Lão Trương Đích Triết Học

Lượt đọc: 246 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 10

❊ ❊ ❊

“Triệu Tứ đã khỏi hẳn chưa?” Viên người Tây lớn tuổi hỏi.

“Khỏi từ lâu rồi! Bây giờ sáng tối đều cầu nguyện, tiến bộ lắm!” Long Thụ Cổ đáp.

“Quyên tiền cho xưởng cháo thế nào rồi?” Một người Tây trẻ tuổi hỏi.

“Đã quyên được ba trăm bảy mươi lăm đồng hai hào.” Người ngồi cạnh lão Trương nói. “Vị tiên sinh họ Trương này là nhà từ thiện, năm nào cũng quyên tiền.” Long Thụ Cổ cười nói với người Tây.

Vị người Tây lớn tuổi cười với lão Trương, bằng tiếng Trung hỏi: “Anh khỏe không?”

“Khỏe!” Lão Trương nhại theo giọng ngoại quốc đáp.

“Anh có quyên tiền không? Bây giờ luôn.” Người Tây lại hỏi.

Lão Trương nhìn Long Thụ Cổ, Long Thụ Cổ đáp thay lão Trương: “Anh ấy quyên! Năm nào cũng quyên!” Quan quân họ Long liền quay sang nói với một người Trung Quốc: “Mang sổ quyên góp ra đây, mời tiên sinh họ Trương phát tâm quyên góp.”

“Tôi không mang theo tiền!” Lão Trương vội nói.

“Không sao cả!” Người cầm sổ quyên góp nói: “Ghi số tiền vào rồi chúng tôi sẽ cử người qua lấy. Ngưỡng mộ đại thiện sĩ đã lâu! Ngưỡng mộ đã lâu!”

“Dựa vào việc lão Long bảo người Tây niệm chú là người Tây cúi đầu niệm ngay, chúng ta bây giờ không chọc nổi hắn!” Lão Trương vừa nghĩ, vừa nhận sổ quyên góp. Đọc từ đầu đến cuối một lượt, Trương, Vương, Liễu, Triệu, không phải năm đồng thì cũng ba đồng, chẳng có lấy nửa đồng xu hay một hào nào. Đọc lại lần nữa, cuối cùng phát hiện có một người quyên năm hào. Thế là lão Trương cắn răng viết khoản quyên góp năm xu tiền lẻ vào.

Mọi người lại trò chuyện phiếm một hồi lâu, Long Thụ Cổ bàn bạc với vị người ngoại quốc lớn tuổi nọ, định đến gặp đại thiện sĩ họ Lý để vận động quyên góp, thế là mọi người đứng dậy chuẩn bị đi ra.

Lão Trương ném cho quan quân họ Long một cái liếc mắt, vị quan quân làm như không thấy, lại quay sang nói với Long Phượng:

“Dọn dẹp đồ đạc đi, bữa tối không phải chờ tôi đâu, tôi về sớm sao được!”

Sau đó quan quân họ Long lại quay đầu nói với lão Trương: “Cảm ơn đã giúp đỡ số tiền của chúng tôi nhé! Cùng đi ra ngoài luôn chứ?”

Lão Trương đi theo mọi người ra cửa phố, Long Thụ Cổ nói một câu “Tạm biệt!” với lão Trương rồi phất cới bỏ đi theo người Tây. Lão Trương ngồi xổm dưới chân tường thừ người ra.

Hắn ngẩn ngơ suy nghĩ hồi lâu, đứng dậy lại đi gõ cửa.

“Tiên sinh họ Trương vẫn chưa đi à?” Long Phượng mở cửa ra nói.

“Tôi không thể đi, lời của tôi vẫn chưa nói xong với cha em.”

“Cha về sớm sao được, anh muốn đợi thì cứ đợi.” Long Phượng nói xong, “bặc” một tiếng đóng sầm cửa lại.

Đòi nợ không thành, chuyện hôn sự không định được, lại bị người Tây lừa mất năm xu, đời này lão Trương từng chịu cái khổ nào thế bao giờ! Không còn cách nào khác, đành rút cuốn sổ nhỏ ra ghi một câu: “Ngày 9 tháng 11, ngày kỷ niệm quốc nhục của một mình lão Trương.”

“Trời mưa là hộp mực, nổi gió là lò hương.” Đó là cách miêu tả ngắn gọn và kỳ diệu của người nước ngoài về Bắc Kinh. Người Trung Quốc nghe hai câu này, chỉ biết ca ngợi sự hình dung kỳ diệu ấy, chứ không thấy một kinh thành giống hộp mực và lò hương là điều không nên. Suy cho cùng, tại sao kinh thành nhất định không được giống lò hương và hộp mực, tại sao thế giới không……

Lý Tĩnh xin dì một đồng, mua ít bánh ngọt các loại, ra khỏi thành đi thăm thúc phụ. Vừa bước ra khỏi cửa nhà cô mẫu, cơn gió bắc ngày nào vào mùa đông cũng phải thổi ấy đã thổi từ nhẹ thành mạnh lên rồi. Ban đầu là tiếng còi rít từng trận trên không trung, tựa như hàng vạn mũi tên bắn xuống từ trời cao. Tiếp theo là cát vàng thổi từ ngoài đồng hoang và đất đen trên đường cuốn thành một cơn lốc xám xịt, luồn lách qua tất cả những nơi có lỗ hổng để thọc vào tận hàng hiên. Gió thổi thuận chiều theo gót chân người và thú, ép những kẻ đi ngược chiều gió phải cắm chặt mũi chân xuống đất, đẩy người đi xuôi tiến nhanh một cách bất đắc dĩ, đè kẻ đi ngược thành những chiếc cọc đá cắm phập xuống mặt đất. Một trận gió qua, bốn bề bầu trời bao phủ một tầng sương cát, ánh sáng mặt trời chiếu xuyên qua, trông giống như có một tầng tuyết vàng đang lơ lửng. Tiếp theo đó, tiếng động từ xa đến gần lại vang lên, những cây cao ở đằng xa khẽ gật đầu trước, mọi thứ có thể chuyển động ở gần cũng dần dần rung chuyển. Tiếp nối là cơn giận dữ phía sau cuồn cuộn kéo đến như nước vỡ bờ, vạn vật gần xa trên dưới hòa quyện trong tiếng gầm thét thành một vùng dao động và kích động không thể phân tách. Cứ thế từng trận, từng trận, lại từng trận, cành cây gãy, tường đất mỏng đổ, bụi bẩn trên đường bị thổi sạch, đến khi mặt trời đỏ lặn về phía tây, mới ảm đạm hoang vắng nghỉ ngơi một lát, để chờ đêm xuống lại tấn công vạn vật trên mặt đất.

Lý Tĩnh siết chặt chiếc khăn quàng cổ bằng lông thú, nhắm nghiền một nửa con mắt, đi ba bước dừng hai bước lao về phía trước. Đi mất một hồi lâu mới đến Đức Thắng Môn. Gió ở cửa vòm thành ấy lại càng khác thường, tựa như hàng vạn con trâu rừng, bị lửa giận thiêu đốt, tranh nhau chen chúc từ trong lỗ tường thành chui ra; chiếc sừng sắc nhọn của chúng đâm vào mặt người, mang theo cái lạnh cắt da cắt thịt hơn cả lưỡi dao bén, không chỉ là đau đớn. Cái vòm cổng thành ấy từng giây từng phút dâng lên một dải thác nước vô hình có tiếng động, sóng cuồng đánh cho người tao xoay mòng mòng, giống như chú cá nhỏ bơi ngược dòng nước xiết. Lý Tĩnh lùi lại phía sau, bám sát chân tường, dùng hết toàn bộ sức lực, tốn mất năm phút mới chen ra được. Ra khỏi cửa thành, gió lại càng hoang dã hơn, thế nhưng cát vàng thổi tới lại sạch sẽ hơn lớp đất đen tanh hôi trong thành rất nhiều. Cô phấn đấu chống chọi, cuối cùng cũng về đến nhà, chỉ có điều lớp cát bụi bám ở hốc mũi đã dày hơn nửa phân.

Hàng rào bằng cành cây bị gió thổi kêu “kót két, kót két”, cối xay đá vỡ nát ấy, trong mắt cô, lúc nâng lên lúc hạ xuống cứ như sắp bị gió thổi bay đi mất. Ngoài những âm thanh đó ra, trong nhà đến một tiếng ho cũng không có. Cô cứ như lạc vào một hang động lạnh lẽo tĩnh mịch. “Thúc phụ! Cháu đã về đây!”

“Hả? Tĩnh Nhi? Mau vào đây!”

Thúc phụ của cô đang quây quần bên một lò sưởi nhỏ, đọc một cuốn sách. Nhìn thấy Lý Tĩnh, ông vui mừng hệt như một chú ong bị gió thổi bay vào một căn nhà kính bày biện đầy... nhưng giọng nói của ông vẫn vô cùng nhỏ nhẹ, khi gió gầm thét, chẳng ai có thể nghe rõ ông đang nói gì.

“Thúc phụ! Là cháu đây!”

“Mau ngồi xuống hơ tay đi!”

“Cháu đi rửa mặt trước đã.” Cô dùng đôi ngón tay đỏ cóng vì lạnh chạm vào má.

“Không cần! Ngồi xuống trước đã, để ta nhìn con cái nào!”

“Thúc phụ, cháu mua cho người ít bánh ngọt đây.” Cô đưa gói bánh ngọt cho thúc phụ xem, ngoài vỏ giấy đã bám đầy cát bụi.

“Con lại đi xin tiền cô mẫu nữa phải không? Sau này tuyệt đối đừng xin cô ấy nữa, tiền của cô chú không dễ kiếm đâu!”

“Vâng! Thúc phụ dạo này thế nào ạ?”

“Ta à? Vẫn như cũ. Tốt, con đi rửa mặt đi! Con lại mập lên một chút rồi, ta cũng yên tâm!”

Cô rửa mặt xong, từ trong túi lấy ra hai đồng tiền: “Thúc phụ, đây là Lý Ứng gửi cho người.”

“Được! Cứ để lên bàn đi.”

“Thúc phụ, người ăn gì chưa? Cháu nấu cho người một món nhé!” Lý Tĩnh thấy trên bàn đặt một miếng đậu hũ đông lạnh cùng ít hành tỏi các loại.

“Được! Làm cho ta đi. Ta tự nấu đến ngấy cả rồi! Không ăn thì cứ thấy thiếu thiếu thứ gì; mà ăn thì rắc rối thật đấy!”

Lý Tĩnh vừa dọn dẹp mọi thứ, vừa trò chuyện với thúc phụ về Lý Ứng và Vương Đức, thúc phụ gật đầu nhiều hơn là nói chuyện. Cơm nước nấu xong, hai chú cháu vui vẻ ăn uống.

“Tĩnh Nhi, con năm nay bao nhiêu tuổi rồi?” Thúc phụ cô cất giọng trầm hỏi.

“Thúc phụ, người đến tuổi của cháu mà cũng quên mất cơ à, cuối năm nay là hai mươi hai!” Lý Tĩnh cười mỉm, trong lòng thực ra vô cùng đau đớn vì thúc phụ đã mất đi trí nhớ.

“Thúc phụ già thật rồi!” Ông lấy tay chống trán lầm lì không nói năng gì một hồi lâu, rồi lại hỏi: “Thế con hai mươi hai tuổi rồi, chuyện của bản thân con tính thế nào?”

“Chuyện của bản thân cháu là chuyện gì cơ, thúc phụ?”

“Phụ nữ thì làm gì có chuyện của riêng mình, người ta cũng không cho phép phụ nữ có chuyện của riêng mình; nhưng ta cho phép con tự quyết định chuyện của đời con!”

“Ý người là muốn cháu tìm một công việc gì đó trong thành để làm á?”

“Làm gì có việc gì cho các con làm! Ý của ta là chuyện hôn sự của chính con cơ. Tĩnh Nhi, con đối xử với thúc phụ giống như đối với mẹ ruột vậy, có chuyện gì muốn nói, cứ nói ra!”

“Chuyện này——”

“Tĩnh Nhi! Để ta nói trước đã! Hiện có kẻ muốn mua con làm thiếp, nếu trong lòng con đã có người tâm đầu ý hợp, thì hãy mau chóng quyết định đi. Con đã có nơi nương thân, còn ta, có chết thế nào cũng thấy nhắm mắt xuôi tay!”

Lý Tĩnh hiểu rõ người mà thúc phụ nhắc đến, bởi vì Vương Đức từng ám chỉ với cô đôi điều. “Thúc phụ! Trừ cái chết ra còn cách nào khác nữa không?” Cô nhíu chặt đôi mày xinh đẹp lại với nhau.

“Không có! Không có! Con lại đây ngồi gần ta chút, ta nói nhỏ cho con nghe!”

Lý Tĩnh dịch chiếc ghế đẩu lại gần ông hơn một chút, giọng nói của thúc phụ cô tựa như chiếc lá vàng héo úa một nửa, trong cơn gió lạnh thê lương, phát ra những âm thanh bi thương khẽ khàng.

“Ta nói thẳng ra luôn nhé: Lão Trương muốn mua con! Ta định nhân lúc hắn đến bàn chuyện cưới hỏi, cứu Trương sư mẫu ra, nhưng bây giờ coi như thất bại rồi, không cần nói tỉ mỉ nữa. Bước đầu tiên đã thất bại, bước thứ hai không thể trì hoãn thêm được nữa. Cho dù con đã có người thích hợp, ta cũng sẽ mau chóng lập hôn ước cho hai đứa. Còn ta, vì phụ lòng lão Trương, đành phải chết vậy!”

“Thúc phụ, người nghĩ cháu và Lý Ứng mà có tình ý với nhau, thì nỡ lòng nào nhìn người đi chết chắc?” Giọng Lý Tĩnh run lên!

“Tĩnh Nhi! Bình tĩnh lại đi! Ta sống thì có ích gì hơn là chết chứ? Một kẻ vô tích sự như ta mà chết đi, ngoài con và Lý Ứng khóc thương ta một trận ra, thì chẳng ảnh hưởng gì đến ai cả. Ta thà chết chứ không muốn nhìn thấy lão Trương. Lần trước hắn đến, dẫn theo hai tên lính mặc quân phục màu đất. Hắn nói: ‘Không trả tiền, thì gả cháu gái, hai việc này không làm việc nào, lập tức tống cổ mày vào nhà lao cho biết tay!’ Hai thứ mặc áo xám đó đứng ở cửa sổ thét lên: ‘Trói cổ nó đi, không cần nói nhảm nữa!’... Tĩnh Nhi! Chết còn hơn phải chịu cảnh này!”

“Cháu không thể trơ mắt nhìn người chết được, Lý Ứng cũng không thể! Không thể! Không thể!” Mặt cô tái xám đi!

“Con nghe đây! Con cái là để hưởng thụ cuộc sống của con cái, chứ không phải sống vì người già! Con nếu không hiểu lòng ta, mà rơi vào tay lão Trương, con thử nghĩ xem, ta dẫu có sống, há chẳng phải còn khó chịu hơn cả chết sao? Đoạn tống mạng sống của một ông già nửa sống nửa chết và một người trẻ tuổi, đằng nào có lợi hơn, tại sao không chọn việc nào có lợi mà làm? Ta chỉ muốn nghe ý kiến của con, nói cho ta biết đi!”

“Cô mẫu quản thúc rất nghiêm, cháu không được gặp đàn ông, ngoại trừ Vương Đức ra.”

“Vương Đức là một đứa trẻ ngoan!”

“Bọn cháu đều còn trẻ.”

“Tình yêu là chuyện của người trẻ tuổi! Được rồi! Tĩnh Nhi! Để ta đi bàn bạc với bác Vương của con.”

“Nhưng cháu không thể trơ mắt nhìn người tìm đến cái chết được, thúc phụ!”

“Tĩnh Nhi! Gió nhỏ bớt rồi, vào thành đi thôi! Ta hiểu các con, nhưng các con lại không hiểu ta! Con bé về đi thôi, gửi lời hỏi thăm sức khỏe cô chú con nhé!”

Ông cụ đứng dậy, run rẩy đặt tay lên vai cô, chăm chú ngắm nhìn cô từng chút một. Cô không kìm được mà bật khóc nức nở.

“Tĩnh Nhi, đi đi! Hầy!...”

Lý Tĩnh lơ mơ bước vào Đức Thắng Môn, gió đã nhỏ hơn, nhưng nước mắt lại rơi nhiều hơn cả lượng nước mắt do gió thổi ra lúc đến!

Đi qua cầu Đức Thắng, người trên đường chỉ tay về phía trước và nói: “Nhìn kìa! Đổng thiện nhân!”

Một bà lão giục giã cô bé ăn mày bên cạnh: “Còn không mau qua đó đi, Đổng thiện nhân kìa, đi đi!”

Lý Tĩnh cũng dừng chân nhìn lại: Một vị lão tiên sinh mặc chiếc áo bông vải xanh dài chấm gót, đầu đội mũ nhà Phật, tay cầm một chuỗi tràng hạt. Khuôn mặt tròn trịa, râu ria xám bạc mọc đầy mặt, mày trán từ bi nhân hậu. Bọn ăn mày vây quanh ông, ông từ từ móc từ trong mũ nhà Phật ra một bọc tiền giấy, phát cho mỗi đứa ăn mày một tờ. Sau đó ngửa cổ cười cuồng dã một trận, cao giọng niệm một câu “A Di Đà Phật”!

Lý Tĩnh chấn động trong lòng, nhưng không dám bước tới, cứ thế chậm rãi đi theo sau vị lão tiên sinh ấy hướng về phía nam. Đi qua ngã đông Tưởng Dưỡng Phòng, vị tiên sinh nọ bỗng lại ngửa cổ cười cuồng dã một trận, quay người đi ngược trở lại, bước vào con hẻm nhỏ dẫn về phía cầu Ngân Đĩnh. Lý Tĩnh nhìn ông đi vào con hẻm nhỏ, lúc này mới bắt đầu đi về nhà cô mẫu.

Cô cúi gằm mặt bước đi, đến ngã đông phố Hộ Quốc Tự.

“Tĩnh tỷ! Chị về rồi đấy à!”

Vương Đức đang đứng bên ngoài một cửa hiệu, khuôn mặt đỏ bừng vì lạnh.

“Tĩnh tỷ! Chuyện của em thành công rồi!” Cậu ta nhiệt tình hệt như đứa trẻ nhìn thấy chị ruột của mình vậy.

“Thật á?” Cô nói.

“Thật! Được giao việc hiệu đính bản thảo và đi săn tin cho tờ Đại Cường. Hai năm sau, dựa vào tài năng của em, chắc chắn sẽ lên làm chủ bút. Chị à! Chị biết đấy, các chủ bút đều là đại văn hào cả đấy!”

“Vương Đức!”

“Có em!”

“Cô mẫu có ở nhà không?”

“Lên cửa hiệu xin tiền cô phụ rồi.”

“Đi mau, về đến nhà chị sẽ nói cho em chuyện quan trọng.”

“Tuân lệnh!”

Vương Đức từng cùng Triệu cô phụ nghe một vở tuồng văn võ kết hợp ở sân khấu Thiên Kiều. Cậu ta khá cảm thấy thể loại văn học kịch có cái hay là ngắn gọn sắc bén, mỗi khi cao hứng, lại vô tình đem ra sử dụng.

Hai người về đến nhà, Lý Tĩnh vội vã nói với Vương Đức: “Vương Đức! Em đi giúp chị làm một việc, có được không?”

“Được chứ! Nhưng phải để em nói xong chuyện của em đã.”

“Vương Đức!” Lý Tĩnh sốt ruột đến mức sắp khóc đến nơi, “Chị cầu xin em lập tức đi làm việc này cho chị!”

“Không! Em mà không nói rõ chuyện của em cho chị nghe trước, trong lòng em cứ như đang giấu một con trăn lớn, từng khúc từng khúc bò trườn ra ngoài ấy, là thế này, hôm nay em...”

“Vương Đức! Em ích kỷ quá! Em không yêu chị à?”

“Em mà không yêu chị, em chính là con bò vàng nhỏ chưa mọc sừng!”

“Vậy chị cầu xin em đi làm việc, sao em không chịu chú ý lắng nghe?”

“Nói đi! Chị đại! Em nghe đây! Nói xong chuyện của chị rồi hãy nói chuyện của em!”

“Em có biết ở Bắc thành có một vị Đổng thiện nhân không? Em đi thăm dò giúp chị chỗ ở của ông ấy.”

“Chị hỏi thăm ông ta làm gì?”

“Nếu em yêu chị, xin em đừng hỏi tỉ mỉ!”

“Chuyện hôm nay có vẻ hơi kỳ bí đây! Không được hỏi, không được nói! Được! Không hỏi thì không hỏi, Vương Đức đi đây!”

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.