BAB EL HAD
Đó là một chiếc cửa rất nhỏ; muốn qua được thì phải cúi gập mình xuống. Nó là lối vào của khu phố Ả Rập người sinh sống và thông với lối ra của khu nằm ở phía bên kia. Thực tế, đây là những lối ra vào ảo. Tất cả đều phụ thuộc vào mỗi một việc là bạn từ đâu đến: nhưng cũng tiện lợi khi biết rằng trong toàn bộ diễn biến của câu chuyện đều có những lối ra hoặc vào. Ahmed thường xuyên qua lại giữa hai cánh cửa này. Bây giờ, Ahmed tròn 20 tuổi. Đó là một chàng trai có giáo dục và bố cậu rất lo lắng khi nghĩ đến tương lai của cậu. Tôi cứ cho là tất cả mọi người đang chờ đợi bước ngoặt này của câu chuyện và mọi chuyện sẽ diễn ra theo cách như sau:
Một ngày, Ahmed đến xưởng gặp bố mình và nói với ông rằng:
- Bố ơi, bố thấy giọng nói của con thế nào?
- Tốt chứ sao, không quá trầm mà cũng chẳng quá thanh.
- Vậy thì tốt rồi. Ahmed trả lời. Thế còn làn da của con, bố thấy nó thế nào?
- Nước da của con ư? Chẳng có gì là đặc biệt cả.
- Thế bố không thấy là hàng ngày con không cạo râu à?
- Ừ nhỉ, nhưng mà tại sao cơ chứ?
- Thế bố nghĩ thế nào về các cơ bắp của con đây?
- Cơ bắp nào hả Ahmed?
- Ví thử như ngực con chẳng hạn…
- Nhưng bố không biết gì cả.
- Thế bố không thấy ngực con rất cứng sao? Bố ơi con sẽ để ria mép đấy.
- Ồ con cứ để nếu con thấy điều đó làm con thoải mái và hài lòng.
- Tới đây con sẽ ăn mặc thật đàng hoàng, sẽ đóng bộ hẳn hoi và thắt cả cra-vát nữa.
- Con cứ làm như thế nếu con muốn Ahmed à!
- Bố ơi con muốn lấy vợ…
- Gì cơ? Con còn quá trẻ mà…
- Nhưng bố cũng đã lập gia đình từ khi còn rất trẻ đấy thôi?
- Ừ nhưng thời đó nó khác…
- Ồ, vậy thời nay thì sao hả bố?
- Bố không biết. Con đang làm bố khó xử đấy Ahmed ạ!
- Đây không phả là lúc dối lừa hay phỉnh nịnh đấy chứ bố? Con làm một con người hay chỉ là một cái bóng, một thực thể hay là một quyền năng nào đó, là một hòn đá vô tri trong một khu vườn héo úa hay là một cái cây cứng nhắc? Bố nói với con đi nào, con là gì vậy?
- Nhưng tại sao con lại đặt ra những câu hỏi này với bố?
- Con làm như vậy để bố và con cùng nhìn thẳng vào sự thật. Cả bố và con đều không phải là những kẻ bịp bợm. Đối với địa vị của con, con không chỉ chấp nhận nó và sống vì nó nữa mà con còn yêu thích nó nữa cơ. Cái địa vị này thực sự cuốn hút con, nó còn làm cho con cảm thấy say mê nữa, nó cho phép con có được những đặc ân mà con sẽ chẳng bao giờ có thể biết được hết. Nó mở giúp con mọi cánh cửa và con rất thích điều ấy thậm chí có lúc ngay sau đấy, nó nhốt con vào trong một căn phòng nhỏ toàn bằng kính. Đôi khi sự ngột ngạt nào đó lại đến với giấc ngủ của con. Con ngập chìm trong chính bãi nước bọt của mình, cố bám víu lấy khoảng đất không yên bình. Và con chỉ tiến lại xích lại gần với những cái hư vô, vô nghĩa mà thôi. Nhưng khi con thức dậy thì con vẫn cảm thấy rất hạnh phúc với thực tại, với những gì con đang có, đang sở hữu. Con đã đọc tất cả những cuốn sổ về giải phẫu học, về sinh học, về tâm lý học thậm chí cả về thuật chiêm tinh nữa. Con đã đọc rất nhiều và con đã lựa chọn sự hạnh phúc làm mục tiêu của mình. Những nỗi phiền muộn, đau đớn của sự cô độc, con đều trút bỏ, trao gửi vào một cuốn sổ dày. Khi lựa chọn cuộc sống, cuộc đời riêng cho mình, con đã chấp nhận dấn thân vào một cuộc phiêu lưu và con muốn, rất muốn đi đến tận cùng câu chuyện này. Con là một người đàn ông. Tên con là Ahmed theo truyền thuyết của Đấng Tiên Tri của chúng ta. Và con cần phải lấy vợ. Chúng ta sẽ làm một bữa tiệc lớn, kín đáo cho buổi lễ đính hôn. Bố ơi, bố đã biến con trở thành một người đàn ông và con cần phải tiếp tục là thế. Và như Đấng Tiên Tri đáng kính của chúng ta đá nói rằng: “Một tín đồ Hồi giáo trọn vẹn phải là một người lập gia đình.”
Người cha lúc ấy đã rơi vào một tình thế khó xử vô cùng. Ông không biết trả lời thế nào với đứa con trai của ông và cũng chẳng dám xin ai một lới khuyên. Ahmed cứ tiếp tục những lí luận lô gích của riêng mình, cậu không nói tất cả mọi điều cho cha mình vì cậu đã có một kế hoạch riêng. Một sự im lặng đến ngột ngạt, khó chịu bao trùm lên tất cả. Ahmed thực sự đã thành một con người độc đoán. Ở nhà, cậu bắt các chị gái phải phục dịch những bữa ăn cho cậu. Còn cậu thì cứ giam mình trong căn phòng ở trên cao. Cậu không hề biểu lộ một tí tị tình cảm dịu dàng đối với mẹ cậu. Bà rất hiếm khi được nhìn thấy cậu. Và việc quản lí xưởng thợ của gia đình, Ahmed cũng đã bắt đầu nắm bắt được mọi công việc. Hiệu quả, hiện đại, vô sỉ. Ahmed đã làm một kẻ điều hành công việc tuyệt vời nhất. Bố cậu thì đã quá lỗi thời mất rồi. Ông để mặc cho cậu cai quản mọi việc. Cậu chẳng hề có bạn bè. Kín đáo và nghi ngờ tất cả, cậu thực sự khiến người khác phải e ngại. Suốt ngày, cậu chễm chệ trong phòng riêng của mình, ngủ muộn nhưng dậy rất sớm. Cậu đọc rất nhiều và thường viết về ban đêm. Cậu tự giam mình trong ấy suốt buổi đêm đến năm ngày trong tuần. Chỉ có bà mẹ mới dám gõ cửa phòng cậu mà thôi. Cậu thường đằng hắng ho để khỏi phải nói gì và để chứng tỏ rằng cậu vẫn đang tồn tại trong đó.
Một hôm, cậu mời mẹ cậu đến và nói với bà bằng một giọng dứt khoát, chắc nịch:
- Con đã chọn được người vợ tương lai của con rồi!
Bà mẹ đã được ông bố báo trước nên bà không nói năng gì và cũng chẳng ngạc nhiên chút nào trước lời thông báo của Ahmed. Bà nhủ thầm rằng có điều gì đó thật điên khùng đang ngự trị trong trí óc con trai bà. Bà không dám nghĩ rằng nó đã trở thành một con quỷ. Cách đối đãi xử thế của nó từ một năm nay đã biến nó thành một con người hoàn toàn khác, không thể nào nhận ra được nữa. Nó đã trở thành kẻ phá hoại, tàn nhẫn quá mức, và tóm lại thật là kì lạ. Bà ngước nhìn nó hồi lâu rồi hỏi:
- Là ai vậy con?
- Fatima…
- Fatima là ai?
- Fatima, em họ của con đây, con gái của chú con, em trai út của bố, người vẫn thường đắc thắng mỗi khi mẹ sinh ra một đứa con gái ấy mà…
- Nhưng không thể được. Fatima thường xuyên ốm đau… lại mắc chứng động kinh và thọt chân…
- Đúng như vậy đấy!
- Ôi con đúng là một con quỷ mất rồi…
- Không, con là con trai của mẹ không hơn không kém.
- Nhưng con sắp làm cái điều tồi tệ nhất đấy!
- Con chỉ biết vâng theo lời bố mẹ: mẹ và bố, các người đã vạch sẵn cho con một con đường; con đã đi theo con đường ấy, nhưng bởi quá tò mò, nên con đã đi quá xa một chút và mẹ biết con đã khám phá ra cái gì không nào? Mẹ có biết những gì tồn tại ở tận cuối con đường này không? Đó là một vực thảm đấy. Con đường hẳn sẽ dừng lại trên cao, trên một tảng đá thật lớn, tảng đá đang nghiêng xuống một vùng đất rộng mênh mông, nơi người ta thường quẳng những đồ bỏ đi. Và những thứ rác rưởi ấy đang được những dòng nước thải của thành phố tình cờ đổ ra tưới tắm và làm mục rữa; mọi thứ mùi cứ quyện vào nhau và nó không làm cho người ta buồn nôn mà làm cho người ta đam mê vì cái ác. Ồ! Nhưng mà mẹ cứ yên tâm, con chưa hề ở những nơi ấy đâu… Con chỉ tưởng tượng ra chúng, cảm nhận và nhìn thấy chúng mà thôi!
- Còn mẹ, mẹ chẳng quyết định được điều gì hết cả.
- Đúng là như vậy đấy mẹ ạ! Trong gia đình này, đám phụ nữ chỉ cuốn lại với nhau trong lớp phủ bùng nhùng của sự câm lăng…, họ chỉ biết có một điều là phải vâng lời…, các chị gái của con cũng biết vâng lời như thế; còn mẹ, mẹ thì cứ nín lặng và con thì cứ ra lệnh! Thật là một sự mỉa mai chua chát! Mẹ đã làm thế nào để không truyền cho những đứa con gái của mẹ, một hạt mầm mãnh liệt? Các chị ấy ở kia kìa, cứ đi đi lại lại, lướt qua lướt lại làm mòn vẹt những bức tường và chờ đợi một người chồng do ý Trời sắp đặt…, còn bất hạnh nào hơn thế cơ chứ! Mẹ đã thấy thân hình con rồi chứ? Nó đã lớn phồng lên rồi; nó đã khôi phục lại nơi trú ngụ của chính nó…, con cũng đã trút bỏ lớp vỏ bề ngoài đi rồi; nó thật mong manh và trong suốt làm sao. Con đã quen che giấu đi làn da. Cơ thể con đã lớn lên và con không còn say ngủ trong cơ thể, hình hài của một kẻ khác. Mẹ chẳng nói gì cả. Mẹ thật có lí. Con sẽ nói với mẹ một chuyện này nữa. Một số câu kinh Coran mà người ta đã bắt con phải học thuộc lòng ấy gần đây thường hay quay lại với con mà không vì một lý do nào hết. Chúng lướt qua đầu con, dừng lại một giây rồi lại tan biến đi.
“Đây là điều mà Thánh Allar yêu cầu các người về phân chia tài sản cho những đứa con: phần của con trai phải bằng phần của hai đứa con gái gộp lại…”[1]
Ôi! Nhưng mà con cũng chẳng cần nhớ đến những điều đó làm gì; con mặc kệ để cho gió cuốn chúng đi… Và con định lấy vợ, lập gia đình mẹ ạ, như người ta vẫn nói, một lò than hồng, ngôi nhà của con sẽ là một lồng kính trong suốt, chẳng có gì là to tát cả, chính xác chỉ là một căn phòng lắp thật nhiều gương hấp dẫn ánh sáng và thu nhận thật nhiều hình ảnh khác nhau… Trước hết, con sẽ đính hôn. Chúng ta sẽ không đốt cháy giai đoạn trước. Bây giờ, con sẽ viết, rất có thể những vần thơ tình cho người con gái đã chịu hiến sinh. Có thể đấy sẽ là cô gái ấy hoặc là con. Nào mọi người hãy chọn đi.
Ôi các bạn đồng hành của tôi! Chúng ta đã để cho nhân vật của chúng ta tuột mất rồi. Trong kí ức của tôi, cậu ấy không thể trở thành một kẻ độc ác, thâm hiểm được. Tôi có cảm giác rằng cậu ấy đang bỏ rơi chúng ta. Bước chuyển hướng đột ngột này khiến tôi thấy thật lo ngại và tôi không biết điều ấy sẽ dẫn chúng ta tới đâu nữa. Tôi cũng phải thú nhận rằng điều đó cũng có tác động tới tôi! Nhân vật chính của chúng ta luôn bị đè nặng, bị ám ảnh bởi những lời nguyền rủa, bị biến đổi bởi những gã phù thủy ra tay làm phép. Sự tàn nhẫn, độc ác đã giúp cậu ta vượt qua tất cả. Các bạn có tin rằng, xin hãy nghe tôi nói đây, cậu ta là một gã đàn ông không bao giờ có một chút đắn đo, do dự, là một con quỷ không? Một con quỷ biết viết ra những vần thơ! Tôi nghi ngờ và tôi cảm thấy chẳng thoải mái, dễ chịu chút nào với khuôn mặt hoàn toàn mới mẻ này. Tôi quay trở lại với cuốn nhật kí. Màu mực đã phai lạt đi. Đâu đó, có những giọt nước mắt - có thể là những giọt nước mắt - làm cho trang viết trở nên không đọc nổi. Tôi phải vất vả lắm mới luận được chúng:
“Trên hai cánh tay đau đớn nhức buốt của cơ thể tôi, tôi cố gắng kiềm chế cơn đau để có thể bước xuống thật sâu như để trốn chạy mọi nỗi đau khổ, âu lo. Tôi cứ để mặc cho mình trượt xuống theo một triền dốc định sẵn và tôi thấy thích thú, ngây ngất với những mùi hương kì diệu của thung lũng này biết bao. Bỗng nhiên, tôi giật nảy mình bởi tiếng hí vang của một con ngựa cái do kẻ vắng mặt gửi tới. Con ngựa màu trắng tinh trông mới tuyệt làm sao và tôi nhẹ nhàng khép lại hàng mi. Cơ thể tôi từ từ căng lên một ham muốn kì lạ. Tôi cố giữ lấy ham muốn ấy trong lòng bàn tay nhưng nó luôn luôn cưỡng lại. Con ngựa trắng biến mất vào khoảng không. Tôi thiu thiu ngủ trong cảm giác ấm nóng từ chính đôi tay của mình.
“Có phải là biển đang thì thầm những lời tâm sự đằm thắm bên tai một chú ngựa hoang đã chết không? Và sự thật thì đó là một chú ngựa hay là một nàng tiên đây?
“Nghi lễ nào của vụ đắm bị làn tóc biển cả đớp gọn đây? Tôi chợt khép mình lại trong một hình bóng và những đợt sóng lừng cứ thế rượt đuổi theo tôi. Tôi ngã xuống rồi ngất xỉu. Liệu rằng người ta có thể bị ngất đi ngay trong giấc ngủ, mất ý thức tự chủ và không còn nhận biết được những đồ vật không? Tôi đã xây ngôi nhà cho mình bằng những hình ảnh xoay tròn. Tôi không đùa đâu. Tôi cũng đang cố gắng để không vĩnh viễn rơi vào giấc ngủ ngàn thu và cả cuộc đời của tôi, ít nhất tôi cũng phải trả lời cho được câu hỏi: Tôi là ai? Và người kia là ai? Nó là một trận cuồng phong buổi sáng hay một cảnh quan bất động? Một chiếc lá run rẩy hay một làn khói trắng vờn bay phía trên một ngọn núi? Một tia nước mát lạnh hay một bãi sình lầy chỉ in nhưng dấu chân của những người đàn ông tuyệt vọng? Một cửa sổ hướng ra phía một vực thẳm hay mảnh vườn nằm ở phía bên kia của đêm tối? Một đồng tiền lẻ đã cũ rích hay một chiếc áo phủ lên một người đàn ông đã chết? Là một chút máu còn đọng lại trên đôi môi đan hé mở hay một chiếc mặt nạ đặt không đúng chỗ? Một bộ tóc giả màu vàng hoe chồng lên trên một mái tóc cũ màu xám xịt? Tôi ghi lại tất cả những ngôn từ này và tôi nghe thấy tiếng gió gào không phải là từ bên ngoài mà ngay ở trong đầu tôi; gió thổi rất mạnh và đóng sập lại mọi cánh cửa chớp, ngăn lấp lối tôi vẫn dùng để bước vào trong những giấc mơ của mình. Tôi nhìn thấy một cánh cửa đang bị nghiên xuống. Nó sẽ rơi xuống nơi mà tôi thường có thói quen đưa đầu mình ra để hứng lấy, đỡ lấy những cuộc sống khác, để vuốt ve ấp ủ những khuôn mặt khác, dù đấy là những khuôn mặt luôn tăm tối, u sầu hay vui vẻ thỏa thê, nhưng dù sao đi nữa thì tôi cũng vẫn rất yêu chúng, bởi vì chính tôi là người đã tạo ra chúng. Tôi đã tạo ra những khuôn mặt ấy thật khác với khuôn mặt của chính tôi, hình dáng xấu xí hoặc tao nhã tuyệt vời, ngời sáng trước ánh nắng của một ngày mới. Đôi khi, vẻ lạnh lùng của chúng như bỏ đi tìm kiếm ở một nơi khác. Tôi cầm những bàn tay. Tôi chọn lấy những bàn tay to và mỏng. Tôi siết chặt lấy những bàn tay ấy, hôn chúng và cứ thế tôi mút khắp lượt những ngón tay. Và tôi thực sự cảm thấy say sưa, ngây ngất. Những bàn tay không cưỡng lạ tôi một cách quyết liệt. Những bàn tay không thể nhăn mặt lại được. Còn những gương mặt thì trừng phạt sự tự do của tôi bằng cách lúc nào cũng nghiến răng ken két. Chính vì như thế mà tôi tìm cách tách chúng ra xa. Không quá thô bạo. Nhưng tôi đặt chúng sang một bên; và tôi xếp chúng lại thành một đống. Chúng nằm bẹp dí xuống đó, thở hồn hển đau đớn. Một số ít cuối cùng đã kêu lên được. Tiếng kêu của những con chim cú. Tiếng mèo kêu. Những tiếng nghiến răng kèn kẹt ghê rợn. Những khuôn mặt lạnh lùng. Không phải đàn ông mà cũng chẳng phải đàn bà. Nhưng là những gương mặt mang một vẻ đẹp hoàn mĩ. Những bàn tay thậm chí cũng phản bội lại tôi, nhất là khi tôi cố gắng nối kết chúng với những khuôn mặt kia. Tôi sợ bị mất tất cả và tôi không muốn mình trong tình trạng dửng dưng với những người khác. Sự trần trụi của tôi là một đặc ân tuyệt vời của tôi. Tôi trở thành kẻ duy nhất ngắm nghía, và được quyền nguyền rủa nó. Tôi nhảy múa, xoay tròn, tay gõ nhịp, chân nện lên mặt đất. Tôi cúi xuống tấm nắp cửa, nơi tôi cất giấu những vật sáng tạo của mình. Tôi sợ bị ngã xuống và sợ bị nhầm lẫn với một trong những gương mặt không có lấy nổi một nụ cười kia. Tôi xoay người và bất giác cảm thấy chóng mặt. Mồ hôi rịn ra trên sàn. Cơ thể tôi vẫn nhún nhảy theo một điệu nhạc Phi Châu… Tôi lại lắng nghe điệu nhạc. Tôi nhìn thấy rõ trước mắt tôi hiện lên một khu rừng rậm rạp và tôi đang hòa vào đám đàn ông mình trần. Tôi quên mất ý nghĩ là tự hỏi xem mình là ai. Tôi khao khát trái tim mình có được giây phút bình yên êm ả. Tôi đang bị săn đuổi và tôi ghé mồm thổi vào ngọn lửa trong khu rừng. Không phải tôi đang ở châu Phi xa xôi mà ở trong khu nghĩa trang của biển cả, cái lạnh đang ngấm vào trong từng làn da, thớ thịt của tôi. Tất cả các ngôi mộ ở đây đều trống rỗng, đều bị lãng quên từ lâu. Ngọn gió rít lên rồi trở thành tù nhân của cái nghĩa địa này. Một chú ngựa khắp mình mang màu xanh thẳm của đêm tối đang chạy trong khu nghĩa trang. Đôi mắt tôi nhìn chằm chằm, dán chặt vào đầu chú ngựa không muốn rời. Bóng tối bao chặt lấy tôi, mang cho tôi cảm giác an toàn khó tả. Tôi được những bàn tay nóng ấm ghì chặt và ve vuốt trên lưng, tôi cố gắng đoán xem chúng là bàn tay của ai, nhưng điều chắc chắn là những bàn tay ấy không phải là của tôi. Tôi cảm thấy bị hẫng hụt nên đành lùi lại. Phải chăng đó chỉ là cảm giác mơ hồ nào đó xuất phát từ sự mệt mỏi và ý tưởng muốn quay trở về với chính tôi và ngôi nhà của tôi. Tôi muốn cười lên thật to, thật sảng khoái, vì tôi biết được rằng khi tôi phải chịu cảnh đơn độc, tôi sẽ không thể nào chiến thắng nổi nỗi sợ hãi. Người ta nói rằng đó là một nỗi kinh hoàng. Tôi cũng đã trải qua nhiều năm cố gắng làm cho nỗi sợ hãi quen dần với nỗi cô độc của tôi. Chính tôi là kẻ đã mong muốn, đã lựa chọn, đã yêu thích cuộc sống ẩn dật, cô độc này. Tôi sẽ chắt lọc từ trong cuộc sống cô độc đó những gương mặt và những bàn tay, những cuộc du ngoạn và những bài thơ. Từ chính sự đau khổ, tôi sẽ làm nên một tòa lâu đài, ở đó, không bao giờ có chỗ cho sự chết chóc. Thậm chí chẳng phải là tôi đẩy lùi sự đau khổ ấy đi, mà người ta còn cấm nó không bao giờ được đặt chân tới nữa, nhưng hình như bản thân sự đau khổ cũng thấy được sự hiện diện của nó như vậy là đủ lắm rồi. Chẳng cần đến một lực tác động mạnh mẽ nào cả, cơ thể này được hình thành từ những sợi cơ đã tích tụ quá nhiều đau khổ và làm cho chính cái chết phải e ngại. Đấy chính là sự tự do của tôi đấy. Nỗi lo sợ rồi cũng rời đi, chỉ còn lại một mình tôi phải chống chọi với chính bản thân mình cho tới tận lúc rạng đông. Sáng ra, tôi rơi vào trạng thái vừa mệt mỏi vừa xen lẫn những niềm vui không thể che giấu. Những người khác chằng hiểu gì hết. Họ không xứng đáng chia sẻ niềm vui của tôi.
“Những đêm kì ảo thần tiên của tôi là như vậy đấy, thật tuyệt vời! Tôi cũng rất muốn sắp đặt những đêm tối ấy lên trên những mỏm đá cao và chờ đợi gió đến mơn man lay động nó, tắm gội cho nó, tách nó ra khỏi giấc ngủ, xua đi bóng tối ghê rợn, cởi bỏ hết quần áo chúng ra rồi cùng với tôi khoác lên mình bằng đám mây của những giấc mộng huyền ảo. Lúc bấy giờ, tất cả đều trở nên trong suốt, tinh khiết. Tôi như quên đi hết thảy mọi thứ rồi từ từ chìm đắm vào trong một cơ thể đầy sung mãn.
“Tôi chẳng hỏi một ai nữa. Tôi uống cà phê và cứ sống như vậy. Không tốt mà cũng không xấuTôi chẳng hỏi thêm một ai nữa bởi vì những câu hỏi của tôi không có câu trả lời. Tôi biết điều ấy bởi vì tôi nhìn thấu được hai mặt của tấm gương. Thực tế, thì tôi chẳng nghiêm túc chút nào. Tôi chỉ thích chơi đùa, thậm chí tôi còn làm những điều chẳng ra đâu vào đâu nữa. Cách đây cũng đã lâu rồi, tôi còn là kẻ thờ ơ với mọi nỗi đau khổ, tôi chỉ nhìn chúng từ đằng xa, từ đỉnh điểm sự cô độc của chính bản thân mình. Thế cũng thật lạ lùng! Chính sự cứng nhắc, sự nghiệt ngã của tôi đã giúp tôi mở ra mọi cánh cửa và tôi không còn đòi hỏi gì hơn thế nữa. Tôi thích khoảng thời gian mà tôi có thể kiểm soát được. Bề ngoài, tôi có vẻ như bị bỏ rơi và thế là tôi trở thành một kẻ cứng nhắc, khắc nghiệt với mọi thứ. Tôi bước ra khỏi tuổi thơ ấu đầy những xáo trộn của mình sớm hơn dự định, tôi hối thúc hết người này đến người khác, tôi không cần tình yêu, nhưng cái mà tôi muốn, tôi cần lại là sự bỏ rơi. Tất cả mọi người đều chẳng biết gì hết. Từ đó làm nảy sinh nhu cầu cần thiết sống với địa vị của mình trong toàn bộ sự ghê tởm của nó.
“Hôm nay, tôi lại thích thả dòng suy nghĩa của tôi về người phụ nữ tương lai sẽ là vợ tôi. Tôi chưa nói về những đòi hỏi, mong muốn hay khát khao mà tôi muốn nói về sự tận tâm, lệ thuộc của người phụ nữ ấy. Cô ta rồi sẽ đến, kéo lê một bên chân tội nghiệp, gương mặt dúm dó, ánh mắt đầy âu lo, thất thần mỗi khi tôi yêu cầu gì đó. Tôi sẽ bảo cô ấy lên phòng tôi rồi tôi sẽ kể cho cô ấy về những đêm dai đằng đẵng của mình. Tôi sẽ hôn lên bàn tay của cô ấy và sẽ nói rằng cô ấy là một người phụ nữ rất đẹp: sau nữa, tôi sẽ làm cô ấy phải khóc rồi sẽ bỏ mặc cô ấy trong cơn bệnh biến chứng; tôi sẽ quan sát cô ấy, xem cô ta xoay xở thế nào để chống chọi với cái chết, miệng sùi bọt mép, kinh ngạc, van xin: tôi sẽ hôn lên trán cô ta; cô ta bình tâm trở lại rồi đi về nhà mình và không quay trở lại nữa.
“Tôi không phải là kẻ mang chứng bệnh trầm uất, chẳng qua, tôi đang cáu giận mà thôi. Tôi không buồn chán nhưng tôi lại là kẻ đang tuyệt vọng. Đêm tối chẳng cho tôi được một chút gì cả. Nó cứ lặng lẽ trôi qua mà tôi không nhận ra được. Tĩnh mịch, trống rỗng, đen ngòm.”
Các bạn của tôi ơi, tôi đã nói với các bạn rằng cánh cửa này quá chật hẹp. Tôi đọc được trên khuôn mặt các bạn vẻ bối rối và lo lắng. Lời thú nhận này làm cho chúng ta hiểu thêm một chút nhưng nó cũng đồng thời tạo ra một khoảng cách với chúng ta và nó làm cho nhân vật của chúng ta ngày càng trở nên xa lạ.
Từ rất nhiều những cuộc trao đổi thư từ khó hiểu sớm làm đảo lộn mọi dự định và cuộc sống của nhân vật chúng ta. Những bức thư được kí thác trong cuốn sổ nhật kí này không được ghi rõ ngày tháng. Tuy vậy, khi đọc những lá thư đó, người ta có thể xác định được chúng viết ra ngay ở thời kì mà chúng ta đến với câu chuyện. Mọi lá thư đều không có chữ kí hoặc giả nếu có thì cũng không thể nào đọc được. Đôi khi chỉ là một dấu chữ thập, những lần khác thì lại là chỉ có độc mỗi chữ viết tắt hay những dòng chữ Ả Rập xa lạ.
Những chữ viết ra kia là của một người đàn ông hay một người đàn bà vô danh tính? Hay chúng chỉ do tưởng tượng ra thôi? Hay nhân vật của chúng ta viết cho chính mình trong những lúc đơn độc nhất?...
Bức thư đầu tiên không ghi lại trong cuốn nhật kí. Chắc là nó đã bị thất lạc đâu đó. Bức thứ hai, đó là bức thư trả lời:
“Lẽ ra tôi có một cuộc sống để trừng phạt như thế đấy! Bức thư của anh đã không làm tôi rất ngạc nhiên. Tôi đã đoán được anh làm như thế nào để biết được những chuyện riêng tư và uẩn khúc trong cuộc đời tôi. Anh cứ dằn vặt vì đã không gặp tôi hoặc nói ra những điều đó có thể là một sai lầm. Chính tôi, tôi cũng không phải là tôi nữa; có thể là tôi cũng có thể là một người khác! Nhưng hành vi của anh ẩn chứa trong những câu hỏi đó, sự bất cần của anh đã hòa trộn vào giấc mơ của tôi, đã biến anh thành một kẻ tòng phạm với tất cả những gì tôi có thể phạm phải hoặc gây ra như một sự bất hạnh. Chữ kí của anh nguệch ngoạc, cẩu thả, không thể nào đọc nổi. Thư thì chẳng đề ngày tháng. Phải chăng anh là thiên thần hủy diệt? Nếu đúng như vậy, thì hãy đến với tôi, có thể chúng ta sẽ cùng cười vang lên… Không địa chỉ! Những chữ cái đứng đầu! Quả thật là biết bao điều bí ẩn…”
“Tôi đang tìm thấy bức thư của anh dưới viên đá tảng ngay lối vào khu vườn. Tôi cảm ơn anh đã trả lời tôi. Anh rõ ràng vẫn đang ở giữa ngã ba đường. Tôi chờ đợi anh đã lâu lắm rồi. Những câu hỏi của tôi hiển nhiên là không chính xác. Hãy hiểu cho tôi, tôi không thể vén bức màn che tấm căn cước của tôi mà lại không chuốc lấy một hiểm họa, nó có thể đem nỗi bất hạnh tới cho anh và tôi. Việc chúng ta gửi thư cho nhau cũng phải được giữ kín. Tôi tin tưởng vào sự cẩn trọng và kín đáo của anh.
“Ý định dun dủi đưa tôi đến với anh được đóng dấu bằng cái không tưởng. Tuy thế, tôi vẫn thích được bước đi trên con đường này với lòng kiên nhẫn được nuôi dưỡng bằng niềm hi vọng trong mỗi giấc mơ, tôi đã gặp anh trong giấc mơ mỗi khi niềm đam mê dâng trào, những lúc như thế, tôi nhìn rõ được anh còn anh thì không nhìn thấy tôi; tôi nghe anh cất tiếng tâm tình với chính mình hoặc anh nằm ngủ trên những trang giấy trắng của cuốn nhật kí này, tôi nhìn anh rồi sẽ theo đuổi anh cho đến khi sức tàn lực kiệt, bởi vì, anh đi quá nhiều nơi, và chạy như một kẻ điên. Tôi chỉ mong anh dừng lại một lúc, một khoảnh khắc ngắn ngủi thôi, đề nhìn đôi mắt và lông mày của anh. Nhưng tôi chỉ có được một bóng hình mở ảo nơi anh mà thôi, và có thể như vậy sẽ tốt hơn!”
“Vì anh cứ đến tận nhà tôi dò xét, quan sát mọi hành động và ý nghĩ của tôi nên tôi đã quyết định phải ra tay sắp xếp lại tất cả mọi thứ trong nhà. Căn phòng của tôi không được rộng lắm. Bên trong, những tấm gương đặt song song, ánh sáng của bầu trời, những cánh cửa sổ rộng và nỗi cô độc của tôi dường như làm cho căn phòng rộng lớn hơn gấp bội. Và tôi sẽ làm cho nó rộng lớn thêm bằng cách sẽ xóa sạch mọi dấu vết trong cuộc đời và trong kí ức ngập tràn những kỉ niệm của tôi, vì rằng, những điều mà thời gian làm đọng lại trong tầng kí ức không còn gây trở ngại, phiên toái nữa. (Mọi người nói đó là một góc của kí ức, nhưng tôi thì tôi biết rằng đó hẳn phải là một tầng vì có quá nhiều đồ vật được chất đống tại đó và chỉ chờ có một dấu hiệu nào đó sẽ sẵn sàng bung ra để chạy đến gây rắc rối phiền toái cho cuộc sống hiện tại của tôi). Lần tới anh đến đây, anh sẽ ngạc nhiên và thậm chí sẽ ngỡ ngàng đấy. Tôi không giấu giếm anh rằng tôi tìm mọi cách để quên anh, muốn anh biến đi đâu cho thật nhanh. Anh sẽ rơi vào tấm lưới dệt bằng chính sự can đảm của anh hoặc đơn giản là sẽ rơi xuống một cái hố bên vệ đường. Nhưng xin anh ở lại đây thêm chút nữa. Đừng để lạc mất nhau. Hẹn gặp lại anh!”
“Tôi không có thời gian đến thăm anh và cũng không chắc là sự hiện diện của tôi có làm đảo lộn mọi thứ trong anh, Tôi vẫn thích được viết thư cho anh. Tôi sẽ không bàn về vẻ đẹp của anh cũng như về sự duyên dáng đang bao bọc xung quanh anh, tôi cũng không nói về những trò gian xảo, mưu mô của số phận của anh.
“Tôi biết rằng anh rất muốn và đã sẵn sàng cho cuộc hôn nhân này. Một cử chỉ thật đẹp! Nhưng hình như tâm hồn anh đã bị lạc lối. Anh dám biến một con người đáng thương không chút phòng thân thành một nạn nhân ư? Không! Điều đó thật chẳng tương xứng với anh một chút nào. Tuy nhiên, nếu anh muốn làm điều gì đó xấu xa với một trong số những chú bác của anh thì tôi cũng có sẵn ý tưởng đề góp gió thành bão đây. Nhưng tôi tin chắc rằng thiên tài ẩn chứa trong con người anh có những tham vọng rất lớn khác nữa kia!
“Chúng ta hãy dành những toan tính này cho mùa hè hoặc mùa thu nhé. Anh xem kìa mùa xuân đang ở bên chúng ta, dịu dàng gõ cửa trái tim chúng ta.
“Tôi vẫn trú trong linh hồn của một kẻ vô danh, từ đó mọi đường ngang gõ thẳng đều có thể, nhất là những đường dẫn đến bên anh, đến với ý tưởng, tâm hồn anh và đến với dáng hình của anh đang duỗi dài bên tôi…”
“Bố tôi là người đau khổ. Tôi phải từ bỏ mọi dự định. Tôi cảm giác rằng đây quả là một thời điểm cực kì khó khăn, ý nghĩ rằng một ngày nào đó bố tôi sẽ ra đi lúc nào cũng ám ảnh tôi. Khi nghe bố tôi ho nhiều, tôi thật đau lòng. Mẹ tôi thì hình như không được chuẩn bị gì cho cuộc thử thách nghiệt ngã này. Tôi rời căn phòng đến ngủ bên cạnh bố mẹ nhưng không thể nào ngủ nổi. Tôi chú ý tới từng nhịp thở của bố, canh chừng bố và khóc tấm tức cho số phận mình.
“Hôm nay, tôi kể với anh về nỗi sợ hãi, đau đớn của tôi khi anh được đặt trong một chốn vô định, nhờ vậy tôi đến gần với anh hơn. Nhưng, tôi lại không muốn nhìn mặt anh, cũng không muốn nghe giọng nói quen thuộc của anh nữa. Hãy cứ để cho tôi đoán định diện mạo của anh qua những bức thư anh viết cho tôi. Đừng bực mình vì tôi trả lời anh muộn.”
Thế là cuộc trao đổi thư từ bị gián đoạn tại đây nhường chỗ cho một sự kiện trọng đại hơn, một thử thách có tính chất quyết định hơn, một bước ngoặt quan trọng có thể làm đảo lộn cuộc sống nhân vật của chúng ta. Cái chết của người cha xảy ra trước một sự việc nho nhỏ, những âm mưu và toàn tính, sự việc này củng cố thêm ý chí của người kế thừa và trao cho nhân vật của chúng ta quyền thừa kế hợp pháp. Bab EL Had, như cái tên của anh ta đã chỉ ra điều đó, đó là một cánh cửa có giới hạn, bức tường được dựng lên đánh dấu chấm hết cho một hoàn cảnh nào đó. Đó sẽ là cánh cửa cuối cùng của chúng ta, bởi vì, nó đã được khép lại với chúng ta mà không báo trước. Còn tôi là kẻ kể cho các bạn nghe về bảy cánh cửa, đến ngày hôm nay, tôi thấy mình cũng đã vượt qua được chúng rồi. Câu chuyện của chúng ta không dừng lại ở ngay cánh cửa này đâu. Nó sẽ còn được tiếp tục, nhưng chỉ khác là nó sẽ không vượt qua được những cánh cửa bị đục ra trên một bức tường. Cánh cửa sẽ quay trong một khu phố thông nhau và chúng ta cần phải dõi theo nó ngày một thận trọng hơn.
❀ ❀ ❀
[1] Thiên Xu-ra về những người đàn bà, IV, 11-12