Chính tôi đã chữa khỏi bệnh cho Jack. Tôi cho cậu uống một liều thuốc duy nhất và cậu liền bắt đầu phổng phao, khỏe mạnh và ra dáng vạm vỡ đến mức gần như buồn cười, khiến con bé Kate của chúng tôi bị trêu chọc rất nhiều; theo thói quen cũ, nó mắng tôi xơi xơi trước mặt mọi người nhưng lại lén lút đến bên tôi lúc chỉ có hai người, ôm hôn tôi và mừng tủi khóc lóc theo đúng cung cách thùy mị nết na nhất của một thiếu nữ.

Sự tình là thế này. Ngay ngày hôm sau khi về đến nhà, tôi sai Joe Braggs vào Stafford đón lão Dobson đến gặp riêng tôi trong phòng. Quả thật, lão vẫn keo kiệt và hám lợi như xưa, nhưng giờ đây tôi lại nhìn thấy cả mặt này của lão dưới một ánh sáng hoàn toàn mới, bởi lão keo kiệt và hám lợi vì Jack. Lão có vẻ hơi ngập ngừng khi chúng tôi gặp nhau; dĩ nhiên là lão vô cùng mừng rỡ khi thấy một người bạn cũ trở về bình an vô sự, nhưng lại lấn cấn ở cái điểm chính.

"Lão Dobson," tôi nói, "thằng Jack nhà lão muốn cưới con Kate nhà chúng tôi."

"Nó có bảo tôi thế," lão đáp một cách ảo não, đưa ngón tay gầy gò gãi gãi vành chiếc tóc giả để gãi cái đầu đang bối rối của mình.

"Con bé là một thiếu nữ tuyệt vời và xinh xắn," tôi nói, cười toe toét với lão.

"Chắc chắn rồi," lão thừa nhận.

"Nhưng với tư cách là trụ cột trong gia đình, thưa lão Dobson, tôi không có ý kiến gì phản đối lời cầu hôn ấy." Dẫu tôi có phản đối thì cũng chẳng thay đổi được gì nhiều, nhưng tôi luôn thích nhận công lao bất cứ khi nào và bất cứ lúc nào có thể.

"Cậu thật tốt bụng, Ol... Ông Wheatman," lão nói, "nhưng..."

"Vâng," tôi khuyến khích.

"Nhưng còn cái gọi là khía cạnh vật chất của vấn đề cần phải được xem xét. Cô dâu của con trai tôi phải là người môn đăng hộ đối từ góc độ kinh doanh."

"Tôi đã cân nhắc điểm đó rồi, lão Dobson. Nó vô cùng quan trọng. Thằng Jack là một thằng nhãi bất cẩn, và tôi chắc chắn con Kate nhà chúng tôi chính là người phụ nữ mà nó cần xét theo phương diện kinh doanh. Con bé sẽ canh chừng từng xu trong túi nó cho mà xem."

"Thôi nào, thôi nào!" lão nói, bị kích động để hành động đúng như tôi biết lão sẽ thế. "Cậu hiểu lầm tôi hoàn toàn rồi. Con trai tôi sẽ không thiếu thốn gia tài của cải đời này và nó phải có một người vợ tương xứng."

"Tôi hiểu," tôi nói. "Một người có của nả giắt lưng kha khá."

"Chính xác," lão bảo.

"Vậy thì, lão Dobson, nếu con Kate nhà chúng tôi sẵn lòng kết hôn với thằng Jack nhà lão, một điều mà tôi chỉ có thể đoán chừng, nó sẽ bước vào cuộc hôn nhân ấy với năm ngàn bảng Anh trong tay."

"Lão ngồi thẳng người dậy và trân trân nhìn tôi với cái miệng há hốc."

"Chúng tôi gọi hai đứa chúng nó vào, mẹ cũng đi cùng, và lão già ngay lúc ấy đã ban phu thê cho chúng. Kate chạy nhào vào vòng tay mẹ, trong khi Jack siết chặt tay tôi và nhảy nhót vì sung sướng. Sau đó, cậu ta ăn một bữa tối kinh ngạc nhất có thể tưởng tượng được, lớn tiếng khẳng định rằng mình khỏe mạnh chẳng khác gì đồng xu mới và đã phát ngấy mấy thứ đồ ăn lỏng rồi."

"Sự trở về của tôi gây ra một tiếng vang lớn khắp vùng quê của chúng tôi. Chẳng ai biết chút gì về những việc thực sự tôi đã làm. Tin đồn lan ra rằng tôi đã đến châu Mỹ tìm được một mỏ vàng, rồi trở về mua lại trang trại Hanyards đã mất. Những kẻ đa nghi sắc sảo ở các tiệm hớt tóc và quán ăn chợ búa đưa ra ý kiến rằng đó hẳn phải là một mỏ vàng rất nhỏ, nhưng họ không thể đưa ra bất kỳ lời giải thích nào khác thay thế nên cuối cùng đành ngậm tivi. Câu chuyện rất hợp ý tôi và tôi chưa bao giờ phủ nhận nó. Trong một thế giới mà một kẻ từng đến Luân Đôn đã là một nhân vật đáng kính và nổi tiếng, thì tôi, người từng đến châu Mỹ, chẳng khác nào một vị thần. Chuyến viếng thăm đầu tiên của tôi đến Stafford đã khiến thị trấn già nua buồn ngủ được một phen náo động."

"Mỗi tối quây quần bên đống lửa trong phòng khách, tôi kể cho họ nghe về những cuộc phiêu lưu của mình. Jack, cái con cáo già ranh mãnh, ngồi trên đống gối của mình, thứ mà cậu ta không đủ ngốc nghếch để vứt xó cùng với mấy bát cháo loãng, với Kate ngồi trên chiếc ghế đẩu thấp sát bên đầu gối cậu. Vị mục sư ngồi bên cạnh mẹ trên chiếc ghế dài có tựa. Tôi kéo một chiếc ghế lại gần bà, để tay bà có thể siết chặt lấy tay tôi khi tôi kể chuyện, và tôi thấy điều đó vô cùng hữu ích, vì bà thấu hiểu trong sự im lặng và trong sự im lặng an ủi tôi. Jane dọn bữa tối, mất rất nhiều thời gian cho việc đó, bởi giữa những chuyến đi lại từ nhà bếp, cô sẽ đứng đằng sau chiếc ghế dài và trợn tròn mắt lắng nghe từng tràng câu chuyện của tôi. Mỗi đêm, vị mục sư đều cầu nguyện trước bữa ăn, theo cách đơn giản, đậm chất tông đồ của mình, dâng lời tạ ơn đặc biệt lên Chúa nhân từ, Đấng đã đưa người thanh niên trẻ tuổi trở về nhà bình an vô sự, qua bao hiểm nguy trên biển lẫn hiểm nguy trên đất liền, thoát khỏi chính bàn tay của những kẻ ác đã vây quanh nhằm tiêu diệt cậu. Rồi sau bữa tối, tôi tiễn người đàn ông tốt bụng về nhà và quay trở lại qua những con đường làng ngập ánh trăng; và đêm nào cũng vậy, không trượt đêm nào, tôi đều đến đứng đúng cái chỗ mà chiếc gào câu tuột khỏi cổ áo tôi, và tôi quay lại để nhìn thấy Margaret."

"Người duy nhất bất mãn trong vòng tròn nhỏ của chúng tôi là Joe Braggs, kẻ đã bắt được con cá tuế rồi sau đó bắt được con cá vược, từ đó đẩy tôi bước ra khỏi vòng quay điền chủ đều đặn của mình để đến với thế giới rộng lớn của cuộc sống và phiêu lưu. Joe đã làm rất tốt khi tôi vắng nhà; những cánh đồng của chúng tôi đã mang lại mùa màng bội thu dưới sự chăm sóc của cậu ta với tư cách là quản gia; và nhờ có một vụ mùa thuận lợi, chúng tôi đã thu về rất nhiều tiền trong năm làm việc vừa qua. Tôi đã cảm ơn cậu ta rối rít, xác nhận giữ cậu ta làm quản gia khi tôi đã trở về, và thưởng cho cậu ta năm mươi đồng guineas, một số tiền đối với cậu ta là sự giàu có không thể tả xiết. Thế nhưng tên khố rách áo ôm này vẫn chưa thỏa mãn, lúc nào cũng mang cái mặt nặng mày nhẹ, như cách Jane hay ví von, khiến tôi rất nổi hứng muốn cho cậu ta một trận bạt tai."

"Vào ngày trước lễ Giáng sinh, cậu ta bận rộn suốt buổi sáng dưới sự sai bảo đầy rôm rả của Jane, đi cắt những nhánh ô-rô và các loại cây xanh quanh năm khác từ các hàng rào bờ thửa. Chuyến đi cuối cùng của cậu ta là đến một trong những trang trại ở Thượng Hanyards để tìm tầm gửi, loài cây mọc rất nhiều ở đó trong một khu vườn táo cổ thụ. Khi quay về, cậu ta đã giơ một nhành cây lên đầu Jane nhằm mục đích quen thuộc và đáng khen ngợi nào đó, và đã được đền đáp bằng một cái tát nghe đôm đốp như thể tiếng thả một cái thùng sữa trống không xuống đất. Lát sau, tôi bắt gặp cậu ta đang lầm lì trong một chuồng bò và lôi ra hỏi cho ra lẽ."

"Này Joe, anh bạn trẻ," tôi nói, "nói thật cho tôi nghe có chuyện gì xảy ra với anh, bằng không tôi đập vỡ đầu anh đấy."

"Anh còn bò về đây làm cái quái gì, để làm cho con Jin nó ra nông nỗi này?" cậu ta buột miệng nói ra.

"Tôi đã làm cái quái gì để làm con Jin ra nông nỗi ấy chứ?" tôi hỏi.

"Sao anh không dắt cô ấy về cùng với anh hử?"

"Ai là cô ấy, cái đồ đầu đất nhà anh?" tôi tức giận gặng hỏi.

"Cái cô tiểu thư của anh ấy chứ ai. Con Jin nó buồn đến nỗi chẳng thèm nhìn mặt tôi nữa, trong khi chúng tôi đang tiến triển rất tốt đẹp."

"Nói chuyện với Joe đúng là vô ích. Tôi giải thích rằng nàng là một đại tiểu thư và sắp kết hôn với một hầu tước, nghĩa là một nhân vật quan trọng hơn nhiều so với một bá tước. Cậu ta biết bá tước là gì, vì dĩ nhiên cậu ta đã nghe nói đến 'Yurl', ý chỉ cái lão già khốn kiếp Ridgeley đó. Tuy nhiên, một hầu tước lại nằm ngoài tầm hiểu biết của cậu ta, và những thông tin đó trở nên hoài phí."

"Sao anh không tự mình cưới cô ấy đi, thưa ngài Noll, rồi dẫn cô ấy về đây, thế thì con Jin đã chẳng phải khổ sở thế này?"

"Tôi không thể," tôi nói.

"Anh đã hỏi cô ấy chưa?"

"Chưa."

"Anh đúng là đồ ngốc hết thuốc chữa," cậu ta cay đắng nói. "Cô ấy sẽ lấy anh ngay thôi. Con Jin nó bảo thế, và nó thì rành lắm."

"Biết làm sao với một kẻ ngốc nghếch thế này đây? Tôi thôi không tranh luận nữa và kéo cậu ta vào nhà cùng mình. Ngay trước mặt Jane, tôi nâng cốc chúc mừng cậu ta bằng một vại bia và bảo cậu ta là một trong những chàng trai tuyệt vời nhất đời, và tôi vô cùng mang ơn cậu ta. Ngay trước mặt cậu ta, tôi ôm hôn Jane dưới tán tầm gửi và bảo rằng, dù cô có là một cô nàng xinh xắn đi chăng nữa, thì cô cũng rất may mắn khi có được chàng trai tuyệt vời nhất ở Staffordshire. Tôi để mặc họ trong nhà bếp và không còn nghe thấy tiếng đổ vỡ nào nữa. Sau đó, Joe huýt sáo ba bài hát của mình với một kỹ năng đáng kinh ngạc và sự kiên trì khó chịu trong lúc, theo lệnh của Jane, cậu ta nhận trọng trách luộc bánh pudding Giáng sinh trong một cái nồi sắt khổng lồ treo trên lò sưởi nhà bếp."

"Trời đang dần tối. Ai nấy đều hạnh phúc. Mẹ đi ra ngoài vòng quanh làng với những món quà Giáng sinh của mình, có một trong số những người đàn ông của chúng tôi đi cùng cùng một chiếc xe đẩy chất đầy những thứ tốt lành. Không gì có thể khiến bà hạnh phúc hơn thế. Jack và Kate ở trong phòng khách bận rộn với đủ loại công việc nội trợ, mà cậu ta cũng hứng thú chẳng kém gì cô. Joe và Jane ở trong nhà bếp, vui vẻ như những chú dế. Tôi bước vào căn phòng của chính mình, nằm đối diện lối đi từ phòng khách, nơi thiêng liêng đối với tôi, những cuốn sách và đồ đạc của tôi."

"Ở đó cũng có con cá vược khổng lồ, được dựng lên sống động như thật bởi bàn tay điêu luyện của bậc thầy Whatcot. Nó trông như thể đang rẽ một cụm sậy để vồ lấy một con cá tuế, y như những gì nó đã làm một lần quá đà vào cái ngày đáng nhớ đó. Những tín đồ của môn câu cá đã hành hương đến để ngắm nó từ cự ly ba mươi dặm quanh vùng, và một điều kỳ thú bổ sung chính là việc con quái vật này đã bị bắt ở một nơi mà Izaak Walton từng câu cá khi còn là một cậu bé, vì ông sinh ra và lớn lên ở những vùng này. Con cá vược của tôi là một con cá nổi tiếng, vì độc giả tò mò sẽ tìm thấy một bản miêu tả về nó, với các kích thước và trọng lượng khi bắt được ghi lại chính xác, trong tập sách khổ lớn của bậc thầy Joshua Spindler mang tựa đề "Rudimenta Piscatoria, or the Whole Art of Angling set forth in a Series of Letters from a Nobleman to his Son," Luân Đôn, 1751. Chưa ai từng nhìn thấy nó mà lại thấy một con lớn hơn, mặc dù hầu hết bọn họ đều đã nghe kể về một con như thế."

"Tôi thắp nến, châm tẩu thuốc, và kéo ghế lại gần đống lửa để đọc sách và hút thuốc. Tuy nhiên, vẫn còn quá sớm để tôi có thể đọc sách trong một thời gian dài. Hơn nữa, do thói quen, tôi đã cầm lấy cuốn Virgil của mình, và cho đến nay tôi vẫn không thể cảm nhận được các đầu ngón tay mình trên những vết cắn mà không nghĩ đến kẻ khốn khổ đã gây ra chúng. Tôi có thể nhìn thấy đến từng chi tiết chính xác cái xác chết của hắn nằm trên đường và Swift Nicks ở bên cạnh, tung hứng túi tiền guineas lên không trung, mỉm cười vui vẻ nhưng cũng đầy đượm buồn với tôi. Từ sự kiện nghiệt ngã đó, dù tâm trí tôi hướng về quá khứ hay tương lai, nó vẫn phải băng qua những khung cảnh mà ít người có đặc quyền, hoặc số phận, được trải qua."

"Lại một lần nữa, còn quá sớm để tôi nhận thức đầy đủ tác động của những trải nghiệm của mình đối với bản thân. Tôi không còn ủ rũ như những ngày trước đây. Tôi không còn căm ghét số phận của mình hay nguyền rủa định mệnh nữa. Tôi đã chứng kiến chiến tranh và cảnh đổ máu, tôi đã từng bị xé nát cõi lòng và tổn thương dây thần kinh, và giờ đây những đồng cỏ yên bình uốn lượn dọc theo con sông và kéo dài đến tận những ngọn đồi tím ngắt đã trở nên thân thiết với đôi mắt mà vảy che đã rơi xuống. Đây là cuộc sống và lao động mà thế giới được xây dựng trên đó, và nó xứng đáng với bất kỳ người đàn ông nào. Tôi đã chứng kiến Thần Chết Kẻ Gặt làm việc, và ngài ta kém phần quyến rũ hơn so với Joe Braggs với chiếc liềm lóe sáng trên tay và một bó lúa vàng dưới nách."

"Tôi sẽ không bao giờ thực sự cô đơn nữa. Tôi có bầu bạn mà tôi sẽ không bao giờ cảm thấy chán khi ngồi đây với những ký ức của mình. Margaret hiếm khi vắng bóng trong tâm trí tôi, và mọi ký ức về nàng đều là một phước lành và nguồn cảm hứng. Tôi không hối tiếc về tình yêu của mình, dẫu nó có ngốc nghếch và vô ích đến đâu đi nữa. Điều thực sự quan trọng là Jack vẫn còn sống. Bây giờ tôi có thể nhìn lại mọi thứ mà không hề cay đắng. Nếu bây giờ Margaret đến tìm tôi, gọi tôi bước vào một vòng xoáy đấu tranh và phiêu lưu cam go khác, tôi sẽ lập tức lên đường cùng nàng. Nàng đã là một người bạn đồng hành tuyệt vời. Nàng sẽ là một bà hầu tước tuyệt vời. Một ngày nào đó, khi nỗi đau không còn quá quắt đến mức không chịu nổi, tôi sẽ đến Luân Đôn và lén nhìn lại đôi mắt vô song ấy cùng mái tóc vàng óng ánh tựa tháp ngà."

"Tôi không nghe thấy tiếng mở cửa, nhưng tôi nghe thấy giọng nói bình thản của mẹ, nhẹ nhàng khiển trách Jane vì một tiếng khúc khích không đúng lúc. Một đôi tay ôm chầm lấy cổ tôi, và những ngón tay trắng ngần thon thả nâng cằm tôi lên. Kate không hề biết rằng chính tôi là kẻ suýt nữa đã đẩy người yêu của con bé xuống mồ trước tuổi, bởi Jack đã nghiêm cấm tôi nhắc đến chủ đề này với bất kỳ ai, và như tôi đã nói, xét về phía cậu ta thì điều đó coi như chưa từng xảy ra. Do đó Kate, vốn luôn là một người em gái yêu thương và chu đáo, giờ đây lại càng yêu thương và chu đáo hơn bao giờ hết bởi con bé biết rõ trong tận đáy lòng rằng, dẫu tôi đã thu hoạch được rất nhiều trong những chuyến phiêu lưu, tôi đã đánh mất duy nhất một thứ mà con bé đã tìm thấy trong căn phòng bệnh tĩnh lặng, nơi suốt những tháng ngày mệt mỏi đằng đẵng, con bé đã dụ dỗ Jack trở về với sự sống. Đó luôn là nhiệm vụ của con bé, lôi kéo tôi rời khỏi những cuốn sách và dòng suy nghĩ để đến với vòng tay yêu thương trong phòng khách, khi mà, giống như lúc này, con bé đã chuẩn bị sẵn một ấm trà cho chúng tôi."

"Đôi bàn tay mềm mại nhưng kiên quyết nâng cằm tôi lên, và tôi há hốc mồm khi nhìn vào đôi mắt của Margaret."

"Nàng nhẹ nhàng giữ tôi lại, và, như thể chúng tôi mới chỉ chia tay nhau năm phút trước trong phòng khách, bắt đầu cất lời, điềm tĩnh nhưng nhanh chóng."

"Oliver, anh có nhớ lúc đánh thức em dậy trong trại chứa cỏ không?"

"Tôi gật đầu. Tôi quá ngạc nhiên chẳng thốt nên lời, và trong đôi mắt nàng ẩn chứa điều gì đó khiến tôi run rẩy."

"Em đang mơ," nàng nói, và tôi lại gật đầu, nhớ lại cách nàng đỏ bừng mặt như ánh ban mai."

"Bởi vì anh là kẻ ngốc nghếch vĩ đại nhất trần đời, nên em sẽ kể cho anh nghe giấc mơ của em. Em mơ thấy anh đang bồng em vượt qua dòng suối Pearl, và khi anh bồng em, dòng suối cứ rộng ra mãi — anh đã cố tình làm cho nó rộng hết mức có thể, anh biết đấy — cho đến khi có cảm giác như chúng ta sẽ chẳng bao giờ sang được bờ bên kia. Và anh nhất quyết không chịu thả em xuống, dù em đã van nài anh làm thế, mà cứ ôm em đi mãi hết bước này đến bước khác. Anh càng lúc càng mệt mỏi, kiệt sức, và khuôn mặt anh tái mét, hốc hác, y như lúc em nhìn thấy anh bây giờ, nhưng anh vẫn không chịu buông em ra. Không phải là một giấc mơ kỳ lạ sao, Oliver?"

"Tôi lại gật đầu."

"Sao anh không nói gì đi, Oliver? Bất cứ điều gì cũng sẽ làm cho nó đỡ khó khăn hơn. Rồi, bởi vì anh quá mệt mỏi, quá tốt với em, lại quá chung thủy và kiên nhẫn, nên trong giấc mơ của em... trong giấc mơ của em, anh hãy nhớ lấy... em đã làm một việc rất thiếu thốn nữ tính... và ngay lập tức cả hai chúng ta đã ở bên kia bờ; và em bừng tỉnh khi anh thả em xuống cuối cùng và nhận ra anh ở ngay bên cạnh, với sự vị tha cao cả như một hiệp sĩ, đã hy sinh cả chiếc mũ của mình để cho em một ngụm sữa. Và bởi vì anh là người đàn ông tuyệt vời nhất trên đời, đồng thời cũng là một tên ngốc mù quáng, Oliver ạ, và em buộc phải đánh cược một phen nếu không muốn mất tất cả, nên em sắp... làm cái điều thiếu nữ tính mà em đã làm trong giấc mơ... và... anh... không được phép hiểu lầm em đâu đấy, Oliver."

"Nàng dừng lại, mỉm cười với nụ cười chỉ riêng Margaret mới có, và cúi đầu xuống cho đến khi một lọn tóc màu hổ phách lòa xòa rơi lên mặt tôi. Sau đó nàng gạt nó sang một bên, và sau một tiếng thở hổn hển khe khẽ, nàng đặt lên môi tôi một nụ hôn."