Một

Mùa đông năm sau, được tập đoàn quân phê chuẩn, sư đoàn 88 tổ chức một cuộc diễn tập chiến dịch toàn sư đoàn, toàn bộ quân số và trang bị, tức diễn tập "17-2". Bối cảnh là dưới sự hỗ trợ của lực lượng không quân lục quân, đánh chiếm Phượng Hoàng Ling do lữ đoàn 326 của quân Xanh phòng thủ, nhằm kiểm tra khả năng tác chiến cơ động ứng biến của sư đoàn 88 với tư cách là lực lượng mặt đất của lục quân trong điều kiện kỹ thuật cao. Theo yêu cầu "kéo ra được, đi lại được, đánh thắng được", trọng tâm của cuộc diễn tập lần này là "cơ động", tìm kiếm những khâu yếu kém từ nền tảng căn bản nhất.

Theo sự phân công, Sầm Lập Hạo cùng Tham mưu trưởng Mã Phục Giang và các chỉ huy cấp trung đoàn của quân Đỏ như Tôn Đại Trúc, Khương Tử Sâm, Hình Dục Nhạc, Đinh Thiết, Cao Tam Minh cấu thành Sở chỉ huy quân Đỏ. Tân Trung Dịch dẫn Phó sư trưởng kiêm Phó tham mưu trưởng Hàn Vũ Qua và các chỉ huy cấp trung đoàn của quân Xanh như Trung đoàn trưởng trung đoàn 266 Tôn Hiểu Nông, Trung đoàn trưởng trung đoàn pháo cao xạ Triệu Đình Khánh cấu thành Sở chỉ huy quân Xanh. Trung đoàn 265, trung đoàn 267, phần lớn trung đoàn pháo binh, phần lớn trung đoàn thiết giáp là lực lượng chủ lực của quân Đỏ, tức Binh đoàn Trường Bạch Sơn. Trung đoàn 266, trung đoàn pháo cao xạ, đội giáo đạo (phân đội mô phỏng đơn vị tác chiến số hóa) là lực lượng chủ lực của quân Xanh, tức Chi đội Mẫu Đơn Giang, sau khi đến trước liền trở thành lữ đoàn 326 của quân Xanh. Các tiểu đoàn tên lửa, công binh, phòng hóa, thông tin, trinh sát còn lại được phối thuộc cho hai bên Đỏ Xanh theo tỷ lệ hai một.

Trong danh sách này, ngoại trừ Phạm Thần Quang đã chuyển ngành, duy chỉ thiếu một Đỗ Triều Bản.

Cuộc diễn tập "17-2" lần này, Đỗ Triều Bản vốn cũng muốn tham gia, nhưng khi Ban Thường vụ phân công nhiệm vụ, tên của Đỗ Triều Bản đã bị Sầm Lập Hạo khoanh bỏ. Sầm Lập Hạo nói: "Tôi thấy lão Đỗ thôi đi. Với tư cách là trung đoàn trưởng, anh ta không dẫn dắt nổi một trung đoàn; với tư cách là phó tham mưu trưởng, anh ta không quản lý nổi cơ quan. Anh ta đi làm gì? Lại tốn thêm một cảnh vệ, một lái xe. Lại còn phải có người chăm sóc."

Sầm Lập Hạo nói như vậy cũng là cho các thủ trưởng và lãnh đạo phòng ban khác nghe, đó là mọi người phải tự giác. Nếu không xứng đáng với chức vụ thì không có chút dư địa thương lượng nào, ở chỗ Sầm Lập Hạo ông tuyệt đối không có chuyện châm chước chiếu cố.

Tân Trung Dịch lúc đó cảm thấy lời Sầm Lập Hạo không thỏa đáng, nhưng trong cuộc họp Ban Thường vụ không tiện nhắc nhở, đành mập mờ hùa theo. Đỗ Triều Bản vì thế mà mất đi tư cách tham gia diễn tập.

Tối hôm đó, Đỗ Triều Bản đến Tòa nhà Đỏ số 1 xin Sầm Lập Hạo giao nhiệm vụ, Sầm Lập Hạo lại thẳng thừng nói ông một trận: "Lão Đỗ, tự anh tìm cho mình một vị trí đi, anh xem chỗ nào thích hợp thì anh đến đó chỉ huy?"

Đỗ Triều Bản mếu máo nói: "Sư trưởng, đồng chí gậy đánh một phát chết tươi tôi rồi. Bây giờ tôi vô hình trung trở thành kẻ bất tài, thế này bảo tôi làm sao ngẩng đầu lên nổi ở sư đoàn 88?"

Sầm Lập Hạo nói: "Lão Đỗ, tôi có thể nói thẳng với anh, để nâng cao nhận thức về luyện quân bằng khoa học kỹ thuật, điển hình tích cực lẫn tiêu cực tôi đều phải nắm, mà đã nắm là không buông. Nếu anh thật sự muốn làm việc, vậy anh hãy triệt để hy sinh một lần, trước tiên làm tốt vai trò điển hình không xứng chức đi. Dù là rèn luyện hay nhục nhã, anh hãy chịu đựng lấy. Sau đó làm tốt vai trò điển hình chuyển biến từ không xứng chức thành xứng chức. Cảnh ngộ hiện tại của anh không hề ảnh hưởng đến sự phát triển tương lai của anh, tiền đề là anh phải hoàn thành sự chuyển biến này."

Đỗ Triều Bản nói: "Chuyển biến cũng phải có quá trình chứ, sư trưởng, đồng chí đây là ép tôi vào đường cùng rồi!"

Sầm Lập Hạo chẳng hề lay động, mỉm cười nói: "Nếu chỉ vì chút trắc trở này mà anh đã đi vào đường cùng, vậy chứng tỏ phẩm chất tâm lý của anh quá kém, càng không thể để anh dẫn binh đánh trận."

Đỗ Triều Bản nói: "Dù sao tôi cũng từng học ở Học viện Chỉ huy, dẫn dắt một đại đội bộ binh chắc là được chứ?"

Sầm Lập Hạo nói: "Được thì được, nhưng chúng ta không thể làm thế. Anh là sĩ quan cấp trung đoàn trưởng chính thức, dù là về mặt chính trị hay đời sống, pháp luật nhà nước quy định anh hưởng chế độ cấp trung đoàn trưởng. Nếu tôi để anh làm đại đội trưởng thì đó là phạm pháp."

Đỗ Triều Bản nói: "Sư trưởng Sầm, đồng chí không còn ôm chút hy vọng nào vào tôi sao? Vậy tôi chỉ còn nước chuyển ngành thôi."

Sầm Lập Hạo không trả lời trực diện câu hỏi của Đỗ Triều Bản, nói: "Lão Đỗ, tích lũy bốn mươi năm kinh nghiệm sống, tôi rút ra một đạo lý lập thân quan trọng, đó là đừng làm những việc vượt quá khả năng của mình. Năng lực của một người có lớn có nhỏ, cơ hội cũng có sớm có muộn. Tôi cho rằng anh không hợp với quân đội, đặc biệt là không hợp làm một người chỉ huy quân sự. Tôi khuyên anh đừng khăng khăng một đường. 'Thiên hạ đâu thiếu cỏ thơm', vùng trời bao la rộng lớn tha hồ cho anh thể hiện tài năng đấy."

Đỗ Triều Bản ỉu chiu, ngồi trong phòng khách Tòa nhà Đỏ số 1 hơn mười phút, Sầm Lập Hạo nhất quyết không dãn cơ miệng. Đỗ Triều Bản tuyệt vọng hoàn toàn, nhọc nhằn đứng dậy, uể oải chào Sầm Lập Hạo: "Sư trưởng Sầm, tôi đi đây."

Sầm Lập Hạo thấy dáng vẻ thẫn thờ của Đỗ Triều Bản, cuối cùng cũng nảy lòng trắc ẩn, tiễn Đỗ Triều Bản ra ngoài cửa, nói: "Lão Đỗ, tôi kể cho anh nghe một câu chuyện nhé?"

Đỗ Triều Bản dừng bước, ngơ ngác nhìn Sầm Lập Hạo, giữ yên lặng.

Sầm Lập Hạo nói: "Có một người đàn ông chê con trai mình yếu đuối, một thiền sư hứa sẽ giúp con ông ta trở nên kiên cường, ông ta liền giao con cho thiền sư. Một tháng sau, thiền sư thông báo cho người đàn ông rằng con ông ta đã kiên cường rồi. Người đàn ông hớn hở đến đón con, nhưng lại thấy con mình đang vật lộn với một võ sĩ. Võ sĩ đó lưng hùm vai gấu, con ông ta dĩ nhiên không phải đối thủ, liên tục bị quật ngã. Người đàn ông rất thất vọng, nói: Con tôi vẫn không xong, chỉ biết đỡ gạt chứ không biết đánh trả, thế này sao gọi là kiên cường? Thiền sư nói: Ông chỉ thấy mặt con ông bị quật ngã, mà bỏ qua mặt nó tự đứng dậy. Ông nhìn xem, mỗi lần bị quật ngã, nó không nằm lì dưới đất giả vờ, mà nhanh chóng bò dậy tiếp tục chịu đựng những cú đánh mới. Đó chính là kiên cường. Bị quật ngã không đáng sợ, ngã chín mươi chín lần vẫn còn lần thứ một trăm. Chỉ cần số lần bò dậy nhiều hơn số lần bị quật ngã một lần thì chính là thành công. Lão Đỗ, hãy kiên cường lên, điều chỉnh lại tâm thái, có lẽ không lâu nữa anh sẽ phát hiện ra có một vùng trời rộng lớn phù hợp đang chờ đợi anh."

Đỗ Triều Bản ánh mắt vẫn đờ đẫn, nói: "Cảm ơn đồng chí, sư trưởng Sầm."

Hai

Cuộc họp tác chiến chiều ngày 17 tháng 2, Đỗ Triều Bản không tham dự.

Trong phòng tác chiến treo một bức "Bản đồ thế trận công phòng khu vực Phượng Hoàng Sơn" khổng lồ, các chỉ huy trung đoàn cùng thủ trưởng các phòng Tự, Chính, Hậu, Trang ngồi nghiêm trang đông đủ. Tham mưu trưởng Mã Phục Giang phân chia xong nhiệm vụ, thứ tự hành quân, thời cơ phát động tiến công và bố trí lực lượng hỏa lực, Sầm Lập Hạo nghiêm túc nhấn mạnh: "Cuộc diễn tập lần này hoàn toàn do sư đoàn 88 tự tổ chức, tư tưởng chỉ đạo là giải quyết vấn đề quan niệm chiến tranh. Các đồng chí phải khắc phục một loại tâm lý, không được coi diễn tập là đóng kịch nữa. Cái kiểu chạy show vài chỗ, bày vài dáng, hét vài câu, nghe vài tiếng nổ rồi bê nguyên xi khuôn mẫu cũ là không thể chấp nhận được. Tất cả phải theo yêu cầu thực chiến, gọt giũa tỉ mỉ ở từng khâu di chuyển, cơ động, trú ẩn, ăn ở, đánh trận, xử lý mọi tình huống phải nghiêm ngặt theo yêu cầu của Bộ Điều đạo sư đoàn. Tôi đề nghị các đồng chí vứt bỏ toàn bộ văn kiện tác chiến đã dùng mười mấy năm qua. Cuộc diễn tập lần này không thể là hình thái từng bước một như trước, mà lấy các chiến lệ chiến tranh cục bộ công nghệ cao như chiến tranh Trung Đông, chiến tranh Vùng Vịnh làm tham chiếu, không sợ bộc lộ vấn đề, vấn đề bộc lộ càng nhiều càng tốt. Một khi vấn đề bộc lộ được giải quyết thì đó chính là điểm tăng trưởng năng lực tác chiến."

Cuối cùng, Sầm Lập Hạo quét mắt nhìn các chỉ huy trung đoàn, mỉm cười nói: "Tôi nhắc nhở các vị trung đoàn trưởng, từ khi tôi hạ mệnh lệnh số 1, các đồng chí và đơn vị của các đồng chí phải bước vào trạng thái thời chiến. Cảm giác, tư duy, thói quen của các đồng chí đều phải thích ứng với nhu cầu chiến tranh. Kẻ nào dám đùa giỡn với mệnh lệnh của tôi, tôi sẽ đùa giỡn với cái mũ quan của kẻ đó."

Mệnh lệnh vừa hạ, toàn sư đoàn lập tức hành động khẩn cấp, trước tiên là giải quyết vấn đề "đi". Cái "đi" này không phải là "đi" thông thường, Sầm Lập Hạo đặc biệt nhấn mạnh cơ động ẩn nấp và ngụy trang. Một sư đoàn lục quân cơ giới hóa, mấy nghìn chiếc xe, một khi xuất động, mười mấy con mảng xà thép cùng tiến trên cánh đồng tuyết bao la. Nửa cõi đất trời phía nam thành phố Chương Nguyên, phía bắc Phượng Hoàng Sơn sẽ vì thế mà rung chuyển.

Theo kế hoạch, diễn tập chia làm hai phần lớn: Một là cụm cơ giới hóa gồm các xe cộ đi dọc quốc lộ 1 ngày ẩn đêm đi, ý đồ chiến thuật là giương đông kích tây từ sườn hướng về Phượng Hoàng Sơn, tạo thế binh đoàn lớn tiến quân, ý đồ ẩn là kiểm tra khả năng cơ động của trang bị trong điều kiện khí hậu và đường xá khắc nghiệt; hai là các đơn vị tác chiến chủ lực đội tuyết đi bộ, bôn tập năm trăm dặm dọc theo vài con đường nhỏ nông thôn, ý đồ chiến thuật là bí mật tiếp cận khu chiến sự, đạt hiệu quả bất ngờ, ý đồ ẩn là kiểm tra và rèn luyện khả năng sinh tồn dã chiến của lực lượng trong thời tiết rét đậm.

Ngày đầu tiên diễn tập, Sầm Lập Hạo đi cùng trung đoàn 267. Ông yêu cầu tất cả sĩ quan không được đi xe, đều phải đi bộ. Ông cũng như các chiến sĩ, đeo ba lô, trên vai vác một khẩu súng tiểu liên, chân đi giày giải phóng cổ cao. Mới đi chưa đầy mười cây số, ống quần đã bị nước tuyết thấm ướt đến đầu gối, nhưng ông không cảm thấy lạnh, toàn thân ngược lại có một cảm giác nóng hổi, mặt cũng nóng bừng bừng.

Cảm giác này dễ chịu cực kỳ, thậm chí giúp ông tìm lại trải nghiệm thời trẻ. Ông cảm thấy lúc này mình đang hòa mình vào các binh sĩ, hòa mình vào không khí hành quân do những người lính phả ra từng luồng hơi nóng, khuôn mặt hồng hào bộc phát sức sống trẻ trung tạo nên. Ông cũng trở thành người lính mười tám mười chín tuổi, bộc phát sự hưng phấn khác thường.

Liên tục có những người lính trẻ bước đi hối hả, vội vã lướt qua bên cạnh. Tuyết bị giẫm thành băng, băng lại tan thành nước, lầy lội không sao tả nổi. Đội ngũ giống như tiểu đội do Thiếu Kiếm Ba dẫn dắt trong phim "Lâm Hải Tuyết Nguyên", đều khoác áo mưa nhựa màu trắng, phủ lên trang bị và vũ khí thồ trên những tấm lưng trẻ tuổi.

Nhìn đội ngũ ngoằn ngoèo di chuyển trên cánh đồng tuyết mênh mông, Sầm Lập Hạo nảy sinh một niềm cảm khái khó tả. Đây chính là chiến tranh, đây chính là sự chuẩn bị chiến tranh của sư đoàn 88 dựa trên trang bị hiện có, có phần giống như chiến tranh vận động trong trạng thái thông thường, thậm chí còn mang chút di phong của chiến tranh thời binh khí lạnh. Nếu không xuất phát từ mục đích chiến thắng chiến tranh, không xuất phát từ yêu cầu chiến tranh trong điều kiện kỹ thuật cao, mà từ góc độ thẩm mỹ, Sầm Lập Hạo thực ra vẫn rất hoài niệm mô hình chiến tranh thông thường kiểu cũ. Bức tranh tráng lệ "khói đùn sa mạc thẳng, sông dài mặt trời tròn", cảnh giới thương giang "tù và liên trại cờ xí động, ngựa sắt sông băng đi vào mộng", khí khái hào hùng "da ngựa bọc thây chuyện anh hùng, dù chết vẫn làm thơm sử sách", đều từng khiến Sầm Lập Hạo hướng về và mê đắm. Là một quân nhân, những cảnh tượng vẫy tay điều khiển ngàn quân muôn mã dọc ngang xông xáo trên chiến trường bao la quả thực có giá trị thẩm mỹ chí cao vô thượng, chúng dường như càng có thể thể hiện phong thái quân nhân, càng thể hiện phẩm chất quân nhân, càng đúc kết ý chí quân nhân. Nhưng, loại chiến tranh như vậy đã hiếm khi xuất hiện, thậm chí có khả năng vĩnh viễn không xuất hiện nữa.

Điều Sầm Lập Hạo quan tâm nhất hiện nay là cơ cấu trí thức của sĩ quan. Nói từ đáy lòng một câu thật lòng, ông sâu sắc lo lắng về chất lượng sĩ quan hiện tại của sư đoàn 88, đặc biệt là trí tuệ chỉ huy chiến tranh của sĩ quan cấp trung đoàn trở lên. Đây cũng là lý do quan trọng khiến ông luôn không muốn tranh thủ tổ chức hội nghị tại chỗ. Chiến tranh hiện đại coi trọng trí tuệ, mà trí tuệ lại thường dựa vào kỹ thuật làm giá đỡ, cho nên Sầm Lập Hạo đã từng nói ở nhiều dịp khác nhau: Kỹ thuật không phải là vạn năng, nhưng không có kỹ thuật thì vạn vạn không thể. Kỹ thuật có thể thay đổi tính năng trang bị và nâng cao uy lực, đây là thực tế không thể tranh cãi. Lúc trước khi học ở Đại học Quốc phòng, một giáo sư từng kể một câu chuyện thế này: Máy bay ném bom B-52 của Mỹ là trang bị từ đầu những năm sáu mươi của thế kỷ hai mươi, không lâu sau khi đưa vào sử dụng Mỹ đã tuyên bố ngừng sản xuất loại máy bay này. Đến những năm chín mươi, mặc dù trải qua một loạt cải tiến kỹ thuật, nhưng so với các máy bay chiến đấu thế hệ thứ ba, thứ tư sau này, tính năng kỹ chiến thuật của máy bay ném bom B-52 vẫn còn khoảng cách rất xa. Trong quan niệm của mọi người, trang bị lạc hậu này từ lâu đã bị đào thải ra khỏi chiến tranh hiện đại. Nhưng bất ngờ là, trong chiến tranh Vùng Vịnh, quân Mỹ làm trái thông lệ, điều động bốn chiếc máy bay ném bom B-52 xuất phát từ nội địa, dùng mười bảy chiếc máy bay tiếp dầu tiên tiến tiếp ứng, tiến hành hơn mười lần tiếp dầu trên không, dưới sự dẫn đường của hệ thống vệ tinh, bay liên tục ba mươi tư giờ, tổng hành trình gần hai vạn cây số, bay qua Đảo Guam, Philippines, vòng qua Ấn Độ Dương, ở vị trí cách mục tiêu tám trăm cây số, sử dụng tên lửa hành trình tiên tiến tấn công các mục tiêu dự định trong lãnh thổ Iraq, từ đó khiến trang bị cũ bừng phát sức sống mới.

Ví dụ này gây chấn động rất lớn đối với Sầm Lập Hạo, ông rút ra một gợi mở: Nếu đưa vào hiệu ứng hệ thống của lực lượng và vũ khí kỹ thuật cao, lực lượng và vũ khí kỹ thuật bình thường cũng có thể phát huy tính năng mang hàm lượng kỹ thuật cao. Những lúc thế này, cần phát huy tính năng động chủ quan của sĩ quan và chiến sĩ đơn vị tác chiến tuyến đầu, nói chính xác hơn, các sĩ quan cấp sư đoàn, lữ đoàn, trung đoàn trực tiếp dẫn binh là những người nên đưa ra ý kiến có tính mục tiêu nhất.

Nhưng, Sầm Lập Hạo từ hiện trạng đội ngũ cán bộ của sư đoàn 88 rất hiếm khi thấy tính năng động chủ quan này. Phần lớn sĩ quan thuộc tuýp thụ động, quan sát, thậm chí là quá độ. Đáng sợ nhất là họ thiếu ý thức chiến tranh đầy đủ, nhiều người trong số họ đảm nhiệm chức vụ lãnh đạo sư đoàn, lữ đoàn, trung đoàn mà không hề suy nghĩ thấu đáo về vấn đề chiến tranh, có người thậm chí căn bản không dự định tham gia chiến tranh, thường là không cầu có công chỉ cầu không có lỗi, sống lâu lên lão làng chờ đợi thăng tiến. Ngay cả hành động trực tiếp kiểm tra khả năng tác chiến cơ động của lực lượng như diễn tập "17-2", cũng có nhiều ý kiến khác nhau. Chính ủy Tân Trung Dịch và Phó chính ủy Lưu Doãn Ba có uy vọng đều lo lắng sốt ruột, sợ rằng trong điều kiện khí hậu và đường xá khắc nghiệt hiểm trở thế này, kéo toàn sư đoàn ra đánh nhau sẽ xảy ra chuyện.

"Như đi trên băng mỏng", cụm từ này lại được đông đảo ủy viên Thường vụ và chỉ huy các trung đoàn treo trên miệng, điều này càng khiến Sầm Lập Hạo tức giận hơn.

Trong ấn tượng của Sầm Lập Hạo, sư đoàn 88 trong gần mười mấy năm qua, mỗi lần làm diễn tập đều nơm nớp lo sợ. Lật vài chiếc xe, bắn xịt vài quả đạn, mất vài món đồ còn là chuyện thứ yếu, nếu chết vài người thì đâm thủng trời rồi. Mọi nỗ lực của anh sẽ đổ sông đổ biển hết, dù cho một cuộc diễn tập anh nâng cao mười phần trăm sức chiến đấu cũng bằng thừa, xây dựng đơn vị, công tác tư tưởng chính trị v.v. của anh sẽ bị hai chữ "tai nạn" phủ quyết hoàn toàn. Như vậy, Tân Trung Dịch và Lưu Doãn Ba không chủ trương làm lớn động tác diễn tập, dường như cũng có thể hiểu được, đây cũng là tấm lòng xót xa muốn bảo vệ Sầm Lập Hạo.

Quan điểm của Sầm Lập Hạo là, quân đội là tập đoàn bạo lực, động một chút là ngàn quân muôn mã, xảy ra chút tai nạn là khó tránh khỏi, dường như cũng không nên xem quá nặng. Chúng ta nên tổ chức nghiêm ngặt, cố gắng hết sức tránh xảy ra tai nạn, nhưng không nên vì sợ hãi mà bỏ dở công việc, vì lo lắng xảy ra chuyện mà vĩnh viễn để đơn vị ở trạng thái bình ổn êm đềm. Thời bình vì sợ xảy ra chuyện mà không thể làm nên chuyện gì, trong chiến tranh chỉ e sẽ xảy ra chuyện lớn, lớn đến mức tan tành mây khói, toàn quân bị tiêu diệt.

Trong tình hình ý kiến Ban Thường vụ cực kỳ không thống nhất, Sầm Lập Hạo đã dùng đến quan hệ của mình, lần lượt gọi điện thoại cho Quân trưởng Chương Tư Bác, Chính ủy Nhạc Giang Nam của Tập đoàn quân và Tham mưu trưởng Chung Thịnh Anh của Quân khu, yêu cầu, khẩn cầu cho đến van xin, cuối cùng mới thúc thành cuộc diễn tập lần này. Ông chính là muốn xem xem, sự chuẩn bị chiến tranh của sĩ quan sư đoàn 88 rốt cuộc đầy đủ đến mức nào, rốt cuộc có chịu nổi kiểm tra hay không, rốt cuộc sẽ bộc lộ ra bao nhiêu vấn đề, mà những vấn đề này chính là đột phá khẩu cho bước nỗ lực tiếp theo của ông.

Trung đoàn trưởng trung đoàn 267 Hình Dục Nhạc từ phía sau đuổi lên báo cáo với Sầm Lập Hạo: Phía trước chính là khu vực tập kết số 1 Ngọa Long Sơn, ở đó sẽ hội quân cùng trung đoàn pháo binh để đóng trại, ban ngày mai sẽ sánh vai cùng tiến trên năm mươi cây số đường đèo vòng quanh núi.

Ba

Sau hai trăm bảy mươi cây số lặn lội trên tuyết, cán bộ chiến sĩ trung đoàn pháo binh đã mệt mỏi rã rời.

So với trung đoàn bộ binh, trung đoàn pháo binh quả thực có thêm vài phần ẻo ả. Trước những năm chín mươi, sư đoàn 88 vẫn là đơn vị thông thường, không được trang bị xe chở quân. Mỗi khi có hành động lớn, trung đoàn bộ binh đều đi bộ. Còn trung đoàn pháo binh thì xe lớn kéo pháo lớn, gầm rú lướt qua bên cạnh bộ binh, rất oai phong, làm bộ binh bất bình chửi binh lính pháo binh là "lính cậu". Bây giờ, sư đoàn 88 đã trở thành lực lượng cơ giới hóa, trung đoàn bộ binh được trang bị xe vận tải thiết giáp, bình thường không cần đi bộ nữa. Tình trạng người xe tách rời, người pháo tách rời thế này trong mấy năm gần đây vẫn là lần đầu tiên, bất kể pháo binh hay bộ binh, sự chuẩn bị tư tưởng và thể lực đều không mấy đầy đủ. Đặc biệt là pháo binh, vì thực hiện nhiệm vụ khác nhau, bình thường xuất động khẩn cấp ít hơn bộ binh, dã ngoại ít hơn, đi đường chân bị phồng rộp lại nhiều hơn.

Chính ủy trung đoàn Cao Tam Minh đang ở vào một thời kỳ rất nhạy cảm. Năm ngoái khi Phạm Thần Quang chuyển ngành đã có tin đồn ông sẽ xuất nhiệm Phó chính ủy sư đoàn, nhưng hoãn lại năm sáu tháng sau, lại có một trưởng phòng từ quân khu xuống chiếm mất vị trí phó chính ủy, chỉ làm ba tháng rồi lại về quân khu làm phó trưởng phòng, làm dỡ dang mất một năm của Cao Tam Minh.

Sau khi vị phó chính ủy "trường phái tượng trưng" từ quân khu xuống rời đi, Thường vụ sư đoàn lại họp, Tân Trung Dịch đích thân đến chỗ Quân trưởng Chương Tư Bác và Chính ủy Nhạc Giang Nam của tập đoàn quân kiến nghị, nói phó chính ủy của một sư đoàn mà cứ như trò đùa để người bên trên treo danh nghĩa suông, đơn vị rất có ý kiến. Quân trưởng Chương và Chính ủy Nhạc nghe xong chỉ biết cười trừ, tỏ ý hiểu và cũng tỏ ý sẽ cân nhắc tình hình thực tế của cán bộ cơ sở. Nghe nói gần đây Đảng ủy hai cấp sư đoàn 88 và tập đoàn quân lại báo cáo lên quân khu, nếu không có gì bất ngờ, ước tính một hai tháng nữa là có thể lên sư đoàn làm việc. Điều này rất quan trọng đối với Cao Tam Minh, ông cũng là người làm chính ủy trung đoàn năm sáu năm rồi, không được cất nhắc nữa thì không phải chuyển ngành thì cũng là điều động sang Ban Chỉ huy Quân sự địa phương. Mà Cao Tam Minh hiện tại vẫn chưa muốn rời khỏi sư đoàn 88. Như vậy, cuộc diễn tập lần này có thể đảm bảo quân số trang bị đầy đủ, an toàn không sự cố hay không, trở thành một quân bài rất quan trọng trên con đường tiến thân của Cao Tam Minh.

Xui xẻo là, ngay khi diễn tập "17-2" sắp sửa mở màn, bệnh trĩ của ông lại tái phát. Bệnh này nói lớn không lớn, dân gian có câu "mười nam chín trĩ", mọi người ít nhiều đều có thể có một chút, nhưng bệnh trĩ của Cao Tam Minh dường như cấp độ cao hơn người khác, đau lên thắt ruột, đi lại chảy máu. Vốn dĩ ông có thể xin ở lại giữ doanh trại, nhưng ông là một chính ủy lâu năm, đã đi cùng ba đời trung đoàn trưởng rồi, bất kể tiến lùi đi ở, lúc này ông không thể tháo lui. Điều này không chỉ vì có tin tức sắp được cất nhắc, mà còn ở chỗ trung đoàn trưởng là người mới, thời điểm mấu chốt, ông phải gánh vác trách nhiệm. Diễn tập do Sầm Lập Hạo tổ chức không phải là đóng kịch, Đinh Thiết phẩm chất tốt, nhưng vừa lên đã đối mặt với thủ trưởng như vậy, e là vẫn còn hơi non.

Sau Tết năm ngoái, có một lần lên sư đoàn họp, giờ nghỉ giải lao đi dạo ngoài sân, Sầm Lập Hạo cố ý gọi ông đến bên cạnh, đăm đăm nhìn ông một hồi, nói: "Lão Cao, hình như tôi đã gặp anh ở đâu rồi."

Ông nói: "Sư trưởng dĩ nhiên đã gặp tôi rồi, ít nhất cũng mười lần. Tết năm ngoái khi Tham mưu trưởng Chung đến tôi còn lên sư đoàn mà."

Sầm Lập Hạo nói: "Không phải, tôi nói không phải kiểu gặp đó. Tôi cảm thấy hai chúng ta hình như đã từng gặp nhau từ rất lâu về trước, hình như còn có một đoạn giao thiệp... vướng mắc không tầm thường..."

Lòng ông lúc đó bỗng nhiên nóng bừng, ôi, ông ấy rốt cuộc cũng nhớ ra rồi! Cao Tam Minh suýt chút nữa buột miệng nói ra: Dĩ nhiên là gặp rồi, năm đó, ở tuyến nam, trong trận đánh yểm trợ Chung Thịnh Anh đó, người chiến sĩ tông ngã đồng chí xuống đất chính là tôi mà! Nhưng, cuối cùng ông không nói ra, chỉ mỉm cười nói: "Đồng chí là cựu Trung đoàn trưởng trung đoàn 266 của sư đoàn 88 chúng tôi mà, cùng một đơn vị làm việc, thiếu sao được những lần gặp mặt."

Sầm Lập Hạo vẫn nhìn ông, ánh mắt có phần xa xăm, dường như muốn từ trong mắt ông bắt lấy ký ức thoảng qua nào đó. Nhưng ông đã né tránh. Sầm Lập Hạo nói: "Cũng không phải. Tôi cảm thấy chúng ta hình như đã từng có mối liên hệ không tầm thường nào đó trong một dịp và thời cơ không tầm thường."

Ông muốn nói, đúng vậy, là trong một dịp và thời cơ không tầm thường đã có mối liên hệ không tầm thường, hơn nữa đối với đồng chí và tôi đều rất quan trọng. Nhưng ngoài miệng lại nói: "Sư trưởng, câu này của đồng chí làm tôi hơi căng thẳng đấy. Không biết trong mối liên hệ mà đồng chí nói, tôi đóng vai trò gì, cầu mong là một vai trò vẻ vang."

Sầm Lập Hạo nói: "Không biết làm sao, mỗi lần gặp anh, tôi lại có một cảm giác thân thiết, dường như có thể nhìn thấy một nơi nào đó, có núi có nước, có cỏ có cây, hình như là ở miền Nam. Anh từng tham gia chiến tranh biên giới phía Nam chưa?"

Ông biết, những thứ chôn giấu trong ký ức sâu thẫm của Sầm Lập Hạo trong trận chiến đó đã bắt đầu sống lại rồi. Đã như vậy, ông cũng không cần thiết, đương nhiên cũng không thể giữ kín bí mật đó nữa. Ông chỉ có thể trả lời sự thật: "Rồi, từng tham gia." Sau đó, Sầm Lập Hạo sẽ tiếp tục gặng hỏi: "Vậy lúc đó anh ở đâu?" Ông cũng chỉ có thể trả lời sự thật lúc đó ở đâu, cùng với ai, thực hiện nhiệm vụ gì. Rồi sau đó, mọi chuyện sẽ rõ ràng. Nhưng, ngay trong khoảnh khắc đó, ông lại cảm thấy, dù cho có nói chuyện đó ra, cũng nên là ở trong một môi trường thư thái, thong dong, sảng khoái, trải lòng nói cho đã, chứ không nên là ở giữa giờ nghỉ giải lao của cuộc họp, đứng giữa sân Trung tâm Luyện huấn Sĩ quan, nói giữa đám đông nhộn nhịp. Chuyện tốt đẹp nên được kể trong một môi trường tốt đẹp. Ngay lúc ông đang do dự cân nhắc nên trả lời thế nào thì Phó chính ủy Lưu Doãn Ba đứng trước hành lang phòng họp gọi mọi người vào tiếp tục họp. Sầm Lập Hạo nhìn ông lần cuối, nói: "Lão Cao, rảnh rỗi chúng ta tìm chỗ riêng nói chuyện tử tế."

Không may là, lời hứa "tìm chỗ riêng nói chuyện tử tế" còn chưa thực hiện thì diễn tập "17-2" đã bắt đầu. Cao Tam Minh thế nào cũng không ngờ tới, lần nữa gặp lại Sầm Lập Hạo, nhận được lại là trận quở trách như giông bão của ông.

Sau khi lực lượng trung đoàn pháo binh xộc xệch lề mề tới được điểm đóng quân Hoàng Thôn đã định, Cao Tam Minh cảm thấy xương tẩu toàn thân như muốn rời ra. So với các thủ trưởng khác trong trung đoàn, cái giá ông trả lớn hơn nhiều. Nhọc nhằn lê bước đến một nhà vệ sinh dân dụng bẩn thỉu, cởi quần ra nhìn, bên trong đã máu me đầm đìa thảm hại không lỡ nhìn. Cao Tam Minh không hé răng nửa lời, tự mình xử lý một chút, rồi lại nghiến răng trở về chỗ ở tạm thời. Vốn dĩ ông chẳng có chút cảm giác thèm ăn nào, nhưng nghĩ đến ngày mai còn phải hành quân, đành bấm bụng, ăn tạm một cái bánh bao cùng với củ cải muối. Con gà mà Đinh Thiết cố ý dặn anh nuôi hầm riêng cho ông, ông một miếng cũng không ăn, chỉ uống chút nước canh. Con gà đó dĩ nhiên không thể đổ đi, được Đinh Thiết và Phó chính ủy Lý chia nhau ăn sạch. Cao Tam Minh uống chút nước gà, cảm thấy có chút sức lực, dặn đội y tế cử một bác sĩ đến tiêm cho ông một mũi, lại gọi Trưởng phòng Chính trị Vương Chí Viễn đến hỏi hạn tình hình tư tưởng của đơn vị, dặn dò một số điều cần lưu ý, rồi chuẩn bị nằm xuống.

Đúng lúc này, Tham mưu Lưu của Ban Tác huấn hỏa tốc đến báo —— Sư trưởng Sầm Lập Hạo đã đến Đại đội 9 của trung đoàn, vì vấn đề cơm nước mà đang nổi giận đùng đùng, yêu cầu trung đoàn trưởng và chính ủy chạy bộ đến gặp.

Điểm đóng quân của Đại đội 9 ở Lưu Lão Trang, cách nơi trung đoàn bộ đóng quân hơn hai cây số. Đinh Thiết biết Cao Tam Minh "có tình hình", muốn điều xe cấp cứu đến dùng tạm, bị Cao Tam Minh tự ngăn lại. Cao Tam Minh nói: "Sư trưởng Sầm đang lúc ngọn lửa bốc cao, mệnh lệnh rõ ràng rành rành, yêu cầu chúng ta chạy bộ đến. Lúc này mà đánh xe cấp cứu sang đó, chẳng phải là tuyết phủ thêm băng sao? Không sao, tôi chịu đựng được."

Vương Chí Viễn nói: "Chính ủy thật sự không chạy được nữa rồi, hay là đồng chí ở lại, tôi cùng trung đoàn trưởng đi giải thích tình hình với sư trưởng."

Cao Tam Minh mỉm cười nói: "Làm gì nghiêm trọng thế? Đây là đánh trận, thương nhẹ không rời tuyến đầu, thương nặng còn không khóc không la nữa là. Tôi làm chính ủy mà bất tài thế sao? Tôi đi, đồng chí và tham mưu trưởng quản tốt đơn vị, mau chóng thông báo cho các đại đội, đừng để sư trưởng lại bới ra lỗi nữa."

Thực ra, Cao Tam Minh còn có một tầng cân nhắc khác, vì Trung đoàn trưởng Đinh Thiết vừa mới từ vị trí tham mưu trưởng được cất nhắc lên, lần đầu tiên tổ chức kéo toàn trung đoàn đi, vốn dĩ đã có chút luống cuống tay chân, tự tin không đủ. Rõ ràng lần này đi gặp Sầm Lập Hạo là vì công việc xảy ra sự cố, chờ đợi họ sẽ là một trận phê bình gay gắt. Lúc này, người chính ủy già dặn hơn như ông nên đi phía trước, đỡ lấy ba hiệp oanh kích đầu tiên của sư trưởng.

Đinh Thiết biết, tình trạng cơ thể của chính ủy quả thực không cho phép ông chạy bộ đến Lưu Lão Trang, trong lúc cấp bách nảy ra cái khó ló cái khôn, bảo Tham mưu Lưu mau chóng đến đại đội chỉ huy tìm hai chiến sĩ thể lực cường tráng, luân phiên cõng chính ủy tiến về Lưu Lão Trang.

Cao Tam Minh cảm thấy không thỏa đáng, nhưng đây quả thực là phương pháp hết cách trong lúc này, đành ngầm đồng ý.

Mấy người thở hồng hộc chạy nhỏ một quãng đường, sắp đến Lưu Lão Trang thì Đinh Thiết bảo chiến sĩ đặt Cao Tam Minh xuống, sau đó do ông dìu tiếp tục tiến lên.

Đến điểm đóng quân của Đại đội 9, từ xa đã nhìn thấy Sư trưởng Sầm ngồi trên một tảng đá lớn bên đường, bất động chờ đợi họ, không nhìn ra trên mặt có vẻ mặt gì.

Trước mặt Sầm Lập Hạo đặt mấy cái chậu hành quân, cơm thức ăn đã nguội ngắt, về cơ bản chưa đụng đến. Đợi Đinh Thiết và Cao Tam Minh chạy đến gần, tay chào còn chưa hạ xuống, một cái chậu nhôm đã kèm cả cơm lẫn thức ăn ném bộp xuống chân họ, nước canh văng đầy hai ống quần của hai vị thủ trưởng trung đoàn.

Đinh Thiết và Cao Tam Minh đứng nghiêm tại chỗ, ngơ ngẩn cả người.

Cao Tam Minh nói: "Sư trưởng, chúng tôi không biết sai ở đâu, xin thủ trưởng chỉ rõ."

Sầm Lập Hạo đứng dậy, hợm hĩnh cười lạnh một tiếng: "Không biết sai ở đâu? Chứng tỏ các anh quan liêu vô tri! Đại đội trưởng Hùng, anh xới hai bát cơm của các anh ra đây, để trung đoàn trưởng và chính ủy của các anh thưởng thức chút."

Đinh Thiết đứng nghiêm nói: "Báo cáo sư trưởng, chúng tôi đã ăn cơm rồi."

Sầm Lập Hạo lại cười lạnh một tiếng: "Ăn cơm rồi? Ai cho phép các anh ăn cơm? Nói cho tôi biết, các anh ăn cái gì?"

Đinh Thiết vừa nghe sư trưởng hỏi cái này, thầm than khổ không thôi, hận không thể tát cho mình hai cái. Chỉ với mấy miếng thịt gà đó, e là sẽ gây ra họa lớn. Nhưng trước mặt Sư trưởng Sầm thì không thể nói dối được. Đinh Thiết đành bấm bụng nói: "Chúng tôi ăn về cơ bản cũng là cơm nước dã chiến."

Sầm Lập Hạo đứng dậy, từng bước một dạo tới, tiến lại gần Đinh Thiết và Cao Tam Minh: "Thế nào gọi là về cơ bản? Tôi nhìn hai cái mồm đầy mỡ của các anh là biết tối nay các anh lại ăn ngon uống cay rồi. Các anh nói xem, có phải không?"

Đinh Thiết trong lòng kêu oan thấu trời, nhưng nỗi oan này dù mồm mọc đầy người cũng không giải thích rõ được. Đinh Thiết mặt đầy cay đắng, ấp úng nói: "Báo cáo sư trưởng, chúng tôi... tôi có ăn mấy miếng thịt gà, vì... nhưng..."

Sầm Lập Hạo quát lớn: "Nhưng cái gì! Tôi còn tưởng rằng người mới lên chức trung đoàn trưởng như anh nhất định có tố chất tự giác cao hơn, nhưng anh làm tôi thất vọng rồi. Lần trước cuốn 'Tướng Uyển' tôi đưa anh, anh đọc chưa?"

Đinh Thiết thành thật trả lời: "Đọc rồi."

“Đọc hiểu chưa?”

“Về cơ bản hiểu rồi.”

“Gia Cát Lượng nói về đạo làm tướng như thế nào?”

Đinh Thiết suy nghĩ một chút rồi học thuộc lòng: "Đạo làm tướng, giếng quân chưa gánh, tướng không nói khát; cơm quân chưa chín, tướng không nói đói; lửa quân chưa đốt, tướng không nói lạnh; trướng quân chưa dựng, tướng không nói mệt; mùa hè không quạt, mưa không giương ô..."

"Được rồi được rồi," Sầm Lập Hạo xua tay ngắt lời Đinh Thiết: "Đã hiểu đạo làm tướng, tại sao làm lại biến chất như vậy? Người xưa còn biết cơm quân chưa chín, tướng không nói đói, các anh thì hay rồi, bôn tập năm trăm dặm mà tải trọng của chiến sĩ cực kỳ nặng, các anh còn để hậu cần mang theo gà sống cá sống. Cái sở chỉ huy trung đoàn hai mươi mấy người của anh chiếm riêng một chiếc xe nấu ăn dã chiến, lại để hai đại đội dùng chung một chiếc. Các anh thì ăn no uống đủ rồi, nhưng còn đơn vị thì sao? Các anh ăn thử xem, đây gọi là cơm nước sao? Hai vị ăn hết chỗ này xuống đây rồi tôi hẵng nói đạo lý với các anh."

Đại đội trưởng Đại đội 9 Hùng Thi Sách hai bát cơm bưng trước mặt trung đoàn trưởng và chính ủy, đứng luống cuống không biết làm sao, nước mắt sắp trào ra. Chiểu theo lẽ thường anh là người đáng bị phê bình nhất, các đại đội khác cũng là hậu cần dã chiến, cơm nước đều làm rất tốt,thiên thiên đại đội của anh lại nấu ra một nồi cơm nửa sống nửa chín, lại thiên thiên bị sư trưởng bắt quả tang, nhưng sư trưởng không hề phê bình anh một câu. Nguyên tắc của sư trưởng là, bất kể là ai xảy ra vấn đề, ông chỉ tóm trung đoàn trưởng và chính ủy.

Đinh Thiết và Cao Tam Minh vẻ mặt khó khăn, nhìn nhau một cái. Đinh Thiết còn muốn biện bạch, Cao Tam Minh đá lông nheo sang, Đinh Thiết liền ngừng lời lại. Hai người khổ sở mỉm cười một cái, nhận lấy bát cơm từ tay Hùng Thi, ngồi xổm xuống đất, nương theo chậu thức ăn trước mặt Sầm Lập Hạo, chật vật nhét từng miếng vào miệng. Ăn không trôi nữa thì dốc sức uống nước canh. Canh là canh rau cải, bên trên nổi vài miếng trứng khuấy, về cơ bản là nước rửa nồi rau thêm chút gia vị, tự nhiên cực kỳ khó uống, nhưng so với những hạt cơm thô ráp và một nồi bẹ bắp cải luộc chín thì trôi vào ruột dễ dàng hơn một chút.

Hai vị thủ trưởng trung đoàn vừa ăn cơm, Sầm Lập Hạo vừa quở trách: "Thế nào, nếm thử cơm các chiến sĩ ăn đi, cùng một loại nguyên liệu mà còn có mấy chủng loại cơ đấy, có sống, có chín, lại còn có nửa sống nửa chín, hương vị không tệ chứ?"

Cao Tam Minh uống một hớp canh nói: "Sư trưởng, đồng chí phê bình chúng tôi xin tiếp nhận, nhưng đồng chí cũng nên nghe chúng tôi giải thích một chút chứ? Về chiếc xe nấu ăn..."

Sầm Lập Hạo quát: "Giải thích cái gì? Tôi thấy các anh còn chưa bước vào tình huống, vẫn giống như trước đây, cho rằng diễn tập là luyện chân luyện tay. Tôi đã nói với các anh, đây là đánh trận, phải theo yêu cầu thực chiến soi kỹ từng khâu một, các anh lại không coi ra gì. Bôn tập năm trăm dặm mà chiến sĩ không được ăn cơm no, còn đánh trận được sao? Tôi không cần biết lý do này lý do nọ của anh, các anh làm trung đoàn trưởng và chính ủy uống canh gà ngủ tì tì, tôi làm sư trưởng đến Đại đội 9 ăn cơm, tôi hy vọng được ăn một bát cơm chín, điều này không quá đáng chứ?"

Cao Tam Minh nói: "Sư trưởng, hậu cần của Đại đội 9 không theo kịp chỉ là hiện tượng cá biệt, không đại diện cho toàn bộ trung đoàn pháo binh. Công tác của chúng tôi có sơ suất, chủ yếu là do tôi làm chính ủy, bí thư đảng ủy không đi sâu đi sát, công tác có góc chết. Hậu cần là do tôi quản lý, muốn xử phạt thì xử phạt tôi đi."

Sầm Lập Hạo ngắm nghía Cao Tam Minh một lượt rồi nói: "Được thôi, do trung đoàn pháo binh quản lý đơn vị lỏng lẻo, chuẩn bị chiến tranh không đầy đủ, dẫn đến hậu cần bảo đảm của đại đội cá biệt không lực, làm cho binh lính mất chí khí. Bản sư trưởng tuyên bố,cấp dữ thông báo phê bình đồng chí Cao Tam Minh, Chính ủy trung đoàn pháo binh, ngay trong ngày thông báo toàn sư đoàn các đơn vị cấp tiểu đoàn trở lên tham gia diễn tập."

Đinh Thiết giật bắn mình, thầm nghĩ sư trưởng xử lý vấn đề thế này quá... thảo xơ rồi. Nhưng ông lại không cảm dám xen vào nhiều lời, chỉ nói: "Sư trưởng, việc này... chính ủy gánh gồng toàn bộ, cũng... không hợp lý, chúng tôi sẽ sửa đổi."

Sầm Lập Hạo xua tay một cái: "Hai vị xin trở về trung đoàn bộ đi, bữa cơm này của Đại đội 9 tôi quyết ăn bằng được. Tôi đến làm công cho các anh, bản sư trưởng đích thân dạy họ làm sao ăn được cơm chín trong điều kiện dã chiến."

Nói xong, không thèm xẻ xó gì đến Cao Tam Minh và Đinh Thiết nữa, gọi Đại đội trưởng Hùng, quay lưng nghênh ngang đi mất.

Tối hôm đó, Mã Phục Giang vội vã đến Đại đội 9 trung đoàn pháo binh, báo cáo với Sầm Lập Hạo tình hình hành động các cánh quân toàn sư đoàn. Nghe nói sư trưởng tuyên bố thông báo phê bình Cao Tam Minh, ông cũng rất kinh ngạc, nói: "Cao Tam Minh là chính ủy trung đoàn có tiếng tăm tốt nhất toàn sư đoàn. Một đại đội làm cơm nhão sượng mà thông báo phê bình chính ủy trung đoàn, có phải quá đáng quá không?"

Sầm Lập Hạo nói: "Là quá đáng rồi, tôi chính là muốn làm một chút việc quá đáng, đây gọi là uốn nắn quá tay để sửa sai, đập chuột xem mặt chủ. Cán bộ bây giờ, anh không động thật thì anh ta không bước vào trạng thái được."

Mã Phục Giang nói: "Gõ đầu là đúng, nhưng không nên ra tay từ những cán bộ tốt như Cao Tam Minh. Ông ấy lần này là mang bệnh kiên trì tham gia diễn tập, nghe nói hôm nay là tiêm thuốc rồi nhờ người ta cõng sang gặp đồng chí đấy. Ông ấy là một chính ủy lâu năm, bị đồng chí thông báo phê bình thế này, rất mất mặt mũi."

Sầm Lập Hạo nghe lời này, trong lòng hơi xao động, ngẫm nghĩ một lúc rồi nói: "Chuyện này đừng nói nữa, dù cho phê bình sai cũng không thay đổi. Không thể lệnh ban ra lại đổi."

Bốn

Trong cuộc diễn tập "17-2", chịu tổn thất nặng nề còn phải kể đến Trung đoàn trưởng Trung đoàn 265 Tôn Đại Trúc và Chính ủy Khương Tử Sâm.

Trưa ngày 19 tháng 2, Mã Phục Giang báo cáo với Sầm Lập Hạo, Trung đoàn 265 vì muốn đẩy nhanh tốc độ hành quân nên không nghiêm ngặt tiến quân theo tuyến đường do Bộ Điều đạo chỉ định, mà đã chọn đường tắt trên đoạn đường bốn mươi cây số.

Sầm Lập Hạo mặt không biến sắc, nói: "Tốt lắm, đập chuột xem mặt chủ, chuột không xem thì tôi đập luôn khỉ."

Tối hôm đó, Trung đoàn 265 bước vào khu vực Phượng Hoàng Sơn. Theo trình tự diễn tập, sở chỉ huy trung đoàn hôm đó phải tới dưới chân núi Ngưu Đầu Sơn, ở đó đào đắp sở chỉ huy ẩn nấp. Vị trí đúng vào họng gió Ngưu Đầu Sơn, gió bắc rét mướt từ ngoài núi thổi mạnh xốc tới, lạnh thấu xương. Tham mưu trưởng trung đoàn Mã Tân để trung đội công binh đào một công sự ẩn nấp mang tính tượng trưng cho sở chỉ huy trung đoàn, tự mình làm gương dẫn dắt mấy tham mưu bộ tư lệnh rúc vào trong. Cân nhắc trung đoàn trưởng và chính ủy ban ngày đi cùng đơn vị, lặn lội hơn sáu mươi cây số, đã mệt mỏi rã rời, hơn nữa mồ hôi bên trong tuyết bên ngoài làm ướt sũng quân phục bông, Mã Tân bèn bố trí hai người họ ở trong một ngôi trường học tại thị trấn Ngưu Đầu.

Lúc này đúng vào kỳ nghỉ đông, cảnh vệ chọn một phòng học tương đối nhỏ. Một giáo viên nghe nói trung đoàn trưởng và chính ủy Quân Giải phóng chuyển vào ở, còn mang lò than sang, "trung đoàn bộ" nhỏ bé này lập tức ngập tràn ấm áp. Tôn Đại Trúc phấn khởi nói: "Năm nào mùa đông ở trong thành phố đốt sưởi cũng thấy rất dễ chịu rồi, đâu biết rằng dưới chân núi Ngưu Đầu Sơn này, vây quanh chậu than, thưởng thức ấm trà ngon, nướng mấy củ khoai lang cũng rất có thú vui. Loại thú vui này người thành phố lại không thưởng thức được. Tiếc là, giá như..."

Khương Tử Sâm biết Tôn Đại Trúc tiếc cái gì: "Giá như có thêm hai lạng rượu thì tốt rồi." Nhưng dù cho Tôn Đại Trúc có lá gan gấu thì ông cũng không dám uống rượu ở đây. Sư trưởng Sầm quy định điều này rất nghiêm: Hễ uống rượu trong lúc diễn tập, một khi phát hiện, tất cả những người tham gia lập tức đình chỉ chức vụ, người biết chuyện không báo thực hiện liên đới, xử phạt tương ứng. Tôn Đại Trúc dù nghiện rượu đến đâu, cho dù bản thân ông không quan tâm thì cũng phải nể mặt người khác.

Ở trong gian phòng ấm áp như xuân thế này, Khương Tử Sâm không hề có tâm trạng thảnh thơi như Tôn Đại Trúc, ngược lại phấp phỏng không yên. Bằng bản năng và sự hiểu biết về Sầm Lập Hạo, cuộc diễn tập hành quân "17-2" lần này thực chất là một động tác tương đối lớn để Sầm Lập Hạo kiểm tra toàn diện khả năng tác chiến thông thường của đơn vị. Đã nhấn mạnh tất cả xuất phát từ thực chiến thì không thể có nửa điểm mập mờ. Chiều nay khi tham mưu trưởng cử người đến thị trấn Ngưu Đầu lập trại, Khương Tử Sâm đã đề xuất với Tôn Đại Trúc là vẫn nên đào đắp công sự theo yêu cầu, trung đoàn trưởng và chính ủy cũng phải ở trong sở chỉ huy chứ không nên rời khỏi đơn vị vào ở trong trường học.

Nhưng Tôn Đại Trúc không cho là đúng.

Tôn Đại Trúc có quan điểm của Tôn Đại Trúc. Ông từng làm phó tham mưu trưởng sư đoàn, làm trung đoàn trưởng cũng được mấy năm rồi, còn từng làm đại đội trưởng của Sầm Lập Hạo —— mặc dù Sầm Lập Hạo chưa bao giờ coi ông là cấp trên cũ, nhưng đó dù sao cũng là lịch sử không thể xóa bỏ. Dù sao ông cũng tính là một con cáo già rồi, luôn cảm thấy cuộc diễn tập hành quân lần này chẳng khác gì mấy so với trước đây, chẳng qua là Sầm Lão Hổ tự tạo cho mình một cơ hội phô trương mà thôi. Còn như nói thực chiến, có ai làm sư trưởng trung đoàn trưởng mà không phải ngày ngày gào thét, nhưng có ai thật sự để tâm chuyện này từ đáy lòng? Sư trưởng gào mấy năm, gào có trình độ thì gào lên quân đoàn, gào không ra sao thì gào ra phân khu quân sự hoặc địa phương. Các trung đoàn trưởng cũng chạy theo sau đít sư trưởng gào đánh trận, gào mấy năm, gào đúng điểm thì gào lên sư đoàn, gào không đúng điểm thì gào sang Ban Chỉ huy Quân sự hoặc dứt khoát chuyển ngành mẹ nó cho xong. Cho nên nói, không thể quá nghiêm túc, thật sự không xong thì vẫn dùng cách cũ: giả điếc.

Tôn Đại Trúc nói: "Lão Khương anh không hiểu đâu, diễn tập hành quân đều là bổn cũ soạn lại thôi, nói một đằng làm một nẻo. Nếu quả thật đào đắp một hầm ẩn nấp cho sở chỉ huy trung đoàn, đừng nói một trung đội công binh, dù có điều một đại đội sang đây cũng phải làm mất nửa đêm, vậy ngày mai còn hành quân được không? Việc này anh đừng quản, về quân sự tôi làm chủ. Bất trắc có vấn đề gì thì tôi gánh."

Thực ra, Tôn Đại Trúc đã tính chắc tối nay sẽ không xảy ra vấn đề gì. Hôm nay Sầm Lập Hạo đi theo trung đoàn thiết giáp hành động, mảng đơn vị này chỉ có Phó tham mưu trưởng Bộ Tư lệnh sư đoàn Hàn Vũ Qua đang điều đạo. Trong mắt Tôn Đại Trúc, Hàn Vũ Qua là cấp dưới cũ của ông, ông lại càng không bận tâm.

Tôn Đại Trúc thái độ như vậy, Khương Tử Sâm đành không tiện nói thêm gì nữa. Không ngờ lại xảy ra chuyện.

Buổi tối ăn cơm xong, Khương Tử Sâm đề xuất đi thăm đơn vị, Tôn Đại Trúc nói: "Đơn vị đang nghỉ ngơi, anh và tôi đến lại làm họ gà bay chó nhảy. Thôi đi, gọi hai người sang đây chơi bài ủ heo đi."

Từ đáy lòng, Khương Tử Sâm một trăm lần không muốn chơi bài ủ heo. Ông quả thực có chút không yên tâm, muốn đến hầm ẩn nấp dặn dò Mã Tân tổ chức đơn vị đào công sự theo giáo trình, nhưng Tôn Đại Trúc không động đậy, ông cũng không tiện tự mình đi một mình. Tự mình đi tức là bằng mặt không bằng lòng với Tôn Đại Trúc, mà giữa trung đoàn trưởng và chính ủy nếu có loại nghi kỵ này thì sau này rất khó phối hợp. Ông từ Phòng Chính trị xuống chưa bao giờ lâu, đối với Tôn Đại Trúc vẫn rất tôn trọng. Xuất phát từ việc duy trì đại cục đoàn kết, Khương Tử Sâm mới miễn cưỡng ngồi xuống cùng Tôn Đại Trúc chơi bài ủ heo.

Tham gia chơi bài ủ heo còn có Phó chính ủy Thái Khởi và Trưởng phòng Hậu cần Dương Quân Lý. Đang chơi sôi nổi hăng hái thì Vương Hạ Vi, Chính trị viên Đại đội 1 Tiểu đoàn Trinh sát sư đoàn dẫn một trung đội đi tới. Trước tiên là rải quân ra, bao vây một vòng quanh trường học, sau đó đùng đùng đoành đoành bắn một hồi đạn hơi lên không trung, rồi sau đó xông vào phòng học nơi Tôn Đại Trúc và Khương Tử Sâm nghỉ lại, lịch sự mời Trung đoàn trưởng Tôn và Chính ủy Khương rời khỏi trường học, tuyên bố nơi đây là mục tiêu tấn công hỏa lực trọng điểm của quân Xanh, hiện tại đã thất thủ, họ cũng đã bị bắt làm tù binh.

Tôn Đại Trúc rất tức giận, thầm nghĩ chú mày chỉ là một chính trị viên đại đội trinh sát nhỏ bé, cậy vào việc là người bên cạnh Sầm Lão Hổ mà dám hạ mệnh lệnh đối với trung đoàn trưởng của trung đoàn tác chiến chủ lực, cũng quá đáng quá rồi đấy. Tôn Đại Trúc hống hách nói với Vương Hạ Vi: "Quân Xanh quân Đỏ chó má gì, nơi đây hiện tại là trung đoàn bộ trung đoàn 265, các chú mày nếu đói thì trong nhà bếp vẫn còn cơm thừa thức ăn đạm, ăn no uống đủ rồi các chú mày nên làm gì thì đi làm đi, đừng ở đây quấy rỗi."

Vương Hạ Vi nghe xong cũng bốc hỏa, ưỡn ngực nói: "Chúng tôi phụng mệnh sư trưởng đến chiếm đóng Trường tiểu học thị trấn Ngưu Đầu. Nể mặt trung đoàn trưởng và chính ủy, chúng tôi không ra tay. Đã Trung đoàn trưởng Tôn không nhận tình này thì chúng tôi không khách khí nữa. Trung đội trưởng trung đội 2, lên! Giữ hai tên tù binh này giải đến sở chỉ huy sư đoàn."

Tôn Đại Trúc thấy chính trị viên này muốn làm thật, cũng nổi giận, gào lớn: "Trưởng phòng Dương, đồng chí đi kéo đại đội đặc vụ sang đây cho tôi, bắt mấy cái gã không rõ thân phận này lại, thẩm vấn cho đàng hoàng."

Thế nhưng, đã quá muộn. Trưởng phòng Hậu cần Dương Quân Lý lúc này đã bị hai người lính của đại đội trinh sát khống chế, ở một bên gào lên oai oái: "Buông tao ra, các chú mày ăn gan bao tải rồi à, dám ra tay với tao!" Nhưng lính đại đội trinh sát chẳng thèm đếm xỉa đến lời đe dọa của Trưởng phòng Dương, ngược lại còn thúc cho ông một báng súng: "Ngoan ngoãn chút đi, ông đã làm tù binh rồi còn oai phong cái thây gì!"

Tôn Đại Trúc thấy tình hình không ổn, có chút chột bụng, nhưng dù sao cũng là người đứng đầu trung đoàn 265, cái giá của Thượng tá là không thể tùy tiện hạ xuống được. Ông nhìn quanh bốn phía một lượt, trung đoàn mình chỉ có mấy chiến sĩ cảnh vệ, cũng đã sớm bị chiến sĩ đại đội trinh sát khống chế trong một phòng học, không thể nhúc nhích. Tôn Đại Trúc nhún vai, xốc lại chiếc áo đại phong quân phục, lấy lại chút uy thế hão, nói với Vương Hạ Vi: "Thằng ranh chú mày đừng có chó cậy gần nhà, chú mày tưởng bây giờ chú mày đi theo sư trưởng thì chú mày là sư trưởng rồi phải không? Cẩn thận có ngày tao làm sư trưởng, tao ít nhất cũng sẽ tặng cho chính trị viên chú mày một chữ, biết chữ gì không?"

Vương Hạ Vi không kiêu ngạo không siểm nịnh nói: "Không biết, nhưng tôi biết hiện tại đồng chí không phải sư trưởng. Tôi là Chính trị viên Đại đội 1 Tiểu đoàn Trinh sát sư đoàn, không phải chính trị viên đại đội trinh sát trung đoàn 265 của đồng chí, cũng không phải chính trị viên đại đội trinh sát phối thuộc cho trung đoàn 265 của đồng chí. Tôi chỉ biết phải phục tùng mệnh lệnh của sư trưởng, cũng biết hiện tại đồng chí là tù binh của tôi."

Tôn Đại Trúc cười lạnh: "Tốt, tốt, có khí phách. Chữ tao muốn tặng chú mày là chữ 'Phó'. Chú mày nói đi, chú mày muốn thế nào? Giải chúng tao đến chỗ sư trưởng để lập công đòi thưởng? Lão tử không đi theo chú mày thì chú mày làm gì được tao?"

Vương Hạ Vi nói: "Theo nguyên tắc chiến đấu, nếu đồng chí cố tình chống cự, tôi có quyền đại diện cho tổ quốc và nhân dân xử quyết đồng chí."

Tôn Đại Trúc quát: "Xấc láo!"

Vương Hạ Vi bình tĩnh nói: "Mọi lời nói và hành động của tôi đều dựa trên nhu cầu thực hiện nhiệm vụ. Trung đoàn trưởng Tôn, đừng tốn nước bọt nữa, đi theo chúng tôi đi."

Tôn Đại Trúc nói: "Đi theo chú mày cũng không phải là không thể, nhưng chú mày đã nghĩ qua chưa? Chúng tao làm trung đoàn trưởng và chính ủy với sư trưởng là quan hệ gì? Nói cho chú mày biết, vừa là quan hệ cấp trên cấp dưới, lại vừa là quan hệ anh em. Tao còn là đại đội trưởng cũ của Sư trưởng Sầm đấy chú mày tin không? Chú mày chấp nhặt làm gì mà cứng nhắc thế? Chú mày có giải chúng tao sang đó thì sư trưởng cũng làm gì được chúng tao? Cùng lắm là phê bình chúng tao không theo yêu cầu thực chiến vào ở công sự. Phê bình xong chúng tao vẫn làm trung đoàn trưởng và chính ủy, chú mày vẫn làm chính trị viên của chú mày, chú mày tưởng sẽ cất nhắc chú mày làm phó sư trưởng chắc? Đồ ngu!"

Vương Hạ Vi vẫn vẻ mặt thong thả không vội vã, nói: "Trung đoàn trưởng Tôn, đồng chí phải chịu trách nhiệm về mỗi một câu nói của mình. Trong lúc đồng chí nói ra mỗi một câu không tương xứng với thân phận của mình, cũng có nghĩa là đồng chí sẽ phải trả giá cho những lời nói đó."

Trong lúc Tôn Đại Trúc khua môi múa mép với Vương Hạ Vi, Khương Tử Sâm vẫn luôn không lên tiếng, ông đang giữ bình tĩnh suy nghĩ đối sách. Rõ ràng Vương Hạ Vi không thể không nhận ra ông - cựu Phó chủ nhiệm Phòng Chính trị, nhưng Vương Hạ Vi không vì thế mà châm chước, vậy thì ông cũng không tiện tự chuốc lấy nhục nhã. Nhìn thấy vị chính trị viên này mềm cứng không nhận, đao thương không đâm thấu, Khương Tử Sâm lo lắng làm chuyện xé ra to, ông muốn áp dụng phương pháp dẹp yên sóng gió để giữ hòa khí, vẫn nên lấy công tâm làm đầu.

Khương Tử Sâm nói: "Chàng trai, mặc dù chúng tôi có sơ suất, cũng chẳng qua là lười biếng một chút mà thôi. Cậu xem trung đoàn trưởng và chính ủy chúng tôi cũng đều là người mười bốn mươi tuổi rồi, gân cốt cũng không được khỏe mạnh như các cậu thanh niên trẻ tuổi nữa, ở lại đây cũng chỉ là tránh gió mà thôi. Đánh trận thật dĩ nhiên chúng tôi sẽ không lười biếng cái này. Hôm nay cậu làm ngơ một chút, gánh vác giúp trung đoàn 265 chúng tôi một chút, chúng tôi há lại để cậu chịu thiệt sao? Diễn tập kết thúc, chúng ta đều là quân Đỏ, vẫn là đồng đội trong một đơn vị, ngẩng đầu không thấy cúi đầu thấy, cậu hà cớ gì phải làm chúng tôi mất mặt chứ?"

Vương Hạ Vi thấy Chính ủy Khương còn tính là ôn hòa, cũng dịu giọng lại, nói: "Chính ủy Khương, không phải chúng tôi chấp nhặt, tôi muốn che giấu giúp các đồng chí cũng không được nữa rồi, sư trưởng đang ở Đại đội 2 của các đồng chí chờ thẩm vấn các đồng chí đấy. Tôi thấy hai vị thủ trưởng vẫn nên mặc áo đại phong vào, mau chóng đi theo chúng tôi thôi. Để sư trưởng đợi sốt ruột, e là càng bất lợi cho hai vị thủ trưởng đấy."

Tôn Đại Trúc vừa nghe tin Cầm sư trưởng đang ở ngay Đại đội 2 của tiểu đoàn mình, thì giật bắn người như bị ai chích mạnh một mũi penicillin vào mông, không khỏi hít sâu một hơi khí lạnh, thốt lên: "Cái gì? Cậu nói cái gì? Cầm Lập Hạo... Cầm sư trưởng thật sự đang ở Đại đội 2 sao? Chẳng phải ngài ấy đi cùng Trung đoàn Thiết giáp à?"

Vương Hạ Vi nói: "Tôn trung đoàn trưởng, mọi hành động của các anh đều nằm trong tầm kiểm soát của sư trưởng, hơn nữa..." Vương Hạ Vi cười xảo quyệt, xòe bộ bộ đàm siêu nhỏ trong tay ra, đắc ý nói: "Những phát ngôn vĩ đại của Tôn trung đoàn trưởng đã qua cái thứ nhỏ bé này truyền đến chỗ sư trưởng rồi, anh cứ chờ đấy mà xem."

Tôn Đại Trúc ngẩn người ra tại chỗ, sững sờ hồi lâu mới cất tiếng chửi lớn: "Đồ hỗn đản, cậu cứ chờ đấy. Nếu là trên chiến trường, ông đây đã bắn vỡ sọ cậu rồi! Đồ thất đức..."

Vương Hạ Vi vẫn mỉm cười: "Tôn trung đoàn trưởng, đừng quên là cái máy này của tôi vẫn đang mở đấy nhé."

Tôn Đại Trúc lập tức ngậm miệng, nhưng trong lòng vẫn không phục, cuối cùng hằn hộc chửi thêm một câu: "Thằng ranh nhà cậu tội chết không tiếc!"

Khương Tử Sâm nói: "Trung đoàn trưởng, bớt giận đi, Cầm sư trưởng đã ở Đại đội 2 rồi, chúng ta mau chóng đến đó thôi."

Lúc này Tôn Đại Trúc mới hừ một tiếng đầy tức giận, hỏi Vương Hạ Vi: "Đi bằng cách nào?"

Vương Hạ Vi đáp: "Xe chỉ huy của các anh đã bị tôi tiêu diệt rồi, đành làm phiền hai vị đi nhờ xe máy của chúng tôi vậy." Nói xong lại bổ sung một câu: "Theo yêu cầu thực chiến, hai vị thủ trưởng với tư cách là tù binh thì phải bị trói tay chân lại. Nhờ dịp này tôi mở cửa sau nợ hai vị một ân tình, không trói hai vị nữa."

Tôn Đại Trúc trừng mắt nhìn Vương Hạ Vi, không nói một lời, ngẩng cao đầu ưỡn ngực đi ra khỏi cửa trước tiên, ngồi lên xe máy của Đại đội Trinh sát.

Năm chiếc xe máy phóng như bay trên cánh đồng tuyết tĩnh mịch lúc hoàng hôn, xé tan không khí bằng những tiếng động cơ gầm rú dữ dội, cơn gió lạnh thấu xương như dao găm tạt thẳng vào mặt. Tôn Đại Trúc ngồi ở thùng xe bên phải, trống trải không che chắn nên hứng gió nhiều nhất, ông rúc đầu vào cổ áo bông, gào lớn: "Thằng ranh cậu không thể đi chậm lại chút à, muốn đông chết thủ trưởng đấy hả?"

Khương Tử Sâm ngồi sau lưng Vương Hạ Vi, coi lưng của Vương Hạ Vi như bức tường chắn gió, nghiêng đầu nói với Tôn Đại Trúc: "Lão Tôn, hay là hai ta đổi chỗ cho nhau."

Tôn Đại Trúc liếc Khương Tử Sâm một cái, lại rúc đầu vào trong, lẩm bẩm: "Thôi dẹp đi, cậu cũng đâu phải làm bằng sắt đá."

Xe máy chạy vào thôn Trần, nơi đóng quân của Đại đội 2. Từ xa đã nhìn thấy Cầm Lập Hạo khoác áo bông quân phục đang đứng đón gió ở đầu thôn. Khí thế hống hách của Tôn Đại Trúc lập tức xẹp xuống, gào to bảo dừng xe. Xe vừa dừng, Tôn Đại Trúc và Khương Tử Sâm bước dồn bước giậm lên lớp tuyết dày nửa thước, hầu như là bò lăn bò xoài đến trước mặt Cầm Lập Hạo. Đứng vững lại, cả hai đồng thời giơ tay phải chào Cầm Lập Hạo.

Cầm Lập Hạo mặt không biểu cảm, cũng không nhìn họ, mà hướng về phía ánh tà dương trên bầu trời phía tây, miệng lẩm bẩm: "Đồng chí Tôn Đại Trúc và Khương Tử Sâm đã dũng cảm chiến đấu, hy sinh vì tổ quốc, danh lưu sử sách, vĩnh thụybất hủ."

Tôn Đại Trúc và Khương Tử Sâm nhìn nhau ngơ ngác, Khương Tử Sâm gọi một tiếng: "Sư trưởng..."

Cầm Lập Hạo như không nghe thấy, như chốn không người cúi người chào hoang dã một cái, tiếp tục tiến hành hoạt động "tưởng niệm": "Mặc niệm ba phút cho đồng chí Tôn Đại Trúc và Khương Tử Sâm!"

Và thật sự đã "mặc niệm" suốt ba phút.

Trong ba phút đó, Tôn Đại Trúc và Khương Tử Sâm nhìn qua nhìn lại, khuôn mặt vốn đã tím tái vì lạnh dần chuyển sang đen sầm.

Cầm Lập Hạo "mặc niệm" xong, quay người lại hỏi: "Các người là ai?"

Tôn Đại Trúc trong lòng chửi thầm, con mẹ nó Cầm Lão Hổ, đúng là dám làm thật! Nhưng ngoài miệng vẫn ngoan ngoãn trả lời: "Thượng tá Tôn Đại Trúc, Trung đoàn trưởng Trung đoàn 265 Sư đoàn 88; Trung tá Khương Tử Sâm, Chính ủy Trung đoàn."

Cầm Lập Hạo cười lạnh một tiếng: "Các người — rốt cuộc là ai? Mau khai thật ra."

Tôn Đại Trúc và Khương Tử Sâm lúng túng luống cuống, nhìn Cầm Lập Hạo, không biết phải trả lời thế nào.

Cầm Lập Hạo chắp tay sau lưng, đi lại vài bước trên tuyết, nói: "Tôn Đại Trúc? Khương Tử Sâm? Không thể nào? Rốt cuộc các người là người hay là ma? Tôn Đại Trúc và Khương Tử Sâm làm sao còn đứng đây nói tiếng người được? Đùa cái gì thế? Theo tôi được biết, Thượng tá Tôn Đại Trúc, Trung đoàn trưởng Trung đoàn 265 Sư đoàn 88 và Trung tá Khương Tử Sâm, Chính ủy Trung đoàn do coi thường kẻ địch, tách khỏi lực lượng, tại nơi đóng quân đã bị phân đội đặc công Lữ đoàn 326 quân địch tập kích, hai vị sĩ quan đã dũng cảm chiến đấu, hy sinh thân mình. Hai người các người e là gián điệp do phân đội đặc công Sư đoàn 326 cải trang thành đúng không? Người đâu, bắn chết hai tên gián điệp này cho tôi!"

Tôn Đại Trúc im lặng mãi, cuối cùng cũng cất lời, đành nhắm mắt đưa chân nói: "Chúng tôi không phải gián điệp, Cầm sư trưởng, ngài nghe tôi nói..."

Cầm Lập Hạo nói: "Nếu không phải gián điệp thì là mượn xác hoàn hồn rồi. Người đâu, lôi hai cái xác giả thần giả quỷ này ra ngoài, kéo ra xa mà chôn."

Tôn Đại Trúc bước lên một bước, lại giơ tay chào: "Cầm sư trưởng, tôi trốn tránh trách nhiệm, muốn xử phạt thì cứ xử phạt một mình tôi, Khương chính ủy không có trách nhiệm gì cả."

Cầm Lập Hạo quay đầu lại, nhìn xoáy vào Tôn Đại Trúc: "Được lắm, Tôn Đại Trúc anh cũng khá trượng nghĩa đấy, đúng là hảo hán làm hảo hán chịu. Vậy tôi tác thành cho anh. Tôi đã cảnh cáo các anh phải tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc chiến thuật khi hành quân, anh lại dám tiêu cực đối kháng. Tôi đã nói rồi, ai lấy mệnh lệnh của tôi ra làm trò đùa, tôi sẽ lấy bát cơm của kẻ đó ra làm trò đùa. Chẳng phải anh nói muốn thêm một chữ 'Phó' vào trước chức vụ của Vương hướng dẫn viên sao? Đáng tiếc là điều này anh không làm được, nhưng tôi thì làm được. Tôi ít nhất có thể nhét chữ 'Phó' này vào trước chức trung đoàn trưởng của anh nửa năm. Trần tham mưu, nối máy với Lưu Phó chính ủy cho tôi."

Khương Tử Sâm thấy tình hình này vội vàng xin hộ: "Sư trưởng, khoan đã, xin hãy nghe tôi nói..."

"Câm miệng! Khương Tử Sâm anh với tư cách là một chính ủy, trong trường hợp trung đoàn trưởng vi phạm mệnh lệnh cấp trên lại không dám kiên trì nguyên tắc, dung túng bao che dẫn đến hậu quả bị động, anh cũng khó tránh khỏi trách nhiệm. Anh không cần nói nữa, hãy tự mình phản tỉnh lại vấn đề của bản thân đi."

Trong lúc nói chuyện, Trần tham mưu của Phòng Tác chiến huấn luyện đã nối máy được với Lưu Phó chính ủy. Cầm Lập Hạo nhận lấy ống nghe, bằng giọng điệu không chút nghi ngờ, nhấn mạnh từng chữ: "Lưu Phó chính ủy, xét thấy Tôn Đại Trúc, Trung đoàn trưởng Trung đoàn 265 vi phạm mệnh lệnh trong diễn tập '2·17', tự ý thay đổi nội dung diễn tập, lăng mạ xúc phạm quân bạn, gây ảnh hưởng cực kỳ xấu, tôi tuyên bố một quyết định: Bắt đầu từ hôm nay, đình chỉ chức vụ Trung đoàn trưởng của Tôn Đại Trúc, chức vụ này do Phó trung đoàn trưởng Hạ Thiệu Sơn tạm quyền, Tôn Đại Trúc giữ chức Quyền Phó trung đoàn trưởng, phân công phụ trách công tác đảm bảo hậu cần trong đợt diễn tập của trung đoàn. Mời đồng chí chỉ đạo Bộ Chính trị trình quyết định này lên Thường vụ hội truy nhận, đồng thời báo cáo Tập đoàn quân, thời hạn chấp hành kéo dài cho đến khi đợt diễn tập kết thúc và Đảng ủy Tập đoàn quân phê chuẩn."

Năm

Màn kịch quan trọng nhất, tức giai đoạn cuối cùng của đợt diễn tập "2·17", chính là tiến hành thực luyện thực binh. Theo dự định của Cầm Lập Hạo, đợt diễn tập lần này đưa vào công nghệ cao tương đối ít, vẫn là một cuộc kiểm tra mang tính chất quy phạm truyền thống, mục đích nằm ở việc nuôi dưỡng ý thức chiến tranh, nuôi dưỡng khả năng ứng biến khi giáp lá hoa.

Ngày 28 tháng 2, khu vực số 4 núi Phượng Hoàng vẫn tuyết cuốn cuồng phong, mây mù mù mịt, trời đất tối tăm. Trải qua mười một ngày hành quân trong mưa tuyết, cho dù là bộ binh đi bộ hay là xe cơ giới vận tải, nhờ vào khâu tổ chức chặt chẽ, các cấp ở từng mắt xích đều không dám lơ là, phối hợp nhịp nhàng, nên đến thời hạn hội quân, các đơn vị đều đã hành quân đủ quân số thiết bị đến khu vực tập kết chỉ định, tiến hành nghỉ ngơi tạm thời giữa các trận đánh.

Theo kế hoạch dự định, 2 giờ 10 phút chiều ngày 28 sẽ mở cuộc tổng tấn công vào ngọn Phượng Hoàng do Lữ đoàn 326 Quân Xanh phòng thủ. Lực lượng chủ lực của Trung đoàn 265 và Trung đoàn 267 Bộ binh đã tiến vào khu vực chờ lệnh từ trước để phục kích, không trung trên núi Phượng Hoàng ngoại trừ tuyết rơi thì trở nên lặng ngắt như tờ. Không ai có thể ngờ tới ở đây đang nung nấu một cơn bão cực lớn, ở đây đang đè nén một dòng nham thạch lửa cháy rực rỡ.

Tại khu vực số 4 cách vị trí chờ lệnh của bộ binh bảy cây số, mười mấy khẩu pháo hạng nặng của Trung đoàn Pháo binh và hai mươi bệ phóng tên lửa WE-U của Tiểu đoàn Tên lửa cũng đang ngẩng đầu chờ đợi trong gió tuyết.

Dù rất mệt mỏi nhưng các sĩ quan và chiến sĩ vẫn vô cùng phấn khích. Trương Tiểu Tân, Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 7 thuộc Đại đội Tên lửa thu mình trong hào chiến đấu, liên tục giục giã đám lính dưới quyền động đậy, động đậy đi, đừng có ngơ ra đó. Lần này ngon rồi, sắp làm thật rồi. Cuối cùng cũng đuổi kịp.

Sự phấn khích của Trương Tiểu Tân là thật. Anh nhập ngũ năm năm rồi, từng tham gia ba đợt diễn tập lớn, sáu lần bắn đạn thật. Nhưng sáu lần bắn đạn thật đó anh chẳng được tham gia lần nào, lần nào cũng là toàn thể xuất quân, tất cả nhân viên chuẩn bị, nhưng đến khi đánh thật thì chỉ có hai ba bệ phóng bắn đạn thật, những người khác đi theo thao tác, đi theo cài đặt, đi theo hô khẩu lệnh và đi theo làm màu. Mà chỉ hai ba bệ phóng đó cũng bị kiểm tra từng tầng từng lớp, không yên tâm tầng tầng lớp lớp, đến khi mọi vấn đề an toàn được xác định xong xuôi mới do vài pháo thủ lâu năm thực hiện, những người khác đều là "diễn viên quần chúng", nghe một tiếng nổ nhìn một vệt sáng mà thôi. Cái cảm giác đó còn không đã bằng đốt một tràng pháo. Sau đợt diễn tập này, cuối năm Trương Tiểu Tân cũng đến lúc giải ngũ. Nói ra là lính tên lửa, lại còn là tiểu đội trưởng lính tên lửa, nhưng thật mẹ nó tức chết, đến một quả tên lửa cũng chưa từng bắn qua, thế thì ra cái thốn gì, giải ngũ về nhà làm sao chém gió với người ta?

Giống như Trương Tiểu Tân còn tính là may mắn, chưa từng bắn nhưng dù sao cũng từng thấy mặt mũi quả tên lửa, có những người xui xẻo hơn, làm lính tên lửa bốn năm năm, ngay cả quả tên lửa WE-U trông thế nào cũng chưa từng thấy, chỉ thấy hình ảnh trên giáo trình. Làm cái đứa lính này đúng là uất khuất thật.

Sự hưng phấn của Lưu Đông Đông, Đại đội phó Đại đội 3 thuộc Trung đoàn Pháo binh tuyệt đối không kém Trương Tiểu Tân. Anh là sĩ quan xuất thân từ Học viện Pháo binh, không nói là chí lớn ngút trời thì cũng đầy tràn hoài bảo, thế nhưng anh đến Trung đoàn Pháo binh Sư đoàn 88 ba năm rồi cũng chưa từng bắn một phát đạn thật nào. Anh học về chỉ huy trận địa, nói lý thuyết thì thao thao bất tuyệt, tổ chức huấn luyện cũng bài bản ra trò, nhưng chỉ có một điểm yếu, sợ người ta nói mình chưa từng bắn pháo. Hai năm trước diễn tập, nếu không phải là bắn biểu diễn thì cũng là tổ chức thống nhất, mỗi một khẩu pháo bắn mỗi một quả đạn pháo đều phải qua vô số lần kiểm tra, tốn thời gian ít nhất trên một tiếng đồng hồ. Giống như lần này dựa vào thực chiến do chỉ huy trận địa xác định tham số để phân phối hỏa lực "chiến đấu", anh mới gặp lần đầu tiên. Nói cách khác, trong cuộc "chiến đấu" hôm nay, anh có thể sử dụng đầy đủ quyền hạn của một đại đội phó trận địa, dựa vào mệnh lệnh của cấp trên, tự mình độc lập một góc quyết định thước tầm, hướng bắn và lượng hiệu chỉnh, xác định nguyên tắc phân phối hỏa lực, chứ không phải như trước đây đứng một bên như người ngoài cuộc, âm thầm chịu đựng ánh mắt nghi ngờ và sự kiểm tra của những cán bộ tham mưu sư đoàn và trung đoàn, âm thầm chịu đựng nỗi tủi hổ khi người khác bắn thỏa thích còn bản thân thì thảm hại đứng xem.

Mọi thứ đã sẵn sàng, chỉ còn thiếu gió đông.

Khoảng mười một giờ trưa, Quách Hiệt Thiên, Phó tư lệnh Tập đoàn quân nhận ủy thác của Đảng ủy Tập đoàn quân, lái xe đến dưới chân núi Phượng Hoàng. Dưới sự kèm cặp của Cầm Lập Hạo và Mã Phục Giang, ông đã kiểm tra vài phân đội nhỏ gần Sở chỉ huy tiền phương Sư đoàn 88, cảm thấy rất hài lòng và cũng rất yên tâm.

Trên trận địa của trung đoàn pháo binh, nhìn một hàng pháo hạng nặng uy phong lẫm liệt cùng các sĩ quan chiến sĩ đang nghiêm trang chờ lệnh phía sau pháo, Quách Hiệt Thiên nói với Cầm Lập Hạo: "Cầm sư trưởng, đúng là tuổi trẻ tài cao mà. Thật lòng mà nói, kiểu lực lượng tác chiến chủ lực toàn sư đoàn gần như xuất quân toàn bộ, người xe tách rời, bôn tẩu hành quân hàng trăm cây số trong mưa tuyết mà vẫn an toàn vô sự, đúng là nét vẽ đại tác phẩm."

Cầm Lập Hạo nói: "Đây cũng là nhờ Phó tư lệnh Quách và các vị thủ trưởng cũ qua các thời kỳ của Sư đoàn 88 đã tạo nền móng tốt thôi. Tôi đến Sư đoàn 88 mới được mấy ngày? Chẳng qua là mượn sân khấu của các thủ trưởng cũ để diễn một vở kịch võ thuật mà thôi."

Trong lúc nói chuyện, Đinh Thiết - Trung đoàn trưởng Trung đoàn Pháo binh và Cao Tam Minh - Chính ủy đã vội vã đến nơi, giơ tay chào Quách Hiệt Thiên và Cầm Lập Hạo cùng những người khác, rồi im lặng đi theo phía sau.

Quách Hiệt Thiên đi một vòng dọc theo trận địa, vừa đi vừa khen ngợi, nói: "Tôi có mấy điều không ngờ tới. Lực lượng chủ lực di chuyển toàn bộ quân số vô cùng đột ngột, khi động thì không dây dằng dây dưa, đây là điều không ngờ tới thứ nhất; lực lượng phản ứng linh hoạt. Vạn người ngàn xe, đạp tuyết bôn tẩu, suốt chặng đường gập ghềnh, tình huống chiến thuật liên tục phát sinh, ngày đi đêm ẩn vô cùng trật tự, ngụy trang cơ động sát thực chiến. Đây là điều không ngờ tới thứ hai; cơ quan lên kế hoạch chu đáo, các khâu của đơn vị kết nối ăn khớp. Nhấp nhô vòng vèo mấy trăm cây số, đường xá hiểm trở, bùn lầy lội bẩn, thời tiết khắc nghiệt, nhưng suốt chặng đường có hiểm nhưng không nguy, toàn sư đoàn hoàn thành nhiệm vụ người và trang bị không một ai thương vong mất mát, đây là điều không ngờ tới thứ ba."

Cầm Lập Hạo nói: "Cảm ơn sự khẳng định cao độ của thủ trưởng. Tuy nhiên, diễn tập chiến dịch vẫn chưa tiến vào giai đoạn cuối cùng, theo kế hoạch chúng tôi trình lên Tập đoàn quân, mục đích kiểm tra khả năng cơ động nhanh của đơn vị cơ bản đã đạt được, nhưng từ trạng thái bình thường chuyển nhanh sang trạng thái chiến đấu, tiến hành chiến đấu công phòng theo yêu cầu chiến thuật thì vẫn còn chờ sự kiểm tra của thủ trưởng Tập đoàn quân và cơ quan lãnh đạo cấp trên."

Quách Hiệt Thiên trầm ngâm một chút rồi nói: "Thông qua cuộc diễn tập bôn tẩu này đã chứng minh đơn vị của Sư đoàn 88 có sức chiến đấu. Còn về cuộc diễn tập chiến đấu công phòng bước tiếp theo thì không cần bày ra quá rộng đâu. Vẫn áp dụng cách cũ, do Bộ Điều phối theo kế hoạch đưa ra tình huống, các anh từ từ tổ chức, đừng tranh thủ thời gian, đừng sửa kế hoạch. Đạn thật cũng đừng bắn nữa. Thời tiết thế này độ nhìn xa không tốt, rất dễ xảy ra sự cố."

Cầm Lập Hạo giật bắn người, thốt lên: "Phó tư lệnh Quách, đây là ý kiến cá nhân của ngài hay là ý kiến của Đảng ủy Tập đoàn quân?"

Sắc mặt Quách Hiệt Thiên lập tức sa sầm xuống, nói: "Đảng ủy Tập đoàn quân ủy thác tôi đến xem đơn vị, đồng thời ủy quyền cho tôi tùy cơ hành sự quyền chỉ huy đối với hành động cuối cùng."

Cầm Lập Hạo nói: "Phó tư lệnh Quách, vạn người ngàn xe của Sư đoàn 88 dầm mưa tuyết lội bùn lầy mười một ngày nay là vì cuộc diễn tập công phòng, nếu cuối cùng không thao tác theo yêu cầu chiến thuật, không dùng thực binh, không bắn đạn thật, vậy đợt diễn tập này còn có ý nghĩa gì nữa? Nếu chỉ đơn thuần là để kiểm tra cơ động, kiểm tra khả năng đi bộ, tôi thà để đơn vị luyện tập chạy việt dã năm cây số mỗi ngày còn hơn."

Quách Hiệt Thiên nói: "Lập Hạo hiền đệ, tôi nói thật với cậu, lần nào diễn tập cũng đều làm như thế cả. Tôi cũng thành thật nói với cậu, tôi vừa nhìn thấy cái kế hoạch đó của các cậu là tim tôi đã vọt lên đến tận cổ họng rồi. Cậu là người từ cơ quan lớn xuống, toàn đứng ở góc độ của Trung ương Đảng và Quân ủy Trung ương nhìn nhận vấn đề, cậu đương nhiên có gan có tầm nhìn rồi. Nhưng triển khai đến những người trực tiếp dẫn quân như chúng tôi thì lại nơm nớp lo sợ như đi trên băng mỏng, không dám lơ là một chút nào."

Cầm Lập Hạo nói: "Phó tư lệnh Quách, lời này của ngài tôi nghe không hiểu lắm."

Quách Hiệt Thiên nói: "Vậy tôi nói thẳng một câu với cậu cho xong, chuyện động đến người, động đến pháo, động đến tên lửa, tôi khuyên cậu nên suy nghĩ kỹ rồi hãy làm. Tôi thà không bắn một phát súng nào giã từ vũ khí, còn hơn đi vuốt râu hùm. Cho dù có động thì cũng không được động thật, không được động toàn bộ, không được động theo cái gọi là yêu cầu chiến thuật của các cậu."

Cầm Lập Hạo giả vờ vẻ mặt kỳ lạ, nói: "Vậy Phó tư lệnh Quách nói xem nên động thế nào?"

Quách Hiệt Thiên suy nghĩ một chút, ngoảnh đầu nhìn Lưu Doãn Ba nói: "Cầm sư trưởng, vấn đề này cậu có thể bàn bạc với Tân chính ủy. Mã tham mưu trưởng anh phải đưa ra ý kiến chủ đạo."

Mã Phục Giang vốn giữ im lặng suốt từ nãy đến giờ cũng cảm thấy rất khó xử. Ông biết đợt diễn tập trong kế hoạch của Cầm Lập Hạo và đợt diễn tập mà Quách Hiệt Thiên thiết kế hoàn toàn trái ngược nhau. Cầm Lập Hạo là muốn kiểm tra sức chiến đấu thực tế của đơn vị, không sợ xảy ra vấn đề, thậm chí không sợ xuất hiện tổn thất, ông muốn từ những vấn đề và tổn thất đó tìm ra trọng tâm công việc và điểm đột phá cho bước tiếp theo. Nhưng Quách Hiệt Thiên lại là người không muốn dùng súng thật pháo thật động đến lực lượng nhất, chủ yếu là sợ nảy sinh vấn đề, đương nhiên sợ nhất vẫn là xảy ra tai nạn.

Ý kiến chủ đạo này thật sự không dễ đưa ra. Mã Phục Giang khó chịu hồi lâu, thấy Quách Hiệt Thiên dùng ánh mắt kỳ vọng nhìn mình, đành nhắm mắt đưa chân nói: "Cầm sư trưởng, Phó tư lệnh Quách là sư trưởng cũ của chúng ta, đương nhiên quan tâm đến tình hình của Sư đoàn 88. Tôi nghĩ... đạn thật có phải có thể bắn mang tính tượng trưng thôi không, vẫn giống như trước đây, vẫn dùng gói chất nổ để biểu diễn, nghe tiếng nổ coi như hoàn thành nhiệm vụ rồi. Phó tư lệnh Quách xuất phát từ sự cẩn trọng, sợ xảy ra chuyện..."

Cầm Lập Hạo nói: "Tôi cũng sợ xảy ra chuyện, nhưng sợ xảy ra chuyện cũng không thể biến diễn tập thành đóng kịch được. Quân đội trên đời này làm gì có chuyện coi gói chất nổ là pháo mà bắn? Thật là hoang đường. Tôi không đồng ý."

Mã Phục Giang nói: "Cầm sư trưởng, anh chưa bị rắn cắn nên không biết sợ dây thừng. Anh không biết đâu, những năm qua chúng tôi quả thực giống như sư trưởng cũ đã nói, nơm nớp lo sợ, như đi trên băng mỏng. Không được để xảy ra chuyện gì cả, anh làm việc tốt đến đâu, sức chiến đấu mạnh thế nào, chỉ cần anh xảy ra chuyện, chết người lật xe là coi như công dã tràng, bài học kinh nghiệm còn chưa kịp tổng kết thì bài học xương máu đã tổng kết không hết rồi."

Cầm Lập Hạo nói: "Nỗi khổ của anh Lão Mã tôi biết, tâm ý tốt của Phó tư lệnh Quách tôi cũng hiểu, nhưng chúng ta không thể làm như thế được. Quân đội là để đánh trận, đánh trận là phải có người chết. Quân đội ở một số nước phương Tây khi huấn luyện thì huấn luyện đến chết bỏ, không sợ thương vong, không sợ tai nạn, nhưng trong chiến tranh lại theo đuổi mục tiêu thương vong bằng không. Còn chúng ta thì sao, bình thường một vụ tai nạn cũng không dám để xảy ra, đến khi đánh trận thật thì liệt sĩ một đống lớn. Thế thì làm sao mà chịu nổi?"

Mã Phục Giang nói: "Đạo lý thì đúng là đạo lý đó, nhưng ai chẳng muốn tránh xa tai nạn ra một chút."

Cầm Lập Hạo nói: "Phó tư lệnh Quách, mọi người đều nói như đi trên băng mỏng, như đi trên băng mỏng, nhưng dù có là băng mỏng thì cũng phải tiến về phía trước chứ! Kế hoạch diễn tập của chúng tôi đã báo cáo lên Tập đoàn quân và Tổng bộ rồi, không hề có ý kiến phản đối nào. Bây giờ ngài bảo tôi bỏ dở giữa chừng, tôi không thể chấp nhận."

Quách Hiệt Thiên thản nhiên nhìn Cầm Lập Hạo, nói: "Lập Hạo, tôi đã rời khỏi Sư đoàn 88 rồi, nhưng tôi vẫn coi mình là một người lính cũ của Sư đoàn 88, tôi phải có trách nhiệm với Sư đoàn 88, cũng phải có trách nhiệm với cậu. Cậu thật sự muốn hoành tráng tung quân ra đánh một trận sao? Huấn luyện của các phân đội bình thường đều tiến hành trên tiền đề đảm bảo an toàn tuyệt đối. Thiếu sự kiểm tra thực chiến, điều kiện thời tiết khắc nghiệt thế này, nhỡ đâu đánh ra chuyện bất trắc gì, cho dù cậu không quan tâm thì tôi vẫn quan tâm đấy. Tôi sợ người ta nói tôi gây khó dễ cho người nối nghiệp, đứng xem trò cười."

Cầm Lập Hạo nói: "Phó tư lệnh Quách, tôi cũng giống như ngài, cũng sợ người ta nói tôi gây khó dễ cho người nối nghiệp. Đã là thiếu sự kiểm tra thực chiến, tại sao không kiểm tra một chút? Không kiểm tra thì chẳng lẽ mãi mãi không nắm rõ thực lực sao? Nếu như tất cả chúng ta ngài cũng không dám kiểm tra, tôi cũng không dám kiểm tra, đến người kế nhiệm của tôi lại càng không dám kiểm tra, vậy thì chỉ đành kéo dài đến khi chiến tranh nổ ra, để kẻ thù đến kiểm tra chúng ta thôi."

Lúc này, Cao Tam Minh - Chính ủy Trung đoàn Pháo binh bước ra nói: "Phó tư lệnh Quách, các chiến sĩ chờ đợi ngày này quá lâu rồi, dùng từ đỏ mắt trông chờ cũng không quá lời. Rất nhiều người đã làm tiểu đội trưởng hai năm rồi mà vẫn chưa từng chính thức bắn pháo đàng hoàng. Một lão tiểu đội trưởng nhập ngũ bảy năm ở Đại đội 3, tham gia hai đợt diễn tập, luân phiên được một lần bắn đạn thật, nhưng theo yêu cầu, tất cả thước tầm, hướng hiệu chỉnh đều do cán bộ ấn định, sau đó là kiểm tra từng tầng từng lớp, đến tay anh ấy chỉ còn lại một việc — ấn cần còi lửa. Năm kia anh ấy đã đến lúc phục viên, anh ấy khóc lóc van xin quyết không đi. Chỉ xin một điều kiện, được bắn đạn thật một lần đúng nghĩa. Anh ấy cũng có lý lẽ của mình, anh ấy nói giải ngũ về nhà vẫn phải phục vụ lực lượng dự bị, vẫn là nòng cốt, thật sự chiến tranh nổ ra, ông lão lính pháo binh xuất thân từ đơn vị này vẫn phải ứng tuyển, anh ấy không thể làm trò hề được..."

Quách Hiệt Thiên hỏi: "Theo kế hoạch của các anh, có bao nhiêu phần trăm nắm chắc an toàn?"

Cao Tam Minh nói: "Cái này khó nói lắm, nhưng nếu không thực hiện kế hoạch đến cùng thì khi đánh trận thật lại càng không có khả năng nắm chắc."

Quách Hiệt Thiên tức giận nhìn Cao Tam Minh, ông biết Cao Tam Minh sắp sửa thăng chức làm Phó chính ủy Sư đoàn 88, trong lòng nghĩ: Cao Tam Minh ơi là Cao Tam Minh, Cầm Lập Hạo là Cầm Lão Hổ nổi tiếng, ngươi đi hùa theo hắn làm cái gì? Trận pháo này nếu bắn tốt thì không sao, bắn không tốt thì con vịt đã nấu chín của ngươi e là sẽ bay mất đấy. Không được, không thể để họ mạo hiểm như vậy! Quách Hiệt Thiên hạ quyết tâm, quát lớn hỏi Cao Tam Minh: "Cao Tam Minh, anh có thể đảm bảo không xảy ra chuyện gì không?"

Cao Tam Minh đứng thẳng người trả lời: "Không thể, tôi chỉ có thể đảm bảo chúng tôi chấp hành nghiêm ngặt quy trình thao tác, tỉ mỉ cẩn trọng, giảm thiểu tối đa khả năng xảy ra tai nạn."

Cầm Lập Hạo ném về phía Cao Tam Minh một ánh mắt biết ơn: "Nói hay lắm, chúng ta là người chứ không phải thần, đối với tai nạn bất ngờ, chúng ta không thể bấm ngón tay tính toán trước được. Chúng ta chỉ có thể đảm bảo tận tụy hết trách nhiệm."

Quách Hiệt Thiên cười lạnh một tiếng: "Cầm sư trưởng, tư tưởng này của cậu kỳ lạ thật đấy. Những năm qua cậu ở trên cao rồi, cậu chưa nếm trải cái đắng cay của việc xảy ra tai nạn đâu, cậu cũng chưa cảm nhận được cái khó chịu khi xử lý tai nạn. Cậu có phải muốn tự mình nếm thử không?"

Cầm Lập Hạo nói: "Phó tư lệnh Quách, cho dù có xảy ra tai nạn thì tai nạn đó theo tôi thấy cũng là điều khó tránh khỏi, chúng ta không thể vì nghẹn mà bỏ ăn. Đã có nguy cơ tai nạn thì xảy ra sớm vẫn tốt hơn xảy ra muộn, xảy ra ở thời bình còn có thể rút kinh nghiệm tránh tổn thất lớn hơn trong thời chiến."

Quách Hiệt Thiên uy nghiêm quét mắt nhìn Cầm Lập Hạo và những người khác: "Cầm sư trưởng, xem ra trận bắn đạn thật này cậu nhất định phải bắn rồi?"

Cầm Lập Hạo đón nhận ánh mắt của Quách Hiệt Thiên, kiên định nói: "Tên đã trên dây, không thể không bắn."

"Được rồi, trời muốn mưa, mẹ muốn lấy chồng, cái ông Phó tư lệnh này cũng không nhiều lời nữa. Không ở vị trí đó thì không bàn việc đó. Các người cứ tự xem mà làm, hậu quả tự chịu!"

Nói xong, vẫy tay với một vị phó trưởng phòng và một vị tham mưu đi cùng, quay người bước đi.

Cầm Lập Hạo đuổi theo hai bước, đi bên cạnh Quách Hiệt Thiên nói: "Phó tư lệnh Quách, ngài yên tâm đi, chúng tôi sẽ tổ chức tốt. Tuyệt đối không để tai nạn xảy ra."

Quách Hiệt Thiên không thèm ngoảnh đầu lại, lạnh lùng nói: "Hiền đệ, vẫn nên cẩn thận thì hơn."

Cầm Lập Hạo nói: "Phó tư lệnh, tôi nhất định sẽ nỗ lực hết sức để đảm bảo an toàn."

Quách Hiệt Thiên lại nói với Cao Tam Minh: "Cao chính ủy, anh là chính ủy lâu năm rồi, có những chuyện ấy mà, một niệm sai lệch là từng bước sai lệch đấy!"

Nói xong, bước xuống trận địa, hiên ngang bỏ đi.

Cao Tam Minh cười khổ nói: "Phó tư lệnh, tên đã trên dây, không thể không bắn mà!"

Sau khi Quách Hiệt Thiên đi khỏi, Cầm Lập Hạo gọi Cao Tam Minh ra một bên, nói: "Lão Cao, tôi rốt cuộc cũng nhớ ra rồi, năm đó đánh trận, anh từng cứu tôi, đêm đến còn nhường áo bông cho tôi nữa."

Cao Tam Minh nói: "Sư trưởng, đó đều là chuyện quá khứ rồi."

Cầm Lập Hạo nói: "Hôm qua tôi mắc phải bệnh quan liêu, sau này mới nghe nói anh mang bệnh kiên trì làm việc, cái gọi là uống canh gà ngủ nướng đều là lời đồn vô căn cứ, bản thông báo phê bình đó là sai lầm. Nhưng tôi không thể thu hồi lại được, hi vọng anh hiểu cho."

Cao Tam Minh nói: "Cầm sư trưởng, tôi hoàn toàn hiểu. Nguyện vọng muốn đơn vị vững vàng cứng cỏi của tôi và anh là như nhau."

Cầm Lập Hạo nói: "Vậy được rồi Lão Cao, hôm nay, tôi phải phạm chủ nghĩa tự do một lần. Trước khi đợt bắn đạn thật của trung đoàn pháo binh chính thức khởi động, tôi buộc phải thông báo cho anh một tình hình, báo cáo thăng chức anh làm Phó chính ủy sư đoàn đã trình lên Quân khu rồi, nếu không có gì bất ngờ... Bây giờ anh đổi ý vẫn còn kịp đấy."

Cao Tam Minh nói: "Tôi cũng phạm chủ nghĩa tự do một lần, về việc thăng chức, tôi cũng có nghe nói, ngay lúc tranh luận với Phó tư lệnh Quách vừa rồi, trong đầu tôi cũng có đấu tranh tư tưởng. Bây giờ tiến hành bắn đạn thật là có rủi ro, mà người có khả năng chịu tổn hại trực tiếp nhất chính là tôi. Nhưng tôi không thể chỉ nghĩ cho bản thân mình, tôi quyết không thay đổi."

Cầm Lập Hạo nói: "Tiểu đoàn Tên lửa sáp nhập vào Trung đoàn Pháo binh chưa lâu, hàm lượng kỹ thuật cao, các anh vẫn phải thận trọng, phải làm tốt công tác kiểm tra."

Cao Tam Minh nói: "Tôi sẽ trực tiếp tọa trấn Tiểu đoàn Tên lửa, đảm bảo không xảy ra tai nạn do nhân tố con người, cố gắng tránh tai nạn ngoài ý muốn. Nếu là thiên tai nhân họa thì không còn cách nào khác, tôi gánh chịu."

Cầm Lập Hạo nói: "Được rồi, vậy chúng ta cùng nhau gánh chịu! Cảm ơn anh Lão Cao, đã cho tôi sự ủng hộ rất lớn. Nguyện ông trời không phụ chúng ta."

Cầm Lập Hạo đưa tay ra, nắm chặt lấy tay Cao Tam Minh, cái nắm tay đầy bi tráng.

2 giờ chiều, đợt tổng tấn công vào ngọn Phượng Hoàng do Lữ đoàn 326 Quân Xanh phòng thủ trong đợt diễn tập "2·17" của Sư đoàn 88 bước vào giai đoạn chuẩn bị cuối cùng. Cầm Lập Hạo yêu cầu, quân số hai bên Hồng - Xanh tham gia diễn tập trên các vị trí hiểm yếu trên người đều phải gắn tấm laser, chỉ cần phía đối phương ngắm bắn, tia ngắm hồng ngoại chiếu trúng tấm laser thì tấm laser sẽ lập tức hủy bỏ, ranh giới sống chết phân minh. Nhìn vào mức độ thương vong, nghệ thuật chỉ huy và động tác chiến thuật sẽ có căn cứ để đánh giá. Cho nên hai bên đều vô cùng nghiêm túc, như thể một trận chiến sinh tử thật sự.

2 giờ 10 phút, tổng tấn công bắt đầu, Trung đoàn 265 Bộ binh tiến công chủ lực sau khi tiến vào vị trí chờ lệnh theo dự định liền tiến hành chuẩn bị hỏa lực mười phút. Trước đây loại chuẩn bị này thực ra đều do Quân Xanh giúp Quân Đỏ hoàn thành, tức là Quân Xanh ở tiền duyên trận địa của mình, tại khu vực đất trống nơi Quân Đỏ phát động xung phong sẽ chôn sẵn các gói chất nổ, sau khi trận đánh nổ ra, bản thân Quân Xanh sẽ kích nổ những gói chất nổ này, một trận khói lửa ngút trời tạo nên không khí khói lửa mút mắt. Sau khi Quân Đỏ bắt đầu xung phong, Quân Xanh lại giả vờ giả vịt bắn vài loạt đạn mã tấu lên trời, sau đó ôm đầu cúp đuôi bỏ chạy, mà tuyến đường bỏ chạy cũng nhất định sẽ đi vào vòng phục kích của Quân Đỏ. Về sau, nhiệm vụ của tàn quân Quân Xanh là chờ đợi làm tù binh bị thu gom, sau đó nữa là tham gia đại hội mừng công.

Nhưng lần này thì khác rồi. Pháo hoa là pháo hoa thật, trong giai đoạn chuẩn bị hỏa lực, Quân Xanh chỉ có thể thu mình trong các công sự của mình. Sau khi chuẩn bị hỏa lực xong, Quân Xanh xuất hiện bất ngờ trên các đoạn đường hiểm yếu tiến công của Quân Đỏ. Đồng thời, trong bộ đàm truyền ra báo cáo về hỏa lực áp chế của Quân Xanh, khu vực số 4 nơi xuất phát tiến công của Trung đoàn 265 Quân Đỏ ngập tràn cảnh hỗn loạn chim bay cá nhảy, bị Quân Xanh đánh chặn quyết liệt, các loại tình huống chiến thuật liên tục phát sinh, số người bị trúng đạn "trận vong" kéo thành từng đàn từng đống. Đây là điều tuyệt đối không thể xuất hiện trong các đợt diễn tập trước đây.

Đội hình Quân Đỏ trong chốc lát đã loạn cào cào, Tôn Đại Trúc hình như đột nhiên mới nhận ra Quân Xanh hôm nay không phải là Quân Xanh ngày xưa nữa, không hề có ý giả vờ một phát rồi chạy mất dép, mà là diễn kịch thành thật rồi. Sĩ quan chiến sĩ Trung đoàn 265 trong thời gian chưa đầy mười phút đã có hơn hai trăm người bị tuyên bố "trọng thương" hoặc "trận vong" mà rút khỏi cuộc diễn tập. Cứ nhắm mắt lao lên thế này thì chẳng mấy hồi, cả một trung đoàn quân số của ông sẽ toàn quân bị diệt. Tôn Đại Trúc tức đến giậm chân chửi lớn: "Mẹ kiếp, đây là diễn tập cái quái gì thế này? Bảo bọn họ rút lui bỏ chạy đi! Đánh nữa ông đây lên đánh cận chiến với bọn họ luôn."

Cầm Lập Hạo ra lệnh cho Tôn Đại Trúc trong bộ đàm: "Tôn trung đoàn trưởng chú ý, tập trung lực lượng, điều chỉnh hình thái chiến đấu, chuẩn bị đợt tiến công mới."

Tôn Đại Trúc nói: "Sư trưởng, bọn họ đánh thật, chúng tôi không lên nổi!"

Cầm Lập Hạo nghiêm khắc huấn thị: "Tôn Đại Trúc anh vẫn chưa nhập cuộc. Đương nhiên là đánh thật! Anh phải điều chỉnh bố trí, giảm thiểu thương vong. Bọn họ sẽ không nhường anh đâu. Anh còn đóng kịch nữa là tôi đổi người chỉ huy đấy."

Tôn Đại Trúc nắm chặt ống nghe ngẩn người hồi lâu, tỉnh rụi lại vội vàng hạ lệnh rút lui, điều động lực lượng dự bị lên, xác định lại việc phân phối hỏa lực và điểm đột phá tiến công, bắt đầu một vòng tiến công chiến thuật mới.

Một cuộc diễn tập đối kháng chiến đấu công phòng giáp lá hoa lúc này mới chính thức vén màn.

Sáu

Trận chiến đấu công phòng đối kháng giữa Quân Đỏ và Lữ đoàn 326 Quân Xanh phòng thủ ngọn Phượng Hoàng kéo dài mãi đến hoàng hôn, trận chiến vô cùng gian khổ, trận địa chính và sáu điểm cao của Quân Xanh liên tục đổi chủ, trận địa nhiều lần mất rồi lại lấy lại, các loại vũ khí chiến thuật quy phạm đều diễn trò trên mảnh đất chưa đầy sáu cây số vuông này.

Cầm Lập Hạo ra lệnh, kết hợp với nhu cầu chiến thuật, chỉ huy các cấp tổ chức chặt chẽ, tất cả các vũ khí tác chiến chủ lực hiện đang sử dụng và trong vòng năm năm tới không có hi vọng đổi mới đều phải đưa vào sử dụng toàn bộ, các loại chủng loại và các lô đạn dược đều phải rút thăm bắn thử.

Sĩ quan chiến sĩ hai bên Hồng - Xanh phấn khởi khác thường, hoàn toàn tiến vào trạng thái chiến tranh, dường như đang tiến hành một trận chiến đấu sinh tử thật sự. Quân Đỏ tập trung sáu mươi chiếc xe tăng và chín mươi chiếc xe thiết giáp bộ binh, dội hỏa lực với mật độ trung bình về phía "khu vực bị địch chiếm", công sự bề mặt điểm cao 586 của Quân Xanh tạo thành thế gọng kìm với trận địa chính phần lớn bị phá hủy, đá trên núi biến thành bột mịn như khói mù, từng đống lớn vỡ ra trong không trung. Quân Xanh cũng không chịu kém cạnh, sau khi được Bộ Điều phối tuyên bố điểm cao 586 thất thủ, tàn quân bại tướng đã tổ chức "Đội Phục thù Thiết huyết", một trung đội lực lượng nhân lúc hai bên hỗn chiến đã dùng súng laser mở ra một con đường máu, men theo đường núi gập ghềnh mò tới sườn sau điểm cao 489, cưỡng ép "bắn chết" Hình Dục Nhạc - Trung đoàn trưởng Trung đoàn 267 Quân Đỏ.

"Chết rồi sống lại" Hình Dục Nhạc không phục, lên án Tôn Hiểu Nông - người chỉ huy Quân Xanh vi phạm quy tắc diễn tập, vụ kiện tụng thưa lên tận chỗ Cầm Lập Hạo - thủ trưởng cao nhất của Quân Đỏ và Tân Trung Dịch - người chỉ huy cao nhất của Quân Xanh. Hai vị thủ trưởng nhìn nhau mỉm cười, Cầm Lập Hạo không tỏ thái độ, Tân Trung Dịch nói: "Binh bất yếm trá, lấy việc giành chiến thắng cuối cùng làm nguyên tắc, Lão Hình anh đã 'hy sinh' rồi thì ngoan ngoãn rút khỏi chiến đấu đứng xem náo nhiệt đi."

Khoảng gần sáu giờ tối, cuộc diễn tập đối kháng đã đi vào hồi kết, Quân Xanh chỉ còn lại một điểm cao cuối cùng, vẫn còn một đại đội đang ngoan cố chống trả. Cho đến thời điểm hiện tại, hai bên tuy đã động đến pháo binh mặt đất, đã bắn tên lửa, nhưng điểm rơi đều ở trên chiến trường giao tranh giả định, vũ khí nhẹ đều là đạn mã tấu, cho nên không xuất hiện giảm quân số do chiến đấu hay ngoài chiến đấu. Chỉ có Trung đoàn Pháo binh xuất hiện một lần hiểm tình, một khẩu pháo khi nhanh chóng chiếm lĩnh trận địa, do mặt đường trơn trượt, tài xế hoảng hốt khiến bánh trước xe pháo hẫng trên không, suýt chút nữa rơi xuống vực sâu. Cao Tam Minh kịp thời đến nơi, tổ chức kéo ngược về sau, trong lúc hỗn loạn, một cục đá to bằng nắm đấm từ dưới bánh xe bắn ra, trúng vào mạn sườn phải của Cao Tam Minh, vết thương không quá nặng, chỉ là gãy xương nhẹ, cũng coi như là có kinh hoàng nhưng không có nguy hiểm lớn.

Cầm Lập Hạo gọi điện thoại cho Tân Trung Dịch, đạt được sự đồng thuận, cuộc diễn tập đối kháng dừng lại tại đây, chuẩn bị vẽ một dấu chấm tròn trịa.

Ngay lúc này, trên trận địa đỉnh chính Phượng Hoàng của Quân Xanh xuất hiện một cảnh tượng chấn động kỳ lạ: Bầu trời hoàng hôn u ám bỗng nhiên bừng sáng, cùng với một tiếng nổ sắc lẹm, trên màn trời xuất hiện một quầng lửa khổng lồ, lập tức chiếu sáng trận địa hai bên sáng rực như ban ngày, giống như bầu trời quang đãng giữa trưa hè. Hơn nữa, cùng với sự biến mất của cảnh tượng kỳ diệu này, một tình huống càng khiến người ta khó tin hơn đã xảy ra — tận cùng bầu trời phía tây u ám mây mù bỗng nhiên nứt ra một khe hở, tiết lộ một góc mặt trời lặn, ánh rực rỡ chiều đông như dát viền vàng lên mép mây đen. Các sĩ quan chiến sĩ hai bên Hồng - Xanh không hẹn mà cùng reo hò nhảy múa: Mặt trời mọc đằng tây rồi!

Tuy nhiên, Cầm Lập Hạo lại không có thời gian thưởng thức cảnh tượng tráng lệ mỹ lệ này, ông mặt không biểu cảm đặt ống nhòm xuống, đọc ra một mệnh lệnh: Hai bên Hồng - Xanh lập tức dừng tất cả mọi hành động, tất cả vũ khí giữ im lặng, chỉ huy trận địa Trung đoàn Pháo binh lập tức tìm kiếm nguồn gốc đạn lạc.

Sau khi kiểm tra, là một quả tên lửa loại WE-U mang mã số xuất xưởng năm 1988 lô số KLI-7 thuộc Tiểu đoàn Tên lửa Trung đoàn Pháo binh gặp sự cố, mất kiểm soát, quỹ đạo chệch hướng, góc ngẩng tăng thêm 6 ly mil, hướng lệch 28 ly mil, đến mức bay ở tầm thấp, va chạm với một quả đạn pháo lựu 155 đang rơi xuống theo đường parabol.

Trái tim Cầm Lập Hạo lập tức chùng xuống, một điềm báo chẳng lành dâng lên trong lòng. Ông tự mình gọi điện thoại cho Quan Hồng Phổ - Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn Tên lửa, gặng hỏi đợt tên lửa lô số KLI-7 đã bắn ra mấy quả. Trả lời là bảy quả, trong đó Quân Đỏ bắn bốn quả, Quân Xanh bắn ba quả. Cầm Lập Hạo một lần nữa ra lệnh, nhanh chóng xác định điểm nổ. Mấy phút sau Quan Hồng Phổ gọi lại, bốn quả rơi trên chiến trường giả định, nhưng khoảng cách với mục tiêu dự định khá lớn, trong đó một quả sau khi bắn ra chỉ bay được năm trăm mét là rơi xuống đất nổ tung, độ chính xác kém đến mức có thể thấy rõ. Ba quả còn lại, ngoại trừ một quả nổ trên không, hai quả còn lại không rõ đi đâu, tạm thời không thể xác định điểm nổ.

Cầm Lập Hạo gọi điện thoại đến Sở chỉ huy Quân Xanh, nói chuyện với Tân Trung Dịch. Xét thấy diễn tập đối kháng đã đạt được mục đích dự kiến, kể từ giờ phút này, dừng mọi hành động, tất cả lực lượng tham gia diễn tập lập tức tổ chức lại, tìm kiếm điểm nổ của hai quả đạn tên lửa đất đối đất WE-U mất kiểm soát. Phạm vi tìm kiếm lấy bán kính bắn tối đa ba cây số của tên lửa WE-U làm bán kính, lấy hai trận địa phóng của Quân Đỏ và Quân Xanh làm tâm đường tròn, lần lượt vẽ đường tròn.

Tân Trung Dịch cũng dự cảm thấy sắp xảy ra chuyện lớn, gọi Quan Hồng Phổ đến Sở chỉ huy Quân Xanh, liên tục gặng hỏi tình hình thao tác phóng tên lửa, đặc biệt là tìm kiếm điểm nổ của các quả đạn tên lửa hai bên Hồng - Xanh, rất nhanh đã nhận được xác nhận, bên Xanh ba quả, một quả va chạm với đạn pháo lựu trên không, một quả rơi trên chiến trường giả định, bên Đỏ bốn quả, ba quả rơi trên chiến trường giả định, tức là hai bên Hồng - Xanh mỗi bên có một quả không rõ đi đâu.

Tân Trung Dịch dặn dò Quan Hồng Phổ và Hàn Vũ Qua, cho dù cuối cùng tìm thấy điểm nổ ở đâu thì cũng phải coi đó là một thông tin tuyệt mật, trước khi báo cáo cho các thủ trưởng khác, bắt buộc phải báo cáo cho ông trước tiên.

Ngay lúc Cầm Lập Hạo và Tân Trung Dịch đang lo thắt ruột vì hai quả tên lửa mất tích dưới chân núi Phượng Hoàng, thì ở tận Sư bộ Sư đoàn 88 cách đó hai trăm cây số, Lộ Kim Côn và Lưu Doãn Ba càng như ngồi trên đống lửa — Đỗ Triều Bản biến mất rồi.

Bảy

Ngày lực lượng diễn tập của Sư đoàn 88 xuất phát, tòa nhà cơ quan sư bộ gần như vắng ngắt không một bóng người, chỉ còn chưa đầy một phần năm cán bộ cơ quan ở lại trực ban. Đỗ Triều Bản đứng trước cửa sổ văn phòng của mình, nhìn khung cảnh hừng hực khí thế trước giờ đại chiến, trong lòng dâng lên nỗi u sầu vô hạn. Cầm Lập Hạo có nói hay đến mấy cũng không thể xóa bỏ được uất ức to lớn đang phủ bóng xuống lòng ông.

Cho dù là một người đàn ông yếu đuối thì ông vẫn là một người đàn ông, cái cảm giác bị ruồng bỏ, bị lạnh nhạt, bị coi thường cho đến bị chán ghét đó dù thế nào cũng không thể dễ dàng biến mất. Bi kịch của ông nằm ở chỗ ông chọn sai nghề nghiệp, nhưng bản thân ông lại không cho là vậy, ông cho rằng bi kịch của mình đều do gã điên Cầm Lập Hạo kia một tay gây ra. Ông hận bản thân không có bản lĩnh, hận bản thân gặp phải người cấp trên lạnh lùng vô tình như vậy, ông càng hận Cầm Lập Hạo hơn. Nếu không phải Cầm Lập Hạo đến làm sư trưởng, mà vẫn là Quách Hiệt Thiên làm sư trưởng thì mọi người vẫn bình an vô sự. Những năm tháng trước đây chẳng phải cũng trôi qua như thế sao? Sĩ quan cấp chính trung đoàn như ông ở các đơn vị bạn cũng đâu phải là hiếm hoi gì, làm gì có chuyện ai vì không biết đánh trận mà bị điều đi hay bị treo giò, cũng làm gì có ai vì không biết chỉ huy tác chiến lục quân hiện đại mà bị phế bỏ. Mọi người chẳng phải đều sống bình thạo theo quy trình sao? Hơn nữa còn sống rất có hương có vị, thậm chí uy phong lẫm liệt.

Chiến tranh, chiến tranh là cái thứ gì chứ? Chiến tranh còn xa chúng ta lắm. Chiến tranh hiện đại càng xa chúng ta hơn. Ông chưa bao giờ liên hệ chiến tranh với bản thân mình, ông nhập ngũ vào quân đội đâu phải vì chiến tranh, ông là đến để làm sĩ quan, là đến để thực hiện giá trị của bản thân, ông không thể gắn kết vận mệnh của mình với tên lửa và xe tăng được. Ông đã là người hơn bốn mươi tuổi rồi, chỉ số thông minh, khả năng phản ứng và sức lực của ông đều không cho phép ông học lại từ đầu. Nếu như chiến tranh thật sự nổ ra, dựa vào kết cấu kiến thức và tình trạng trang bị của đơn vị này thì cũng chỉ có thể đánh trận quy phạm với người ta, về điểm này ông cũng đâu phải hoàn toàn không biết gì, ông biết chỉ huy đại đội tiến công, cũng biết tổ chức phòng thủ trận địa, cho dù là đơn đả độc đấu thì ông cũng có thể ném lựu đạn đâm lưỡi lê. Cầm Lập Hạo anh suốt ngày hếch cái mông gào lên luyện binh công nghệ cao, anh có thể vỗ ngực bảo hai cái trò đó của anh có thể đánh thắng chiến tranh công nghệ cao chắc? Thực tiễn là tiêu chuẩn kiểm nghiệm chân lý. Chưa qua thực tiễn chiến tranh kiểm nghiệm thì ai cũng chỉ là bàn luận trên giấy, ai cao ai thấp là ngựa hay lừa thì vẫn còn là chuyện chưa biết. Anh có gì mà ghê gớm chứ?

Suốt một buổi sáng, Đỗ Triều Bản hầu như đều trải qua trước cửa sổ. Trong lòng ông hết lần này đến lần khác chửi Cầm Lập Hạo chẳng có gì ghê gớm, như thế trong lòng có vẻ dễ chịu hơn một chút. Nhưng thực tế lại không phải như vậy, ông càng chửi Cầm Lập Hạo chẳng có gì ghê gớm thì lại càng phát hiện Cầm Lập Hạo quả thực rất ghê gớm, lại càng phát hiện ra trên thực tế người ông muốn trở thành nhất chính là Cầm Lập Hạo.

Lò sưởi trong văn phòng đốt rất nóng, nhưng Đỗ Triều Bản từ đầu đến chân đều lạnh ngắt, giống như cơn gió lạnh gầm hú ngoài cửa sổ. Đây là một cảm giác chưa từng có trước đây.

Lúc này, ông đột nhiên phát hiện ra mình không còn tổ chức nữa rồi, ông từ trước đến nay đều sống trong tổ chức, sự bồi dưỡng của tổ chức đối với ông là tỉ mỉ chu đáo, sự quan tâm của tổ chức đối với ông là ấm áp như xuân, sự phê bình của tổ chức đối với ông cũng là gió hòa mưa mát. Tổ chức vừa là nhà vừa là xe của ông, lại là bát cơm của ông, cũng là áo bông của ông. Nhưng từ sau khi tên Cầm Lập Hạo đó đến, ông đã bị văng ra khỏi quỹ đạo của tổ chức. Trước mắt, tổ chức là một đại quân binh hùng tướng mạnh, đang hừng hực khí thế tập kết trong sân sư bộ, chuẩn bị rầm rộ tiến về một nơi gọi là ngọn Phượng Hoàng, ở đó diễn một màn kịch chiến tranh huy hoàng. Còn ông, không nương không tựa, cô đơn chiếc bóng, giương mắt nhìn tổ chức cuồn cuộn lao về phía đông, chờ đợi tổ chức thắng lợi trở về. Ông chỉ có thể làm khán giả, mọi thứ của tổ chức đều không liên quan đến ông nữa rồi.

Mang theo một bụng đắng ngắt, Đỗ Triều Bản đột nhiên đưa ra một quyết định: Không được, ông không thể nhẫn nhịn chịu đựng như vậy được, ông phải có hành động. Ông dự định một khi đợt diễn tập rời khỏi nơi đóng quân, ông sẽ đến Tập đoàn quân tìm Phó tư lệnh Quách Hiệt Thiên, thậm chí tìm Nhạc Giang Nam chính ủy, ông phải báo cáo, ông phải thỉnh nguyện, ông phải xin chuyển khỏi Sư đoàn 88.

Thế nhưng, lại có một chi tiết nhỏ một lần nữa đâm thấu tự tôn của Đỗ Triều Bản. Trong sư đoàn có quy định, sĩ quan cấp trung đoàn trở lên mang xe rời khỏi nơi đóng quân là thành phố Chương Nguyên bắt buộc phải báo cáo với sư trưởng và chính ủy, được đồng ý mới được hành động, trong thời gian sư trưởng và chính ủy vắng mặt phải xin phép thủ trưởng chủ trì công việc. Đỗ Triều Bản báo cáo với Phó sư trưởng Lộ Kim Côn và Phó chính ủy Lưu Doãn Ba chủ trì công việc hậu phương, không nói mục đích thật sự là đến quân bộ, mà nói là đến Bệnh viện Dã chiến GFC của quân bộ kiểm tra bệnh dạ dày. Lộ Kim Côn và Lưu Doãn Ba tuy không bàn bạc với nhau nhưng ý kiến lại thống nhất một cách kinh ngạc: Băng tuyết chưa tan, không nên đi xe. Nếu muốn đi thì chỉ có thể đi bằng tàu hỏa.

Giống như một gáo nước lạnh tạt thẳng vào tim Đỗ Triều Bản. Người xui xẻo lại càng nhạy cảm và dễ tổn thương hơn. Đỗ Triều Bản thậm chí còn liên tưởng đến việc Lộ Phó sư trưởng và Lưu Phó chính ủy có thái độ như thế này với ông, nguyên nhân e là Cầm Lập Hạo cũng đã từng dặn dò, ít nhất cũng là họ dựa vào thái độ của Cầm Lập Hạo để quyết định thái độ của mình. Món nợ này, Đỗ Triều Bản vẫn tính lên đầu Cầm Lập Hạo.

Do đại đội ngũ ra ngoài, người ở lại lại có Lộ Phó sư trưởng và Lưu Phó chính ủy quản lý, Đỗ Triều Bản cơ bản trở thành kẻ vô nghề nghiệp. Liên tiếp mấy ngày liền, Đỗ Triều Bản ngoại trừ thỉnh thoảng đi dạo trong rừng cây nhỏ phía đông sư bộ, phần lớn thời gian đều thu mình trong phòng ký túc xá của mình. Ông đang viết nhật ký, chỉ trong mấy ngày này, ông đã viết kín bảy mươi sáu trang giấy trên quyển nhật ký khổ 32.

Mấy ngày này người ăn cơm ở nhà ăn cơ quan rất ít, chỉ có Lộ Kim Côn và Lưu Doãn Ba, Lý Mộc Thắng, Đỗ Triều Bản vài người, nhiều thì năm sáu người, ít thì hai ba người. Ngày 27 tháng 2, quản lý nhà ăn cơ quan phát hiện Đỗ Phó tham mưu trưởng cả buổi trưa và buổi tối đều không đến nhà ăn ăn cơm, liền báo cáo cho Lộ Kim Côn và Lưu Doãn Ba. Lộ Kim Côn cảm thấy rất kỳ lạ, một bữa không về ăn cơm còn có thể hiểu được, biết đâu là có đồng hương hay chiến hữu đến, uống vài ly ở ngoài nên quên gọi điện thoại. Nhưng hai bữa không về, hơn nữa cũng không báo cáo thì thật khó hiểu. Theo yêu cầu hiện tại của Sư đoàn 88 đối với sĩ quan, điều này là không được phép.

Lộ Kim Côn gọi điện thoại đến nhà Đỗ Triều Bản ở Trung đoàn 266, Tiêu Lệ Châu - vợ Đỗ Triều Bản nói lão Đỗ không về nhà, Đỗ Cẩm - con gái mười lăm tuổi của Đỗ Triều Bản nói đã một tháng nay không gặp bố rồi. Lại cử người đến văn phòng Đỗ Triều Bản tìm, Tôn tham mưu - trực ban Bộ Tư lệnh nói: "Từ chiều hôm qua đến giờ đã không thấy Đỗ Phó tham mưu trưởng đâu rồi." Lại gọi điện thoại đến đội xe nhỏ, Đội phó đội xe nhỏ nói Đỗ Phó tham mưu trưởng chiều hôm qua yêu cầu một chiếc xe về Trung đoàn 266, xe đưa ông ấy sang đó rồi quay về. Lộ Kim Côn vội vàng gọi tài xế lái xe cho Đỗ Triều Bản hôm qua đến hỏi, mới biết Đỗ Triều Bản chiều hôm qua căn bản không về Trung đoàn 266, mà là đến Bệnh viện sư đoàn tìm bác sĩ Cừu là đồng hương uống rượu, mặc thường phục. Lưu Doãn Ba lại gọi bác sĩ Cừu đến hỏi, bác sĩ Cừu nói: "Tối hôm qua đúng là có uống rượu với Đỗ Phó tham mưu trưởng, tổng cộng có bốn người. Đỗ Phó tham mưu trưởng không nói năng gì nhiều, uống rượu giải sầu có chút say rồi. Chúng tôi muốn gọi xe đưa ông ấy về, ông ấy nhất quyết không chịu, nói đi bộ về để gió lạnh thổi cho tỉnh. Chúng tôi thấy tâm trạng ông ấy không tốt nên không ép nữa." Lộ Kim Côn lại gọi điện thoại hỏi tất cả những người bình thường có qua lại mật thiết với Đỗ Triều Bản, mọi người đều nói không gặp Đỗ Phó tham mưu trưởng. Lộ Kim Côn thông báo tình hình cho Lưu Doãn Ba, hai người cảm thấy vô cùng bất thường, phân tích tuyến đường phải đi từ Bệnh viện sư đoàn đến sư bộ, ước tính Đỗ Triều Bản sau khi rời khỏi nhóm người bác sĩ Cừu có khả năng đi dạo một lúc dọc theo sông Chương.

Lộ, Lưu dứt khoát quyết định, tổ chức nhân viên ở lại sư bộ đi tìm dọc theo sông Chương, tìm suốt một buổi chiều cộng thêm một đêm cũng không tìm thấy.

Tám

Hai hai tám, cho dù là con số hay âm điệu thì đều không nhìn ra có điềm báo chẳng lành gì. Thế nhưng đối với Sư đoàn 88, đặc biệt là đối với Cầm Lập Hạo mà nói, ngày 28 tháng 2 năm đó tuyệt đối là một ngày đen tối. Khi tin tức Đỗ Triều Bản mất tích truyền đến Sở chỉ huy diễn tập núi Phượng Hoàng, Cầm Lập Hạo như sinh ra cảm giác định mệnh, từ sâu thẳm đáy lòng thốt lên một tiếng thở dài thượt: Trời không giúp ta, biết làm sao đây?

Trong điện thoại, Cầm Lập Hạo nghiến răng nghiến lợi nói với Lộ Kim Côn và Lưu Doãn Ba: "Tiếp tục tìm kiếm, sống phải thấy người, chết phải thấy xác."

Ngoại trừ điều này ra, ông đã không còn lời nào để nói nữa.

Hai quả tên lửa không rõ đi đâu của Tiểu đoàn Tên lửa rất nhanh đã được tìm thấy, một quả rơi xuống khu rừng bạch dương cách đỉnh chính núi Phượng Hoàng sáu cây số về phía đông nam, cắm sâu xuống đất ba mét mới nổ tung, may mà không gây ra tổn thất gì. Nhưng quả còn lại lại kỳ tích vượt quá tầm bắn tối đa hơn một trăm mét, rơi chính xác xuống sân khu ký túc xá nông trường căn cứ huấn luyện núi Phượng Hoàng, tại chỗ làm chết bốn phạm nhân đang lao động cải tạo và hai chiến sĩ cảnh vệ. Ngoài ra có một người trọng thương, hai người thương nhẹ. Mà trong khu vực xung quanh khu ký túc xá này trong vòng một cây số vuông đều là bãi hoang không một bóng người.

Đợt diễn tập đối kháng chiến thuật của Sư đoàn 88 bắt đầu rầm rộ bao nhiêu thì kết thúc thảm hại bấy nhiêu.

Đêm ngày 28 tháng 2, lực lượng tập trung toàn bộ, hạ trại đóng quân tại núi Phượng Hoàng. Sau khi tiếng còi tắt đèn vang lên, khu trại tạm thời yên tĩnh như băng phong.

Tân Trung Dịch và Cầm Lập Hạo đối mặt không nói lời nào.

Bữa tối là một nồi mì sợi, Cầm Lập Hạo không đụng đũa.

Khoảng 23 giờ, Chương Tư Bác - Tư lệnh Tập đoàn quân, Nhạc Giang Nam - Chính ủy, Quách Hiệt Thiên - Phó tư lệnh và Vạn Cảnh Chu - Phó chính ủy dẫn đầu tổ công tác đồ sộ gồm bốn bộ phận của Tập đoàn quân hỏa tốc tới nơi. Lúc mới gặp mặt, Nhạc Giang Nam khi bắt tay với Cầm Lập Hạo cảm nhận được tay của Cầm Lập Hạo lạnh ngắt. Nhạc Giang Nam nói: "Cầm sư trưởng, chống đỡ cho vững."

Chỉ bằng một câu ngắn ngủi ấy, suýt chút nữa đã làm nước mắt Sầm Lập Hạo trào ra. Sầm Lập Hạo nói: "Chính ủy, tôi xin gánh chịu mọi trách nhiệm."

Quách Hiệt Thiên nói: "Sự cố đang được điều tra, bây giờ nói đến chuyện gánh trách nhiệm thì vẫn còn quá sớm."

Thái độ của Quách Hiệt Thiên khiến Sầm Lập Hạo hơi bất ngờ, anh giơ tay chào Quách Hiệt Thiên: "Quách Phó Quân trưởng, cảm ơn anh."

So với Nhạc Giang Nam, niên hạn chức vụ của Quân trưởng Chương Tư Bác còn mới hơn nhiều. Ông là một vị thủ trưởng hướng nội, thường không dễ dàng biểu thị thái độ, những dịp quan trọng luôn đẩy Nhạc Giang Nam ra phía trước. Chương Tư Bác nói: "Nói về nguyên nhân sự cố đi."

Tân Trung Dịch nói: "Qua điều tra sơ bộ, quá trình và nguyên nhân sự cố đã có manh mối. Theo yêu cầu chiến thuật diễn tập, để ngăn chặn quân Đỏ tấn công, trận địa phóng tên lửa của quân Xanh đã phóng một quả tên lửa loại WE-U vào đầu mối thông tin, trạm radar và sở chỉ huy pháo binh của quân Đỏ, số lô là KLI-7. Tên lửa lô này được trang bị cho Sư đoàn 88 từ sáu năm trước, chưa từng bắn đạn thật lần nào, đây là lần đầu tiên. Cả hai bên Đỏ Xanh tổng cộng phóng bảy quả, độ lệch đều rất lớn, quỹ đạo đạn mất kiểm soát chệch hướng, còn về việc có phải hệ thống dẫn đường có vấn đề hay không thì phải chờ chuyên gia luận chứng. Nhưng bên gây ra sự cố là quân Xanh, tôi với tư cách là Chính ủy, đồng thời là chỉ huy cao nhất của quân Xanh trong cuộc diễn tập đối kháng, nên chịu trách nhiệm về việc này."

Phó Chính ủy Vạn Cảnh Chu nói: "Cậu chịu trách nhiệm cái gì? Là cậu hạ lệnh cho các chiến sĩ bắn nó vào trang trại căn cứ sao?"

Tân Trung Dịch nói: "Theo quan điểm của Phó Chính ủy Vạn, chúng ta đều không nên chịu trách nhiệm rồi, vì chẳng ai trong chúng ta hạ lệnh cho chiến sĩ bắn tên lửa vào trang trại căn cứ cả."

Quách Hiệt Thiên nói: "Thiên tai nhân họa!"

Vạn Cảnh Chu nói: "Có yếu tố thiên tai, cũng có yếu tố con người."

Tân Trung Dịch nói: "Nếu chuyên gia luận chứng là do hệ thống dẫn đường xảy ra vấn đề, vậy thì thiên tai lớn hơn nhân họa."

Vạn Cảnh Chu nói: "Chính ủy Tân, cậu có thể đảm bảo các cậu đã thực hiện nghiêm ngặt theo quy trình thao tác không?"

Tân Trung Dịch nói: "Cái này tôi nói không tính, phải đợi tổ công tác của Tập đoàn quân điều tra xong rồi mới đưa ra kết luận. Tôi là người chỉ huy cao nhất của bên phòng thủ, nếu là do tổ chức có sơ hở, thao tác không chặt chẽ, tôi sẽ lên tòa án quân sự."

Chương Tư Bác nói: "Đồng chí Tân Trung Dịch, cậu cũng đừng một mực ôm hết trách nhiệm về mình. Nếu là trách nhiệm lãnh đạo, lãnh đạo chủ chốt đều phải chịu trách nhiệm. Chúng tôi cũng có trách nhiệm, đặc biệt là tôi và Chính ủy Nhạc."

Nhạc Giang Nam nói: "Lời của Quân trưởng là cơ sở để giải quyết vấn đề, tôi rất đồng ý. Các đồng chí cứ yên tâm, chúng tôi đến đây là để tìm nguyên nhân, phân tích vấn đề, ổn định bộ đội, chứ không phải đến để hưng sư vấn tội. Các đồng chí hoàn toàn không cần phải tranh nhau nhận trách nhiệm. Sư trưởng Sầm, anh thấy sao?"

Sầm Lập Hạo vốn im lặng nãy giờ ngẩng đầu lên, nở một nụ cười đắng ngắt với Chương Tư Bác và Nhạc Giang Nam: "Quân trưởng, Chính ủy, bây giờ tôi đã nếm trải sự khó chịu khi xảy ra sự cố rồi. Tôi thậm chí còn hối hận vì buổi trưa đã không nghe lời khuyên của Quách Phó Quân trưởng, có thể nói là một mực làm theo ý mình. Còn về trách nhiệm, chẳng ai giành đi được đâu, bên Đỏ hay bên Xanh thì cũng đều là bộ đội của Sư đoàn 88. Cho dù không phải vấn đề tổ chức, có người chết người thương, một Sư trưởng như tôi dù thế nào cũng không thể đùn đẩy. Điều tôi nghĩ đến nhiều hơn hiện nay không phải là vấn đề trách nhiệm, mà là mấy đồng chí đã hy sinh và bị thương kia, tôi rất đau lòng. Đồng thời, tôi cũng xin báo cáo với các thủ trưởng Tập đoàn quân suy nghĩ của mình. Sự cố hôm nay, thiên tai cũng được, nhân họa cũng xong, bất luận thuộc về vấn đề hệ thống dẫn đường hay vấn đề con người, nhưng cái rễ đều đã chôn ở Sư đoàn 88 chúng tôi rồi, hôm nay không phát thì ngày mai cũng có thể phát, phát sớm còn hơn phát muộn, phát lúc bình thường còn hơn phát lúc chiến tranh, phát trên người người khác còn hơn phát trên người tôi."

Chương Tư Bác nói: "Sao Sư trưởng Sầm lại nói ra lời này?"

Sầm Lập Hạo nói: "Tôi không cho rằng đây là sự cố, tôi cho rằng đây là cái giá mà chúng ta bắt buộc phải trả."

Mọi người đều cân đo được sức nặng của câu nói này, nhưng lại đều không thể biểu thị thái độ đối với câu nói ấy.

Sầm Lập Hạo lại nói: "Tôi nói như vậy không có nghĩa là tôi có thể không chịu trách nhiệm. Đã là cái giá, tôi nguyện ý là người đầu tiên trả cái giá gánh chịu trách nhiệm. Bởi vì cuộc diễn tập lần này là do tôi đẩy sóng thành bão mà làm nên, biến diễn tập thành đối kháng cũng là do tôi chủ trương, bắn đạn thật và dùng hết chỉ tiêu đạn thật của cả hai năm ngoái và năm nay trong một lần cũng là do tôi kiên trì, để pháo thủ tự thao tác và giảm bớt quy trình kiểm tra vẫn là ý kiến của tôi. Trong đó mỗi một khâu đều quán triệt ý chí của tôi, tôi chịu trách nhiệm là lẽ tự nhiên, tôi đùn đẩy trách nhiệm là đạo lý không tha."

Mọi người vẫn không lên tiếng. Chương Tư Bác và Nhạc Giang Nam nhìn nhau một cái, cuối cùng Nhạc Giang Nam dừng ánh mắt trên người Sầm Lập Hạo: "Không bàn về vấn đề trách nhiệm nữa. Tư tưởng tư thế của bộ đội thế nào rồi?"

Sầm Lập Hạo nói: "Khó tránh khỏi căng thẳng, nhưng đều đã đi ngủ rồi."

Nhạc Giang Nam mỉm cười: "Đồng chí Sầm Lập Hạo anh nhìn nhận vấn đề như vậy là có phong thái đại tướng. Núi lở trước mặt không kinh hãi, sét đánh sau lưng chẳng giật mình. Việc xấu có thể biến thành việc tốt, việc tốt cũng có thể biến thành việc xấu. Sai lầm và thất bại đã dạy cho chúng ta một bài học, làm cho chúng ta trở nên thông minh hơn. Đó chính là phép biện chứng của chúng ta."

Sầm Lập Hạo không lên tiếng, nét mặt gỗ đá.

Nhạc Giang Nam nói: "Tôi xin đưa ra một quan điểm, xảy ra sự cố, làm sai việc, cho dù là phạm sai lầm, chúng ta đều nên phân tích một cách cầu thị. Có những người rất ít khi phạm sai lầm, cả đời chỉ phạm một sai lầm, đó chính là không làm việc gì cả. Có những người cả đời liên tục phạm sai lầm, bởi vì anh ta liên tục làm việc. Người liên tục phạm sai lầm chưa chắc đã là đồng chí tốt, nhưng người cả đời chỉ phạm một sai lầm tuyệt đối không phải là đồng chí tốt. Các anh không cần phải chịu áp lực quá lớn."

Sầm Lập Hạo nói: "Sự cố đã phơi bày ra bàn rồi. Nhưng mà, tôi vẫn xin thành thật báo cáo với các thủ trưởng, ngoài sự cố này ra, hôm nay chúng tôi đã cho các đơn vị nghiêm túc rà soát lại, vẫn còn ít nhất năm mươi mầm mống sự cố nữa. Một chiếc xe của Trung đoàn Pháo suýt nữa lao xuống vực, Chính ủy Cao Tam Minh bị thương. Xuất hiện mười sáu quả đạn xịt, Trung đoàn Bộ binh đã báo cáo thực tế có hơn ba mươi vụ cướp cò bắn trúng người mình. May mà là kích nổ bằng laser, nếu thực sự dùng vũ khí bộ binh thì đã có hơn ba mươi người chết oan trong tay người mình rồi. Ngoại trừ đạn xịt, những vấn đề này đều phản ánh việc huấn luyện thường ngày của chúng ta không vững chắc, hễ đụng chút thực tế là hoảng hốt cuống quýt."

Chương Tư Bác nói: "Hay lắm hay lắm, đồng chí Sầm Lập Hạo, nghe anh nói như vậy, các anh xảy ra sự cố mà hình như còn ra được cái lý lẽ nữa phải không? Ý của anh có phải là sự cố này không xảy ra không được đúng không? Chỉ là vấn đề thời gian thôi sao?"

Sầm Lập Hạo không trả lời trực tiếp, bèn nói vòng quanh: "Đối với sự cố, chúng tôi cũng vô cùng đau lòng."

Chương Tư Bác nói: "Chính ủy, tôi thấy được rồi đấy, cứ để họ điều tra đi, hãy để thực tế lên tiếng. Có gì ăn không? Nấu chút mì nóng mang ra đây ăn."

Tân Trung Dịch nói: "Tôi đi chuẩn bị ngay đây."

Thấy bầu không khí đã dịu đi đôi chút, Quách Hiệt Thiên ghé vào tai Sầm Lập Hạo nói nhỏ: "Sư trưởng Sầm, nửa ngày không gặp, anh và tôi đều đã là một cảm thụ khác rồi."

Sầm Lập Hạo nói: "Không may lại bị Quách Phó Quân trưởng nói trúng, quả nhiên là như đi trên băng mỏng, chỉ là tôi không nơm nớp sợ hãi, cho nên mới không đi cẩn thận. Thế nhưng, tôi không thể né tránh. Xin lỗi các thủ trưởng, trời đông giá rét đêm sâu thế này còn bắt mọi người phải chịu cực cùng."

Quách Hiệt Thiên nói: "Cậu em à, cậu cứ chờ đi, đây mới chỉ là bắt đầu thôi, ngày mai tổ công tác của Quân khu sẽ tới thành phố Chương Nguyên, sau đó là Bộ Tổng, rồi đến các bộ phận Trang bị, Cán bộ, Kỷ kiểm, Bảo vệ, Quân vụ, làm không khéo còn có cả Tòa án, Viện Kiểm sát. Chém đầu bãi chức đều không sợ, chỉ sợ các tầng lớp kéo đến điều tra, rồi kiện tụng triền miên không hồi kết. Làm cái chức quan dẫn quân đúng là ngồi trên miệng núi lửa, một khi bùng phát, người chưa chết thì mông đã cháy đen rồi."

Chương Tư Bác nói: "Sư trưởng Sầm của chúng ta coi băng mỏng như đường cái thênh thang bê tông mà giậm lên, vừa bước chân ra đã sụp xuống rồi. Tôi và Chính ủy Nhạc tặng anh ba câu, câu thứ nhất là 'trụ vững', cái thứ sự cố này, anh không thể coi trọng nó quá mức. Đừng có học Ngũ Tử Tư qua ải Chiêu Quan mà chỉ sau một đêm đầu tóc xanh đã bạc phơ. Chúng ta vẫn phải nhẹ nhàng xung trận làm việc. Câu thứ hai là 'cẩn thận', cái thứ sự cố này, anh cũng không thể coi nhẹ nó quá mức. Dù thế nào đi nữa, sự cố không phải là việc tốt, tốt nhất vẫn là không xảy ra, chưa nói đến cái khác, chỉ riêng tổn hao tinh lực là anh đã đền không nổi rồi. Câu thứ ba là 'chấp nhận', trách nhiệm thì anh không chạy đằng trời được đâu, anh phải chuẩn bị sẵn tư tưởng."

Sầm Lập Hạo nói: "Xin thủ trưởng yên tâm, bắt đầu từ ngày mai ba câu này sẽ là điểm khởi đầu cho công việc của tôi."

Nhạc Giang Nam nói: "Đặc biệt là câu thứ hai, đối với anh mà nói là quan trọng nhất trong các trọng tâm."