“Tứ ca?”
“Chính là khối kia!”
“Ở đây làm gì?”
“Chờ ăn mắng!”
“Khỏi phải nói, cô mẫu tôi đã đắc tội với anh rồi. Lão nhân gia ăn nói thỉnh thoảng khó nghe, Tứ ca đừng chấp nhặt!”
“Ai chấp nhặt bà ta, kẻ đó là con trai! Nói cho tôi biết, cậu và bà ta thương lượng ra kết quả gì chưa?”
“Không thể có kết quả, tôi không thể mặc kệ chị tôi được!”
“Hảo tiểu tử! Cậu có thể gọi chị cậu ra đây không?”
“Tứ ca! Anh đúng là người tốt, nhưng anh nghĩ không chu đáo rồi. Cô mẫu ở nhà, tôi làm sao có thể gọi chị ấy ra chứ!”
“Hôm khác cậu có thể cho tôi gặp cô ấy không?”
“Cái đó thì được, đợi tôi nói với cô mẫu, tôi dẫn chị ấy đi dạo công viên, chúng ta có thể gặp mặt nói chuyện!”
“Được! Cứ quyết định vậy đi! Nhất định đấy!” Triệu Tứ nói xong, bước lên bậc thềm sờ tay vào vòng đồng trên cửa, tự lẩm bẩm một câu “Không bị đánh hỏng!”
“Tứ ca! Anh đã ăn cơm chưa?” Lý Ứng hỏi.
“Chưa!”
“Có tiền ăn cơm không?”
“Tôi ở đây có chút tiền lẻ, Tứ ca cầm lấy mua chút gì mà ăn!” Lý Ứng móc ra một tờ giấy bạc hai mươi đồng.
Triệu Tứ còn chưa đợi Lý Ứng đưa tờ tiền đó, sải bước chạy vụt đi như tên bắn. Lý Ứng rượt theo mấy bước, làm sao đuổi kịp Triệu Tứ!
“Huynh đệ! Chúng ta là cho người ta tiền, chứ không phải đi xin tiền! Ngày mai gặp nhé!” Triệu Tứ chạy đi xa, quay đầu nói với Lý Ứng.
Triệu Tứ chạy về nhà thờ, vừa lên bậc thềm, một người đằng sau liền vỗ vào lưng cậu ta.
“Làm ơn tránh đường!” Người đó nói: “Ở đây có vị nào tên là Lý Ứng không?”
“Có!” Triệu Tứ đáp.
“Anh quen thân với cậu ta à?”
“Bạn của tôi!”
“Được! Bạn bè mới gặp lần đầu, nể mặt tôi chút, chúng ta đến quán cơm ăn chút gì đi, tôi có chuyện muốn nói với anh.” Người đó tủm tỉm cười nói.
“Có chuyện ở đây cũng nói được, không cần vào quán cơm!”
“Thế này đi,” Người đó móc ra một đồng bạc. “Cậu thích mua gì thì tự mua lấy, đồng bạc này là của cậu!”
“Anh muốn hỏi tôi cái gì, cứ hỏi! Còn nếu lấy tiền ra khè tôi, tôi nổi giận đấy!”
“Lạ thật! Người nghèo mà lại không ham tiền á! Làm gì có chuyện đó! Đây là đang nằm mơ à?” Triệu Tứ thực sự bị tên đó làm cho mê muội luôn!
“Tôi hỏi anh,” Người đó hạ giọng cười tủm tỉm, mím môi cười, cười mím chi như kỹ nữ vậy. Vỗ vào vai Triệu Tứ, ân cần hỏi: “Này bạn! Lý Ứng có một người chị phải không?”
“Có! Thì sao?”
“Chị ta đính ước chưa?”
“Không biết!”
“Trông chị ta thế nào?”
“Anh hỏi tướng mạo của cô ấy làm gì?”
“Nghe nói cô ấy rất đẹp. Bạn tôi ơi! Không giấu gì anh, tôi dự định ra tay đấy! Nếu anh có thể giúp tôi một tay, bạn ạ, nhà chúng tôi thực sự có chút tiền tài, không để anh phải tốn công vô ích đâu!” Người đó lại móc đồng tiền dương bạc ra, định nhét vào tay Triệu Tứ.
Triệu Tứ vốn đang đứng ngang hàng với kẻ đó trên bậc thềm đá, Triệu Tứ nhích lên cao hơn một chút, áng chừng khoảng cách cho chuẩn, giáng thẳng một đấm vào dưới cổ kẻ đó. Kẻ đó kêu lên một tiếng “Á”, lăn nhào xuống bậc thềm. Triệu Tứ không nói một lời bước thẳng vào trong nhà thờ. Sáng hôm sau khi thức dậy quét dọn ngoài cửa, cậu ta nhìn thấy dưới thềm có mấy mảnh thủy tinh màu xanh vỡ vụn. “Đây là kính mắt của tên tiểu tử đó!” Triệu Tứ nói xong, cười rộ lên một trận.
Lý Ứng cầu xin cô mẫu cho phép anh cùng Lý Tĩnh đi dạo công viên. Cô mẫu đã đồng ý, nhưng Lý Tĩnh không chịu đi. Bởi vì Lý Tĩnh đã bàn bạc đâu vào đấy với cô mẫu của mình, chủ trương của Lý Tĩnh là: Thà gả cho lão Trương chứ không để thúc phụ phải chết; còn đối với Vương Đức, đành phải hy sinh vậy. Ý kiến của Triệu cô mẫu là: Con cái không thể có chút ích kỷ nào, cái gọi là tình yêu của con cái chính là làm tròn bổn phận đối với cha mẹ. Lý Tĩnh không thể gả cho Vương Đức, bởi vì hiện tại họ đang ở chung một chỗ, huống hồ lại ở chính trong nhà của mình. Giả sử kết hôn, người ta nhất định sẽ nói họ là “ăn cơm trước kẻng”, thế gọi là hổ thẹn với gia phong. Lão Trương tuy già và xấu xí, nhưng mục đích của việc lấy chồng vốn dĩ là để có cơm ăn áo mặc, ngoài ra còn cầu mong gì nữa! Hơn nữa gả cho lão Trương có thể cứu sống thúc phụ, được ghi chép vào sử sách, đủ để lưu danh muôn thuở!…
Có Khổng phu tử của chúng ta còn sống, đối với Triệu cô mẫu cũng phải thốt lên rằng: “Hiền thay người phụ nữ này!” Chu Công của chúng ta trong giấc mơ của Triệu cô mẫu cũng phải giơ ngón cái lên khen ngợi rằng: “Hiền thay Triệu cô mẫu!” Huống chi là Lý Tĩnh!
Lý Tĩnh mà cùng Vương Đức bỏ trốn, thì không chỉ riêng cô ấy, mà ngay cả cậu ta cũng đừng hòng nghĩ đến chuyện sống sót nổi ở cái xứ sở lễ giáo của chúng ta nữa. Thưa nhận địa ngục họ Trương (nằm ở phía Tây Nam của tầng địa ngục thứ mười tám), chịu đựng sự hành hạ của một mình lão Trương, còn hơn là chịu sự chỉ trỏ mắng mỏ của tất cả mọi người trong xã hội! Cô ta đã từng đi học qua các lớp học đường, có vẻ như cũng hiểu biết một chút đạo lý, đạo lý mới; đạo lý mới tự nhiên chính là đại bác phá tan lễ giáo cũ. Nhưng ngôi trường cô ta theo học lại là học đường của chốn lễ giáo để tụng đọc quốc văn, địa lý, vốn đã đáng sợ như hồng thủy mãnh thú rồi, lại còn giảng đạo lý mới bên ngoài quốc văn và địa lý nữa ư? Quả nhiên nếu cô ta vì hiểu biết thêm vài chuyện mới lý lẽ mới bên ngoài quốc văn và địa lý, mà cả gan bỏ trốn cùng Vương Đức, thì cái án tử hình dành cho nền giáo dục mới đó sớm đã được tuyên án rồi, đến cả quốc văn với địa lý cũng chẳng còn chỗ mà học nữa là! May thay Lý Tĩnh thông minh, ngoài quốc văn và địa lý ra, nửa chữ khác cô cũng không màng tìm hiểu; may thay các nhà giáo dục của xứ sở lễ giáo hiểu rõ đại cục, ngoài các sách giáo khoa như quốc văn, địa lý ra, tuyệt đối không dạy bất cứ thứ gì đi ngược lại với đại đạo!
Người Trung Quốc Âu hóa nói rằng, Lý Tĩnh sa xuống địa ngục chính là bằng chứng cho thấy nền giáo dục mới đã bị Triệu cô mẫu đánh bại. Không đúng! Nền giáo dục mới nào đã từng bày trận đối đầu với Triệu cô mẫu bao giờ! Triệu cô mẫu đã tự mình đi gặp lão Trương, lập giấy hôn thú, đổi lại được giấy khất nợ của em trai mình. Trong lòng bà vui mừng khôn xiết, cuối cùng tảng đá đè nặng cũng có thể hạ xuống đất! Đại sự của con cái, người làm bề trên đã coi như tận tâm tận lực.
Triệu cô mẫu lại nhân tiện đi thăm mẹ của Vương Đức, bởi vì thúc phụ của Lý Tĩnh và phụ thân của Vương Đức từng thương lượng về chuyện hôn sự của con cái họ. Hai vị lão phu nhân gặp nhau, nói chuyện xong khóc rồi lại cười, cười rồi lại khóc, tình cảm vô cùng thắm thiết! Triệu cô mẫu oán trách bản thân quản giáo Lý Tĩnh không nghiêm; Vương lão thái thái thì trách con trai mình kém cỏi, chủ trương phải mau chóng đính ước cho Vương Đức một cô gái nhà quê để thu bớt cái tính hoang dã của nó lại. Vương thái thái giữ Triệu thái thái lại ăn cơm tối, Triệu thái thái vừa cảm thán vừa thở dài chê bai thế đạo bất lương, nam nữ hỗn loạn trác táng. Vương thái thái viện dẫn khắp nơi, đưa ra những chú giải và minh chứng cho lý thuyết của Triệu thái thái. Càng nói càng thấy tâm đắc hợp ý, càng lúc càng thân thiết, hai vị thái thái không kiềm chế được liền kết nghĩa làm chị em kết nghĩa ngay tại chỗ. Triệu đại tỷ lúc ra về, Vương muội muội không biết lấy gì làm quà tặng chia tay, bèn nhẫn tâm đem tặng Triệu đại tỷ mười quả trứng gà ta to đang chuẩn bị ấp. Triệu đại tỷ từ chối khiêm tốn hồi lâu nhưng không được, bèn móc từ trong túi áo ra một chiếc nhẫn bạc đeo đã ba mươi hai năm để làm quà đáp lễ. Cứ thế bịn rịn lưu luyến đẫm nước mắt chia tay.
Phụ thân của Vương Đức sau khi được phu nhân giáo huấn, bản thân cũng thấy buồn cười cho sự hoang đường của mình, từ đó không bao giờ đến nhà lão Lý nữa. Triệu cô phụ vẫn cười hì hì nói với Lý Tĩnh rằng: “Cô nương! Có nhà chồng rồi đấy nhé!”
Lão Trương đắc ý vô cùng! Cằm ngẩng càng cao hơn, số lần cười càng ít đi, — bởi vì quá đắc ý vui mừng chứ sao!
Hỷ sự dồn dập! Lão Trương lại kiêm nhiệm chức hội trưởng hội tự trị Bắc Giao rồi! Bởi vì lão Trương ép buộc Long Thụ Cổ nhường lại văn thư kết hôn chính thức cho Tôn Bát, Long Thụ Cổ đành ngậm ngùi nhường chức hội trưởng cho lão Trương tạm quyền, để chuẩn bị sau khi chính thức từ chức thì lão Trương có thể đường đường chính chính nhậm chức thực tế. Mà lão Trương cũng thực sự đồng ý với yêu cầu của Long Thụ Cổ.
“Phàm là công việc công nào có khả năng đưa vào phạm vi việc tư, thì đều đối xử với nó như việc tư.” Đây chính là triết lý chính trị của lão Trương.
Hỷ sự dồn dập đến lần thứ ba! Cây mơ trong sân nhà lão Trương đã nở ra mấy bông hoa song sinh liền cành. Lão Trương vui đến mức hứng chí viết hẳn một bài thất ngôn tuyệt cú: “Năm nào kết vạn đóa hoa hồng, năm nay hoa nở lại song sinh, giả sử chim oanh chuyền cành nhảy, ném gạch quăng đi chẳng nương tay!”
Lão Trương vui mừng khôn xiết, cũng bận rộn vô cùng. Thời gian chẳng buồn để ý đến con người ta, cứ cắm mặt cắm mũi đi về phía trước, lão Trương thậm chí còn cảm thấy thời gian không đủ dùng nữa là đằng khác, thế là bèn đi thuê giáo viên, bởi vì bản thân không thể kiêm nhiệm nổi công việc nhà trường nữa.
Tiết xuân ấm áp hoa nở, Diệu Phong Sơn, Liên Hoa Đỉnh, Ngọa Phật Tự… các kỳ hội hương như thường lệ lại bắt đầu tấp nập náo nhiệt. Chử Đại nhờ lão Trương viết truyền đơn, để bày tỏ lòng thành kính đối với Kim Đỉnh Nương Nương. Thế là trên tờ giấy viền vàng do Chử Đại mang tới, ngoài sáu chữ “Diệu Phong Sơn, Kim Đỉnh Nương Nương vô cùng linh ứng. Tín sĩ Chử Đại thành kính” ra, lão Trương lại viết thêm hai câu nữa: “Trường tiểu học quan thương trạm Đức Thắng tuyển dụng giáo viên, lương bổng thỏa thuận trực tiếp.” Chử Đại nhìn đống chữ chi chít trên giấy, thầm nghĩ trong lòng: “Càng nhiều chữ thì càng làm nương nương vui lòng!” Thế là cúi đầu cảm ơn rối rít rồi cầm ra phố dán lên.
Từ sau khi tờ quảng cáo được dán ra ngoài, có tới hơn mười sinh viên tốt nghiệp trường sư phạm vì không quen biết ủy viên học vụ cùng hiệu trưởng có thế lực nên không tìm được việc làm, đã tìm đến chỗ lão Trương để thương lượng điều kiện. Có người đưa ra yêu cầu quá cao, điều kiện bàn không xong; có người thực sự nhiệt tình phục vụ không mủi lòng tính toán tiền bạc, nhưng lại không đành lòng nhìn các học trò chịu khổ như thế, thế là dạy được ba ngày liền cáo từ ra về. Vị tiên sinh cuối cùng đến từ Sơn Đông coi như trụ lại được lâu dài. Lão Trương phát cho vị tiên sinh đó ba mươi đồng một năm. Nghỉ làm một ngày trừ hai hào tiền dương.
Chuyện hiệu trưởng đã giải quyết xong, lão Trương liền tìm Tôn Bát để bàn bạc mọi việc.
“Trương lão sư lại đến kìa! Cha ơi!” Tiểu Tam đứng trong sân gầy giọng hét lớn. Tôn Bát đang ngồi tính toán chi phí đám cưới trong nhà liền vội vàng đón lão Trương ra. Hai người vào trong nhà ngồi xuống, Tôn Bát gọi Tiểu Tam đi pha trà.
“Bát gia chuẩn bị đến đâu rồi? Có chỗ nào cần tôi giúp cứ bảo nhé, đừng khách sáo!”
“Làm phiền anh quá! Chuẩn bị hòm hòm cả rồi, chỉ còn mỗi việc ngả giá thuê kiệu, đặt nhà hàng tiệc cưới nữa thôi.”
“Ngả giá thuê kiệu thế nào rồi?”
“Đi kiệu hoa hồng trông mới bắt mắt chứ lị!”
“Tôi thấy dùng xe ngựa mới là văn minh chứ!”
“Ngựa mà lỡ hoảng sợ hất ngã tân nương xuống đất thì phải làm sao? Làm sao bây giờ?” Tôn Bát thực sự xót ruột thay cho cô dâu!
“Ngựa sẽ không hoảng sợ đâu, mà lỡ có hoảng sợ thật, thì kiện hãng xe một trận, bắt nó bồi thường năm trăm đồng, nhân tiện lại kiếm được một khoản tiền nhỏ nữa!” Triết lý của lão Trương luôn khiến Tôn Bát phải tâm phục khẩu phục, đây là một ví dụ.
“Đúng thế! Phải đấy! Dùng xe ngựa đi! Anh bảo nhà hàng nào trong thành là ngon nhất?”
“Nói về kiểu cách, thì có Hội Hiền Đường ở Thập Sát Hải; còn nói về sự rộng rãi khoáng đạt, thì có Khánh Hòa Đường ở ngoài cửa Hậu. Chỗ đó rộng rãi thoáng mát thật sự, ba bốn nhà tổ chức cùng một ngày cũng chứa nổi. Cùng nhau tổ chức như thế mới gọi là náo nhiệt chứ!” Lão Trương liếc Tôn Bát một cái, vội vàng thu ánh mắt lại nhìn vào chén trà.
“Trương tiên sinh! Anh bảo hai chúng ta cùng tổ chức chung một lần, thì tuyệt vời biết mấy chứ!” Tôn Bát tự thấy mình vô cùng thông minh nhanh trí, lại nghĩ ra được một chủ ý hay ho như thế.
“Cùng nhau góp vui thì rất hay, chỉ có điều họ hàng bạn bè của tôi thì ít, của anh lại nhiều, e là sẽ khiến người ta bàn tán nói ra nói vào là tôi ké tiếng thơm của anh.” Lão Trương khẽ lắc đầu.
“Bạn bè tốt với nhau thì có gì mà chiếm với chả không chiếm hời! Anh bạn ít, bạn tôi nhiều, thì mỗi người tự chuẩn bị tiệc rượu của nhà nấy! Chẳng ai chịu thiệt ai cả!” Người gặp chuyện vui tinh thần sảng khoái, cái đầu của Tôn Bát lúc này mới sáng suốt làm sao, rạng rỡ mượt mà tựa như đóa hoa vừa được gió xuân hôn nở vậy.
“Hay là thế này đi, anh chuẩn bị tiệc tối, tôi lo tiệc sáng, buổi sáng tự nhiên người đến sẽ ít hơn, nhưng mà, lỡ như người đến đông quá, thì tôi đây – lão Trương cũng tuyệt đối không ú ớ gì đâu. Như thế đỡ phải chia ra làm ba bói năm lăm mà tính toán đầu người, anh thấy thế nào?”
“Đúng thế! Cứ vậy đi! Tiệc tối của tôi giao cho anh đấy nhé! Anh đi đặt món đi, tôi chỉ việc cầm sổ sách ghi chép thôi! Tôi thì vừa ngốc vừa lười, anh chịu khó vất vả nhiều rồi!” Tôn Bát chắp tay vái nửa cái với lão Trương, lão Trương liền cúi sâu người đáp lễ một cú thật sâu.
“Xe ngựa và nhà hàng cứ để tôi đi đặt, rốt cuộc là chọn ngày nào để cử hành hôn lễ đây?”
“Đó là việc của anh, hợp hôn chọn ngày là sở trường của anh mà, tôi thì mù tịt chẳng biết gì sất!” Tôn Bát cười nói, tự thấy câu nói của mình rất chi là dí dỏm.
“Theo tôi thấy, ngày hai mươi bảy tháng tư vừa là ngày lành tháng tốt, lại vừa đúng vào ngày chủ nhật. Anh biết đấy ngày chủ nhật ai ai cũng có ‘lời hẹn ăn uống’, rất ít người đặc biệt vì chúng ta mà từ chối. Nhưng họ lại không thể không đến, bởi vì chủ nhật đa phần mọi người không phải đến nha môn làm việc, chẳng có lý do gì để thoái thác mà không tới cả. Bát gia anh nói xem có phải không nào?”
“Đúng thế! Chỉ có điều lại vướng một tầng này nữa, họ hàng bạn bè không ăn mâm cỗ của tôi, tôi thấy không đã thèm! Hồi cưới Bát tẩu của anh đây, tôi nhớ hình như đã mổ tổng cộng ba chín hai mươi bảy con heo sữa béo múp. Đến cả con gái nuôi của cháu gái chị nuôi của bà ngoại tôi cũng tới ăn chực mất hơn nửa tháng trời đấy!”
“Bát gia, anh phải hiểu rằng, đây là việc văn minh, hoàn toàn khác hẳn với lễ giáo cũ đấy nhé!”
“Thế à? Chuẩn luôn!”
“Thậm chí ngay cả chuyện mời khách tôi cũng có phương pháp mới cơ mà!”
“Đã là chuyện mới toàn tập, thì sao không làm cho tới bến trăm thứ đều mới luôn đi? Cổ nhân có câu: ‘Cẩu nhật tân, hựu nhật tân’①. Ngay cả loài chó còn biết đổi mới, huống chi là con người chúng ta cơ chứ!” Tôn Bát đắc ý hết chỗ nói, tiện mồm dùng ngay một câu trong sách vở.
“Đúng vậy! Bát gia anh tính chuẩn không cần chỉnh! Tôi nghĩ thế này, nếu chúng ta mời mọc họ hàng bạn bè đại trà, thì vừa tốn kém tiền mâm cỗ lại vừa tốn nước bọt, bởi vì tam bà ngoại ngũ bà dì rất thích nói những lời bóng gió chẳng ra gì; mà nếu ngồi nghe thì thực sự bực bội trong lòng, còn không thèm nghe thì lại hóa ra cãi nhau to. Chi bằng cứ chọn lọc đối tượng mà mời cho rồi!”
“Chọn lọc kiểu gì thế?”
“Anh nghe cho kỹ nhé, chúng ta chuyên mời những họ hàng bạn bè có thiếp hầu, phàm là những ai chỉ có duy nhất một vị phu nhân thì miễn tiếp đãi toàn bộ. Hơn nữa những người có thiếp đến ngày hôm đó bắt buộc phải dẫn theo thiếp cùng tham dự, anh xem thế có thú vị hay không nào! Thứ nhất, những người có thiếp đều có chút thân phận địa vị, chúng ta có chí hướng bước chân vào giới chính trị, tự nhiên không thể không tranh thủ lôi kéo những kẻ có máu mặt có thân phận; thứ hai, phàm là kẻ có thiếp ít nhiều gì cũng hiểu biết chút chuyện phong lưu tình tứ, tuyệt đối sẽ không bới lông tìm vết hay giở thói cố chấp bảo thủ đâu. Chúng ta càng tân tiến bao nhiêu, bọn họ lại càng phải khen ngợi chúng ta bấy nhiêu là văn minh, phong lưu, có thân phận! Bát gia anh nói xem có phải thế không?” Lão Trương chậm rãi nhấp một ngụm trà.
“Nói thì không sai đâu, nhưng mà đi đâu để kiếm lắm người có thiếp thế hả anh?” Tôn Bát hỏi.
“Anh cứ suy nghĩ theo cái lối cùn thế nhỉ, bây giờ chuyện tân tiến đâu cứ phải quen biết rồi mới qua lại với nhau được đâu! Không cần biết là quen hay lạ, đều có thể được mời và đi mời người ta được tuốt. Cứ thế đi, chúng ta lôi danh sách hội viên của các hội tự trị các thành ra, dò la xem ai có thiếp, thì tự nhiên cũng là người có thân phận, gửi đi hai tờ hồng thiếp, còn sợ không có ai tới chắc! Hơn nữa, chúng ta gửi thiếp cho họ, cho dù họ có không đến đi chăng nữa, thì rốt cuộc trong thâm tâm họ cũng đã ghi nhớ đến hai chúng ta rồi. Bọn họ chắc chắn sẽ phải tấm tắc khen ngợi rằng: ‘Nhìn hai vị diễn thuyết về chuyện tự trị kìa, biết giao du biết mấy, ra dáng thể diện biết bao, đúng là có thân phận thật đấy!’ Bát gia! Để tôi nói thay anh câu này nhé: ‘Đúng thế! Trương tiên sinh! Anh vất vả quá rồi!’”
Lão Trương khẽ bĩu đôi môi mỏng lên xuống, cười khúc khích nhỏ thành tiếng, Tôn Bát che miệng cười đến mức da mặt đỏ bừng cả lên.
Hai người cười rộ lên một trận, Tôn Bát cúi đầu trầm ngâm suy nghĩ về tất cả những lời lão Trương vừa nói… Nói thực sự quá đúng, lão Trương quả là một nhân tài hiếm có!