Hamilton lảng vảng bước tới, quay người rồi thả phịch thân hình nặng nề xuống chiếc ghế gần nhất, từ đó anh ta đăm đăm nhìn vợ với ánh mắt hằn học đầy bực bội. Cicily cảm nhận được cái nhìn soi mói ấy, nhưng cô không ngước lên nhìn chồng. Cô không hề né tránh cuộc xung đột giữa hai người, điều dường như là không thể tránh khỏi sau sự việc vừa rồi; nhưng cô muốn để chồng mình là người khơi mào trước. Đổi lại, cô tìm một chiếc ghế, khoan thai ngồi xuống và giữ nguyên dáng vẻ dửng dưng uể oải vốn dĩ rất cuốn hút, nhưng lúc này, vì một lý do khó hiểu nào đó, lại càng khiến người đàn ông thêm cáu kỉnh. Có lẽ sự điềm tĩnh bề ngoài của cô trong thời điểm tài vận ngặt nghèo lại khiến anh ta thấy chướng mắt một cách cay đắng; có lẽ vẻ nữ tính duyên dáng và sự quyến rũ đàn bà của cô, được phô bày qua dáng người uyển chuyển lả lơi, càng làm nổi bật sự thật rằng cô sinh ra là để hưởng niềm vui và sự ái ân, chứ không phải để chen chân vào những mưu mô sứt đầu mẻ trán của thương trường. Dù nguyên nhân là gì đi nữa, chắc chắn là tư thế buông thả lười nhác của cô đã chọc giận anh ta, và cuối cùng, cố che giấu niềm bẽ bàng, anh ta lên tiếng:
— Thôi được, — anh ta cằn nhằn thốt lên, — lại là một kiệt tác nữa của cô rồi đấy!
Tuy nhiên, Cicily che giấu việc cô đang co rúm lại trước giọng điệu đầy khinh miệt của chồng.
— Phải, — cô háo hức đáp. — Anh không thấy là em đã đúng sao?
Mưu mẹo đó không đủ để làm Hamilton chệch hướng khỏi mục đích chì trích của mình.
— Thế nên, — anh ta tiếp lời, giọng cộc cằn, — không chỉ quen thói quên đi bổn phận, không chỉ mãn nguyện với sự thất bại thảm hại của một người vợ, cô còn trở thành kẻ phản bội nữa.
— Anh có vẻ quên rằng chính anh mới là kẻ thất bại trong bổn phận của mình — chứ không phải em, — Cicily vặn lại.
— Cái ý tưởng lố bịch được bịa đặt đó là cái cớ để cô chống lại tôi chắc?
— Em chẳng kiếm cái cớ nào cả, — Cicily lạnh lùng đáp. — Và vì một lý do rất đơn giản và hoàn toàn xác đáng: em không hề chống lại anh.
— Thế thì, trời ạ, cô gọi đó là cái quái gì? — Hamilton mỉa mai gặng hỏi. — May ra đó là cứu tôi phỏng?

— Vâng, em sẽ làm điều đó, — câu tuyên bố quả quyết vang lên, — nếu như anh chịu để em làm.
— Và cái cách cô làm việc đó, — Hamilton tiếp tục, vẫn với giọng điệu khinh miệt mỉa mai, — chắc là cứ tiếp tục làm như những gì cô đã và đang làm — đem tiền cho kẻ thù của tôi, cứ thế kéo dài cuộc đình chiến, và cứ thế đẩy tôi đến bờ vực phá sản!
— Em thực sự tin là anh đã mù quáng rồi! — Cicily giận dữ tuyên bố. Cô đổi sang tư thế ngồi thẳng người đầy cảnh giác, và đôi mắt lóe lên ngọn lửa giận dữ nhìn chồng. — Chẳng lẽ anh không thể hiểu nổi lý do tại sao em lại đưa tiền cho những người phụ nữ ấy — tại sao em lại giúp đỡ họ? Chà, em sẽ chẳng ra thể thống phụ nữ nào nếu không làm thế. Như em đã nói với anh trước đây, em là một người phụ nữ trước khi trở thành một người vợ. Nếu việc ngăn cản những người phụ nữ khác và những đứa trẻ nhỏ không phải chịu cảnh đói khát mà bị coi là không xứng làm vợ, không ra dáng người làm ăn, thì ơn Chúa, em thà không làm người vợ kiểu đó, cũng chẳng cần ra dáng người làm ăn như thế!
— Ừ, cô nói chuẩn rồi đấy, — Hamilton tóm tắt ngắn gọn. — Tôi mừng là cô tự mãn với bản thân mình — chứ chẳng có ai khác thấy thế đâu.
— Ồ, em biết anh muốn gì mà, — câu trả lời đầy vẻ khinh miệt vang lên. — Anh muốn một người vợ theo khuôn mẫu truyền thống, kiểu người lúc nào cũng sẵn sàng đứng chờ để thề thốt rằng chồng mình luôn đúng, ngay cả khi bản năng, trí tuệ và trái tim cô ấy đều gào thét rằng anh ta sai. Thưa anh Charles, em không phải là kiểu người vợ đó, và không bao giờ là thế. Gốc rễ thực sự của vấn đề là phụ nữ chúng em đang thay đổi, đang phát triển, trong khi đàn ông các anh thì không: các anh vẫn dậm chân tại chỗ. Giới tính chúng em cuối cùng cũng đang lớn lên; còn giới tính của các anh thì vẫn đứng yên một chỗ. Những tư tưởng mà các bà nội tổ chúng ta từng giữ, cuộc sống mà họ từng trải qua, sẽ bóp nghẹt chúng ta đến chết khô. Nhưng đàn ông các anh vẫn y nguyên như các ông tổ của mình trong cách đối xử với gia đình và niềm tin về bổn phận của người vợ. Tất nhiên, người vợ thời xưa ấy từng ngước nhìn vị chúa tể của mình với lòng kính trọng; cô ấy bám víu vào từng lời nói bất cẩn của anh ta với sự kính trọng sâu sắc; cô ấy tôn sùng mọi quan điểm bâng quơ của anh ta, chẳng bao giờ dám coi linh hồn hay trí óc mình là của riêng. Nghĩ lại thì, sao cô ta lại không làm thế cơ chứ? Anh ta có ăn học, ít nhất là theo một cách nào đó; và anh ta bước ra thế giới bên ngoài, nơi anh ta giao du với những kẻ đồng trang lứa, nơi anh ta làm nên chuyện, dù tốt hay xấu; trong khi cô ta, một con búp bê đáng thương, xinh đẹp và dốt nát, bị anh ta chộp lấy từ thuở thiếu thời và sau đó bị giam hãm, bị ép phải gánh vác những trách nhiệm bi thảm của một người vợ, người mẹ trước khi đủ lớn để nhận thức được hoàn cảnh khó khăn của mình — cô ta còn cơ hội nào khác chứ? Giờ đây, tôi nói cho anh biết, mọi thứ đã khác xưa rồi. Chúng ta có học thức chẳng kém gì đàn ông các anh — thậm chí còn hơn. Chúng ta đã phát hiện ra rằng mình có thể tư duy một cách thông minh; chúng ta thực sự suy nghĩ. Chúng ta cũng bước ra thế giới bên ngoài; chúng ta cũng làm nên chuyện. Tuyệt vời nhất là chúng ta nhìn đời bằng một đôi mắt mới mẻ và trong sáng hơn. Và chúng ta nhìn thấy những điều mà đàn ông các anh đã trở nên mù quáng trước đó qua hàng thế kỷ quen thói, qua những cuộc tranh đấu ích kỷ, bất chấp để đạt được mục đích của riêng mình. Chúng ta có thể nhìn thấy một cách rành mạch và chân thực mối quan hệ đúng đắn giữa nam và nữ — một mối quan hệ bình đẳng, với quyền lợi ngang nhau cho mỗi bên, với những đòi hỏi công bằng dành cho nhau, với những bổn phận ngang nhau đối với nhau trong mái ấm gia đình và ở thế giới bên ngoài tổ ấm — những người bạn đồng hành gắn kết với nhau bằng tình yêu.
— Em yêu của anh, — Hamilton khô khan nhận xét khi vợ dừng lời, — em đã quên mất một phẩm chất nổi bật của người phụ nữ hiện đại: em nổi trội hơn hết thảy như một nhà hùng biện. Chà, bản thân em chẳng khác nào một Demosthenes phiên bản nữ — không hơn không kém.
Nhưng anh ta dẹp bỏ giọng điệu chế nhạo khi tiếp tục nói:
— Và thế đấy, những gì em đã làm — đó là quan niệm của em về sự đồng hành phỏng?
— Phải, — Cicily quả quyết tuyên bố. — Khi một bên đối tác mắc sai lầm, bổn phận của bên kia là chấn chỉnh lại mọi thứ.
— Bằng cách đẩy người ta đến bước đường phá sản ư! — người chồng thốt lên với vẻ hoài nghi tàn nhẫn.
— Em đã làm anh phá sản ư? — Ngọn lửa phẫn nộ bùng lên trong đôi mắt hổ phách, và đôi môi đang cong lên mang nét cười khinh miệt; nhưng ẩn giấu trong âm vực giọng nói du dương của cô là một niềm kiêu hãnh được nén lại. — Không! Này, để em nói cho anh biết điều này: Những người phụ nữ đó đã đứng về phía anh rồi đấy. Họ đang giúp em chống lại chồng của họ. Cuối cùng anh sẽ thắng — bất chấp mọi thiệt hại mà anh đã cố gây ra ngày hôm nay bằng sự lú lẫn ngu ngốc tột cùng của mình. Nhưng họ trung thành với em, và họ sẽ tha thứ cho anh vì nể mặt em, và họ sẽ ban cho anh chiến thắng trong cuộc chiến này.... Cứ chờ mà xem!
— Nhảm nhí! — Hamilton nhạo báng. Anh cho rằng những khẳng định của vợ chẳng qua chỉ là lời lảm nhảm của một kẻ cuồng tín viển vông. Cô ấy thành thật — thật đáng tiếc làm sao! — nhưng lại hoàn toàn mù tịt về những vấn đề mà cô ấy khăng khăng tự chuốc lấy một cách vô ích.
— Em hứa với anh đấy, — Cicily vẫn kiên quyết, chẳng mảy may nao núng trước thái độ hoài nghi chế giễu của chồng, — cuối cùng anh sẽ thắng. Vâng, anh sẽ thắng; bởi vì điều đó là đúng đắn: rằng anh xứng đáng thắng. Em đang làm phần việc của mình, không chỉ để giúp anh; mà còn vì đó là điều đúng đắn. Chúng ta nợ một bổn phận không chỉ với bản thân, mà còn với cả những con người kia nữa.... Ngay cả anh cũng phải thấy điều đó chứ!
— Chà, tôi thì chẳng thấy gì sất, — Hamilton trước sau như một vẫn giữ nguyên quan điểm. Nhưng anh ta vô tình co rúm lại trước biểu cảm thương hại cho sự dốt nát của mình hiện rõ trên khuôn mặt vợ.
— Chà, điều đó chỉ càng minh họa cho những gì em vừa nói thôi, — Cicily tiếp lời, với vẻ tự mãn khiến người đàn ông khó chịu đến mức không tài nào chịu nổi. — Ngày nay phụ nữ có tầm nhìn sáng suốt hơn. Đó là điểm khác biệt giữa chúng ta với những người bà đáng kính đã khuất, thậm chí với cả những người mẹ của chúng ta. Họ có một thứ lương tâm cá nhân chỉ dừng lại ở cánh cửa trước và cửa sau của ngôi nhà. Phụ nữ chúng ta ngày nay mang một lương tâm lớn hơn, bao trùm cả một gia đình lớn hơn. Đó là lương tâm xã hội, và chính điều đó khiến chúng ta khác biệt với những người phụ nữ của các thế hệ trước. Anh không thấy sao, Charles, rằng anh và em thực sự giống như một người anh lớn và một người chị lớn đối với những kẻ đang làm thuê cho chúng ta ư? Vậy nên, hãy giúp đỡ họ, ngay cả khi chúng ta phải làm điều đó đi ngược lại với sự kháng cự đầy lầm lạc của chính họ.
— Tất nhiên rồi, — Hamilton bóng gió, vẫn với giọng điệu mỉa mai, — cả Morton và Carrington nữa, chắc cũng là những người anh em thân thiết của chúng ta nhỉ.
Trong một khoảnh khắc, Cicily có chút bối rối trước câu hỏi đó; nhưng bất chợt, cô nhận được một trong những nguồn cảm hứng mà cô thường dựa vào để thoát khỏi tình thế hiểm nghèo.
— Ồ, vâng, đúng thế chứ, — cô vui vẻ đáp, rạng rỡ nở nụ cười nhìn người chồng đang ngẩn ngơ, tận hưởng trước niềm vui đáp trả sắc sảo của mình. — Bọn họ là những đứa em hư đốn của chúng ta, những kẻ mà chúng ta phải cho ăn đòn — thật đau vào!
— Nếu có trận đòn roi nào cần phải xử lý, tôi sẽ tự lo lấy, — Hamilton cộc cằn tuyên bố.
— Ồ, tùy anh thôi, — Cicily đồng ý. — Nhưng hiện tại anh có vẻ như chẳng làm nổi bật hiệu quả nào cả.... Nói cho em nghe xem, tại sao họ lại trả tiền cho đám thợ để tiếp tục đình công vậy?
— Chắc là họ nhận ra cái tình anh em thắm thiết mà em vừa say sưa ca tụng đấy thôi. — Giọng người đàn ông sôi sục sự phẫn nộ đầy châm chúng.
— Này, nghe đây, Charles, — Cicily phản đối, sắc đỏ trên má cô càng đậm thêm trước cái tát từ câu trả lời bỡn cợt của anh. — Anh biết tại sao họ làm thế rõ mười mươi chẳng kém gì em. Đơn giản là vì họ muốn ép anh phải đóng cửa xưởng, để họ có thể tiếp tục quất giá hai mươi hai xu một hộp đối với đám thương nhân độc lập.
— Không, — người chồng tuyên bố, bị cuốn vào việc bàn chuyện làm ăn với vợ dù chẳng mảy giang tay muốn thế, — họ có thể tính giá đó bất cứ lúc nào. Tôi chẳng thể nhúng tay vào, vì tôi đã bị trói chặt bởi cái hợp đồng giá mười một xu mất rồi.
— Thế thì, nếu em là anh, — Cicily với luồng sinh khí mới lập luận, — em sẽ xé bỏ cái hợp đồng đó. Vâng, em sẽ mở cửa lại ngay tức khắc, trả mức lương đầy đủ, và bán cho các thương nhân độc lập với giá mười lăm xu một hộp. Họ sẽ tự khắc chạy đến tìm anh thôi.
— Xé bỏ hợp đồng với một cartel độc quyền á! — Hamilton chế giễu. Anh bật cười lớn trước sự ngớ ngẩn của ý tưởng này như một lối thoát khỏi thảm họa.
— Hợp đồng là cái thá gì khi người công nhân đang chết đói? — Câu hỏi được thốt lên với một sự chân thành thiên về con tim hơn là cái đầu của người vợ.
— Đúng là cái kiểu đàn bà! — Giọng người đàn ông ngập tràn vẻ chán ghét. — Cicily, tôi chịu đủ lắm rồi đấy.
— Thế ra anh không chịu chiến đấu ư? — Một cái lắc đầu kiên quyết là câu trả lời. — Anh không chịu giúp đỡ công nhân ư? — Lại một cử chỉ từ chối nữa. — Anh sẽ không nhúc nhích làm bất cứ điều gì sao? — Lần thứ ba, người đàn ông lặng lẽ phủ nhận lời thỉnh cầu của cô. — Vậy thì, em sẽ làm! — Cicily kết luận đầy thách thức. Cô ngả người ra sau ghế, đan hai bàn tay mảnh dẻ ra sau gáy và đăm đăm nhìn lên trần nhà với vẻ mặt của một kẻ vừa giải quyếtêm xuôi mọi rắc rối oái ăm của cuộc đời.
— Chúa tôi, thế tiếp theo cô định làm trò gì nữa đây? — Hamilton chất vấn trong nỗi hoang mang hiện rõ.
— Mặc kệ em: rồi anh sẽ thấy thôi, — câu trả lời vang lên đầy phớt lờ.
Vẻ mãn nguyện của người phụ nữ, kết hợp với giọng điệu quả quyết khi cô nói, đã chọc tức người đàn ông đến mức phải khẳng định quyền uy.
— Tôi yêu cầu rằng, chừng nào cô còn bước chân vào nhà tôi—
Anh ta bị cắt ngang bởi giọng nói lạnh lùng của vợ. Cô không dời mắt khỏi khung cảnh trần nhà đang mộng mơ chiêm ngưỡng, cũng chẳng mảy may thay đổi tư thế uể oải hay thái độ dửng dưng của mình. Nhưng chẳng hiểu sao, chất giọng của cô lại mang một sự kiên quyết, và âm điệu du dương, dịu dàng ấy đã cắt đứt lời anh ta bằng một sức mạnh ngầm đủ sức chặn đứng nó bất chấp ý muốn của anh.
— Anh không có quyền yêu cầu đâu, — Cicily điềm tĩnh nói. — Chúng ta đã chấm dứt mối quan hệ đó từ ba tuần trước rồi.
— Đúng là, — Hamilton đáp lại với giọng điềm tĩnh hơn, — cô đã từ chối sống với tôi như vợ chồng. Nhưng, nếu cô còn tiếp tục ở lại trong nhà này, tôi phải kiên quyết yêu cầu cô đừng có xía vào chuyện làm ăn của tôi nữa. Bằng không, tôi sẽ buộc phải—
Lại một lần nữa, những lời nói thốt ra đầy êm ái từ đôi môi của người vợ mang một thứ bùa phép chặn đứng lời anh ta, buộc anh ta phải miễn cưỡng lắng nghe.
— Anh không thể ép nổi em đâu, Charles — vì một lý do đơn giản là em sẽ không đi đâu hết. Không đời nào! Em hoàn toàn chắc chắn rằng khi anh tĩnh tâm suy nghĩ lại mọi chuyện, anh sẽ bị thuyết phục bởi một thực tế rằng ngay vào lúc này, việc làm phức tạp thêm các rắc rối của mình bằng một vụ bê bối công khai là điều cực kỳ bất hợp lý. Thế nên, em nói cho anh biết là em sẽ chẳng đi đâu cả. Em sẽ ở lại đây cho đến khi anh dứt ra được mớ hỗn độn này. Vì em cảm thấy đó là bổn phận của mình, nên em sẽ làm!
— Ôi trời, ước gì cô là đàn ông nhỉ —! — Hamilton nghẹn ngào bất lực.
— Nếu em là đàn ông, — Cicily điềm nhiên đưa ra lời kết luận, — chắc em sẽ ngồi im re, chẳng làm quái gì cả, giống như anh vậy. Nhưng ơn Chúa, em không phải là đàn ông!... Điều đáng tiếc duy nhất là anh lại chẳng thèm nghe theo lời khuyên hoàn toàn đúng đắn của em.
— Lời khuyên của cô — ôi, quỷ tha ma bắt! — Hamilton vùng dậy khỏi ghế. Gương mặt anh ta bơ phờ, đứng sững lại một thoáng nhìn trân trân với vẻ giận dữ bất lực vào người vợ vẫn đang điềm tĩnh đăm chiêu nhìn trần nhà. Anh ta siết chặt hai bàn tay thành quyền, giận dữ vung lên đầy bất lực. — Lời khuyên của cô đấy! — anh ta lặp lại với giọng gần như rên rỉ. Rồi anh ta quay phắt người lại, sải bước ra khỏi phòng, nện những bước chân nặng nề.
Cicily lắng nghe cho đến khi nghe thấy tiếng cửa phòng đọc sách sập lại một cách ầm ĩ. Trong khoảng thời gian đó, cô vẫn giữ nguyên tư thế thảnh thơi tuyệt đối. Thế nhưng, vừa nghe thấy tiếng cửa đóng lại, cô đột ngột thay đổi sắc thái. Đôi mắt cô uể oải sụp xuống. Cô co ro trên chiếc ghế như một kẻ vừa bị cơn chóng mặt đánh gục. Hai bàn tay mảnh khảnh buông thõng khỏi sau gáy, đưa lên che kín khuôn mặt. Thân hình cô gập lại và run lên bần bật. Tiếng nức nở nghẹn ngào bật phát ra.