MỘT ĐÊM KHÔNG LỐI THOÁT

Tôi cảm thấy mọi người đang ở ngay phía sau lưng tôi, rượt đuổi tôi bằng những cái cười châm chọc mỉa mai cay độc, họ ném đá vào tôi. Trước hết, tôi nhìn thấy bố tôi dáng vẻ trẻ trung và tráng kiện, đang rảo bước về phía tôi, trên tay lăm lăm một con dao găm, vẻ mặt đằng đằng sát khí quyết giết chết tôi hoặc trói gô tôi lại rồi chôn sống tôi. Tôi nghe rõ giọng nói trầm đục khủng khiếp từ xa vọng tới của bố tôi, giọng nói không bộc lộ sự tức tối, nóng giận, nhằm kể lại một cách mạch lạc câu chuyện dài này. Ông nói về sự phản bội và về công lí. Khi nghe được những điều ông nói thì tôi lại không nhìn thấy ông. Hình ảnh của ông biến mất hoặc lẩn trốn đâu đó sau những bức tường. Hay là những đồ vật biết nói: cái cây gần nhất hay là bức tường ngật ngưỡng được dựng lên một cách vô duyên ngay giữa ngã tư kia. Giọng nói tiến lại gần; nó làm rung cả những chiếc cốc đặt trên bàn; chính gió mang giọng nói và cầm giữ tôi làm tù nhân. Tôi không thể nào trốn thoát được giọng nói ấy; tôi đứng đó và phải nghe cái giọng nói ấy:

“Trước Thánh Islam, những ông bố người Ả Rập vứt đứa con gái sơ sinh vào trong một cái hố rồi lấp đất lại chôn sống. Họ thật có lí. Họ phải tự giải thoát khỏi nỗi bất hạnh. Đó là trí thông minh, một sự đau đớn ngắn ngủi hợp lô gích không thể nào thay đổi được. Tôi luôn luôn khâm phục tấm lòng dũng cảm của những người cha đó; một sự dũng cảm mà ta không bao giờ có được. Tất cả những đứa con gái mẹ mày đẻ ra xứng đáng phải nhận lấy số phận đó. Nhưng ta đã không chôn sống chúng bởi vì ta đã coi chúng không còn tồn tại nữa rồi. Còn mày, mày có sự khác biệt. Mày là một sự thách thức, thế mà mày đã phản bội tao. Tao sẽ tiếp tục truy đuổi mày cho tới khi chết. Mày sẽ bao giờ có được sự yên ổn. Mặt đất ẩm ướt sớm hay muộn rồi cũng phủ xuống cái mặt mày, len lỏi vào trong vòm họng mở toang hoác của mày, vào tận trong hai hốc mũi của mày, trong tận cùng các phế nang lá phổi của mày. Nếu như mày trở lại được dương thế thì mày nên biết rằng mày chưa bao giờ tồn tại cả. Tao sẽ trở lại, và bằng hai bàn tay của tao, tao sẽ cào đất chôn vùi mày... Ahmed, con trai của ta, người đàn ông mà ta tạo ra đã chết rồi, còn mày, mày chỉ là một kẻ tiếm ngôi đoạt vị mà thôi. Mày đã ăn cắp cuộc đời của người đàn ông này; mày phải chết vì tội ăn cắp đó... Từ trong sâu thẳm cuộc lưu đày của tao, tao không ngừng cầu nguyện, cho dù hai mí mắt đã trĩu nặng, những suy ngẫm đã bị đông cứng lại ngay từ khoảnh khắc mày từ bỏ nơi trú ẩn và cả thân xác, ngay khi mày quên đi tình yêu thương và số mệnh, số mệnh ấy là niềm đam mê của ta, là ý nguyện của ta nhưng mày đã không xứng đáng...”

Tiếp theo giọng nói của cha không phải là giọng nói mà chỉ là một hình ảnh độc nhất như đóng đinh một chỗ, lớn dần lên, xấu xí, hình ảnh một khuôn mặt bị tật bệnh tàn phá, gương mặt của mẹ tôi. Bà nhìn tôi như thôi miên. Đôi môi bà đang mấp máy nhưng không phát ra một âm thanh nào cả. Những nếp nhăn trên khuôn mặt bà cử động cứ như bà đang sắp cười lên vui vẻ. Ðôi mắt của bà màu trắng cứ như bầu trời làm cho nó đảo tròng. Tuy nhiên, tôi cũng nhìn thấy được trong ánh mắt ấy sự dịu dàng mơ hồ, số mệnh của một con người ngụp lặn trong thất bại ê chề, một vết thương lang thang tìm nơi nương tựa khi thì ở trong tim, khi thì đọng lại trên những phần lộ ra của cơ thể. Đã lâu lắm rồi, bà không còn nghe thấy giọng nói của chồng nữa. Bà đã dùng xi nóng chảy nút kín hai lỗ tai, bà rất đau đớn nhưng thà sống trong nỗi im lặng vĩnh cửu còn hơn là sống với giọng nói không hồn, không có sự khoan dung độ lượng, không có lòng thương xót. Sự điên đại bắt đầu đồng hành với sự câm điếc, “một cái chết dở dang”, như bà thường nói, nhưng lúc này, tôi không hiểu cử chỉ cũng như thái độ im lặng của bà. Khuôn mặt bà ngày một biến dạng, bà chối từ tất cả. Vì bà không biết đọc cũng như không biết viết, cho nên, toàn bộ thời gian của bà là giam mình trong căn phòng tối tăm miệng lẩm bẩm những điều gì không rõ. Nhũng đứa con gái bỏ rơi bà. Còn tôi, tôi không biết gì cả. Bây giờ thì tôi biết làm cái gì đây.

Cái bóng lờ mờ dở sống dở chết vẫn hiện diện ở kia như một thứ chất lỏng lắng dịu lại giữa đêm đen mà chỉ một tiếng động nhỏ thôi cũng đủ đánh thức nó đậy, lay động nó, làm đảo lộn và làm cho nó kinh ngạc. Tôi ở đây, mắt mở to để nhìn cho thật rõ bóng hình mờ nhạt đó, tôi thở dài ngao ngán nhưng nghe rõ hình hài của mẹ tôi đang thở hổn hển, tức tưởi. Tôi khép mắt lại; tôi bị bủa vây giữa một vùng ánh sáng chói chang, đối mặt với bóng hình người đàn bà đau khổ này; tôi bất lực, gần như đứng im bất động, nhất là không tài nào mở được mắt ra để trốn chạy hình ảnh buồn thảm kia.

Tôi biết rằng gương mặt ấy sẽ còn ở đó chừng nào mẹ tôi còn đau khổ, chừng nào một bàn tay trong sạch, thánh thiện chưa tới giải thoát cho bà ra khỏi cái nhà tù nơi người ta đã từng bước cầm giữ bà, nơi mà bà đã tự đào cho mình một nấm mộ, nơi bà đã ngủ hằng đêm đợi chờ thần chết đến đem đi hoặc là một cánh chim nhạn của Thiên sứ mang đến tin mừng, xung quanh bà là sự lặng im bao trùm, bà mong mình vừa là nhân chứng, vừa là nạn nhân của một cuộc đời mà bà không thể sống được cho đúng nghĩa, một kẻ tử vì đạo của một thời kì đã làm ô nhục bà, làm cho bà thương tổn hay nói một cách giản đơn là chối bỏ bà.

Ở đất nước này, có những người đàn bà có thể bước qua mọi mệnh lệnh, ngự trị, ra lệnh, chỉ đạo, ngược đãi người khác như mụ già Oum Abbas. Không riêng gì đứa con trai của mụ mà cả những người đàn ông cũng nghi ngai mụ ta. Mụ khoe là cùng một lúc có hai người chồng; một hôm, mụ còn cho tôi xem hai tờ giấy hôn thú vẫn còn nguyên giá trị, không tờ nào trong số đó thể hiện là bà ta đã li dị với một ông chồng nào cả. Thật là một điều hiếm có và kì lạ, nhưng nếu tìm hiểu kĩ hơn một chút về bà ta thì điều đó chả có gì là đáng ngạc nhiên cả.

Tôi muốn khơi gợi lại bộ mặt đầy dục tính và ác độc đó để xoa dịu cái bóng hình của mẹ tôi đang hiển hiện giữa bóng đêm nhạt nhòa xáo động kia. Làm thế nào để lẩn tránh được hình bóng của mẹ đây? Câu trả lời đến với tôi như một sự áp đặt: phải bằng tình yêu. Nhưng không thể được. Lòng thương hại thì có thể, còn tình yêu thì dứt khoát là không.

Một hàng rào bằng những cây sậy xanh mướt nâng tôi lên cao, tôi nhìn thấy một khu vườn toàn màu xanh đang chuyển dịch dần về phía tôi, giữa màn đêm không lối thoát đó. Khu vườn nâng cao khuôn mặt của mẹ tôi lên một chút mà không làm cho nó biến mất và làm tôi choáng ngợp bởi một đợt sóng ánh sáng chói lòa và mùi hương thơm nồng nàn. Tôi hít thật sâu vì biết rằng đó chỉ là một phân đoạn trong toàn bộ cuộc thử thách mà thôi. Cỏ mọc đầy xung quanh chỗ tôi ngồi, tôi phục tùng không phải những bóng ma, mà là những sinh linh đang đòi hỏi công lí, tình yêu và những kỉ niệm.

Khi khu vườn lặng lẽ rời xa, chỉ còn lại mình tôi giữa khoảng không gian trần trụi cùng với hình bóng chập chờn của mẹ tôi. Trong một góc khuất, sáng lờ mờ là một chiếc xe đẩy dùng cho người bệnh. Tôi nhìn rõ phần sau của chiếc xe. Có thể chiếc xe đó không chở một ai cả. Tôi đứng im bất động. Tôi đợi chờ. Khiêu khích sự bất hạnh thật chẳng ích gì. Sự bất hạnh đã đủ mạnh để có thể đi lại và lao đến bủa vây lấy tôi. Chiếc ghế bành di động tiến lại gần. Tôi nhìn thấy một vầng trán đầy những nếp nhăn chạy dọc; miệng méo xệch như đang thét lên đau đớn; thân hình nhỏ bé, cứng đờ; đôi mắt mở to và nhìn chằm chặp vào một điểm vô định. Chiếc xe nhỏ lùi xa rồi quay tròn, vẽ thành những vòng tròn, dừng lại, lùi thêm một chút rồi nhằm thẳng tôi lao đến. Tôi đưa tay ngăn chiếc xe lại; chiếc xe dừng lại một chút rồi lại tiếp tục. Hình như có một bàn tay nấp ở phía sau điều khiển hoặc là nó chuyển động hoàn toàn tự thân. Tôi tham dự cuộc chơi mà không nói năng gì cả. Tôi cố gắng tìm cách phát hiện ra kẻ đang đùa nghịch kia nhưng mọi chuyển động đều xảy ra quá nhanh nên tôi chỉ kịp nhận ra được những luồng ánh sáng loằng ngoằng. Tôi nghĩ đến Fatima rồi di hài của cô ấy phút chốc hiển hiện. Nhưng vầng trán lại không phải là của Fatima. Cái chết đã làm cho vầng trán thay đổi. Lúc này, di hài Fatima đang lênh đênh giữa một cái đầm rộng, nước đang dềnh lên làm ngập cả vùng đất trắng hoang vu. Fatima không nói gì cả. Còn tôi thì không sao hiểu được tại sao lại có sự xáo động này.