1

Đầu tháng Tám, nhằm kiểm tra hơn nữa tình hình nhập cuộc của các chủ quan trung đoàn và tiểu đoàn, sư đoàn đã tổ chức một cuộc luyện tập quy mô nhỏ đánh chiếm bãi đầu cầu ở bờ bắc đoạn phía nam sông Chương Hà, cơ quan cùng một phần lực lượng thực binh tham gia.

Theo kế hoạch phân bổ hỏa lực của Bộ Điều phối, chỉ huy sở Trung đoàn 266 chịu trách nhiệm chỉ thị mục tiêu oanh tạc cho không quân, dùng pháo trên tàu tiêu diệt mục tiêu ven bờ của địch, chỉ phối hợp bộ binh và pháo binh. Đồng thời làm rõ việc mỗi thủ trưởng quân sự, chính trị đều có một nền tảng chỉ huy, một đài điện thoại trước mặt, tự mình tác chiến, ai có tài thì trổ tài, người giỏi làm chính, người kém làm phụ, không gò bó vào chức vụ lớn nhỏ, chỉ thể hiện trình độ cao thấp.

Sầm Lập Hạo và Lưu Doãn Ba ngồi xe số 1 đến chỉ huy sở Trung đoàn 266 để chỉ đạo thao tác. Xe còn chưa vào đến khu vực tập kết của Trung đoàn 266, từ xa đã nhìn thấy cờ đỏ tung bay, lực lượng của một tiểu đoàn chuẩn bị bơi trang bị vũ trang đang nghiêm trang chờ lệnh. Trên bãi cát khắp nơi đều có thể thấy các khẩu hiệu, băng rôn như "Sẵn sàng nhận lệnh xuất chiến bất cứ lúc nào", "Trận đầu có tôi, có tôi nhất định thắng", "Lợi ích của nhân dân cao hơn hết thảy". Các loại xe dừng đỗ chỉnh tề, trật tự ngăn nắp.

Lưu Doãn Ba nói: "Lão Phạm này, tạo thế vẫn rất rầm rộ xôm tụ đấy."

Sầm Lập Hạo mỉm cười nhẹ, không tỏ thái độ. Lần trước ông ra lệnh nhổ mấy cái biển hiệu ở căn cứ, Phạm Thần Quang phản đối không thành, đó ước chừng cũng là thấy ông mới nhậm chức nên nể mặt ông thôi. Nhưng Phạm Thần Quang chính là Phạm Thần Quang, hắn lùi một bước ở đây thì có thể sẽ tìm cách gỡ lại một bước ở chỗ khác. Sầm Lập Hạo chú ý tới, nơi này cờ đỏ tung bay nhưng không dùng đến sắt thép ván gỗ, chẳng qua là tạo thế mà thôi, theo yêu cầu thực chiến thì cũng cần chút khí thế, nhưng Sầm Lập Hạo cảm thấy Phạm Thần Quang lại làm những thứ nhộn nhịp này, ít nhiều có ý muốn tự thanh minh chiêu tuyết cho mình. Nhưng Sầm Lập Hạo cũng phải thừa nhận, dù ông luôn kiềm chế Phạm Thần Quang, luôn khinh bỉ một bộ chiêu trò của hắn, nhưng Phạm Thần Quang không những không khuất phục mà còn thường xuyên lợi dụng mọi kẽ hở để làm những việc phô trương thanh thế trở nên rực rỡ kín kẽ, lại chứng tỏ người này rất có năng lực tổ chức điều phối. Sầm Lập Hạo đôi khi cũng nghĩ, đối với Phạm Thần Quang, quả thực không thể xem thường, người này ấy à, nếu dùng đúng chỗ thì là một nhân vật có tính sáng tạo, dùng không đúng chỗ thì phản tác dụng, năng lượng của tên này vừa có tính sáng tạo vừa rất có tính phá hoại.

Chỉ huy sở của Trung đoàn 266 được đặt trong một lều bạt rằn ri khổng lồ. Đúng vào mùa hè oi ả, mặt trời giữa trưa chiếu xuống, lều bạt tức khắc biến thành phòng xông hơi, chỉ có mấy chiếc quạt điện đang dốc sức quạt tán nhiệt cho máy tính, các sĩ quan trong lều bạt thì ai nấy mồ hôi nhễ nhại.

Sau khi cuộc luyện tập bắt đầu, máy tính liên tục hiển thị tình hình, lúc thì phát hiện chướng ngại vật dưới nước, lúc thì Đại đội 7 tấn công bị cản trở, lúc thì cánh phải gọi hỏa lực chi viện, lúc thì tầm bắn tên lửa đất đối đất không thể tiếp cận mục tiêu. Loại chiến đấu này thực ra đa phần vẫn là hình thức tác chiến quy ước, nên nói chỉ huy cấp trung đoàn có tố chất quân sự cơ bản đều có thể xử lý, nhưng Trung đoàn trưởng Trung đoàn 266 Đỗ Triều Bản vẫn cảm thấy chật vật.

Đỗ Triều Bản vốn là một trung đoàn trưởng chuyên lo chuyện ăn uống ngủ nghỉ, dùng lời của Sầm Lập Hạo thì là hội trưởng duy trì hòa bình thời bình, chỉ huy đánh trận không những không có chuẩn bị kỹ thuật mà cũng không có chuẩn bị tư tưởng. Những quy định điều lệ học đột xuất tạm thời kia không chống đỡ nổi trước tình thế biến ảo khôn lường, bộc lộ rách rưới, cuống quýt tay chân. Lần kiểm tra chức trách nhiệm vị trí chức năng trước, Đỗ Triều Bản đáng thương đã dùng thủ đoạn né tránh cấp thấp nhất — giả bệnh, nhờ đồng hương ở bệnh viện sư đoàn mở cho cái giấy chứng nhận, làm một ca phẫu thuật cắt ruột thừa, né thì né qua được rồi đấy nhưng lại càng khiến Sầm Lập Hạo coi thường. Sầm Lập Hạo nói: "Kỳ lạ, ai cũng có cái ruột thừa, nằm trong bụng êm đẹp không sao, chỉ có cái ruột thừa của nó là biết giúp đỡ nó, sớm không đau muộn không đau, hễ bảo kiểm tra chức trách nhiệm vị trí chức năng là cái ruột thừa của nó lên tiếng."

Đỗ Triều Bản không gánh nổi, Phó Trung đoàn trưởng Tôn Hiểu Nông đành phải gánh thay. Tôn Hiểu Nông còn tính là bình tĩnh, liên tục hạ chỉ thị cho tham mưu, nắm bắt thời cơ, phân bổ hỏa lực, điều chỉnh binh lực, vô cùng bài bản. Sau khi Tôn Hiểu Nông tiếp quản nhiệm vụ chỉ huy, Đỗ Triều Bản liền không có việc gì làm, trở thành người đứng xem, đáng thương hại nhìn một đám người bận rộn trong chỉ huy sở.

Đợt tấn công đầu tiên trôi qua, Sầm Lập Hạo chỉ thốt ra hai chữ: "Làm lại!"

Một câu này về bản chất đã đánh rớt sự chuẩn bị diễn tập của Trung đoàn 266 thành không đạt yêu cầu.

Trong cuộc luyện tập lần này, Phạm Thần Quang về cơ bản cũng là một người đứng xem. Công tác chính trị chiến trường là do Hoàng A Bình — người có vấn đề chuyển ngành còn chưa ngã ngũ — đang bận rộn quán xuyến. Bộ phận chính trị do Hoàng A Bình lãnh đạo trước khi diễn tập diễn ra đã phát mệnh lệnh động viên chiến đấu "Đánh lên đảo XX, giải phóng toàn Trung Quốc" tới phân đội vượt biển ảo, đồng thời chỉ thị không quân rải truyền đơn xuống sau lưng địch, trên đó trích dẫn một đoạn phát biểu của Cố Chủ tịch Mao Trạch Đông: "Giao tranh với quan binh XX, Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc sắp sửa đánh qua eo biển XX rồi, dù các người tin hay không tin, chúng tôi nhất định sẽ đánh lên đảo XX. Kinh nghiệm lịch sử đáng để chú ý, hơn năm mươi năm trước, thiên hiểm Trường Giang được coi là kiên cố như đồng tường sắt vách cũng không thể ngăn cản bước chân tấn công của chúng tôi, Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc đã đánh qua Trường Giang như thế đấy."

Sau khi trận chiến lên đảo bắt đầu, Hoàng A Bình lại kịp thời thông báo cho bộ đội về phong tục tập quán, tình hình xã hội, thói quen tôn giáo của khu vực tấn công, đồng thời hô vang khẩu hiệu: "Các đồng chí, tôi là người chỉ huy của các đồng chí, hãy tiến lại gần tôi, đoàn kết chặt chẽ xung quanh tôi, đi theo tôi tiến lên! Tiến lên!"

Phạm Thần Quang không chịu ở yên, sốt ruột gãi tai bứt óc, ôm lấy ống nghe đài điện thoại liên tục gào lên: "Các đồng chí xông lên theo tôi! Đảng viên Cộng sản đi theo tôi!"

Cảnh tượng này khiến Sầm Lập Hạo thỉnh thoảng lại cười lạnh, nói với Lưu Doãn Ba: "Xem kìa, lão Phạm của chúng ta trông rất giống một lão Bát Lộ đấy chứ, nếu ở trong Đại chiến Trăm Trung đoàn, biết đâu chừng lại trở thành anh hùng dân tộc kháng Nhật."

Nét mặt Lưu Doãn Ba vô cùng khó coi, nghiến răng nghiến lợi nói: "Bậy bạ!"

Cuộc luyện tập lần này, ngoại trừ hệ thống chỉ huy thực hiện mạng hóa cục bộ ra, nội dung luyện tập về cơ bản vẫn mang tính chất quy ước. Công tác tư tưởng chính trị trong chiến tranh quy ước dĩ nhiên vẫn phải thể hiện đặc điểm của chiến tranh quy ước, nhưng qua sự phát huy mang tính sáng tạo của Hoàng A Bình thì lại trở nên xôm tụ sinh động, thân thiết. Phạm Thần Quang không tìm được việc để làm trong chỉ huy sở, lúc thì chạy ra ngoài xem bộ đội, lúc thì lại chỉ huy phân đội bảo đảm hậu cần mang canh đậu xanh tới.

Sầm Lập Hạo và Lưu Doãn Ba tuy cũng mồ hôi nhễ nhại nhưng bất động như núi, bình tĩnh quan sát. Sầm Lập Hạo nói: "Lão Phạm, vị trí của đồng chí là ở chỉ huy sở, hiện tại đang đánh trận. Mời đồng chí trở về vị trí chỉ huy."

Phạm Thần Quang nói: "Tôi phải làm tốt bảo đảm cho các thủ trưởng, kẻo bị trúng nắng."

Sầm Lập Hạo quát lớn: "Tôi nói lại một lần nữa, đây là đánh trận, đồng chí đừng suy nghĩ xem chúng tôi có trúng nắng hay không, đồng chí hãy suy nghĩ xem bản thân mình có trúng đạn hay không trước đi."

Lưu Doãn Ba nói: "Lão Phạm, lực lượng đi đầu thương vong rất lớn, đồng chí và lão Đỗ phải nhanh chóng đưa ra biện pháp ứng phó khẩn cấp."

Đỗ Triều Bản nói: "Mời Phó Trung đoàn trưởng Tôn xử lý theo kế hoạch dự định."

Tôn Hiểu Nông gào vào ống nghe: "Trường Giang chú ý, tạm ngừng tấn công. Đại đội pháo binh thước ngắm giảm 4, hướng sang trái 0-06, sáu phát bắn tập trung, áp chế mục tiêu 204, yểm trợ Trường Giang cơ động sang mục tiêu số 2."

Mệnh lệnh trên máy tính của Hoàng A Bình là: "Đội đột kích bỏ lại thương binh, bỏ lại liệt sĩ, bỏ lại tất cả vật tư không trực tiếp tác chiến, đâm thẳng vào mục tiêu số 2 cao điểm 409, hoàn thành cuộc tranh đoạt cuối cùng."

Đỗ Triều Bản ở bên cạnh nhìn thấy, tỏ vẻ lo âu nói: "Thế sao được? Thương binh và liệt sĩ không thể bỏ lại. Tác chiến thực sự tôi tuyệt đối sẽ không hạ mệnh lệnh như thế."

Tôn Hiểu Nông nói: "Cách xử lý của Phó Chủ nhiệm Hoàng là đúng đắn, chỉ cần có một trung đội, cho dù là một tiểu đội có thể cắm lên cao điểm 409 trong vòng mười phút, kiểm soát hỏa lực chính diện, cục diện toàn bộ chiến trường sẽ nhận được sự thay đổi căn bản, sức cản lên đảo của bộ đội phía sau sẽ giảm đi rất nhiều."

Hoàng A Bình tiếp tục hạ lệnh: "Thương binh nhẹ hỗ trợ thương binh nặng, triển khai tự cứu, nhanh chóng rút khỏi chiến trường."

Phạm Thần Quang nói: "Không thể rút được, phân đội chủ lực đi hết rồi, địa hình như thế, thương binh chẳng phải bị bao vây trọn gói sao."

Hoàng A Bình nói: "Chính ủy, đồng chí ép tôi nói thật thì tôi nói với đồng chí luôn, những thương binh này tôi chỉ có thể để họ trở thành liệt sĩ thôi, nếu không số lượng liệt sĩ sẽ tăng lên gấp mấy chục lần."

Phạm Thần Quang nói: "Nếu đây không phải là diễn tập mà là chiến tranh thực sự, đồng chí cũng sẽ xử lý như thế sao?"

Lưu Doãn Ba nhìn không nổi nữa, nói: "Lão Phạm, câu hỏi này của đồng chí rất ngây ngô. Chiến tranh là phải có người chết, chuyện này còn cần phải hỏi sao?"

Sau khi cuộc luyện tập kết thúc, Sầm Lập Hạo tiến hành nhận xét đánh giá. Đối với Đỗ Triều Bản, Sầm Lập Hạo không nói quá nhiều lời, chỉ nói một câu: "Lão Đỗ, tôi đề nghị đồng chí đến Đội luân huấn Tẩy Kiếm học tập một thời gian."

Đỗ Triều Bản mặt mày u ám nói: "Sư trưởng, tôi học tập chưa đủ, tuy nhiên, xin nghe tôi giải thích một câu. Phân công Thường vụ Trung đoàn là Phó Trung đoàn trưởng Tôn phụ trách chiến bị huấn luyện của Bộ Sư lệnh."

Sầm Lập Hạo vốn đã chuẩn bị ra khỏi lều bạt, nghe thấy lời này lại thối lui trở vào: "Ồ? Có chuyện này sao? Vậy đồng chí phụ trách cái gì?"

Đỗ Triều Bản nói: "Tôi phụ trách hành chính và hậu cần."

Trên mặt Sầm Lập Hạo xuất hiện sự kinh ngạc to lớn, nhìn nhìn Lưu Doãn Ba, lại nhìn nhìn Phạm Thần Quang, rồi nhìn Đỗ Triều Bản: "Đồng chí đang đùa với tôi đấy à?"

Đỗ Triều Bản tức khắc căng thẳng lên, Phạm Thần Quang vội vàng cướp lời nói: "Phân công Thường vụ Trung đoàn chúng tôi, Trung đoàn trưởng Đỗ và tôi quản lý toàn diện, công tác hành chính và công tác hậu cần cụ thể cũng là lão Đỗ quản lý, công tác tư tưởng chính trị, an toàn phòng chống sự cố..."

Sầm Lập Hạo tức giận không thể kiềm chế, phất tay ngắt lời Phạm Thần Quang: "Hoang đường! Đúng là chuyện lạ xưa nay chưa từng có, một trung đoàn trưởng, một chính ủy trung đoàn, cái gì cũng quản lý, chỉ có thứ căn bản nhất, thứ đáng quản lý nhất thì lại bỏ mất."

Đỗ Triều Bản và Phạm Thần Quang im phăng phắc như ve sầu mùa đông, một câu cũng không dám nói.

Sầm Lập Hạo ánh mắt lạnh lẽo ép thẳng vào hai người Đỗ, Phạm, nghiến răng nghiến lợi nói: "Ngồi không ở vị trí đó chứ chẳng có năng lực gì, mưu tính thì thất sách, đánh trận thì thất bại, đây chính là hình tượng của hai vị đấy. Tôi cảnh cáo các người, các người đã giao thứ các người nên phụ trách nhất cho cấp dưới của các người. Tôi không cần biết các người phân công thế nào, tôi chỉ yêu cầu các người phụ trách một mảng công tác, đó chính là đánh trận! Cái gì mà xây nhà dọn sân, cái gì mà nuôi heo trồng rau phòng sự cố, cái gì mà quân dân cùng xây dựng nhân tài hai tác dụng, cái gì mà kế hoạch hóa gia đình vệ sinh phòng bệnh, toàn bộ để cấp phó phụ trách hết."

2

Một tháng sau, Tập đoàn quân lấy danh nghĩa Quân trưởng Chung Thịnh Anh và Chính trị Ủy viên Nhạc Giang Nam ban hành mệnh lệnh, cán bộ từ cấp trung đoàn trở xuống của Sư đoàn 88 đã có sự điều chỉnh một phần. Phó Chủ nhiệm Bộ Chính trị Trung đoàn 266 Hoàng A Bình giữ chức Trưởng phòng Cán bộ Bộ Chính trị sư đoàn, Tham mưu cấp Chính doanh Phòng Trinh sát sư đoàn Lật Kỳ Hà giữ chức Trưởng phòng này, Phó Trưởng bộ phận Hậu cần Lý Mộc Thắng giữ chức Giám đốc Nông trường, Trung đoàn trưởng Trung đoàn Pháo binh Diêu Văn Kỳ giữ chức Chủ nhiệm Bộ Chỉ huy Pháo binh sư đoàn, Phó Trung đoàn trưởng Đinh Thiết giữ chức Trung đoàn trưởng trung đoàn đó. Xét thấy Khương Tử Sâm chưa từng đảm nhiệm chủ quan trung đoàn biên chế, được bổ nhiệm làm Chính trị Ủy viên Trung đoàn 265. Công tác của Bộ Chính trị tạm thời do Lưu Doãn Ba chủ trì.

Trước khi Hoàng A Bình nhận chức, Sầm Lập Hạo đích thân nói chuyện, Đỗ Triều Bản và Phạm Thần Quang có mặt. Yêu cầu Sầm Lập Hạo đưa ra cho Hoàng A Bình là "ba biết": biết ơn báo đáp, biết khó tiến lên, biết vinh mà trân trọng.

Sầm Lập Hạo nói: "Biết ơn báo đáp không phải bảo đồng chí báo đáp ân đức của cá nhân nào, mỗi người chúng ta có sự tiến bộ ngày hôm nay đều không thể tách rời sự bồi dưỡng của tổ chức. Nhân dân giao quyền lực cho chúng ta là hi vọng chúng ta có thể gánh vác trách nhiệm này, đưa sự nghiệp của chúng ta tiến về phía trước. Biết khó tiến lên chính là yêu cầu chúng ta phải làm việc mang tính sáng tạo, nhắm vào môi trường lớn của cuộc cách mạng quân sự thế giới, bằng sự chăm chỉ làm việc và học tập của chúng ta để nhanh chóng kết nối với đường cao tốc quân sự thế giới tiên tiến. Biết vinh mà trân trọng chính là vĩnh viễn không kiêu ngạo."

Lời Sầm Lập Hạo tặng cho Đỗ Triều Bản là "ba làm": càng có độ khó càng phải chủ động làm, càng có nguy cơ ẩn nấp càng phải cẩn trọng làm, càng không hiểu càng phải học làm. Ba cái "làm" này là nhắm vào "ba không" của Đỗ Triều Bản.

Vì vấn đề năng lực, Đỗ Triều Bản là người không mong muốn rầm rộ nhất, thà rằng bộ đội lặng lẽ như hồ nước chết, chỉ cần không xảy ra chuyện là tốt rồi. Hắn cũng hay nói câu đó, một trung đoàn trưởng như đi trên băng mỏng. Biện pháp hắn đối phó với lớp băng mỏng này chính là "ba không": không thể bảo đảm an toàn tuyệt đối thì không làm, quá phức tạp thì không làm, cấp trên không công nhận thì không làm. Vì ổn định và an toàn, hắn hận không thể dẫn bộ đội đi ngủ suốt ngày.

Nhưng ba cái "làm" Sầm Lập Hạo tặng cho Đỗ Triều Bản chỉ mang tính thủ tục, ông không trông mong người này có thể làm nên trò trống gì.

Sầm Lập Hạo đồng thời cũng tặng cho Phạm Thần Quang "ba biết": biết đủ thường vui, biết người khéo dùng, biết hổ thẹn rồi mới dũng cảm.

Sầm Lập Hạo thẳng thắn nói: "Lão Phạm, người xưa có câu, kẻ sĩ xa nhau ba ngày phải nhìn bằng mắt khác, chúng ta xa nhau năm năm rồi, tôi nên đeo kính thiên văn độ phóng đại cao vào để nhìn đồng chí mới đúng."

Phạm Thần Quang gượng gạo nói: "Sư trưởng Sầm, tôi làm việc không tốt, làm đồng chí thất vọng rồi."

Sầm Lập Hạo nói: "Đâu chỉ là thất vọng,giản trực là tuyệt vọng. Tôi cảm thấy cả thế giới đều đang tiến về phía trước, chỉ có lão Phạm đồng chí là đang đi giật lùi, lại còn vênh váo tự cắc, lại còn lý thẳng khí hùng."

Phạm Thần Quang tỏ vẻ thành kính lắng nghe, nhưng trong lòng không phục: "Ý của ông chẳng khác nào bảo tôi làm kẻ thù của cả thế giới, có nghiêm trọng đến thế không?"

Sầm Lập Hạo nói: "Đồng chí cho tôi cảm giác là hoàn toàn chưa nhập cuộc, một chính trị ủy viên trong trung đoàn mà không biết vị trí của mình ở đâu trong chiến tranh hiện đại, không biết mình đang làm gì, không biết mình nên làm gì. Bình thường đồng chí nói nhiều hơn ai hết, đến lúc đánh trận thật rồi, ngoài việc nấu canh đậu xanh cho mọi người ra thì chỉ có hai khẩu hiệu cũ rích đó. Đồng chí bảo mọi người xông lên theo đồng chí, tôi còn không yên tâm đấy. Đi theo đồng chí để làm gì? Làm mồi lửa pháo à? Một tướng vô năng làm lụy ba quân, đi theo đồng chí xông về phía trước, chết thế nào cũng không biết, đó mới là chết không nhắm mắt hồn xiêu phách tán đấy!"

Phạm Thần Quang cũng không tranh luận, cười khổ gượng gạo, cầm sổ tay thỉnh thoảng chép hai câu.

..."Đồng chí Phạm Chính ủy cũng là một đồng chí cũ rồi, tôi nói một câu khó nghe, đồng chí làm quan càng lớn trình độ càng kém. Một chính ủy có hình tượng thế nào? Ngày xưa trong phim ảnh đều là cán bộ quân sự thô lỗ, cán bộ chính trị văn nhã, hiện tại tình hình hình như ngược lại, ít nhất là ngược lại trên người đồng chí. Có cán bộ phản ánh đồng chí bình quân mỗi ngày nói sáu mươi đến bảy mươi câu 'mẹ nó chứ', thế này còn giống thủ trưởng trung đoàn của Quân Giải phóng không? Chẳng khác nào thổ phỉ. Tại sao hễ nói đến đánh trận là không tìm thấy cảm giác, hễ làm diễn tập là cuống chân cuống tay? Chính là vì không biết, không nhập cuộc được, một giọt dầu nổi trên mặt nước, không hòa nhập vào được. Trông thì đồng chí tay lăm lăm chỉ trỏ, có người còn cho rằng đồng chí rất có khí phách. Đồng chí cái đó gọi là khí phách gì? Hình như làm cái gì cũng được, xây nhà, làm biển hiệu, hát hò, bốc phét, báo cáo, kéo quan hệ, cái gì cũng làm rầm rộ xôm tụ, nhưng chỉ cần đứng bên sa bàn, đứng trên bục giảng huấn luyện kỹ thuật cao là y như rằng râu ông nọ chắp cằm bà kia, dắt dây lan man không vào đâu, hoặc là lại đi nấu canh đậu xanh, đồng chí nói xem đồng chí cái đó gọi là khí phách gì?"

Nét mặt Phạm Thần Quang rất phức tạp, nói: "Sư trưởng Sầm, tôi là một cán bộ chính trị, đồng chí tổng không thể bắt tôi cũng trở thành nhà quân sự chứ?"

Sầm Lập Hạo nói: "Đồng chí Phạm Thần Quang, tôi nhắc nhở đồng chí, cho dù là chiến tranh hiện đại hay chiến tranh tương lai thì đã hoàn toàn khác với hình thái chiến tranh trong kinh nghiệm của chúng ta rồi, công tác tư tưởng chính trị nên làm thế nào có rất nhiều đề tài mới cần chúng ta nghiên cứu, chúng ta không thể ngồi bàn chuyện suông không thực tế nữa, muốn nhập cuộc thì trước tiên phải có hiểu biết về hình thái chiến tranh."

Phạm Thần Quang cuối cùng bị ép đến vã mồ hôi hột, nói: "Tôi thừa nhận chúng tôi từng có lúc ý thức chiến tranh nhạt nhòa, e rằng đây cũng không phải chỉ có một nhà chúng tôi. Chúng tôi không phải không muốn học chút kỹ thuật cao, nhưng đồng chí nói xem chúng tôi đã từng này tuổi rồi, học lại mấy thứ đồ mới này liệu có học được không? Năm đó bốn đại kim cương chúng tôi..."

Phạm Thần Quang vốn định nói năm đó thời bốn đại kim cương, tôi cũng đâu có kém ai, nhưng vừa nhìn thấy lông mày Sầm Lập Hạo chợt nhíu lại một chỗ thì không dám bày ra tư cách cũ nữa. Hiện tại, ở Sư đoàn 88, đã không còn mấy ai dám nhắc đến chuyện bốn đại kim cương nữa, vì mọi người đều biết Sư trưởng Sầm phản cảm với chuyện này.

Không chỉ có bốn đại kim cương, ngay cả tuổi trẻ của Sầm Lập Hạo cũng là chủ đề kiêng kỵ của cán bộ cơ sở. Sầm Lập Hạo không giống những người khác, ông không thích nghe người ta khen mình trẻ trung, ông động một chút là nói mình cũng hơn bốn mươi tuổi rồi, thực ra chỉ hơn một tuổi, nhưng ông muốn theo đuổi cảm giác đức cao vọng trọng đó. Về sau mọi người mới ngộ ra, vì ở Sư đoàn 88, cấp sư đoàn và trung đoàn có không ít người từng là cấp trên hoặc đồng cấp của Sầm Lập Hạo trước đây, ví dụ như Tân Trung Dịch, Lộ Kim Côn, Trịnh Thiếu Thu, còn có một Tôn Đại Trúc. Sầm Lập Hạo ngoại trừ đối với Tân Trung Dịch thi thoảng tôn kính gọi một tiếng thủ trưởng cũ ra, đối với những người khác, bất luận trước đây là cấp trên hay đồng cấp của ông, hiện tại ông không có bất kỳ trở ngại tâm lý nào coi họ hoàn toàn là cấp dưới đương nhiên, bạn không theo ý ông là ông mắng bạn bất cứ lúc nào, ngay cả Lộ Kim Côn đối với chủ đề "thủ trưởng cũ" cũng giấu như giấu giếm, trong cuộc họp tác chiến Sầm Lập Hạo phê bình ông cũng không phải một hai lần. Còn như loại người như Tôn Đại Trúc thì Sầm Lập Hạo lại càng chưa bao giờ coi là lãnh đạo cũ, hình như vốn dĩ đã được ông dẫn dắt suốt đường đi, mắng lên thì như mắng tân binh.

Sầm Lập Hạo nói: "Học không được cũng phải học, lẽ nào kẻ thù của chúng ta sẽ vì chúng ta không hiểu chiến tranh kỹ thuật cao mà không đánh chúng ta sao? Không có tài năng chỉ huy chiến tranh kỹ thuật cao mà đi tham gia chiến tranh kỹ thuật cao chính là tìm đường chết. Mà chúng ta hiện tại không tăng cường học tập thì chẳng khác nào ngồi chờ chết."

Phạm Thần Quang nói: "Sư trưởng Sầm, tôi về thương lượng với lão Đỗ một chút, quán triệt chỉ thị của sư đoàn."

Sầm Lập Hạo nói: "Không phải là vấn đề thương lượng, Trung đoàn 266 các đồng chí không thể kéo dài thêm nữa, phải hạ quyết tâm lớn, nằm xuống học tập kiến thức chiến tranh kỹ thuật cao và nghệ thuật chỉ huy. Lần kiểm tra chức năng lực vị trí trước, theo yêu cầu tiêu chuẩn chiến tranh, lão Đỗ không đủ năng lực, đồng chí về cơ bản cũng là không đủ năng lực. Hai vị chủ quan các đồng chí đều ở trình độ này thì làm sao kéo bộ đội lên được? Tôi đề nghị Thường vụ các đồng chí nghiêm túc ngồi xuống nghiên cứu, phân công một cách khoa học, những công tác ngoài chuẩn bị chiến tranh để cấp phó quản lý nhiều hơn, hai vị các đồng chí vẫn nên tập trung năng lực nghiên cứu vấn đề huấn luyện kỹ thuật cao. Đồng chí Hoàng A Bình trước đây về mặt này rất có ý tưởng, tiếc là các đồng chí không sử dụng tốt đồng chí ấy. Đồng chí Hoàng A Bình điều lên sư đoàn làm việc, hãy đem những suy nghĩ về xây dựng Trung đoàn 266 để lại cho các đồng chí Trung đoàn 266."

Phạm Thần Quang nói: "Đối với đồng chí Hoàng A Bình, thái độ trước đây của chúng tôi không được thỏa đáng cho lắm. Đồng chí Hoàng A Bình có tính sự nghiệp mạnh, năng lực công tác cũng mạnh, điểm này chúng tôi cũng đã nhận ra rồi. Đồng chí Hoàng A Bình lên sư đoàn làm Trưởng phòng, chúng tôi sẽ tôn trọng đầy đủ tôn trọng đồng chí ấy, xin sư trưởng yên tâm."

Sầm Lập Hạo cười đầy ẩn ý. Hoàng A Bình lên sư đoàn làm Trưởng phòng Cán bộ, đồng chí tôn trọng hay không tôn trọng, Phạm Thần Quang đồng chí có thể cân đong được sức nặng. Sầm Lập Hạo nói: "Đoàn kết không phải là dĩ hòa vi quý, mấu chốt là phải học hỏi điểm mạnh bù đắp điểm yếu. Hoàng A Bình đi rồi, vẫn còn một số đồng chí có ý tưởng có cá tính dưới sự lãnh đạo của đồng chí, đồng chí phải để họ phát huy tác dụng, tạo điều kiện cho họ giải phóng năng lượng."

Hoàng A Bình nói: "Tôi trước đây đối với Phạm Chính ủy cũng có chỗ không đúng mực, có phần không tôn trọng lãnh đạo. Phạm Chính ủy là chính ủy cũ, quản lý bộ đội có định lực, đây là điểm đáng để tôi học tập. Công tác của Trung đoàn 266 có quy củ, có bài bản, tôi đến vị trí mới, truyền thống tốt đẹp phải mang theo."

Sầm Lập Hạo nói: "Đối với Hoàng A Bình đồng chí, chúng tôi là gửi gắm hi vọng, tuy nhiên, đồng chí cũng phải chú ý, trong một số vấn đề, cách xử lý của đồng chí cũng không được thỏa đáng cho lắm. Đồng chí rất thông minh, nhưng thông minh và trí tuệ là hai khái niệm. Người thông minh giỏi phát hiện vấn đề, còn người trí tuệ giỏi giải quyết vấn đề. Đồng chí cho tôi cảm giác là thông minh lớn hơn trí tuệ, phát hiện vấn đề nhạy bén, giải quyết vấn đề lại có lúc ngu ngốc. Làm Trưởng phòng Cán bộ rồi, việc học tập càng phải nắm chặt."

Hoàng A Bình nói: "Mối quan hệ giữa thông minh và trí tuệ mà sư trưởng nói rất tinh thâm, tôi cũng thừa nhận nhược điểm của tôi, trước đây cảm thấy dù sao cũng mãi không tiến bộ, có chút khuyết điểm cũng là lẽ dĩ nhiên. Bây giờ làm Trưởng phòng Cán bộ rồi, tôi phải cẩn thận một chút."

Sầm Lập Hạo nói: "Cậu em nhóc này ngược lại bộc trực đấy, tin rằng đồng chí sẽ nhanh chóng nhập cuộc." Lại quay sang nói với Phạm Thần Quang: "Trong vấn đề đoàn kết, tôi còn tặng các đồng chí mấy câu, việc tranh giật ống kính không làm, việc tổn thương cảm tình không làm, việc đâm sau lưng không làm."

Phạm Thần Quang nói: "Sư trưởng Sầm, điểm này chúng tôi có thể dùng hành động thực tế chứng minh với đồng chí."

Sầm Lập Hạo nói: "Còn nữa, sự đoàn kết giả lấy nguyên tắc làm giao dịch càng không làm."

3

Sau khi Hoàng A Bình đến Phòng Cán bộ sư đoàn, Sầm Lập Hạo liền giao cho hắn một nhiệm vụ, áp dụng phương pháp kết hợp cử đi đào tạo và đưa vào, dự trữ một đợt cán bộ cấp đại đội, trung đội, chuẩn bị thành lập tiểu đoàn số hóa. Hoàng A Bình lúc đó cũng hơi ngơ ngác, vì việc thành lập tiểu đoàn số hóa còn chưa đâu vào đâu, bây giờ sư trưởng đã vội vã dự trữ cán bộ như vậy, liệu có phải quá sốt sắng rồi không?

Sầm Lập Hạo đắc ý nói: "Hoàng A Bình à, đồng chí chưa từng chỉ huy bộ đội số hóa đúng không, đồng chí thậm chí còn chưa từng nhìn thấy, đồng chí đâu có biết, bộ binh của lục quân biến thành số hóa thì đó là cảm giác thế nào,giản trực là vô sở bất năng. Không giấu gì đồng chí, bây giờ bảo tôi tổ chức mấy thứ súng cùi pháo cùi này, tôi không nhấc nổi tinh thần đâu."

Hoàng A Bình nghĩ thầm, bảo sao mọi người đều nói Sư trưởng Sầm đã thành kẻ cuồng số hóa rồi, tâng bốc số hóa không chút che đậy thế này, tự khinh bản thân, thiếu tính tích cực dựa vào trang bị hiện có, e là sẽ đi vào đường vòng. Nhưng Hoàng A Bình một lần nữa đánh mất tính nguyên tắc đấu tranh trước mặt Sầm Lập Hạo, Hoàng A Bình đáp: "Rõ!"

Sau khi chỉnh đốn xong mối quan hệ công tác, động thái của Sầm Lập Hạo lại đi sâu thêm một bước, ông quyết định thành lập một phòng làm việc BIC. Tại sao lại thành lập phòng làm việc này, tại sao lại đặt cái tên này, người bình thường vẫn rất khó nắm rõ. Công tác này là để thực hiện một ý tưởng vĩ đại của Sầm Lập Hạo — chuẩn bị cho việc thành lập đơn vị tác chiến số hóa.

Ngày 11 tháng 11 là một thứ Hai, Sầm Lập Hạo triệu kiến Đại đội trưởng Đại đội 2 Tiểu đoàn Thông tin Khương Thảnh Đồng tại văn phòng, nói rõ với cô rằng cô sẽ đảm nhiệm nhân viên chuẩn bị đầu tiên của phòng làm việc BIC.

Khương Thảnh Đồng nói: "Nhưng chuyên ngành kỹ thuật thông tin của tôi cũng chỉ mới học bốn năm, hầu như chỉ mới ướt giày bên bờ sông thôi, giúp đội luân huấn làm phổ cập ABC thì còn tạm, chứ thực sự muốn phát minh sáng tạo, cái sông lớn này rốt cuộc sâu bao nhiêu dài bao nhiêu, trong lòng tôi không có đáy."

Sầm Lập Hạo nói: "Có muốn học nâng cao không?"

Khương Thảnh Đồng nói: "Muốn." Trong lòng nói, nằm mơ cũng muốn, không muốn thì tôi có thể thức đêm học khổ sở thế sao?

Sầm Lập Hạo nói: "Được rồi, tôi tìm cho cô một nhà khoa học kỹ thuật thông tin hàng đầu trong nước làm người hướng dẫn cho cô, hơn nữa để ông ấy chỉ nhận một mình cô làm đệ tử truyền thừa."

Khương Thảnh Đồng nói: "Ai ạ?"

Sầm Lập Hạo nói: "Thầy giáo Chu Định Sơn của cô ở trường."

Khương Thảnh Đồng trong lòng hơi thất vọng, nói: "Giáo sư Chu đã nghỉ hưu rồi."

Sầm Lập Hạo nói: "Trong lĩnh vực khoa học, không có chuyện nghỉ hưu."

Khương Thảnh Đồng vẫn cảm thấy không hứng thú, nói: "Thầy ấy nghỉ hưu vì bệnh."

Sầm Lập Hạo nói: "Theo tình báo tin cậy, Giáo sư Chu Định Sơn vì muốn thoát khỏi sự quấy rầy của xã hội nên viện lý do dưỡng bệnh để nghỉ hưu, thực ra là nghỉ mà không hưu. Ông ấy đang nghiên cứu một thứ gọi là khối Ma phương BIC, thuộc về hành vi cá nhân. Nghiên cứu cá nhân trang bị quân sự để làm gì? Ông ấy muốn bán giá cao sao? Không phải, ông ấy đang làm việc mà rất nhiều viện nghiên cứu trang bị của chúng ta chưa làm được, đó là kết nối khu vực của bộ mang tải di động. Đã như vậy, tại sao không đón ông ấy qua đây? Ông ấy có sức mạnh khoa học, với tư cách là một lực lượng mặt đất, quan binh Sư đoàn 88 có sức mạnh tư tưởng, để ông ấy trực tiếp đến bộ đội kết hợp trang bị hiện có để nghiên cứu sẽ khiến thành quả của ông ấy gần với nhu cầu thực chiến hơn. Tôi quyết định cử cô đi giao thiệp với Giáo sư Chu trước, ông ấy nếu không đồng ý đến, tôi sẽ đích thân đi, chín mươi chín lần không được thì đi một trăm lần, cũng phải mời bằng được ông ấy qua đây."

Khương Thảnh Đồng nói khoa trương: "Á, sư trưởng, thế chẳng phải đồng chí thành ba mươi ba Lưu Bị rồi sao?"

Sầm Lập Hạo nói: "Nhưng tôi hi vọng cô đừng để tôi làm ba mươi ba lần Lưu Bị. Mang theo thư của tôi, ngày mai đi ngay, đàm phán xong là tôi đi đón. Nói với ông ấy, đến cũng phải đến, không đến cũng phải đến. Đếm xem Sư đoàn 88 có bao nhiêu người? Tôi bảo đảm không để ông ấy nhìn thấy mặt cũ, mỗi ngày cử một cán bộ đến đứng gác trước cửa nhà ông ấy, cho đến khi ông ấy đến Sư đoàn 88 mới thôi."

Khương Thảnh Đồng nói: "Sư trưởng, đây chẳng phải là bắt cóc sao?"

Sầm Lập Hạo nói: "Cô không hiểu, đây là một loại lễ ngộ."

Khương Thảnh Đồng nói: "Sư trưởng, chuyện này e rằng làm lên có độ khó. Giáo sư Chu nghỉ bệnh chính là để ẩn dật, đồng chí lại muốn rầm rộ mời thầy xuất sơn, thầy sẽ không dễ dàng đồng ý đâu."

Sầm Lập Hạo xảo quyệt nhìn Khương Thảnh Đồng nói: "Dĩ nhiên là có độ khó, không có độ khó thì tôi cử cô đi làm gì? Không có độ khó thì tôi đã cử Tham mưu trưởng Mã đi rồi. Xem kìa, cô còn quan trọng hơn Tham mưu trưởng Mã đấy. Có độ khó thì mới có tầm cao chứ, giải quyết được độ khó chính là tầm cao. Đối với cô cũng vậy, đi cũng phải đi, không đi cũng phải đi."

Khương Thảnh Đồng nói: "Thủ trưởng hạ mệnh lệnh, tôi dám không đi sao?"

Sầm Lập Hạo nói: "Khương Thảnh Đồng, tôi không phải là cưỡng chế mệnh lệnh đâu nhé. Chúng ta đều là quân tử, giữa quân tử có lời hứa, đó là một lời nặng ngàn cân đấy."

Hôm sau, Khương Thảnh Đồng mang theo một trái tim phức tạp đến nhà Giáo sư Chu Định Sơn, dâng lên bức thư tay của Sầm Lập Hạo, không ngờ Giáo sư Chu đọc xong thư liền nói: "Ôi chao, vị sư trưởng này của cô còn rất có chiến thuật công tâm đấy, bức thư này viết làm lão phu vô cùng cảm động, cũng vô cùng kích động. Nhưng mà, tôi ở đây... Thế này đi, tôi suy nghĩ thêm đã."

Khương Thảnh Đồng nghe xong mừng rỡ, cô cũng không biết Sầm Lập Hạo viết gì trong thư, dù sao cũng rất có sức kích động động, một trí thức cấp cao thanh cao mà đơn thuần như Chu Định Sơn, tuy không lừng lẫy thế giới như Lật Chiếu Triển nhưng bình thường cũng rất khó lay động, vậy mà Chu Định Sơn lại dễ dàng nới lỏng khẩu khí như vậy, có thể thấy bức thư của Sầm Lập Hạo sức nặng rất lớn.

Khương Thảnh Đồng lập tức gọi điện thoại cho Sầm Lập Hạo, Sầm Lập Hạo ở đầu dây bên kia đắc ý cười lên, nói: "Một sư trưởng mưu trí như tôi, việc không có nắm chắc thì có thể để cô mạo hiểm xuất kích sao? Được rồi, xin hỏi Giáo sư Chu một chút, khi nào tôi có thể đến đón ông ấy?"

Khương Thảnh Đồng nói: "Thầy chỉ đồng ý suy nghĩ thêm thôi, chứ chưa đồng ý sẽ đến."

Sầm Lập Hạo nói: "Mời ông ấy đến xem bộ đội một chuyến tổng được chứ? Chỉ cần ông ấy đến một chuyến, tôi bảo đảm ông ấy sẽ đến chuyến thứ hai. Đến hai chuyến rồi thì không do ông ấy nữa, nhất định phải cắm rễ ở Sư đoàn 88."

Sự thật sau đó chứng minh, lời của Sầm Lập Hạo quả nhiên không phải nói suông. Chu Định Sơn chỉ đến Sư đoàn 88 một chuyến, Sầm Lập Hạo tiếp ông nửa ngày, Chu Định Sơn liền vui vẻ đồng ý giúp Sư đoàn 88 thành lập phòng làm việc BIC, thực chất chính là chuyển phòng làm việc của ông đến Sư đoàn 88. Còn việc Sư trưởng Sầm rốt cuộc đã dùng phép thuật gì thì Khương Thảnh Đồng không thể biết được.

4

"Công trình chủ quan" của Sầm Lập Hạo trọng tâm là bắt trung đoàn trưởng và chính ủy, hạ thấp xuống một chút thì nhiều nhất cũng chỉ bắt đến cán bộ cấp phó trung đoàn trở lên, cán bộ cấp tiểu đoàn trở xuống ông về cơ bản không quản lý. Các trung đoàn trưởng và chính ủy thời gian này bị bắt đến mức lòng người hoang mang, trong đó cán bộ quân sự lại là xông xáo đi đầu. Như Tôn Đại Trúc và Triệu Đình Khánh bị mắng một trận còn tính là may mắn, xui xẻo nhất phải kể đến Đỗ Triều Bản.

Tối hôm đó vào lúc tám giờ, đèn trong văn phòng Đỗ Triều Bản vẫn còn sáng.

Đỗ Triều Bản ủ rũ ngồi trên ghế sofa, hút hết điếu này đến điếu khác. Ở vị trí chính giữa bàn làm việc cách ghế sofa hai bước chân, nằm yên lặng một tập giấy nháp mới đưa vào sử dụng, trên đó có một dòng chữ to nổi bật: Xử lý một số tình huống tác chiến vượt biển lên đảo.

Ngoại trừ cái tiêu đề này ra thì không còn phần sau nữa.

Đây lại là một đề tài mới mà Sầm Lập Hạo giao cho hắn.

Họp giao ca buổi sáng xong, Sầm Lập Hạo đích thân đến văn phòng treo biển đồng "Phó Tham mưu trưởng (3)" của Đỗ Triều Bản, lịch sự nói: "Lão Đỗ, sư đoàn muốn trình lên Tập đoàn quân ý tưởng diễn tập tác chiến vượt biển lên đảo, vấn đề này đồng chí ngẫm nghĩ giúp tôi một chút, cố gắng tỉ mỉ một chút."

Đỗ Triều Bản hiểu rõ, đây lại là đang kiểm tra hắn, xem hiệu quả học bù thời gian này của hắn thế nào. Nhưng mà, hắn lật tài liệu cả một buổi sáng, những thứ liên quan đến tác chiến vượt biển lên đảo đều là các nguyên tắc lớn, phương châm chiến lược vĩ mô, cụ thể hóa đến xử lý tình huống thực tế thì ví dụ có thể tham khảo cực kỳ ít, vậy chỉ còn dựa vào tưởng tượng thôi. Nhưng hắn lại biết, Sầm Lập Hạo đã ra đề thì tuyệt đối không thể là dựa vào tưởng tượng mà giải quyết được, tất yếu phải có căn cứ lý luận đầy đủ và ví dụ thực chiến làm điểm tựa. Nếu hắn không thấu hiểu những lý luận và ví dụ này thì bài đáp án nộp lên tất yếu sẽ đi xa vạn dặm, chỉ có thể tiếp tục làm tăng sự coi thường của Sầm Lập Hạo đối với hắn. Làm sao bây giờ? Tìm Hàn Vũ Qua hoặc Hoàng A Bình giúp đỡ? Không vứt nổi cái mặt đó. Đến Học viện Chỉ huy xin Giáo sư Dư chỉ điểm mê lộ? Không kịp nữa rồi. Thương lượng với mấy anh em hoạn nạn trong lớp học tập? Những người đó có khi còn không bằng hắn. Đỗ Triều Bản nghĩ đi nghĩ lại không tìm ra cách nào, không khỏi thở dài một tiếng: "Biết thế này thì ngày xưa hà tất phải thế!"

Trong lòng Đỗ Triều Bản rất nguội lạnh,giản trực là căm hận. Không đành lòng hận bản thân, cũng không có lý do hận Tôn Hiểu Nông, càng không dám hận Sầm Lập Hạo. Vậy hận ai đây? Ngay cả bản thân hắn cũng không có một mục tiêu rõ ràng, chỉ là mơ hồ có một luồng tức giận phun trào ra ngoài. Hận hắn thuộc về loại người thành thành thật thật, nhập ngũ hơn hai mươi năm nay, từng làm trung đội trưởng, phó hướng dẫn viên, đại đội trưởng, phó tiểu đoàn trưởng, phó tham mưu trưởng, phó trung đoàn trưởng, có thể nói là từng bước một dấu chân. Về mặt biểu hiện, hắn chưa bao giờ tụt hậu, hồi làm đại đội trưởng thì đại đội của hắn là đại đội tiêu binh trăm ngày an toàn không sự cố, bản thân hắn là một trong mười thanh niên kiệt xuất học tập Lôi Phong của thành phố Chương Nguyên; lúc toàn quân làm quân dân cùng xây dựng, hắn là điển hình được thành phố Chương Nguyên và Sư đoàn 88 cùng xây dựng; hỗ trợ kinh tế địa phương phát triển, hắn với tư cách phó tiểu đoàn trưởng dẫn dắt hai đại đội đào đường ống dẫn dầu ở mỏ dầu Chương Nguyên suốt bốn tháng, cá nhân lập chiến công hạng Ba; cơ quan triển khai hoạt động học tập lý luận, hắn với tư cách phó tham mưu trưởng, ngoài tám giờ làm việc thắp đèn thức đêm khổ đọc triết học, trong kỳ kiểm tra lý luận toàn sư đoàn, thành tích đứng hàng nhất nhì; thời gian làm trung đoàn trưởng, Trung đoàn 266 vì ban chỉ huy đoàn kết tác dụng hạt nhân mạnh nên được Tập đoàn quân bình chọn là Đảng ủy Trung đoàn tiên tiến. Đếm từng ngón tay tính lại, trong lịch sử đi làm binh của Đỗ Triều Bản hắn cũng có một chuỗi dấu chân huy hoàng, hơn nữa là không thể xóa bỏ, không cho phép gièm pha.

Nhưng mà, từ tháng Năm đến nay, hắn đã bắt đầu đi xuống dốc. Từ chỗ Sầm Lập Hạo, những lời hắn nghe được nhiều nhất là "không đúng đề", "râu ông nọ chắp cằm bà kia" và "không được, làm lại", thao tác trên bản đồ không được, làm lại! Thao tác sa bàn không được, làm lại! Giả định chiến thuật không được, làm lại! Sầm Lập Hạo một câu phán chết hắn — cái gì cũng học được rồi, chỉ có không biết đánh trận.

Nghe xem, đây gọi là lời lẽ gì? Cái gì cũng học được rồi, chỉ có không biết đánh trận!

Với tư cách là một trung đoàn trưởng, còn có cái gì vô dụng hơn thế này không? Nhưng mà, hắn lại không thể biện giải, hắn lại còn phải thừa nhận lời của Sầm Lập Hạo không phải nói bậy. Hắn cái gì cũng nghĩ tới, chỉ có không nghĩ tới việc phải đánh trận. Tự hắn đánh giá bản thân, nếu thực sự cầu thị thì hắn cũng nên nói như vậy, cái người làm trung đoàn trưởng như hắn quả thực là học rất nhiều thứ, nhưng duy chỉ có không học được đánh trận, vì trong quan niệm của hắn, hắn căn bản không có ý định lúc còn sống sẽ đi đánh một trận. Hơn nữa thực tế cũng hình như đang chứng minh, thời bình, sự tiến bộ của một cán bộ thường không phải xem người đó có biết đánh trận hay không, đôi khi thậm chí còn trái ngược lại, những người thực sự một lòng nghiên cứu cái gọi là cách mạng quân sự, nghiên cứu chiến tranh kỹ thuật cao thường lại bị coi là mọt sách, là không thể hiểu nổi. Mà chính là loại người tay lăm lăm chỉ trỏ như Phạm Chính ủy, giỏi chỉ huy lung tung thì lại được coi là có khí phách, biết lãnh đạo bộ đội. Ban đầu, lúc Trung đoàn 266 khuyết vị trí trung đoàn trưởng, Phạm Thần Quang ở Tập đoàn quân và sư đoàn khắp nơi thuyết phục, dốc sức đề cử Đỗ Triều Bản đảm nhiệm trung đoàn trưởng, lúc đó ngay cả Đỗ Triều Bản bản thân cũng có chút hoảng hốt, vì bất luận là tố chất quân sự hay năng lực quản lý, hắn đều không thể sánh ngang với một vị phó trung đoàn trưởng khác là Trần Quốc Dũng, nhưng Phạm Thần Quang dựa vào tư cách cũ, hô mưa gọi gió, xoay xở trên dưới, cộng thêm tác dụng hữu hình vô hình của thủ trưởng cũ của hắn là Chính ủy Khải Học Long của Bộ Hậu cần Quân khu, cứng rắn đè Trần Quốc Dũng xuống, đưa Đỗ Triều Bản lên vị trí trung đoàn trưởng. Trần Quốc Dũng nguội lạnh cõi lòng, ngay năm đó đã chuyển ngành. Về sau Đỗ Triều Bản mới hiểu ra, Phạm Thần Quang sở dĩ đề bạt hắn như thế thực ra chỉ có một lý do: hắn so với Trần Quốc Dũng thì "nghe lời" hơn.

Cái gì cũng học được rồi, chỉ có không biết đánh trận! Chỉ một câu này rốt cuộc đã dẫn đến việc Đỗ Triều Bản vĩnh viễn rời khỏi vị trí trung đoàn trưởng.

May mắn là, theo phương án thí hành được cấp trên phê chuẩn, chủ quan trung đoàn biên chế như hắn không thực hiện chế độ đào thải người đứng cuối, mấy nhân vật hạt nhân của Đảng ủy sư đoàn thông báo với nhau, cho hắn một đường sống — đến Bộ Sư lệnh giúp đỡ công tác, trên danh nghĩa là Phó Tham mưu trưởng ngoài biên chế, thực chất chính là bị "treo" lên.

Không biết vì nguyên do gì, trong kỳ kiểm tra chức năng cán bộ từ cấp tiểu đoàn trở lên, thành tích của Phạm Thần Quang tuy cũng không lý tưởng nhưng cuối cùng không bị mất chức, điều này không thể không khiến Đỗ Triều Bản cảm thấy mất cân bằng. Hắn nghĩ, đây có thể là Sầm Lập Hạo mở một con đường cho cán bộ chính trị, nhưng tình hình thực tế là Sầm Lập Hạo cũng đã đề xuất muốn "treo" Phạm Thần Quang lên, để Phó Chính ủy Phan Hoa toàn diện chủ trì công tác chính trị của Trung đoàn 266, nhưng bị bọn Tân Trung Dịch, Lưu Doãn Ba phản đối, lý do là phải giữ tính liên tục của công tác, một trung đoàn hai chủ quan không nên đồng thời rời vị trí. Như thế mới hời cho Phạm Thần Quang, vẫn ở vị trí chính ủy trung đoàn nghiến răng kiên trì.

Những ngày giúp đỡ công tác ở Bộ Sư lệnh không hề dễ chịu, Phó Tham mưu trưởng trong biên chế Hàn Vũ Qua tuy trên bề mặt rất tôn trọng Đỗ Triều Bản, đến bộ đội kiểm tra cũng kéo hắn đi, nghiên cứu từng bước, thảo luận từng vấn đề cũng thỉnh thoảng hỏi một tiếng "Lão Đỗ đồng chí xem thế nào?", nhưng Đỗ Triều Bản có thể từ đằng sau sự tôn trọng mang tính lễ nghi này nếm ra được Hàn Vũ Qua từ trong xương tủy không coi hắn ra gì, nỗi buồn hùm xuống đồng bằng bị chó khinh luôn bao phủ trong lòng. Đôi khi không khỏi nghĩ, thà rằng ở đây chịu người ta coi thường, chi bằng chuyển ngành cho xong, nhưng chuyển ngành cũng phải có danh nghĩa chứ, theo kinh nghiệm của hắn, chuyển ngành từ vị trí chủ quan Trung đoàn trưởng Trung đoàn 266 so với chuyển ngành từ vị trí Phó Tham mưu trưởng ngoài biên chế ở sư đoàn thì đãi ngộ nhận được sẽ hoàn toàn khác nhau. Tranh thủ cơ hội, hắn đã báo cáo ý nghĩ với Phó Chính ủy Lưu Doãn Ba, Lưu Phó Chính ủy khuyên hắn chờ thêm chút nữa, hiện tại việc luyện binh khoa học kỹ thuật của Sư đoàn 88 đang trong giai đoạn cao trào, sư đoàn tháo nhiều cán bộ khỏi vị trí như vậy là đã hạ quyết tâm rất lớn, biện pháp quan trọng này trong thời gian ngắn không thể thu quân. Lưu Doãn Ba đề nghị Đỗ Triều Bản dũng cảm đối mặt với thực tế, trước tiên làm một thời gian ở Bộ Tham mưu, thành thành thật thật học bù bài học chuẩn bị chiến tranh kỹ thuật cao này, chờ đợi phân công lại.

5

Đã đến giờ tan làm, Đỗ Triều Bản vẫn còn vắt óc suy nghĩ, Tân Trung Dịch mặc một bộ đồ thể thao màu trắng, tay cầm vợt bóng bàn, đẩy cửa đi vào hô: "Lão Đỗ, đi, đánh bóng thôi."

Đỗ Triều Bản cười khổ nói: "Phó Sư trưởng Tân, đồng chí xem dáng vẻ này của tôi thì làm gì còn tâm trí đâu mà đánh bóng nữa?"

Tân Trung Dịch ưởng cái bụng hơi béo lên, vui vẻ nói: "Sao thế, đồng chí cũng trăm công nghìn việc rồi à? Sự việc thường là như vậy, hễ ai không có thời gian tập luyện thì nhất định có thời gian dưỡng bệnh." Nói xong liền ra tay đuổi: "Đi đi đi đi đi đi, hôm nay đồng chí chơi của đồng chí, ngày mai mặt trời vẫn mọc bình thường. Đánh năm séc, tôi phấn đấu thắng đồng chí sáu séc."

Đỗ Triều Bản nói: "Phó Sư trưởng, tôi quả thực không có tâm trí đánh bóng, nhiệm vụ Sư trưởng Sầm giao cho tôi vẫn chưa hoàn thành, nếu để ông ấy nhìn thấy tôi đi đánh bóng thì lại bảo tôi chơi bời lêu lổng không học hành gì rồi."

Tân Trung Dịch nhìn nhìn tài liệu bày trên mặt bàn, hiểu rằng người anh em này lại bị Sầm Lập Hạo thu dọn rồi. Từ sau khi thí hành chế độ điều chỉnh kiểm tra vị trí sĩ quan, Sư đoàn 88 đã xuất hiện không ít kẻ xui xẻo như Đỗ Triều Bản, trong số những người này, Đỗ Triều Bản là chức vụ cao nhất, một trung đoàn trưởng trung đoàn dã chiến, nói bãi bỏ là bãi bỏ, tuy chưa qua Tập đoàn quân và Quân khu hai cấp công nhận, chưa có mệnh lệnh miễn chức chính thức nhưng đã rời vị trí, đến Bộ Sư lệnh tạm thời treo cái danh hờ Phó Tham mưu trưởng thứ ba, làm cho cực kỳ mất mặt.

Trên thực tế, hai năm trước Đỗ Triều Bản nhậm chức Trung đoàn trưởng Trung đoàn 266, Tân Trung Dịch cũng có phản đối. Trung đoàn 266 là bộ đội cũ của ông, trước đây nổi tiếng quân sự giỏi khắp trong ngoài Tập đoàn quân. Đỗ Triều Bản thuộc về loại cán bộ quản lý, lúc mới đi binh là cảnh vệ viên của Phó Chính ủy Khải Học Long ở sư đoàn, sau này làm trợ lý viên ở Phòng Quản lý sư đoàn, tuy sau này cũng xuống bộ đội làm cán bộ cơ sở nhưng tố chất quân sự khá kém, luôn là cấp phó. Người như thế này nắm quản lý hành chính, quản lý bảo đảm hậu cần, làm cơ sở hạ tầng thì lại cần cần mẫn mẫn, làm phó trung đoàn trưởng còn miễn cưỡng đối phó được, chứ làm trung đoàn trưởng một trung đoàn chiến đấu thì chật vật rồi. Lúc Thường vụ Sư đoàn họp bàn chuyện này, Tân Trung Dịch đã nói ra quan điểm của mình, cho rằng Đỗ Triều Bản chỉ thích hợp đảm nhiệm phó trung đoàn trưởng hoặc trưởng phòng quản lý, làm trung đoàn trưởng thì có khó khăn, nắm huấn luyện như chó ngoạm nhím không biết bắt đầu từ đâu, dẫn binh đánh trận lại càng lực bất tòng tâm. Không biết là Khải Học Long có nói giúp hay vì lý do gì khác, Sư trưởng Quách Hiệt Thiên lúc đó khăng khăng muốn đề bạt Đỗ Triều Bản, hơn nữa còn nói Đỗ Triều Bản nghe lời. Trung đoàn trưởng thời bình, quân sự kém một chút không sao, còn có phó trung đoàn trưởng tham mưu trưởng mà. Thật sự đánh trận rồi thì lại thay nó ra là được. Tân Trung Dịch tuy cảm thấy lời này của Sư trưởng Quách không đúng lắm, nhưng vì kiêng nể Đỗ Triều Bản bên trên có quan hệ nên cũng không tiện nói nhiều ý kiến phản đối, dù sao loại trung đoàn trưởng chiếu cố như hắn cũng không phải chỉ có một hai người. Nào ngờ Đỗ Triều Bản số phận hẻo cảnh, vừa mới làm trung đoàn trưởng không lâu thì Chính ủy Khải Học Long nghỉ hưu, từ đó mất đi chỗ dựa. Càng tồi tệ hơn là lại gặp phải một Sầm Lập Hạo không ăn khói lửa nhân gian, nói được làm được, thi ba đợt kiểm tra hai đợt, không có bất kỳ thương lượng nào đã "treo" hắn lên rồi.

Tân Trung Dịch hôm nay đến tìm Đỗ Triều Bản đánh bóng, thực ra còn có một tầng mục đích.

Hơn nửa năm gần đây, cuộc kiểm tra chuyên nghiệp cán bộ của Sư đoàn 88 làm rất có khí thế, cũng làm cho một số cán bộ rớt mặt mũi. Người giác ngộ cao hiểu bản thân mình đã lạc hậu với thời đại, biết hổ thẹn rồi dũng cảm, khắc phục khó khăn học tập; người giác ngộ kém hơn chút thì than phiền oán trách, thậm chí bắt bóng bắt gió tìm đột phá khẩu, tố cáo Đảng ủy sư đoàn, dĩ nhiên đa số đều nhắm vào Sầm Lập Hạo; còn có một số người bên trên móc nối được đường dây thì quay ngược lại gây áp lực cho sư đoàn.

Nhưng Đỗ Triều Bản trong ba loại người này lại không thuộc loại nào, bảo hắn quay đầu lại học lại kỹ thuật cao thì đánh chết hắn hắn cũng không học được; tố cáo Sầm Lập Hạo đi thì hắn vừa không nắm được căn cứ đáng để tố cáo, vừa không có gan tố cáo. Quan hệ bên trên thì có một người, nhưng Chính ủy Khải Học Long đã nghỉ hưu rồi, cụ ông đang phiền lòng, lúc này bạn tìm cụ cũng vô ích. Cho nên, so với người khác, Đỗ Triều Bản là một ngoại lệ. Tân Trung Dịch là một người tinh tế, ông đã cảm nhận được Đỗ Triều Bản thời gian này luôn tỏ ra âu uất lo âu, ngay cả ăn cơm cũng không nhấc nổi tinh thần. Tân Trung Dịch mơ hồ có một sự lo lắng, sợ Đỗ Triều Bản áp lực quá lớn, nếu áp lực sinh ra bệnh tật thì lại phản tác dụng. Ông muốn thông qua việc đánh bóng để giúp Đỗ Triều Bản điều tiết lại cảm xúc, cải thiện tâm thái, cũng cố gắng giúp hắn tìm con đường thoát khỏi tình cảnh khốn đốn hiện tại.

Đỗ Triều Bản không chống lại được sự nhiệt tình quá mức của Phó Sư trưởng Tân, đành phải gượng xốc lại tinh thần cùng Tân Trung Dịch đến câu lạc bộ ở tầng hai đại lễ đường đánh bóng bàn. Đánh bóng là sở trường của Đỗ Triều Bản, năm xưa hắn làm cảnh vệ viên cho Khải Học Long, mỗi tối đều phải cùng thủ trưởng đánh mười séc bóng. Thủ trưởng đánh bóng thuần túy là để rèn luyện thân thể, hắn thì kỹ thuật bóng tăng tiến vượt bậc, một người có thể nhường bóng kín kẽ không kẽ hở thì trình độ đánh bóng nhất định đã đạt tới mức hỏa hầu thuần thục. Tuy mấy năm nay đánh bóng ít đi nhưng lạc đà gầy vẫn lớn hơn ngựa, nếu phát huy tốt thì Tân Trung Dịch học nghề tuổi bốn mươi ngay cả hy vọng đạt yêu cầu cũng không có. Tuy nhiên, do trạng thái tinh thần kém, thần trí hoảng hốt, bước chân nhẹ hẫng, ngược lại để Tân Trung Dịch liên tục đập bóng dứt điểm, chỉ có sức đỡ chứ không có sức đánh trả, năm séc chỉ thắng được hai séc.

Đánh xong năm séc, Tân Trung Dịch vẫn chưa chưa thỏa mãn, khăng khăng đánh thêm hai séc nữa, hắn đành phải nhắm mắt nhẫn nại cùng Tân Trung Dịch đánh thêm hai séc, tìm lại được cảm giác, hai trận đều thắng, trong đó có một séc Tân Trung Dịch còn chưa đạt yêu cầu.

Đánh bóng xong, Tân Trung Dịch nói: "Lão Đỗ, tôi thấy đồng chí thời gian này tâm sự rất nặng nề, điều đó không cần thiết. Quan điểm của tôi là làm trung đoàn trưởng chắc chắn là không phù hợp nữa rồi, đối với việc này đồng chí nên có nhận thức đúng đắn, đối với công tác điều chỉnh chính thức cũng nên có chuẩn bị tư tưởng."

Đỗ Triều Bản nói: "Phó Sư trưởng Tân, tôi không phục, bao nhiêu năm không đánh trận rồi, sao Sầm Lập Hạo vừa đến Sư đoàn 88 chúng ta là phải đi đánh trận rồi, đây chẳng phải là lấy lông gà làm lệnh cờ sao?"

Tân Trung Dịch trong lòng nghĩ, cái tên Đỗ Triều Bản này thật đúng là mơ hồ hết chỗ nói, rơi vào cảnh ngộ này mà xui xẻo ở đâu vẫn còn chưa hiểu ra. Tân Trung Dịch nói: "Lão Đỗ, sao đồng chí vẫn chưa hiểu ra thế, đánh trận hay không đánh trận, người đi binh chúng ta là vì cái này mà chuẩn bị. Lời này của đồng chí đừng nói nữa, bất luận chiến tranh có nổ ra hay không, người làm sĩ quan đều phải hiểu quân sự, yêu cầu này không quá đáng chứ?"

Đỗ Triều Bản nói: "Tôi là xuất thân từ quản lý viên, trước đây học là đón đưa khách khứa, sau này làm cán bộ trung đoàn, quản lý là hành chính. Đồng chí bảo tôi bắn súng, tôi không bắn được điểm mười thì cũng bắn được điểm tám điểm chín. Thật sự đánh trận rồi, tôi cũng có thể dẫn bộ đội xung phong hãm trận. Thao tác trên mạng không đạt yêu cầu cũng không phải chỉ có một mình tôi, tôi là trung đoàn trưởng chứ đâu phải tham mưu, những dữ liệu, yếu lĩnh, nguyên tắc gì gì đó, làm sao tôi có thể nắm rõ ràng như thế được. Với lại, băng đông ba thước không phải do cái lạnh một ngày, tổng phải có một quá trình chứ, đồng chí bảo tôi một miếng ăn thành béo ngay, tôi không làm được."

Tân Trung Dịch nói: "Những điều đồng chí nói có vài phần đạo lý, chẳng phải chưa miễn chức đồng chí sao, chính là muốn quan sát đồng chí, xem đồng chí rốt cuộc phù hợp làm công tác gì. Đồng chí cũng không cần quá áp lực, phải tin tưởng tổ chức, cho mỗi đồng chí một nơi để phát huy tác dụng."

Đỗ Triều Bản nói: "Nhưng Sầm sư trưởng chẳng ngày nào tha cho tôi. Tuần trước bảo tôi làm một bản kế hoạch phân bổ hỏa lực tác chiến miền núi cho một trung đoàn bộ binh, tôi làm mất ba ngày ba đêm, kết quả bị ông ấy mắng là râu ông nọ chắp cằm bà kia, ông ấy phán cho tôi sống chết cũng chỉ bốn chữ: Không được, làm lại. Chủ nhật không cho tôi nghỉ, bảo tôi làm bài tập giả định chiến thuật đột kích thâm nhập nông cho một tiểu đội, kết quả lại bị ông ấy mắng là lạc đề, vẫn là không được, vẫn là làm lại. Lần này lại bảo tôi làm các phương án xử lý mấy tình huống tác chiến vượt biển đổ bộ lên đảo. Tôi làm sao mà làm nổi chứ, tôi đâu phải nhà quân sự! Tôi cảm thấy ông ấy cố tình làm khó tôi, rõ ràng là dồn tôi vào đường cùng."

Tân Trung Dịch trong lòng giật thót một cái, từ trong lời nói của Đỗ Triều Bản, anh bắt được một thứ khiến anh vô cùng lo ngại. Tân Trung Dịch nói: "Cậu cũng nên tự tìm nguyên nhân ở bản thân mình, cậu không phải nhà quân sự, nhưng cậu là chỉ huy quân sự. Thú thực, những đề tài Sầm sư trưởng giao cho cậu, thực ra đều là ở tầng nông, thuộc về những thứ căn bản, ngay cả mấy thứ này mà cậu cũng thấy chật vật thì thật không nói nổi. Cậu cũng là người từng hai lần học qua trường chỉ huy, những thứ mang tính thường thức này không nên xa lạ mới phải."

Đỗ Triều Bản nửa ngày không cất tiếng. Việc ông từng hai lần học trường chỉ huy là thật, thế nhưng, trong thời gian đi học ông lại không hề thực sự chú tâm vào học những thứ này, một là vì nền tảng kém, nền tảng kém thì hứng thú không cao; hai là ông cũng chẳng bao giờ nghĩ những thứ này thực sự có ngày dùng đến. Cho nên, trong thời gian học tập ông cơ bản chỉ biết một mà không biết hai, lúc thi cử thì khéo léo tìm kiếm sự viện trợ của đồng đội để đối phó cho xong chuyện, đến mức dẫn đến cục diện bị động "sách dùng mới tiếc đọc cặn kẽ" như ngày hôm nay. Đỗ Triều Bản nói: "Tôi là kẻ tay ngang, nền móng vốn dĩ không dày, bây giờ lại đang cuống nổ ruột nổ gan, học cái mới càng chậm hơn. Tôi cũng là người bốn mươi tuổi rồi, anh đâu thể bắt tôi ghim tóc lên xà nhà, đâm kim vào đùi được chứ? Cho dù tôi một ngày hai mươi tư tiếng không ngủ thì tôi cũng chẳng đuổi kịp học viên trường võ bị West Point đâu."

Tân Trung Dịch nói: "Năng lực mỗi người có lớn có nhỏ, sở trường sở đoản cũng khác nhau. Lão Đỗ cậu phải xốc lại tinh thần, nhanh chóng tìm ra điểm tăng trưởng sức chiến đấu của bản thân, tìm ra điểm tựa để làm nên chuyện. Sầm sư trưởng liên tục ra đề tài cho cậu, tôi cho rằng đó là sự yêu thương đồng chí, là rèn sắt không thành thép, là hy vọng cậu sớm bước vào trạng thái, sớm hòa làm một với bầu không khí luyện quân khoa học công nghệ toàn đoàn. Tất nhiên, Sầm sư trưởng còn trẻ, phương pháp đôi khi cân nhắc chưa thật chu toàn, điều này thực ra cũng thể hiện sự tin tưởng đối với cậu. Theo những gì tôi hiểu về cậu ấy, cậu ấy coi cậu là đồng chí của mình nên phương pháp mới có phần suồng sã. Cậu ấy mà đối với cậu quá mức giữ kẽ, tỉ mỉ phương pháp thì chưa chắc đã là chuyện tốt. Những điều tôi nói đây, cậu hãy ngẫm nghĩ cho kỹ. Có cơ hội chúng ta lại trò chuyện sâu hơn."