quan hệ của chúng ta, câu chuyện điên dại, như câu chuyện về người đàn ông trong cơ thể một người đàn bà, là một cách đẩy chất bạo lực này ra thật xa, ra tận cùng giới hạn của nó. Chúng ta bị kích thích bởi trí tò mò, bởi vùng đất đã cắt nghĩa ra như vậy... Thế còn bà Fatouma, sao bà không nói gì cả... Quan điểm của bà như thế nào?...

- Vâng, tôi không nói gì cả, bởi vì một người đàn bà vùng quê này, có thói quen im lặng hoặc mỗi khi nói thì thường đi kèm với bạo lực. Tôi, bây giờ tôi đã già rồi, cho nên tôi mới ngồi ở đây với các ông. Cách đây ba mươi năm, khi tôi khoảng ba mươi tuổi, các ông thử tưởng tượng xem tôi có thể ngồi được với các ông trong quán cà phê như thế này không? Tôi tự do bởi lẽ tôi già rồi, nay đã da mồi tóc sương rồi. Tôi có quyền nói bởi vì cái đó không quan trọng nữa. Những rủi ro nếu có thì cũng rất nhỏ bé. Nhưng đúng là sự có mặt của tôi ở nơi đây, ngày hôm nay, trong quán cà phê này, hầu chuyện các vị thật là thú vi, kì lạ nữa là đằng khác. Chúng ta mới quen biết nhau... Các vị chưa biết gì về tôi cả... Các vị nhớ lại xem, chính tôi là người có sáng kiến tụ tập các vị lại trong quán cà phê này sau khi người kể chuyện đột nhiên biến mất. Tôi đã bắt chuyện trước với các vị rồi còn gì. Các vị không chú ý đó thôi. Chuyện bình thường thôi mà! Một bà già... Không có gì bình thường hơn thế nữa! Một bà già cần phải ở lại trong nhà và chăm sóc cháu chắt của mình. Vậy mà, tôi lại không được làm mẹ cũng không được làm một người bà. Có thể tôi là bà già duy nhất không có con cái. Tôi sống độc thân nhờ vào một vài nguồn trợ cấp. Tôi đi đây đó. Tôi đọc... Tôi đã học đọc sách ở trường... Có thể tôi là cô gái duy nhất của trường học đó... Bố tôi rất tự hào về tôi... Ông nói: “Ta không không xấu hổ vì có những đứa con gái!... ”

Fatouma dừng lại một lát, vén tấm mạng che mặt lên đầu để lộ ra một phần gương mặt, mắt nhìn xuống nền nhà. Không biết bà ấy có khó chịu hay không bởi những điều bà ấy đã nói ra với chúng tôi hoặc trước mặt một ai đó. Bà tìm cách tránh mọi chiếc gương. Trước quán cà phê, một người đàn ông, dáng người nhỏ bé, ăn vận lịch sự, dừng lại. Ông ta khi thì nhìn Fatouma đang cúi đầu xuống, khi thì nhìn sâu vào phía trong quán cà phê, rối bước lại bên bàn cất tiếng hỏi:

- Này, Hadja! Cô không nhận ra tôi à? Chúng ta đã từng sống với nhau ở La Mecque đúng không… Tôi là Hadj Britel đây..., cánh chim nhanh nhẹn và rất có hiệu quả đây!...

Amar bảo ông ta đi ra. Người đàn ông nhỏ bé bước đi, miệng lẩm bẩm cái gì như là:

- Trí nhớ chơi xỏ mình chăng... nhưng rõ ràng đó là cô ta mà...

Fatouma lại buông khăn che mặt xuống. Cuộc thăm viếng bất ngờ đó đã làm cho bà bối rối. Bà lại im lặng, rồi cất tiếng kèm theo một tiếng thở dài:

- Trong cuộc sống, con người ta cần mang hai bộ mặt... có thêm một cái nữa để thay đổi cũng tốt… hay tuyệt diệu hơn là đừng có mặt gì hết... Chúng ta chỉ cần mỗi tiếng nói mà thôi... Giống như những người mù... Này các ông, tôi mời các ông ngày mai đến nhà tôi nhé, tôi sẽ kể cho các ông nghe đoạn kết của câu chuyện... Nhà tôi là một căn phòng trong một trại trẻ mồ côi… Tôi đợi các ông vào lúc mặt trời lặn… Hãy đến sớm hơn một chút trước khi mặt trời tắt hẳn. Từ căn phòng của tôi, các ông sẽ nhìn thấy bầu trời đẹp biết nhường nào...

❀ ❀ ❀

[1] Kif: một loại thuốc có pha trộn lá cần sa