Trong giới toán học có một câu chuyện cười rất nổi tiếng, dùng để châm chọc các nhà vật lý học, kể về việc các nhà vật lý học đã vận dụng thí nghiệm để chứng minh "số lẻ đều là số nguyên tố" như thế nào.
Đầu tiên bắt đầu thí nghiệm, 1 theo định nghĩa không cần chứng minh, 3 là số nguyên tố, 5 là số nguyên tố, 7 là số nguyên tố, 9 là sai số, 11 là số nguyên tố, 13 là số nguyên tố...
Ok, thí nghiệm làm thế là đủ rồi, số lẻ đều là số nguyên tố, hoàn hảo!
Sau đó, qua mấy năm cập nhật thiết bị thí nghiệm, cuối cùng cũng có thể kiểm tra các con số từ hàng trăm trở lên, phát hiện độ tin cậy thống kê của "sai số thí nghiệm" cuối cùng đã vượt qua ngưỡng, không thể dùng sai số thí nghiệm để giải thích nữa, thế là lại vá lỗi cho lý thuyết này, định nghĩa lại vật lý học từ hàng trăm trở lên.
Nghe có vẻ hơi giống lịch sử tiến hóa của thuyết tương đối.
Nhưng trên thực tế, bản chất của vật lý lý thuyết chính là một thứ thiếu vắng vẻ đẹp toán học như vậy.
Vị trí mà đỉnh đặc trưng 750GeV đang ở, đại khái giống như "số 9 trong các số lẻ", khi nó lặp đi lặp lại nhiều lần, thì đó là "dấu hiệu", thậm chí là "phát hiện". Nhưng khi nó đột nhiên biến mất, thì nó lại biến thành sai số.
Rất đáng tiếc là, cho dù là máy va chạm hadron sau khi được nâng cấp, công việc có thể làm cũng chỉ giống như "tra cứu các số lẻ dưới hàng trăm" mà thôi.
Ở phần cuối buổi gặp mặt, Giáo sư Frank đã giải tán tổ đề tài.
Còn thu hoạch của Lục Chu, chỉ đơn thuần là hai bài báo tạp chí đứng tên chung với Giáo sư Frank và nghiên cứu sinh tiến sĩ của ông.
Đối với anh mà nói, đây tuyệt đối là một tin xấu.
Tuy nhiên, Lục Chu không hề có ý định từ bỏ như vậy.
Cho dù Giáo sư Frank đã chọn từ bỏ, anh cũng sẽ tiếp tục đề tài này.
Toán học là ngôn ngữ của Chúa, Lục Chu tuy không tin vào Chúa, nhưng lại tin rằng toán học không bao giờ lừa dối người ta.
Thông qua tính toán chặt chẽ, anh đã dự đoán được sự xuất hiện của đỉnh đặc trưng, dù không biết vì lý do gì mà nó biến mất, nhưng anh tuyệt đối không tin ở đó không tồn tại thứ gì.
Nếu không, làm sao giải thích được sai số xuất hiện đồng thời trên máy dò ATLAS và CMS?
Chỉ là dao động lượng tử thôi sao?
Vậy thì dao động mà hai máy dò này quan sát được cùng một lúc, e là quá lớn rồi.
Ban đầu định ở New York chơi hai ngày, nhưng vì chuyện này mà Lục Chu cũng mất hết tâm trạng.
Chiều hôm đó, anh lái xe từ New York trở về Princeton.
Khi anh trở về căn hộ thì trời đã tối, vừa vặn chạm mặt Mặc Lệ Na vừa đi chạy bộ về xong. Giờ phút này, cô đang mặc một bộ đồ thể thao màu đen, phần đuôi tóc vàng vương vấn mồ hôi, tỏa ra một sức hút hoàn toàn khác biệt với vẻ đoan trang trang nhã thường ngày.
Ánh mắt lướt qua gương mặt Lục Chu, dường như nhận ra điều gì đó, Mặc Lệ Na dùng giọng điệu trêu chọc nói.
"Nhìn ra được, tâm trạng của anh không tốt lắm."
"Đúng vậy."
Mặc Lệ Na nhướng mày, nụ cười mang theo chút hả hê: "Bị đá rồi à?"
" coi là vậy đi."
Lục Chu qua loa trả lời một câu, rút chìa khóa mở cửa, quay về phòng của mình.
Mặc Lệ Na ngẩn ngơ nhìn bóng lưng anh, nhìn cánh cửa đã đóng lại, đứng ngây ra một hồi lâu, mới nhỏ giọng lầm bầm một câu.
"Quả nhiên là bị đá rồi..."
---❊ ❖ ❊---
Khai thác đỉnh đặc trưng 750GeV cần có máy va chạm hadron, cần máy dò có độ sáng cao hơn, cần rất nhiều rất nhiều thứ...
Anh có thể thông qua tính toán để dự đoán sự xuất hiện của đỉnh đặc trưng, nhưng lại không thể thông qua tính toán đơn thuần để chứng minh sự tồn tại của một hạt nào đó. Những gì anh có thể làm chỉ là không ngừng hoàn thiện mô hình vật lý, sau đó chờ đợi CERN kiểm chứng lý thuyết của mình.
Nhưng đáng tiếc là, có vẻ như đa số mọi người đều đã mất đi lòng tin đối với con số 750.
Giống như Mặc Lệ Na đã nói, anh "đã bị đá", vật lý học đã vứt bỏ anh sang một bên.
Lục Chu lúc này cũng không nghĩ ra biện pháp nào tốt hơn, đành tìm kiếm sự an ủi trong vòng tay của toán học.
Ít nhất, việc hoàn thiện phương pháp cấu trúc nhóm đã tiến đến bước cuối cùng, có lẽ sự chán nản tạm thời này có thể hóa thành động lực, giúp anh tìm ra miếng ghép cuối cùng để gom đủ bảo đao đồ long.
Vào phòng tắm tắm rửa một trận, Lục Chu đi ngủ từ sớm.
Hôm sau dậy sớm, anh xốc lại tinh thần, mang theo tài liệu giảng dạy đã tải xuống và in từ trên mạng, đi đến tòa nhà khoa toán.
Trong số tất cả các tòa nhà của Đại học Princeton, tòa nhà khoa toán là tòa nhà cao nhất, đồng thời cũng tượng trưng cho địa vị siêu phàm thoát tục của khoa toán ở đây.
Tuy nhiên, Lục Chu đến đây không phải để nghe bài giảng thâm thúy nào, mà chỉ là một tiết lý thuyết số sơ cấp dành cho bậc đại học.
Còn về việc tại sao một người từng đoạt giải thưởng Toán học Cole như anh lại phải ngồi đây tốn thời gian nghe những thứ cơ bản này, là bởi vì tối hôm qua khi nằm trên giường, anh đột nhiên nhớ lại một cuốn sách từng đọc lúc rảnh rỗi khi tự học ở thư viện Đại học Kim Lăng.
Cuốn sách đó là tự truyện của lão tiên sinh Dương Chấn Ninh, trong đó có nguyên một chương viết về hồi ức về đại sư một đời Fermi.
Trong cuốn tự truyện của ông có đề cập, Fermi từng khuyên ông không nên ở lại Viện Nghiên cứu Cao cấp Princeton quá lâu, bởi vì nơi đó giống như tu viện.
Còn bản thân lão tiên sinh Dương, ấn tượng lớn nhất về Fermi, chính là ông rất thích giao lưu với học sinh, không chỉ nhiệt tình giảng bài, thậm chí còn tự mình tổ chức các lớp thảo luận, và nhờ vậy mà đào tạo ra tới sáu giải Nobel.
Hơn nữa, ông không chỉ một lần nhắc đến, kế hoạch lý tưởng của ông là sau khi nghỉ hưu sẽ đến một trường cao đẳng Ivy League nhỏ ở miền Đông nước Mỹ để dạy vật lý, viết một cuốn sách bao gồm tất cả các điểm khó trong vật lý học, mà những điểm khó này thường bị che đậy bởi những từ như "ai cũng biết".
Từ những bức thư của Vera, Lục Chu chợt ngộ ra, khi bản thân đang nghiên cứu phỏng đoán Goldbach, anh đã bỏ qua một số thứ "ai cũng biết".
Bài báo của Helfgott mang tính truyền cảm hứng rất lớn, nhưng tính bước ngoặt của bản thân nó quá mạnh. Mặc dù đối với Lục Chu mà nói, những thứ bị bỏ qua đó đều là "hiển nhiên", nhưng rất nhiều chi tiết lại chính là bị bỏ sót trong những thứ "hiển nhiên" này.
Sự trừu tượng nên diễn ra sau công việc tỉ mỉ, nhưng tuyệt đối không phải trước khi giải quyết nó.
Lục Chu hy vọng thông qua việc hồi tưởng lại một số thứ cơ bản, nhặt lại những thứ bản thân đã rời xa quá lâu để xem xét lại từ đầu, biết đâu có thể mang lại cho mình một chút cảm hứng.
Lặng lẽ đi từ cửa sau vào phòng học, Lục Chu không thu hút sự chú ý của bất kỳ ai, tìm một chỗ trống ở hàng ghế cuối cùng của phòng học để ngồi xuống.
Giáo sư đứng lớp là Trưởng khoa Toán hiện tại Charles Fefferman - một thiên tài siêu việt được truyền thuyết kể lại là 12 tuổi học xong vi tích phân, 20 tuổi đã lấy bằng tiến sĩ Princeton, 22 tuổi làm giáo sư chính thức tại Đại học Chicago giống như mở hack.
Charles ngước lên nhìn phòng học, ánh mắt dừng lại trên mặt Lục Chu hai giây, rõ ràng là đã nhận ra anh, nhưng không nói gì cả, mà vẫn như mọi khi, vừa viết bảng vừa giảng bài với chất giọng thong thả của mình.
Trình độ ở Princeton cao không chỉ có phòng học, sinh viên cũng xuất hiện rất nhiều đại thần, nơi đây tụ tập những bậc thầy mạnh mẽ trong các kỳ thi IMO, cùng với những thiên tài đến từ khắp nơi trên nước Mỹ và thế giới.
Giảng bài cho những thiên tài này rõ ràng không dễ qua loa như giảng bài ở các trường đại học thông thường.
Đặc biệt là đối với những giáo sư hay phạm sai lầm bất cẩn.
Khi giảng đến phần chứng minh định lý số nguyên tố, Charles quay lưng về phía phòng học, vừa viết xong dòng công thức thứ hai mươi thì có người trong lớp giơ tay.
"Giáo sư, giá trị của hàm Φ(s) phải là 2, chứ không phải 3!"
Rõ ràng, đã có người xem trước các loại chứng minh của định lý số nguyên tố.
Charles quay người lại, điềm tĩnh mỉm cười, có vẻ như đã nắm chắc phần thắng, thong thả nói: "Em nói đúng đấy, nhưng em có tin là, cho dù tôi có viết sai bước này, tôi vẫn có thể ra được kết luận tương tự hay không."
Cậu sinh viên đó ngẩn người, trong lớp học cũng vang lên những tiếng bàn tán xôn xao.
Từ những âm thanh thảo luận nhỏ nhẹ đó, Lục Chu có thể cảm nhận được sự khó tin của đám sinh viên này.
Không chỉ những sinh viên này, bản thân Lục Chu cũng có cảm giác này.
Sự khắt khe của anh đối với tính nghiêm ngặt của việc tính toán là cao nhất, cho dù đôi khi suy nghĩ đi vào ngõ cụt, thì tuyệt đối cũng không xảy ra sai sót trong tính toán.
Tuy nhiên Lục Chu không lên tiếng, mà chờ đợi vị giáo sư này viết xong toàn bộ quá trình.
Charles cũng không nói gì, quay người lại, tiếp tục quay lưng về phía phòng học viết bảng.
Mười lăm phút trôi qua, khi ông viết dòng công thức cuối cùng, tất cả mọi người trong phòng học đều ngẩn ngơ.
Đặc biệt là cậu sinh viên đứng lên chỉ ra lỗi sai kia, trên mặt toàn là biểu cảm hoài nghi nhân sinh.
Lỗi sai rõ ràng cứ bày ra đó, nhưng cuối cùng...
Lại thực sự được ông tính ra!
"Phương pháp chứng minh định lý số nguyên tố, tính riêng những phương pháp do chính tôi nghiên cứu, đại khái cũng có trên mười loại. Tính nghiêm ngặt đối với việc tính toán là vô cùng quan trọng, nhưng khi chúng ta tiến hành khám phá các lĩnh vực tuyến đầu, điều quan trọng hơn chính là sự tự khít về mặt logic, điểm này không chỉ là nền tảng của toán học, mà là nền tảng của tất cả khoa học. Còn tại sao tôi lại có thể ra được kết luận tương tự, đó là bởi vì sau khi thử nghiệm qua rất nhiều phương pháp, tôi phát hiện ra rất nhiều phương pháp thực chất là vạn pháp quy tông..."
Nói đoạn, Charles mỉm cười, nhẹ nhàng xóa đi số 3 đằng sau dấu bằng của Φ(s) đó, sửa thành số 2 rồi tiếp tục nói, "Đương nhiên, đây chỉ là sự ngụy biện của tôi cho lỗi sai thôi. Cậu Smith của chúng ta nói đúng, kết quả tính toán ở đây quả thực là 2. Chỉ là cho dù là 2 hay 3, thì đều thỏa mãn khoảng không gian mà chúng ta định nghĩa thông qua hàm ζ(x)."
Rõ ràng, vị giáo sư này đã quen thuộc với các quá trình đến mức thuộc làu làu trong lòng rồi.
Lục Chu thậm chí còn nghi ngờ, ông cố tình viết sai, để lấy mấy chú gà mờ này ra giải trí.
Đương nhiên, điểm đáng chú ý không nằm ở đây.
"Vạn pháp quy tông sao..."
Nghiền ngẫm câu nói này nhiều lần, Lục Chu chìm vào trầm tư.
Dần dần, đôi mắt anh sáng lên.
Trong mơ hồ, Lục Chu chợt cảm nhận được.
Miếng ghép mà anh đang tìm kiếm, đã nằm gọn trong tay anh rồi...