Thúc phụ của Lý Ưng tuổi chừng ngoài năm mươi, nhìn qua lại cứ như ông lão bảy tám mươi. Gương mặt vàng vạc, tuy được rửa sạch sẽ nhưng vẫn phủ một tầng sắc tối. Đôi mắt cực kỳ tinh anh, cho thấy thời trẻ cũng là một người tinh gọn, tháo vát. Khoác trên người một chiếc áo dài vải thô cũ kỹ đã phai màu. Ông đang nằm trên kang, thấy Vương Đức bước vào liền hơi ngẩng đầu ra hiệu cho Vương Đức ngồi xuống. Đợi một lát, ông bảo Lý Ưng đưa túi thuốc lào cho mình, Lý Ưng châm mồi giấy cho ông, ông ngồi dậy một mạch hút liền mấy ống thuốc.
- Vương Đức. - Thúc phụ của Lý Ưng nheo nửa mắt, giọng nói nhỏ thều thào như người bệnh lâu ngày. - Ta hiểu chuyện của các cháu, ta đều hiểu, thế mà...
- Hôm qua chúng cháu hoàn toàn có lý, lão Trương làm không đúng! - Vương Đức nói.
- Có lý hay không có lý, không thành vấn đề. Chuyện ngày hôm qua ta đều hiểu, không cần nói nữa. Chỉ là sau đây nên đối phó thế nào. Sự việc hiện tại có mấy tầng: Sư mẫu của các cháu với lão Trương; ta với lão Trương; hai cháu và lão Trương. - Thúc phụ của Lý Ưng thở hắt ra một hơi. - Chuyện của ta ta tự có cách giải quyết; sư mẫu của các cháu ta cũng đã suy nghĩ thay cho bà ấy. Còn hai cháu, các cháu tự nhiên có chủ kiến của riêng mình, ta không tiện ép buộc các cháu nghe theo lời dặn dò của ta.
Giọng nói của ông càng lúc càng yếu, giống như đang tự nói với chính mình, Vương Đức và Lý Ưng chú ý lắng nghe.
- Lý Ưng, cháu cùng Vương Đức ra ngoài đi, bảo cậu ấy những điều ta đã dặn cháu ngày hôm qua.
Vương Đức đứng dậy định bước ra ngoài.
- Trở lại! Các cháu cũng thảo luận chuyện của mình đi, chốc nữa quay lại tao có lẽ có thể quyết định thay các cháu một chút.
Nói xong, ông chậm rãi nằm xuống. Hai thiếu niên nhẹ nhàng bước ra ngoài. Cả hai đi ra ngồi lên cối xay.
- Cậu có biết lịch sử của thúc phụ cậu không? - Vương Đức hỏi.
- Ông từng làm tri huyện, tớ biết, vì tranh cãi với cấp trên nên mất quan chức.
- Đúng! Thế còn sau đó?
- Tớ không biết!
- Tớ cũng không biết, nhưng hôm qua thúc phụ đã kể cho tớ nghe. Từ khi thúc phụ mất quan chức, rơi vào cảnh nghèo xơ nghèo xác. Ông chán chường nản lòng, không còn ý định bước chân vào chính giới nữa, bèn muốn kinh doanh một việc buôn bán, tự lực cánh sinh kiếm ba bữa cơm ăn. Sau đó qua người mai mối, vay của lão Trương hai trăm đồng, lại vay thêm một trăm, tổng cộng là ba trăm. Đây là mối quan hệ giữa thúc phụ và lão Trương.
Người mai mối là Vệ Tứ trong thành. Lý Ưng dừng lại một lúc, tiếp tục nói:
- Vệ Tứ sau đó lại tự đề cử giúp thúc phụ quản lý việc buôn bán nhỏ đó. Về sau Vệ Tứ cấu kết một gộc với lão Trương, thâu tóm việc buôn bán về tay mình, thế là thúc phụ đành chịu không sao thoát khỏi món nợ của lão Trương. Thúc phụ là một người không màng tiền tài, chính vì không màng tiền tài nên mới vướng phải âm mưu của kẻ khác. Tớ và chị tớ từ nhỏ đã theo thúc phụ, cha mẹ tớ, tớ thậm chí còn không nhớ nổi dung mạo của họ.
Lý Ưng vừa nói, vừa nuốt giọt nước mắt chực trào vào trong miệng.
- Thúc phụ tuyệt đối sẽ không đưa tớ đến trường học của lão Trương để đọc sách nếu không vì thiếu nợ lão ta. Lão Trương coi tớ như nô lệ, bây giờ tớ mới biết, đó là lão ta ép thúc phụ phải đồng ý. Hôm qua thúc phụ khóc không nói nên lời, ông hiểu, thế nhưng ông... ông già rồi, không còn tinh thần để chống lại tất cả nữa! Đây là điều khiến ông đau đớn nhất, cũng là nguyên nhân khiến ông chỉ cầu được chết! Mấy hôm trước lão Trương lại nói với thúc phụ, bảo tớ đi lính tuần kích, ý của lão ta là đưa tớ vào cái nha môn hủ bại đó, để lão ta tiện tay bớt xén tiền lương của tớ. Thúc phụ hiểu làm như vậy chẳng khác nào đẩy tớ vào địa ngục, thế mà ông đã đồng ý với lão Trương. Ông chỉ cầu lão Trương mau rời khỏi mình, thà chết chứ ông nhất định không chịu nói chuyện với lão Trương, ông không tiếc đánh đổi tất cả, cầu xin lão Trương mau đi đi. Thúc phụ là người hiểu biết, là người tốt, thế nhưng —— đã già rồi!
- Tớ hiểu rồi! Chúng ta phải làm sao đây? - Mặt Vương Đức lại đỏ bừng lên.
- Không cần nói "chúng ta", Vương Đức! Cậu không có thù oán gì với lão Trương, việc gì phải nhảy vào chiến trường? Tớ tuyệt đối không có ý xa lánh cậu!
- Lý Ưng! Tớ quý cậu, quý cả thúc phụ cậu! Không thể không tham gia! Cha tớ đã bị lão Trương lừa gạt. Mỗi lần gặp cha, lão ta luôn miệng nói: "Sắp khôi phục triều đại rồi, sách cũ của Vương Đức tuyệt đối không thể bỏ, nếu bỏ, sau này khôi phục khoa cử, không thi đậu tú tài thì hối hận khôn cùng!" Tớ sớm đã không muốn đọc sách ở đó nữa, nhưng không có cơ hội. Bây giờ coi như tớ đã trở mặt với lão Trương, nhân cơ hội này vùng vẫy một phen. Tớ có chí hướng của mình, không thể chết ở nhà!
- Tớ hiểu chí hướng của cậu, nhưng tớ không nỡ để cậu vì tớ mà chịu khổ!
- Chúng ta tạm thời không cần tranh chấp điểm này, tớ hỏi cậu, cậu định làm gì?
- Tớ vào thành tìm việc! Chỉ cần tớ kiếm được tiền, tính mạng của thúc phụ có thể giữ được!
- Tìm việc gì? - Vương Đức hỏi.
- Không thể đoán trước được!
- Lão Trương có cho cậu đi không?
- Không cho, liều mạng!
- Được! Tớ cùng cậu vào thành! Xin cha mười đồng bạc!
- Vương Đức cho rằng có mười đồng bạc là có thể sống ở trong thành một năm.
- Tớ nhất định phải vào thành, cậu không cần thiết phải đi.
- Tớ có chí hướng của mình, tớ vào thành không phải vì cậu thì sao chứ?
Hai người lại nghĩ ra rất nhiều cách, nhưng không có cách nào tốt bằng việc vào thành tìm việc. Lý Ưng không muốn cùng Vương Đức vào thành, Vương Đức hết lời khuyên giải, cuối cùng mới thống nhất được. Họ cùng nhau đi vào gặp thúc phụ của Lý Ưng.
- Thúc phụ! Chúng cháu quyết định vào thành cùng nhau tìm việc. - Vương Đức lên tiếng trước. - Cháu muốn xem thế giới rộng lớn thế nào, Lý Ưng thì có nhu cầu tìm việc. Hai người cùng đi thì có thể chiếu lẫn nhau.
- Được! - Thúc phụ của Lý Ưng mỉm cười.
- Điều cháu không yên tâm nhất là lão Trương không cho Lý Ưng đi.
- Cháu sợ sau khi cháu đi, lão Trương lại đến quấy rầy thúc phụ.
- Các cháu đều ngồi xuống đi, các cháu vẫn chưa hiểu rõ bản chất của vấn đề này. Lão Trương không thể không cho Lý Ưng đi, lão ta cũng không dám đến gây sự với ta. Hiện tại không chỉ là vấn đề tiền bạc, mà là con người!
- Dĩ nhiên chúng ta đều là con người rồi. - Vương Đức cười nói.
- Người mà ta nói đến, là phụ nữ!
- Dĩ nhiên Trương sư mẫu là phụ nữ rồi!
- Vương Đức! Lúc này ta không muốn cháu cắt ngang, đợi ta nói xong rồi cháu hãy nói.
Thúc phụ của Lý Ưng sợ Vương Đức không vui, liền cười với cậu một cái. Sau đó ông châm mồi giấy, hút liền mấy hơi thuốc. Đặt tẩu thuốc xuống, lại xin Lý Ưng một bát nước lạnh để súc miệng. Ông đứng dậy nhổ nước vào một cái chậu vại sành vỡ, tiện tay chỉnh lại nếp gấp của chiếc áo dài.
- Vương Đức, Lý Ưng. - Thúc phụ của Lý Ưng nhìn hai thiếu niên, ánh mắt như đang thay lời muốn nói để biểu đạt những cảm xúc không thể thốt thành lời. - Vấn đề hiện tại là một người phụ nữ. Lý Ưng! Chính là chị của cháu!
Lý Ưng không kìm được đứng phắt dậy, bị ánh mắt của thúc phụ dẫn dắt, lại lặng lẽ ngồi xuống.
- Không được nóng vội, nghe ta từ từ nói! - Ông lão tiếp tục nói. - Trương sư mẫu là do anh trai cô ấy bán cho lão Trương, đó là chuyện của mười mấy năm trước, anh ta thiếu nợ lão Trương, cho nên cô ấy đã trở thành vật thế trừ nợ. Cô ấy bây giờ đã có tuổi và kém sắc, thế nên lão Trương muốn noi theo cách cũ để mua chị của cháu, bởi vì ta cũng nợ tiền lão ta. Lão ta đã ám chỉ mấy lần, ta vẫn lờ đi... Ta không phải súc sinh... Lý Ưng! Lấy một bát nước lạnh ra đây!
Ông cúi gằm mặt xuống thấp hết mức có thể, uống cạn bát nước lạnh, đưa bát cho Lý Ưng mà từ đầu đến cuối không ngẩng đầu lên.
- Thế nhưng bây giờ đây chính là cơ hội của các cháu. Bởi vì trước khi ta đồng ý hôn sự của lão ta, lão ta tuyệt đối không dám ra tay quá độc ác khiến hôn sự bất thành. Cho nên, Lý Ưng, cháu vào thành, ta đảm bảo lão Trương bắt buộc phải thả cháu đi. Còn về sư mẫu của các cháu, đợi khi lão Trương lại đến hỏi cưới, ta yêu cầu lão ta thả người trước, sau đó mới tính chuyện cưới xin. Ta nghĩ lão ta chắc chắn sẽ đòi tiền chuộc, quả nhiên lão ta có ý đó, thì đó chính là cơ hội để chúng ta giành lại tự do cho sư mẫu các cháu. Cái bình ngũ thái đó... - Ông không ngẩng đầu lên, chỉ dùng tay áng chừng chỉ về phía chiếc bàn. - Là món đồ có giá trị duy nhất mà ta thà chịu đói cũng không bán đi. Lý Ưng, đó là cha cháu để lại cho ta. Ngày mai cháu mang cái bình đó vào thành, nhờ dượng của cháu đem bán đi, đại khái ít nhất cũng bán được một trăm đồng. Cháu cầm hai mươi đồng để tìm việc trong thành, số còn lại gửi ở nhà dượng, đợi đến khi lão Trương thực sự trả lại tự do cho sư mẫu các cháu, chúng ta mới có mấy chục đồng để chuộc bà ấy. Còn sau này, bà ấy có tự chết vì đói rét hay không, chúng ta không đủ sức quản nữa, dĩ nhiên chúng ta vẫn mong được quản. Thế nhưng chúng ta phải để lúc bà ấy chết được hiểu rằng, bà ấy là một thân thể tự do, chứ không phải nô lệ của lão Trương. Sư mẫu của các cháu nếu khôi phục được tự do, lão Trương nhất định sẽ ép ta viết giấy bán cháu gái của ta.
Thúc phụ của Lý Ưng ngừng nói, cầm tẩu thuốc lên, nhưng không hút, cứ trân trân nhìn chằm chằm vào tẩu thuốc.
- Chết là điều không thể tránh khỏi; ta sợ tiếng cười của lão Trương, thế nhưng không sợ chết!
- Thúc phụ! - Lý Ưng ngắt lời thúc phụ. - Người đừng mở miệng ra là nói chữ "chết" được không?
Ông lão không trả lời.
- Lão Trương! Đồ khốn... - Vương Đức không thể nhịn được nữa, đứng phắt dậy nắm chặt tay đấm về hướng đông, cứ như thể lão Trương đang đứng ngay bên ngoài bức tường phía đông vậy.
- Vương Đức! Ngồi xuống! - Ông lão họ Lý ngẩn ngơ nhìn chiếc bình ngũ thái trên bàn.
Vương Đức ngồi xuống, dùng nắm đấm đập bùm bụp vào mép kang.
- Ta có lỗi với mọi người, có lỗi với lão Trương, thiếu nợ không trả, lấy cái chết để thoái thác, không quang minh chính đại, không phải anh hùng! - Giọng ông lão càng lúc càng nhỏ, tựa như cơn mưa phùn đêm thu, từng giọt từng giọt lạnh thấu cõi lòng của hai thiếu niên. - Các cháu, Vương Đức, Lý Ưng, hãy nhớ kỹ: Người tốt chính là tù binh của kẻ ác, giả như người tốt không cầm lấy chính nghĩa để chiến đấu với kẻ ác. Người tốt chính là thạch tín tự sát, giả như lòng tốt chỉ là sự mềm yếu, chần chừ, nhát gan. Ta thì hết hy vọng rồi, ta thà mong sau này các cháu đem đầu của kẻ ác chém xuống, chứ không mong các cháu tự móc tim mình ra cho kẻ ác xem. Còn về tiền bạc, các cháu hãy khắc ghi: Cẩn thận kiếm tiền, cẩn thận tiêu tiền. Thời niên thiếu của ta, từng có một tấm lòng lương thiện ngây ngô, tay trái kiếm tiền, tay phải tiêu đi, để rồi hôm nay không chết không được. Chết, ta không sợ đâu, chỉ là chết rồi vẫn có lỗi với người ta, ít nhất cũng có lỗi với lão Trương. Ta trước kia chủ trương "lấy ơn báo oán", bây giờ là "lấy thẳng báo oán". Ta trước kia chủ trương tiền có thể tiêu bừa, không được kiếm một cách bất chính, bây giờ, tiền không được kiếm bất chính, cũng không thể tiêu bừa... Vương Đức, cậu không cần phải vào thành. Sau khi Lý Ưng đi, lão Trương đang rất cần người giúp đỡ, lão ta tuyệt đối sẽ không vì cậu đánh nhau với lão mà đối xử tệ với cậu. Cậu nếu ngày nào cũng gặp lão Trương, ít nhất cũng có thể nghe ngóng giúp ta xem lão ta định sắp đặt ta ra sao. Tuy nhiên, chí hướng của cậu thì ta không dám phản đối, có vào thành hay không, vẫn là do cậu tự quyết định. Nhìn từ thực tế mà xét, hình như không có sự cần thiết phải vào thành. Lời của ta chỉ có thế, đúng hay không ta không dám nói. Các cháu đi đi! Không cần thương nhớ đến cái chết của ta, ta đáng phải chết!
Lão nhân họ Lý duỗi thẳng chiếc áo dài, chậm rãi nằm xuống, tiện tay cầm lấy một cuốn sách che mặt lại; toàn thân bất động, chỉ có phần ngực áo hơi phập phồng, nhịp theo hơi thở gấp gáp của ông.
- Giả như cháu có thể trả nợ cho lão Trương, người còn tìm cái chết nữa không, thúc phụ? - Vương Đức hỏi.
- Làm sao cháu có thể trả nợ thay ông được?
- Cháu về nhà nói với cha, ông ấy cho người mượn tiền, sau này Lý Ưng từ từ trả lại cho cha cháu.
- Đứa ngốc này! Cha cháu là người có tiền đấy!
- Ông ấy có mà! Cứ thu hoạch hoa màu là có mấy chục đồng!
- Mấy chục đồng? Đó là chi phí sinh hoạt cả năm của nhà các cháu đấy! Đứa ngốc, ta cảm ơn cháu!
- Ơ! - Vương Đức hoang mang. - Hóa ra mấy chục đồng không được tính là người giàu, thế thì bao nhiêu mới được coi là giàu có?
Sự tĩnh mịch của buổi trưa hè mới khó chịu làm sao! Những cây hồng đỏ trên cành, lúa mì muộn ngoài đồng, nóng đến mức không chịu nổi! Từng trận gió nóng thổi mang theo sự huyên náo trong thành, người buồn ngủ thì đã chìm vào giấc ngủ, người không ngủ thì cứ nghe ngãi nghe ngòi rồi khóc nức nở. Lúc này Vương Đức và Lý Ưng lại ngồi trên chiếc cối xay vỡ, Vương Đức nhìn con quạ già xấu xí đã rụng hết lông cánh, nghênh ngang ngoảnh trái ngoảnh phải cái đầu trọc lốc, chực trộm ăn những quả hồng đỏ trên cây. Lý Ưng cúi đầu chăm chú nhìn đàn kiến trên mặt đất đang vây đánh một con sâu cây hòe non xanh biếc. Con quạ già nhẹ nhàng gật đầu một cái, ngậm lấy một quả hồng đỏ tròn vo, vỗ đôi cánh rách sượt qua hàng rào bay đi. Vương Đức nương theo con quạ quay đầu nhìn lên cây phía bên kia, con quạ có bề ngoài xấu xí nhưng tấm lòng ngọt ngào ấy nhét quả hồng vào trong tổ, một tiếng quạ kêu khàn khàn như tiếng cười của lũ quạ con vang lên, lan tỏa thứ tình cảm mộc mạc.
Lý Ưng vô thức muốn dùng tay gạt đi con kiến vàng nhỏ đang bám chặt trên người con sâu xanh. Cậu quên mất bàn tay mình đang bị Vương Đức nắm chặt. Cậu vừa rụt tay lại, Vương Đức quay đầu nhìn sang:
- Lý Ưng!
- À! Vương Đức!
Ánh mắt hai người giao nhau, chạm đến nỗi chua xót của tuyến lệ. Họ không chút xấu hổ, không chút giả tạo mà bật khóc.
Khóc cùng nhau - khóc trước mặt người tri kỷ - cũng giống như cười cùng nhau, là hai việc sảng khoái duy nhất của con người.
- Cậu khóc xong chưa? Tớ xong rồi! - Vương Đức lau đôi mắt đỏ hoe.
- Không khóc nữa!
- Được! Phải cười thôi! Trận khóc trận cười ngày hôm nay, trên chiếc cối xay vỡ này, chính là sự khởi đầu cho sự nghiệp của chúng ta! Lý Ưng! Cậu nhìn phía trước xem, bóng tối ở sau lưng chúng ta, ánh sáng ở trước mặt chúng ta! Cười lên!
Vương Đức cười thật rồi, Lý Ưng không hiểu ra sao cũng bất giác mệt nhoài nở nụ cười, nụ cười này mới vắt kiệt hết những giọt nước mắt đọng trong khóe mi cậu.
- Vương Đức, tớ vẫn không ủng hộ cậu vào thành!
- Không đi không được! Tớ có chí hướng của mình! - Vương Đức dừng lại một lát. - Lý Ưng, chị cậu thế nào rồi? - Mặt cậu đỏ bừng lên.
- Có dượng và mợ chiếu cố chị ấy mà.
- Thế à? - Vương Đức không nói gì thêm.
- Cậu nên về nhà ăn cơm đi, người lớn trong nhà nếu không cho cậu vào thành, thì đừng có cố chấp.
- Cha không quản được đâu, tớ có chí hướng của mình! - Vương Đức nói rồi nhìn quanh bốn phía. - Lý Ưng, cặp sách của tớ đâu?
- Chắc để trong phòng rồi nhỉ? Vào xem thử đi.
Hai người nhẹ nhàng bước vào trong, thúc phụ của Lý Ưng có vẻ như đã chìm vào giấc ngủ mơ màng. Lý Ưng leo lên kang lấy cặp sách của Vương Đức. Ông lão khẽ mở mắt.
- Vương Đức đâu?
- Ở đây ạ.
- Vương Đức! Đừng nói với người khác chuyện của chúng ta. Cháu qua đây!
Vương Đức bước tới, ông lão nắm lấy tay cậu, thở dài một tiếng. Vương Đức không biết nói gì cho phải, chỉ ngoẹo cổ nhìn Lý Ưng.
- Vương Đức! Thời thanh niên là lúc vô cùng quan trọng! Ta, ta tiêu đời rồi! Đi đi! Nói với cha cháu, khi rảnh rỗi thì sang đây trò chuyện.
Vương Đức vâng dạ một tiếng, kẹp cặp sách bước ra ngoài. Ông lão nhìn qua ô kính nhỏ khảm trên cửa sổ, dõi theo bóng Vương Đức, lẩm bẩm tự nói: "Đáng yêu! Những thiếu niên đáng yêu làm sao!"
Người dân quê đối với việc trong thành treo "Long kỳ", "Ngũ sắc kỳ", hay "Nhật Bản kỳ", hoàn toàn chẳng mảy may quan tâm. Đối với việc hoàng đế, tổng thống, hay hoàng hậu nắm quyền, cũng không mấy chú ý. Người trong thành thì hoàn toàn khác biệt: Họ đi trên phố, ngồi quán trà, ngủ ở nhà, cứ như thể bản thân tự động giành được quyền hành gì vậy. Những người xuất thân từ trường học, ngồi trên chiếc ghế tre trong công viên, tay cầm báo, đọc nghêu ngao những câu đối bốn sáu chữ, lại càng không chút nghi ngờ mà tự nhận mình là chủ nhân ông của đất nước. Trách nhiệm nghĩa vụ tạm thời chưa bàn tới, đằng nào thì chủ nhân ông của đất nước cũng có cơ hội phát tài thăng quan, có cơ hội tiền tài chồng chất, quan chức thăng tiến. Ai dám nói ta nghĩ không đúng, ai dám nói ta không có quyền hành chứ? Ôi! Gạo đắt hơn rồi, lính tạc nhiều hơn rồi, thuế nặng hơn rồi, quản bọn chúng làm quái gì. Đó là chuyện của người nhà quê, đó là chuyện của người nhà quê!...
Họ không chỉ nghĩ như vậy, mà còn thực sự kết đảng lập hội "tranh thủ tự trị", "đòi dân quyền", phát biểu bằng lời nói, thể hiện qua chữ viết mà hành động. Không chỉ trong thành sôi sục như lửa, họ còn chạy về vùng quê nhiệt tình truyền bá phúc âm... Hội thảo tự trị Bắc Kinh, Hội cộng thành tự trị Bắc Kinh, Hội thính thành tự trị Bắc Kinh, Hội tự tiến tự trị Bắc Kinh,... Biển đen chữ trắng, biển trắng chữ xanh, biển xanh chữ đỏ, chẳng khác nào Vương Ma Tử, Vạn Ma Tử, Uông Ma Tử trong khu chợ mới khai trương... đồng loạt treo lấp lánh rực rỡ ở các ngã ba đường lớn. Còn vùng quê thì sao, tuy không thể rực rỡ năm màu năm vẻ thế, nhưng đầu làng cuối xóm cũng treo tấm biển lớn "Hội thành công tự trị ngoại ô"... Người nhà quê tuy không biết chữ, nhưng lại biết đoán:
- Nhị ca! Lại tuyển lính đấy à! Đầu làng dựng tấm biển lớn kìa, thấy không? - Một người nói thế.
- Không! Nghe nói khoanh vùng ba khoảng ruộng, để làm nghĩa địa cho người Anh ở Giao Giao Mật Hạng, đây là mốc đánh dấu. - Một người đáp lại.
- Hai người, ba người, bốn người, cho đến bảy tám người, rốt cuộc vẫn không đoán ra được rốt cuộc là tuyển lính hay là làm nghĩa địa Tây. Thế nhưng họ có cách tự an ủi: Trong số bảy tám người này, thợ mộc Dương khẳng định cái tấm biển viết những chữ đen không tài nào hiểu nổi đó được làm bằng gỗ hòe tây. Chú cả Vương thoạt đầu còn tranh cãi là gỗ liễu, qua mấy lần giám định, cộng thêm lòng tin đối với thợ mộc Dương, cuối cùng đã chốt lại là gỗ hòe tây, rồi thỏa mãn tản đi.
Mấy ngày sau, người dân trấn Nhị Lang kinh ngạc và mới mẻ truyền tai nhau:
- Miếu Nhị Lang ở Quan Lệ ngày mai mở hội. Lão Trương, Tôn Bát, quan lại trong nha môn đều đi, còn có vô số người có mặt mũi trong thành nữa. Lão Trương, Tôn Bát chính là đại diện của chúng ta đấy...
Tin tức này đã trở thành tài liệu để người dân trong trấn tụ họp dưới bóng liễu tán gẫu vào buổi chiều tối sau bữa cơm. Chú cả Vương bày tỏ sự kính trọng tột cùng đối với Tôn Bát và lão Trương mà rằng:
- Rốt cuộc người ta là thân sĩ và tiên sinh, có đồng hồ để đeo, mới đáng đeo đồng hồ chứ, như chúng ta thì đeo cái gì cơ chứ?