Sầm Lập Hạo xách một chiếc vali da đến Bắc Kinh báo danh, còn chăn màn và mấy rương sách đều giao cho ga ký gửi tàu hỏa. Vài năm sau, anh nghe một vị lãnh đạo nói thế này: làm lính hơn ba mươi năm, chuyển nhà hơn hai mươi lần, lần nào cũng mệt bở hơi tai, lần nào chuyển cũng mất đồ, nhưng ông vẫn rất thích chuyển nhà. Dù là điều động, thăng chức, nhập học hay đổi phiên, mỗi lần chuyển nhà đều đồng nghĩa với một lần thăng tiến hoặc cơ hội thăng tiến, đây chính là cái gọi là "người đi thì sống, cây đi thì chết".

Nhưng Sầm Lập Hạo không biết lần chuyển nhà này của mình mang ý nghĩa gì. Nói chính xác hơn, lần này anh còn chưa tính là chuyển nhà, vợ con không đi cùng được, anh vẫn chưa có tư cách chuyển nhà, vẫn còn chút cảm giác của người di cư tự do.

Tháng đầu tiên, anh ở trong văn phòng. Mọi thứ trong văn phòng, cùng với những vết sơn bong tróc trên tường, đều thuộc về tổng bộ, thuộc về kiến trúc thượng tầng. Chỉ là, trong két sắt lại có thêm mấy chục cân tài liệu từ cơ sở gửi lên, đó là do Phạm Giang Hà để lại cho anh. Từ sau khi đến làm việc ở trung đoàn, anh hiếm khi có cơ hội xem lại những tài liệu đó, nhưng anh vẫn cần chúng ở bên cạnh, nhất là bây giờ.

Anh không ngờ một trung đoàn trưởng dã chiến quân như anh, sau khi đến đây, công việc lại bắt đầu từ những chuyện vụn vặt.

Cấp trên trực tiếp đầu tiên mà Sầm Lập Hạo gặp sau khi đến Cục 6 là Phó cục trưởng Cục 6 của Bộ Z, Cung Thái Giản. Phó cục trưởng Cung khá quan tâm đến anh, lo liệu sắp xếp văn phòng, nhận các loại văn phòng phẩm, giới thiệu lãnh đạo và đồng nghiệp, lại dẫn anh đi làm quen với các bộ phận phục vụ đời sống như nhà ăn, tiệm cắt tóc, trạm y tế, mọi phương diện đều tỏ ra hết sức chu đáo.

Nhưng chỉ vài ngày sau, có một chuyện khiến Cung Thái Giản có cái nhìn không thiện cảm về Sầm Lập Hạo.

Vì tính chất công việc của Cục 6 có độ bảo mật cao nên cục không biên chế công vụ viên. Theo lệ thường, cán bộ mới điều đến cơ quan tổng bộ, nhất là cán bộ từ bộ đội dưới cơ sở lên Bắc Kinh, công việc ban đầu vừa phải nhìn việc lớn, vừa không được xem nhẹ việc nhỏ, ví dụ như quét dọn vệ sinh trước khi làm việc, sắp xếp văn phòng, lấy nước sôi cho cục trưởng, phó cục trưởng... Nhưng Sầm Lập Hạo đến mấy ngày rồi vẫn không hề có biểu hiện gì về mặt này. Cung Thái Giản cảm thấy tham mưu mới đến này làm việc thì cần mẫn thật, nhưng lại không mấy chú trọng tiểu tiết, bèn ám chỉ anh, trong cuộc họp cục vụ đã nêu tên khen ngợi tham mưu nội cần Trương Cố Tăng. Ông nói Trương Cố Tăng siêng năng, tận tụy, thật thà, suốt ngày giúp mọi người làm việc tốt, hễ nói đến kiểm tra vệ sinh là cậu ấy gánh vác trách nhiệm, bất chấp nguy hiểm tính mạng bò ra ngoài cửa sổ lau kính, nhà vệ sinh có mùi là cậu ấy lặng lẽ đi thông cống. Kể xong tấm gương tiên tiến, Cung Thái Giản lại bắt đầu giáo dục tư tưởng, nào là "thấy lớn từ nhỏ", nào là "làm từ việc nhỏ", nào là "việc nhỏ phản ánh phẩm chất con người", v.v., tuôn một tràng vào đầu Sầm Lập Hạo.

Nhưng Sầm Lập Hạo không cho là đúng. Những đạo lý này ở trung đoàn anh cũng đã nói rồi, nhưng đó là nói với lính của anh. Vì ba đồng nghiệp cùng phòng đều đã có gia đình, sáng phải đi xe buýt, còn anh là người độc thân tạm thời, sau khi ăn sáng nếu có thời gian, dọn dẹp văn phòng lớn là việc anh có thể làm được. Đây không phải là yêu cầu công việc, mà là yêu cầu về đức công cộng, Sầm Lập Hạo đương nhiên sẽ không cẩu thả, nhưng vẫn hơi phóng khoáng, việc nhỏ thì chính là việc nhỏ, người làm được những việc này thì thiên hạ đâu thiếu? Sầm Lập Hạo anh là một trung đoàn trưởng dã chiến quân được điều từ ngàn dặm xa xôi về tổng bộ, chứ không phải đến để làm những việc này. Nếu bảo anh nghiên cứu một chiến dịch, lập một phương án, hoặc suy nghĩ một quan điểm cho lãnh đạo, anh có thể thức trắng đêm, nhưng bảo anh lau sàn nhà, lau thêm một mét vuông thôi cũng là khó khăn. Không những vậy, anh còn rất khinh thường Cung Thái Giản và tham mưu Trương mà ông ta sùng bái, cảm thấy bộ dạng lúc nào cũng say sưa với những công việc vụn vặt của họ thật nực cười, cũng thật bi ai.

Có lần, Cung Thái Giản tìm cơ hội nói với Sầm Lập Hạo: "Cậu xem, văn phòng của Cục trưởng Hà từ trước đến nay đều do tham mưu Trương giúp sắp xếp, tham mưu Trương cũng là cán bộ lâu năm rồi, cậu mới đến, lại còn trẻ, những việc nhỏ nhặt này nên làm nhiều một chút."

Sầm Lập Hạo lúc đó không nói gì, chỉ cười.

Hai ngày sau, Cung Thái Giản thấy Sầm Lập Hạo vẫn không động tĩnh, cảm thấy thằng nhóc này quả thực rất ngạo mạn, muốn tìm cơ hội khai thông tư tưởng cho anh. Vừa hay giữa tháng đó có một ngày lễ làm việc tốt toàn quốc, các bộ cục phải tổ chức nhân lực căng băng rôn xuống phố sửa xe, cắt tóc, quét rác, Cục trưởng Hà đang bận viết tài liệu ở Xương Bình, giao cho Phó cục trưởng Cung phụ trách. Cung Thái Giản đi từng phòng vận động, người khác đều hăng hái tham gia, duy chỉ có Sầm Lập Hạo vùi đầu vào bàn làm việc giả điếc làm ngơ. Cung Thái Giản không nhịn được đi tới nói: "Tham mưu Sầm, làm việc tốt là một nhiệm vụ chính trị, cậu mới đến cục chưa bao lâu, nên tham gia thì hơn."

Sầm Lập Hạo ngẩng đầu lên nói: "Ngày mai phải nghiên cứu phương án diễn tập 703, rất nhiều ví dụ không đầy đủ, lát nữa còn phải chạy sang phòng học điện tử. Tôi có thể xin nghỉ được không?"

Cung Thái Giản nghe xong liền không vui, nói: "Sầm à, có câu này tôi sớm đã muốn nói với cậu rồi. Tôi làm việc ở cục này hơn mười năm, loại việc xuống đường làm việc tốt, đại diện cho hình ảnh cơ quan tổng bộ như thế này, đồng chí nào cũng hăng hái tham gia, không có trường hợp đặc biệt thì thường không ai xin nghỉ. Kể cả có trường hợp đặc biệt, có thể khắc phục thì cố gắng khắc phục, có thể tham gia thì vẫn nên tham gia. Tối tăng ca thêm một chút là xong hết chứ gì?"

Sầm Lập Hạo nói: "Nhưng tôi vừa không biết sửa xe cũng không biết cắt tóc, tôi đi làm gì ạ?"

Cung Thái Giản nói: "Biết làm gì là vấn đề kỹ thuật, có đi hay không là vấn đề thái độ." Nói xong lại bổ sung một câu: "Tham mưu Sầm, cậu về mặt này luôn rất thụ động đấy."

Sầm Lập Hạo nổi cáu, nói: "Xuống phố làm việc tốt, hai loại người có thái độ là được rồi: một là giai cấp công nhân, hai là lãnh đạo Đảng và Nhà nước. Người trước là thực hiện chức trách, người sau là định hướng tinh thần. Tôi thấy tôi đi hay không không quan trọng, việc chính của tôi ở đây còn chưa xong, hà tất phải đi góp vui làm gì?"

Cung Thái Giản nổi giận nói: "Tham mưu Sầm, tôi nhắc nhở cậu, làm việc ở trong cái sân này, cậu phải đặt đúng vị trí của mình."

Sầm Lập Hạo đặt tài liệu trước mặt xuống bàn, nói: "Phó cục trưởng Cung, ông nói vậy là ý gì? Sao tôi lại không đặt đúng vị trí?"

Cung Thái Giản nói: "Một cán bộ cấp trung đoàn vừa mới vào cơ quan tổng bộ như cậu, lại coi trọng bản thân quá mức. Tôi không phủ nhận cậu có năng lực làm việc, nhưng những việc nhỏ nhặt, cậu cũng nên chủ động hơn chút."

Sầm Lập Hạo nói: "Xin Phó cục trưởng Cung nêu ví dụ, tôi không chủ động ở điểm việc nhỏ nhặt nào?"

Cung Thái Giản nói: "Hôm nay là một ví dụ. Còn nữa, tôi bảo cậu giúp mọi người quét dọn vệ sinh, cậu coi như không nghe thấy. Quốc khánh Tây Thành khu tổ chức thi ca hát, bộ tổ chức đội đại diện, cậu tìm đủ mọi lý do không tham gia. Đây đều là biểu hiện của việc thiếu ý thức tập thể."

Sầm Lập Hạo nói: "Tôi nhớ trên lệnh điều động của tôi ghi rõ ràng là điều tôi đến làm tham mưu, chứ không phải làm công vụ viên, cũng không phải đến để hát. Việc ngoài công việc thì tôi theo sở thích của mình, Phó cục trưởng Cung không có quyền ép buộc tôi."

Cung Thái Giản vô cùng tức giận, nói: "Không phải cậu hỏi tôi vì sao nói vị trí của cậu chưa đúng sao? Thái độ hiện tại của cậu đã chứng minh rõ vấn đề. Cậu tưởng cậu từng làm trung đoàn trưởng là ghê gớm lắm sao? Tôi nói cho cậu biết, trong cái sân này, cán bộ cấp sư trở lên thôi cũng đủ biên chế mấy trung đoàn. Đây không phải là trung đoàn của cậu, tôi khuyên cậu hãy bỏ cái thói trung đoàn trưởng của cậu xuống, biết điều mà làm người."

Sầm Lập Hạo cũng nổi nóng, nói: "Tôi bỏ cái thói trung đoàn trưởng xuống thì vẫn còn cái thói của một tham mưu chính trung đoàn. Việc tôi phải làm thì giao cho tôi, việc nhỏ cứ để người khác làm là được!"

Cung Thái Giản nói: "Sầm Lập Hạo, cậu quá cuồng vọng, cậu phải chịu trách nhiệm về lời nói và hành động của mình!" Nói xong, ông ta đập cửa bỏ đi.

Nhưng ngày hôm sau khi đi làm, Cung Thái Giản hoàn toàn thay đổi thái độ, không những không làm lớn chuyện "thiếu ý thức tập thể" của Sầm Lập Hạo, mà còn chủ động đến văn phòng của Sầm Lập Hạo hỏi han tình hình chuẩn bị phương án diễn tập 703, giải thích rằng hôm qua ông ta không bình tĩnh, phê bình có chút không công bằng, mong tham mưu Sầm đừng quá để tâm.

Sau đó Sầm Lập Hạo mới biết, ngay tối hôm qua, Cung Thái Giản đã tố cáo Sầm Lập Hạo một trận tơi bời với Cục trưởng Hà. Cục trưởng Hà không coi chuyện này là to tát, đồng thời nói với Phó cục trưởng Cung rằng Bộ trưởng Đường rất coi trọng đồng chí Sầm Lập Hạo, đích thân chỉ định Sầm Lập Hạo tham gia công tác sửa đổi giáo trình huấn luyện toàn quân, sau này những hoạt động không quan trọng thì cố gắng để Sầm Lập Hạo tham gia ít thôi.

Hai

Năm thứ hai sau khi Sầm Lập Hạo điều về Cục 6, anh đi cùng một thủ trưởng Bộ Tổng tham mưu và Bộ trưởng Đường Vân Tế đến thăm bộ đội biên phòng ở một đường biên giới. Sau khi lên máy bay, Đường Vân Tế giới thiệu nhân viên đi cùng với thủ trưởng, khi giới thiệu đến trước mặt Sầm Lập Hạo, thủ trưởng đột nhiên nói: "Người trẻ tuổi này tôi biết, hai chúng tôi từng cùng tham dự một lễ truy điệu đáng nhớ."

Những người khác không rõ đầu đuôi, Sầm Lập Hạo trong lòng hiểu rõ. Vị thủ trưởng này chính là thủ trưởng K, Phó tư lệnh từng chỉ huy cuộc chiến biên giới phía Nam năm nào. Tài liệu Phạm Giang Hà phản ánh vấn đề chính là do ông chỉ thị tóm tắt chuyển phát, sau khi Phạm Giang Hà qua đời cũng chính ông tự mình đến dự lễ truy điệu. Đó chỉ là một quá trình ngắn ngủi, Sầm Lập Hạo vốn nghĩ thủ trưởng đã quên từ lâu, không ngờ thủ trưởng trí nhớ lại tốt như vậy.

Thủ trưởng nắm tay Sầm Lập Hạo nói: "Đồng chí Phạm Giang Hà là bạn của tôi, ấn tượng của tôi là cậu là môn sinh đắc ý của ông ấy, vậy thì chúng ta cũng thành bạn bè, cậu nói xem có đúng không?"

Sầm Lập Hạo thấy lòng nóng lên, vì Phạm Giang Hà, vì bản thân mình, và cũng vì bộ đội có được vị thủ trưởng ở vị trí cao mà vẫn gắn kết với cơ sở như thế này nên thấy phấn chấn.

Lần thăm bộ đội đó phần lớn là ở trên cao nguyên, trong đó có vài trạm gác đặt trên đỉnh núi cao. Sau khi đến một thành phố trung chuyển dưới chân núi, thủ trưởng kiên quyết không đi trực thăng, dẫn theo hai chiếc xe việt dã được mệnh danh là "Tuần dương hạm" leo lên núi. Lúc này là cuối xuân đầu hè, trên đường lên núi mắt nhìn toàn một màu xanh, nhưng càng lên cao, màu xanh dần biến mất, không khí ngày càng loãng. Những nơi này một năm có nửa năm tuyết phong tỏa núi, rau xanh và lương thực không chuyển lên được, cán bộ chiến sĩ sống trong sự thanh bần và cô độc, nhất là phải chịu đựng sự hành hạ của giá rét và thiếu oxy, một khi đổi phiên từ trên núi xuống, phần lớn mọi người tóc rụng, móng tay lõm, nghiêm trọng hơn thì nhãn cầu lồi ra. Thủ trưởng cảm khái trước sự gian khổ và kiên cường của bộ đội biên phòng, khi phát biểu với cán bộ chiến sĩ trạm gác, đã không cầm được nước mắt mà nghẹn ngào.

Từ trên núi xuống, về vấn đề trấn thủ đường biên giới, thủ trưởng cùng nhân viên đi cùng thảo luận, đặc biệt chỉ tên yêu cầu Sầm Lập Hạo phát biểu ý kiến. Sầm Lập Hạo thẳng thắn nói: "Thực ra, có vài trạm gác là có thể không cần thiết lập, hoặc làm thiết lập theo mùa, vì trong một năm có nửa năm tuyết phong tỏa núi, phía chúng ta ở trên sườn dốc thuận, hậu cần bảo đảm còn bị chặn đứng hoàn toàn, phía đối phương đối diện là sườn dốc ngược hiểm trở, càng khó vượt qua chướng ngại thiên nhiên. Cho nên nói, trong mùa giá rét, ở đây vĩnh viễn là có phòng không có công. Đó là một. Thứ hai, trang bị kỹ thuật của bộ đội biên phòng lạc hậu, năng lực bảo đảm hậu cần khá kém, xét về chiến thuật, trạm gác cách căn cứ gần nhất cũng hơn sáu mươi cây số, nếu thực sự xảy ra chiến tranh tranh giành biên giới ở khu vực này, binh lực một trạm gác chỉ là muối bỏ bể, không đủ để chống đỡ quân địch tấn công. Thứ ba, sự bảo đảm cho một trung đoàn biên phòng như thế này, mỗi năm xe kéo vận tải hàng không, trung chuyển đi về, xe lật rơi xuống mương, vật hỏng người vong, tiêu hao cực lớn, chỉ riêng một mục bảo đảm đời sống đã tương đương với sự tiêu hao của một sư đoàn bộ đội không phải biên giới, nếu thực hiện bảo đảm chiến đấu, sự tiêu hao này sẽ tăng lên theo cấp số nhân. Xét từ góc độ chiến tranh để tính một bài toán, một trung đoàn biên phòng ở đây, binh lực thực tế có thể tác chiến ở tuyến đầu là một tiểu đoàn rưỡi, mà bảo đảm chiến đấu ít nhất tương đương với một sư đoàn rưỡi..."

Sầm Lập Hạo vì có chuẩn bị trước, đồng thời quan điểm của anh cũng thực sự là cảm nhận chân thực suốt chặng đường, nên khi nói không có gì phải kiêng dè, nhưng Bộ trưởng Đường Vân Tế vẫn đưa cho anh một ánh mắt ám chỉ. Vì thủ trưởng mặt không biểu cảm, Bộ trưởng Đường không chắc thủ trưởng có chấp nhận quan điểm táo bạo, đi ngược lại với ý định ban đầu là tìm hiểu và giải quyết khó khăn thực tế cho bộ đội biên phòng của chuyến đi này hay không.

Thực tế, thủ trưởng tuy ánh mắt bình tĩnh, nhưng không dừng sự đánh giá về những điều Sầm Lập Hạo trình bày, thấy Sầm Lập Hạo đột nhiên không nói nữa, hơi nghiêng đầu, ánh mắt sáng suốt ném một cái nhìn uy nghiêm, nói: "Biết gì nói nấy, nói không giấu giếm."

Sầm Lập Hạo nhìn Bộ trưởng Đường, Bộ trưởng Đường nói: "Sầm à, cậu cứ mạnh dạn nói, thay đổi tình trạng này, cậu có kiến nghị gì? Thủ trưởng muốn nghe lời thật."

Nhận được sự khích lệ và bảo vệ khéo léo của Bộ trưởng Đường, Sầm Lập Hạo càng tự tin hơn, tiếp tục nói: "Trong khi chúng ta cảm thán về sự gian khổ của bộ đội biên phòng, điều quan trọng nhất là phải thay đổi tình trạng này, phải triệt để phá bỏ cái quan niệm chỉ làm bài toán về bảo đảm vật chất, bỏ công sức vào đầu tư tài chính. Điều này giống như mặc quần áo, áo cũ rồi, chỗ nào cũng thiếu trước hụt sau, có hai cách, một là phát huy tinh thần gian khổ giản dị, miếng vá chồng lên miếng vá, nhưng thực tế cách làm trông có vẻ gian khổ giản dị này lại không hề giản dị, giá thành của miếng vá không hề thấp. Còn một cách nữa, là không làm cái kiểu rách đâu vá đó nữa, dứt khoát vứt cái quần rách này đi, thiết kế lại một cái mới. Nếu lấy nguồn tài lực và vật lực đầu tư cho một sư đoàn rưỡi, đầu tư lên người một tiểu đoàn rưỡi, thì xây dựng một đại đội tuần tra trực thăng cấp tiểu đoàn là thừa sức, có thể thực hiện nhiệm vụ biên giới do một trung đoàn bộ binh đảm nhận ngay tại trạm binh dưới chân núi, hơn nữa phòng thủ nhàn nhã, tác chiến mạnh mẽ..."

Sầm Lập Hạo nói xong, thủ trưởng không khen cũng không chê. Trong suốt chặng đường xuống núi sau đó, thủ trưởng cũng rất ít nói, cho đến khi về tới Bắc Kinh, một ngày nọ Bộ trưởng Đường thông báo cho Sầm Lập Hạo, bảo anh viết những suy nghĩ của mình hôm đó trên đường thành một ý kiến phản ánh chính thức.

Sầm Lập Hạo cho rằng quan điểm của mình đã được thủ trưởng chấp nhận, nhiệt huyết sôi trào, trong đêm vung bút viết như rồng bay phượng múa, một mạch hoàn thành, quan điểm của tài liệu càng rõ ràng hơn, ví dụ dẫn chứng càng chi tiết hơn. Tài liệu ngoài việc làm rõ quan điểm phòng thủ biên giới bằng tinh binh của anh, còn nêu ra vấn đề luyện để chiến đấu hay luyện để cho người xem. Bài viết nói, qua đi cơ sở, phát hiện nhiều chủ quan sư đoàn đều có một câu cửa miệng chung: như đi trên băng mỏng - coi việc làm chủ quan như là đi trên băng mỏng, cẩn thận từng li từng tí, nơm nớp lo sợ, lúc kiểm tra diễn tập ưu tiên cân nhắc an toàn không sự cố trước hết. Có một trung đoàn trưởng pháo binh phản ánh, trong trung đoàn họ có 80% pháo thủ nhập ngũ ba năm rồi chưa từng bắn đạn thật lần nào, chính là sợ xảy ra chuyện. Bắn đạn thật một lần, phải xác định và kiểm tra các thông số trước nhiều ngày, các cấp cán bộ tầng tầng kiểm soát, đến tay pháo thủ, cậu ta thực tế chỉ có một tác dụng, là ấn nút phát xạ. Bài viết cuối cùng hỏi rất thẳng thừng: Bộ đội chúng ta từ lúc nào đã trở thành một tảng băng mỏng? Lòng sông rộng lớn như thế này của chúng ta lẽ nào thực sự đã đóng băng rồi sao? Công tác an toàn là băng mỏng, sắc mặt của cấp trên là băng mỏng, sự tiến thoái đi ở của cá nhân là băng mỏng, chủ quan sư đoàn cần dùng rất nhiều tinh lực thậm chí trí tuệ để tìm sự cân bằng trên tảng băng mỏng này, mà việc nâng cao sức chiến đấu đã bị xếp vào vị trí rất thứ yếu. Sầm Lập Hạo kiến nghị, làm rõ xem các chủ quan sư đoàn rốt cuộc đang lo lắng điều gì, họ rốt cuộc bị cái gì giới hạn tầm nhìn trói buộc tay chân, đừng đặt vòng kim cô nhân tạo cho chủ quan sư đoàn, không thể để an toàn không sự cố phủ quyết một phiếu công tác của bộ đội, không thể lấy an toàn không sự cố làm tiêu chuẩn duy nhất để đo lường công tác của bộ đội và cán bộ.

Nhưng sau khi nộp tài liệu lên thì rất lâu không có tin tức. Ba tháng sau, thủ trưởng mới đích thân triệu kiến Sầm Lập Hạo, lấy tập tài liệu đó ra, nói một câu đầy ẩn ý: "Suy nghĩ rất hay, nhưng suy nghĩ không đồng nghĩa với cách làm." Thủ trưởng lấy từ tủ sách ra một chai rượu Mao Đài Lão Hầm bao bì thô sơ, nói: "Khi chiến tranh biên giới Trung - Ấn, tôi làm trung đoàn trưởng, chủ biên báo 'Tiến Lên' của quân khu là Tần Đắc Cần phỏng vấn tôi, lấy danh nghĩa hai người chúng tôi đăng một bài phỏng vấn, kết quả còn phát cho tôi hai bao thuốc lá hiệu 'Tiền Môn' làm nhuận bút. Lần này tôi hẹn cậu viết một bài, độc giả chỉ có mình tôi, chai rượu này coi như là nhuận bút tôi trả cho cậu."

Sầm Lập Hạo lúc đó lòng trào dâng sóng gió, miệng nói: "Thủ trưởng, món quà này...", nhưng câu sau không nói ra được, anh ngoan ngoãn nhận lấy chai rượu.

Ba

Cung Thái Giản thăng chức Cục trưởng Cục 6, Sầm Lập Hạo tiếp quản vị trí Phó cục trưởng, năm đó ba mươi bảy tuổi, trong hàng ngũ lãnh đạo cấp cục của cơ quan được coi là phái trẻ tuổi. Phái trẻ tuổi khí thế mạnh, có vẻ không chú trọng tu dưỡng sự hàm súc và dè dặt của một cán bộ lãnh đạo, nhất là lãnh đạo cơ quan lớn, cũng có vẻ không chú trọng xây dựng mối quan hệ gần gũi với quần chúng, đối nhân xử thế giải quyết vấn đề vẫn như khi làm trung đoàn trưởng, lúc nào cũng sắc bén, ép người, luôn muốn thay đổi tác phong làm việc của cục một cách đao to búa lớn, hơn nữa hễ tí là khảo người, hễ tí là huấn người, một số tham mưu có tư cách cũ ở sau lưng đặt cho anh biệt danh là "Phó Patton".

Đối với tác phong làm việc soi mói nghiêm khắc của Sầm Lập Hạo, Cung Thái Giản vẫn có thể nhẫn nhịn, chỉ cần không tổn hại trực tiếp đến lợi ích của ông ta, có một "Phó Patton" gánh vác công việc của cục cho ông ta, ông ta vui vẻ làm một "Chính Patton" cũng chẳng phải chuyện xấu. Nhưng, Sầm Lập Hạo thích chọc vào ổ ong bắp cày, nếu ong bắp cày có khả năng đốt đến mình, Cung Thái Giản không thể khoanh tay đứng nhìn.

Năm đó cục điều đến một tham mưu cấp phó trung đoàn tên là Tôn Tiến Đông, rất có bối cảnh, là cháu rể của một thủ trưởng cơ quan nhà nước. Điều đến chưa mấy ngày, năng lực công tác chưa được thể hiện đầy đủ, trên bàn làm việc đã đặt một khung ảnh, bên trong là ảnh chụp chung của tham mưu này với vị thủ trưởng kia, ai cũng thấy rõ. Đối với loại người này, Cung Thái Giản đương nhiên phải nể mặt, còn về phân công công việc, cũng chỉ đành để cậu ta làm trong khả năng thôi.

Một hôm họp báo cáo nghiệp vụ, người chưa tới đông đủ, trong lúc trò chuyện phiếm, Tôn Tiến Đông nói: "Chú tôi hôm qua gọi điện cho tôi, bảo tôi phải học tập tốt, công tác tốt, còn gửi lời hỏi thăm đến Cục trưởng Cung và Phó cục trưởng Sầm, hoan nghênh có thời gian đến nhà chơi."

Cung Thái Giản nghe xong, hai mắt lập tức sáng rực, nói: "Phiền tham mưu Tôn chuyển lời đến thủ trưởng, cảm ơn sự quan tâm của thủ trưởng, chúng tôi nhất định sẽ đến thăm thủ trưởng, cũng mong thủ trưởng chỉ đạo nhiều hơn cho công tác của chúng tôi."

Sầm Lập Hạo lạnh lùng nhìn Tôn Tiến Đông, không nói một lời. Anh cảm thấy khả năng vị thủ trưởng kia hỏi thăm Cung Thái Giản và anh là không cao, vì căn bản chẳng quen biết gì. Nhưng lần này anh nhịn, không phát tác.

Trước ngày Quốc khánh, Sầm Lập Hạo phái Tôn Tiến Đông đến một căn cứ ở Đông Nam kiểm tra tình hình thử huấn phương án A-863. Khoảng chừng là ở bộ đội khoe khoang rằng thủ trưởng nào đó là chú của mình, do đó nhận được sự tiếp đãi long trọng không phù hợp với chức vụ của mình, trên bàn rượu hứa hẹn không ít, cũng làm ra không ít trò cười. Người này còn chưa về, tin tức bên kia đã phản hồi về.

Sau khi Tôn Tiến Đông công tác về, trong cuộc họp cục vụ báo cáo với Cung Thái Giản và Sầm Lập Hạo, nội dung cơ bản là những gì căn cứ thử huấn đã chuẩn bị, đều là kết quả thắng lợi và bộ đội thử huấn đã khắc phục khó khăn, sáng tạo phát huy ra sao...

Tôn Tiến Đông vừa báo cáo, Sầm Lập Hạo vừa đặt câu hỏi, ví dụ như phản ứng sinh lý và kỹ thuật của cán bộ chiến sĩ tuyến đầu thử huấn, sự phát huy hiệu năng trang bị trong các điều kiện khí hậu khác nhau, sự đối chiếu biến đổi của các thông số kỹ thuật trong thử huấn, v.v. Tôn Tiến Đông ấp úng trả lời không đúng trọng tâm.

Sầm Lập Hạo đã hiểu: Tôn Tiến Đông bị dắt mũi rồi. Do tố chất kém, tác phong công tác phù phiếm, cộng với sự thúc đẩy của lợi ích, Tôn Tiến Đông trở thành nhân viên quảng cáo tự nguyện của một số cá nhân trong bộ đội thử huấn, dồn hết tinh lực vào việc tuyên truyền thành tích cá nhân của họ, mà những thứ tổng bộ cần nắm nhất như hiệu năng trang bị thử huấn, phản ứng kiểm tra của bộ đội tuyến đầu, cùng với phần vấn đề Sầm Lập Hạo cần tìm hiểu nhất, lại bị xếp vào vị trí rất thứ yếu.

Trong quá trình Tôn Tiến Đông báo cáo, các cán bộ khác không nói một lời, nhưng trong thần thái rõ ràng bộc lộ sự khinh thường. Tôn Tiến Đông báo cáo xong, Sầm Lập Hạo thẳng thừng nói: "Tài liệu báo cáo này không được, làm lại." Sau đó bàn với Cung Thái Giản: "Tôi thấy tham mưu Tôn tuần này đừng sắp xếp công việc khác nữa, tập trung làm cái tài liệu này, bao giờ đạt yêu cầu thì mới nghỉ bù."

Cung Thái Giản cũng thấy lần công tác này của Tôn Tiến Đông thật quá đáng, loại tài liệu báo cáo khoác lác mà sáo rỗng thế này mà nộp lên bộ thì chắc chắn sẽ bị phê bình, bèn nói: "Cũng được, vậy tham mưu Tôn cậu vất vả một chút."

Tôn Tiến Đông mặt ủ mày chau nói: "Cục trưởng Cung, Phó cục trưởng Sầm, dịp Quốc khánh tôi còn phải đưa gia đình chú tôi đi Thâm Quyến, có thể để người khác giúp tôi tăng ca được không?"

Sầm Lập Hạo cười lạnh một tiếng: "Nực cười, loại tài liệu này đều là thực tế, chứ không phải viết tin giả. Lan Châu là nơi cậu đi, người khác không hiểu tình hình, làm sao can thiệp được? Cứ để cậu làm, không thương lượng."

Tôn Tiến Đông nói: "Phó cục trưởng Sầm, mấy ngày này tôi quả thực có việc, gia đình chú tôi..."

Lời còn chưa dứt, Sầm Lập Hạo đã ném tài liệu báo cáo trước mặt Tôn Tiến Đông, nghiêm giọng nói: "Tôn Tiến Đông, cậu nghe đây, sau này, trong cục, cậu đừng bao giờ mở miệng ra là nhắc đến chú cậu nữa. Một, đó là chú họ của vợ cậu, không phải chú của cậu, cậu đừng gọi nghe nổi da gà như thế; hai, cậu ra khỏi Bắc Kinh đi Thâm Quyến, trước đó không báo cáo với cục, đây là hành vi vi phạm kỷ luật. Thủ trưởng có chỉ thị gì cho chúng ta, có thể trực tiếp hạ đạt, không cần cậu phải chuyển đạt; ba, cất cái ảnh trên bàn cậu đi, bàn làm việc là để làm việc, không phải là tủ trưng bày người mẫu của tiệm ảnh, chúng ta làm tham mưu phải chú ý giữ gìn hình ảnh thủ trưởng."

Tôn Tiến Đông ngẩng đầu, nhìn thẳng vào ánh mắt Sầm Lập Hạo, nhưng cuối cùng giận mà không dám nói, từng trang một nhặt lại tài liệu báo cáo bị Sầm Lập Hạo ném văng tung tóe.

Lúc đó, hai mươi bốn quân nhân cấp tá tham gia cuộc họp của Cục 6 đều nhìn thấy cảnh tượng này.

Sau khi tan họp, Cung Thái Giản càng nghĩ càng thấy không ổn, tuy là Sầm Lập Hạo đóng vai ác, nhưng lúc đó ông ta cũng có mặt, với tư cách là người đứng đầu Cục 6, ông ta không bày tỏ ý kiến khác với cách xử lý của Sầm Lập Hạo, nghĩa là ông ta đồng ý với ý kiến của Sầm Lập Hạo, lỡ thủ trưởng trách tội xuống, thì làm sao bây giờ?

Trầm tư hồi lâu, Cung Thái Giản quyết định thực hiện biện pháp cứu vãn, tìm Sầm Lập Hạo nói: "Phó cục trưởng Sầm, cậu xử lý vấn đề như vậy có phải vội vàng quá không? Dù sao cậu ta cũng là người thân của thủ trưởng, nghĩ theo hướng tốt thì cậu ta mách lẻo vài câu, cậu và tôi đều gặp rắc rối đấy. Nếu nghĩ vấn đề nghiêm trọng hơn, công việc của ai mà thập toàn thập mỹ? Lỡ chúng ta có chỗ nào không chu đáo, để thằng nhóc này nắm được thóp, thì chẳng phải là ăn không ngồi rồi cũng khổ sao? Tôi thấy, việc này vẫn phải cẩn thận, chú em tìm cơ hội, nói chuyện hòa nhã với cậu ta, làm dịu mối quan hệ, ổn định trước đã rồi tính."

Sầm Lập Hạo nói: "Công việc này đã phân công tôi phụ trách, tôi đã nói trong cuộc họp rồi, bát nước hắt đi không lấy lại được, sao có thể tiền hậu bất nhất được chứ?"

Cung Thái Giản nói: "Nói thật lòng, tôi thực sự rất lo, tục ngữ nói quân tử dễ làm tiểu nhân khó phòng, người thân của thủ trưởng ở dưới tay chúng ta, chúng ta không chăm sóc tử tế, trái lại còn để cậu ta làm trò cười trước mặt mọi người, việc này sợ là không dễ dàng kết thúc. Nếu cậu thấy mặt mũi không xuống được, tôi làm công tác cứu vãn."

Sầm Lập Hạo nói: "Tôi có bốn cái không ngờ: một là không ngờ thủ trưởng lại có người thân tố chất thấp như vậy; hai là không ngờ người tố chất thấp như vậy có thể vào cơ quan lớn như thế này; ba là không ngờ Cung cục trưởng ông lại nghĩ giác ngộ của thủ trưởng thấp đến mức đó; bốn là không ngờ một tên vô học không làm được gì lại có thể làm một cục trưởng cấp đại tá như ông sợ đến mức tay chân lúng túng. Quan chức cơ quan lãnh đạo còn như vậy, bộ đội còn bàn gì đến sức chiến đấu?"

Sắc mặt Cung Thái Giản cực kỳ khó coi, nhưng căn cứ vào sự hiểu biết của ông ta về Sầm Lập Hạo, cứng đối cứng Sầm Lập Hạo sẽ không chịu thua, đành cười chất phác, việc này cứ vậy mà bỏ qua. Nhưng sau lưng Cung Thái Giản có làm công tác gì với Tôn Tiến Đông hay không, thì chỉ trời mới biết.

Trong những năm sau đó, Sầm Lập Hạo tuy khí thế không giảm, nhưng Cung Thái Giản cơ bản có thể thả tay để anh làm việc, đối với năng lực và phong cách làm việc của anh đều rất công nhận, hơn nữa, sau lưng tuyệt đối không bàn tán về khuyết điểm của anh, điểm này rất đáng quý. Sầm Lập Hạo trong việc xử lý một số vấn đề có phần nóng vội, Cung Thái Giản vẫn làm công tác bù đắp ở phía sau, mài giũa lâu ngày, ngược lại cũng bổ trợ cho nhau.

Bốn

Năm thứ ba sau khi Sầm Lập Hạo điều đi, Phạm Thần Quang cuối cùng cũng được thăng chức Chính ủy Trung đoàn 266, lúc này Lưu Doãn Ba cũng quay lại Sư đoàn 88 làm Phó chính ủy.

Phạm Thần Quang kiên cường nỗ lực hai mươi năm, đến đây mới tu thành chính quả, anh đã quyết tâm phải làm một trận lớn ở vị trí chính ủy trung đoàn.

Việc đầu tiên Phạm Thần Quang làm là chấp nhận nhiệm vụ mà Thị trưởng Vu Đình Kiệt của thành phố Chương Nguyên chính thức giao phó, dỡ bỏ đoạn đường sắt nhỏ ở Tẩy Kiếm đã bỏ hoang từ lâu. Mùa đông năm đó, Trung đoàn 266 kết hợp huấn luyện mùa đông, một lần nữa tiến quân vào Tẩy Kiếm, đập Tẩy Kiếm và đập Hoàng Cương nhất thời cờ đỏ tung bay, người người nhộn nhịp, công binh bộ binh cùng xuất trận, xe cẩu xe tải tổng động viên, kết hợp giữa thủ công và máy móc, vừa dỡ đường sắt vừa đắp đập, làm rầm rộ hơn một tháng, đoạn đường sắt nhỏ đó đã vĩnh viễn biến mất khỏi bản đồ thành phố Chương Nguyên. Việc mà Sầm Lập Hạo năm xưa muốn làm mà không làm được, Phạm Thần Quang làm rất đẹp mắt, hơn nữa thành phố Chương Nguyên còn cho Trung đoàn 266 một triệu tệ, thực tế chính là thù lao lao động. Sau này có người tổng kết rằng, cùng một việc, làm được hay không làm được, phải xem ai làm, phải xem làm khi nào, phải xem làm thế nào? Ý đó chính là nói, Phạm Thần Quang xem xét thời thế, còn Sầm Lập Hạo ngày trước quả thực xa rời thực tế.

Mấy năm nay, đúng là giai đoạn cao trào bộ đội đẩy mạnh huấn luyện khoa học kỹ thuật, đối với huấn luyện khoa học kỹ thuật, Phạm Thần Quang biết rất ít, nhưng anh biết, bất kể dấy lên cao trào gì, đều phải có dư luận đi trước, làm thanh thế vang dội.

Lúc này sân bay Tây Giao đã chính thức bàn giao cho Sư đoàn 88, trở thành Căn cứ huấn luyện QW-709 của Sư đoàn 88 do Trung đoàn 266 quản lý thay. Lúc bàn giao, Quân trưởng Chung Thịnh Anh của tập đoàn quân cũng đến, cùng Thị trưởng Vu Đình Kiệt lần lượt phát biểu những lời nhiệt huyết, lúc đi còn dặn dò, phải sửa sang lại căn cứ, tạo không khí rồng bay hổ nhảy. Sau khi bàn giao chính thức, Phạm Thần Quang suy đoán ý của Chung Thịnh Anh, làm một việc độc đáo, để Chủ nhiệm Chính trị Phan Hoa sưu tầm văn bản, bút tích và phê duyệt của Quân trưởng Chung Thịnh Anh trong thời gian ông làm việc tại Trung đoàn 266 và Sư đoàn 88. Phan Hoa ban đầu không biết chính ủy có ý gì, sau đó mới hiểu ra, chính ủy muốn tích tiểu thành đại, làm một tấm biển đề chữ của Quân trưởng Chung.

Không lâu sau, Trung đoàn 266 lại làm hai động tác rất lớn: một là các đại đội toàn trung đoàn căn cứ vào vinh dự cao nhất mà đại đội mình đạt được trong những năm chiến tranh, treo biển ở cửa phòng đại đội, ví dụ "Đại đội Mãnh hổ", "Đại đội Dao thép", "Đại đội Đại công thần"... để hiển thị vinh quang lịch sử, khích lệ cán bộ chiến sĩ ngày nay phát huy truyền thống tốt đẹp; hai là ở ngoài vòng căn cứ huấn luyện QW-709, dựng lên tám tấm biển sắt khổng lồ, dài mười mét, cao bảy mét, dày bốn mươi xăng-ti-mét, trên viết tám chữ lớn: Bộ đội Kim Cương, trăm trận trăm thắng, lạc khoản là Chung Thịnh Anh đề. Tám chữ này và lạc khoản đúng là bút tích của Chung Thịnh Anh, nhưng không phải là đề từ hoàn chỉnh của Chung Thịnh Anh, mà là Phan Hoa theo chỉ thị của Phạm Thần Quang, chắp vá từ các loại văn bản và phê duyệt. Ngoài những tấm biển khổng lồ này, xung quanh còn lấy bãi huấn luyện tiểu đoàn làm đơn vị, dựng một số tấm biển nhỏ, như "Mở màn có tôi, có tôi tất thắng", "Luôn sẵn sàng nhận lệnh xuất chinh!", "Dùng cái yếu thắng cái mạnh, đánh thắng chiến tranh kỹ thuật cao!"... Những tấm biển này vừa dựng lên, sân bay Tây Giao liền biến thành một biển đỏ, thay đổi sự hoang vu và tiêu điều ngày trước, có dáng vẻ rất phất lên.

Đội ngũ thi công là Công ty Xây dựng số 6 thành phố Chương Nguyên do anh em đồng hao của Phạm Thần Quang là Chu Hiểu Tằng giới thiệu, không ngờ lại để lại hậu quả. Ban đầu Phạm Thần Quang kế hoạch là dùng chân gỗ chống đỡ, không ngờ lắp xong, vì diện tích quá lớn, gió thổi một cái biển đã ngả nghiêng, rất không đẹp mắt, sau đó Phạm Thần Quang đành đánh liều, cho hàn giá đỡ thép, ngân sách là mười vạn tệ, Phạm Thần Quang bảo Trung đoàn trưởng Hàn Vũ Qua nghĩ cách, Hàn Vũ Qua đành đồng ý lấy từ quỹ gia đình bù vào trước, sau này đợi cấp trên cấp kinh phí sửa sang doanh trại thì trừ vào thanh toán. Không ngờ công ty này là công ty bất tài, năng lực kỹ thuật không được, làm lại ba lần, lãng phí một đống vật liệu, quyết toán là năm mươi vạn tệ.

Phạm Thần Quang sao có thể chịu thiệt không này? Kiên quyết chỉ trả mười vạn, còn việc làm lại lãng phí, do công ty số 6 năng lực kỹ thuật kém, tự chịu trách nhiệm. Công ty số 6 cũng không phải dạng vừa, hiểu một đạo lý, người đi chân trần không sợ người đi giày, dù sao cũng là doanh nghiệp tập thể không mấy khấm khá, chẳng lẽ còn sợ Giải phóng quân các anh không? Khăng khăng đòi năm mươi vạn một xu không được thiếu. Thế là xảy ra kiện tụng, một bên kiên quyết mười vạn, một bên kiên quyết năm mươi vạn, dây dưa tận mấy năm, trở thành một vấn đề lịch sử để lại, và dẫn đến một khúc mắc sau này khi Sầm Lập Hạo quay lại - đó là chuyện của sau này.

Để đòi số tiền này, công ty số 6 chuyên cử ra một kế toán tên là Hạ Quế Anh, được gọi là "Mẹ cọp cái", chuyên đối phó với Trung đoàn 266, Hạ Quế Anh liên tục gọi điện quấy rối Trung đoàn 266, còn chết người hơn là, hễ có tổ công tác đến, Hạ Quế Anh chắc chắn nhận được tin, chắc chắn sẽ xuất hiện ở cửa Phòng Chính trị trung đoàn. Tuy nhiên người phụ nữ này còn biết điều, biết không được làm chuyện đến đường cùng, đến cũng chỉ là đe dọa ở Phòng Chính trị, không thực sự đi tìm tổ công tác.

Việc này đến cuối cùng, đến cả Phạm Thần Quang cũng có chút hối hận, lúc mới bắt đầu không bằng dứt khoát đưa cho họ năm mươi vạn cho xong, giờ thì hay rồi, năm mươi vạn cũng không đưa được, Hạ Quế Anh đòi tính lãi, phải là bảy mươi vạn. Con số lớn thế này, Trung đoàn 266 lấy đâu ra? Quỹ gia đình có kiếm được một chút, nhưng đó là tiền mồ hôi nước mắt của cán bộ chiến sĩ, sao có thể bị "Mẹ cọp cái" tống tiền như thế được? Các khoản khác lấy tiền từ đâu? Đừng nói là không lấy được, lấy được cũng không có cách làm sổ sách, mấy tấm biển đó mà tốn bảy mươi vạn? Đó chẳng phải là chuyện cười lớn nhất thiên hạ sao? Nếu Quân trưởng Chung biết, chắc chắn chửi bới, đó chẳng phải là tự cầm đá đập chân mình sao.

Chung Thịnh Anh đương nhiên sẽ không biết giá của những tấm biển này, mùa thu năm làm xong biển, Chung Thịnh Anh đi cùng tổ công tác tổng bộ đến Sư đoàn 88 tham gia hội nghị hiện trường cải cách huấn luyện, khẩu hiệu đưa ra là: Không nhìn trời, không nhìn đất, chỉ nhìn một vở kịch cải cách huấn luyện. Dưới sự tổ chức của Chính ủy Trung đoàn 266 Phạm Thần Quang, hội nghị hiện trường diễn ra vô cùng viên mãn, thành tích huấn luyện quần chúng "Ba chiêu dùng cái yếu thắng cái mạnh" của Trung đoàn 266 rất nổi bật, các tiết mục biểu diễn có dùng súng máy đánh trực thăng vũ trang, trinh sát sau lưng địch, tác chiến đường phố, ngụy trang hành quân, v.v., lần lượt do các đại đội từng đạt danh hiệu vinh dự trong lịch sử biểu diễn.

Phạm Thần Quang luôn nổi tiếng là giỏi tổ chức hội nghị hiện trường, bày biện dàn dựng tạo thanh thế rất điêu luyện. Liên tục ba ngày, di tích sân bay Tây Giao phía tây Bắc Binh doanh rồng bay hổ nhảy, tiếng hét giết rung trời, một cảnh tượng chiến tranh hiện đại. Tổ công tác tổng bộ rất hài lòng, nói bộ đội cũ đúng là không giống, lá cờ đỏ của Tỉnh Cương Sơn trong tay các anh càng tươi thắm hơn.

Chung Thịnh Anh càng hài lòng, sau khi các đồng chí tổ công tác tổng bộ rời đi, xuân phong đắc ý lái xe một vòng dọc theo căn cứ, đến dưới tấm biển, chắp tay gật đầu: "Ừm, rất tốt, có khí thế. Câu chữ này, không phải tôi đề, nhưng nét chữ này, là tôi viết. Cậu Phạm Thần Quang này, đúng là biết làm giả. Nhưng cái giả này làm tốt, rất hăng!"

Năm

Kể từ sau khi Sầm Lập Hạo điều đi, ngày tháng của Hoàng A Bình không còn dễ sống, ít nhất bản thân anh cảm thấy khá gian nan. Từ năm kia trở đi, hầu như mỗi lần báo danh sách cán bộ chuyển ngành, Hoàng A Bình đều đứng mũi chịu sào, tuy nhiên Hoàng A Bình hiện tại không muốn đi, không muốn đi thì phải nghĩ cách đấu tranh với Phạm Thần Quang, mấy năm trôi qua, cũng có chút tâm lực kiệt quệ.

Đêm hôm đó, Hoàng A Bình đi vào một cảnh giới thần kỳ -

...Một chiếc xe Jeep quân sự thùng vuông màu xanh chở đầy gạch và những cuộn báo cũ, đang xóc nảy tiến về phía trước trên một con đường đê sông. Mặt trời treo cao trên đỉnh đầu, nước sông trong vắt thấy đáy, mặt sông sóng sánh, hai bên bờ cây cối rậm rạp hoa nở rộ. Từ trên đập đê cao nhìn ra xa, vùng đồng quê vô tận sóng nhấp nhô, gợn sóng cuồn cuộn về phía chân trời. Trên đường chân trời nơi cuối trời, như thực như ảo sừng sững bóng dáng của một thành phố, như một bức tranh sơn dầu trừu tượng khổng lồ chiếu trên màn trời thấp trễ.

Hoàng A Bình lúc này đang ngồi trong thùng xe Jeep thùng vuông, canh giữ đống gạch và những cuộn báo cũ đó. Anh cứ muốn hỏi một người: Tôi đây là đi đâu, đi làm gì? Nhưng không ai nói cho anh biết. Người lái xe trông quen quen, giống như lái xe của trung đoàn, nhưng anh không gọi được tên, lại giống như người bạn thuở nhỏ, nhưng rõ ràng là một ông già, lại giống như người họ hàng nào đó, nhưng anh thực sự không nhớ ra là họ hàng bên nào. Anh sờ vào mấy viên gạch đó như đang sờ vào ruột thừa của chính mình, anh không biết những thứ này từ đâu ra, tại sao lại bắt anh áp tải, những thứ không đâu vào đâu này có quan hệ gì với anh.

Sau đó anh hình như hiểu ra một chút, đây là anh chuyển ngành rồi. Gạch và cuộn báo cũ là phí an gia trung đoàn phát cho anh, gạch dùng để xây nhà, cuộn báo cũ có thể làm thảm. Gương mặt người lái xe cũng nhìn rõ rồi, là Chính ủy Trung đoàn Phạm Thần Quang. Anh nói: "Thật vô lý, đưa cho tôi mấy thứ này làm gì? Những thứ này đều là của công, tôi không thể chiếm lợi của công."

Phạm Thần Quang nói: "Đây là thứ cậu đáng được hưởng, mỗi cán bộ chuyển ngành đều có một phần, sống qua ngày dùng đến."

Anh nói: "Nhảm nhí, tôi có cuộc sống của tôi, tôi không đi sống cái cuộc sống quỷ quái gì mà ông sắp đặt."

Phạm Thần Quang nói: "Ngày tháng chính là cuộc sống, cuộc sống chính là ngày tháng."

Anh nói: "Cuộc sống là cuộc sống, ngày tháng là ngày tháng. Tôi sống cuộc sống, còn Phạm mồm to ông mới là sống qua ngày."

Phạm Thần Quang nói: "Cái loại người như cậu, cả đời chỉ chịu thiệt ở cái miệng cứng, giở trò khôn vặt, thông minh quá hóa dại. Tôi tuy không thông minh bằng cậu, nhưng tôi trí tuệ hơn cậu. Thông minh có thể phát hiện vấn đề, cũng có thể phơi bày bản thân, nhưng trí tuệ có thể đối phó vấn đề, cũng có thể bảo vệ bản thân. Cậu tưởng tôi Phạm mồm to thô kệch là tên nhà quê? Hê hê, thế thì cậu nhầm rồi, tôi đây là chân nhân bất lộ tướng, đại trí nhược ngu đấy."

Anh nói: "Thằng chó Phạm mồm to ông thật hiểm độc, giăng bẫy bắt lão tử chui vào, Sầm trung đoàn trưởng bắt tôi chuyển ngành, toàn là âm mưu của ông sắp đặt."

Phạm Thần Quang nói: "Cậu đừng có không biết tốt xấu, Sầm con hổ muốn bắn cậu, vẫn là tôi nói giúp đấy."

Anh nói: "Hồ đồ, đến giờ tôi cũng chưa thấy phê duyệt của Sầm trung đoàn trưởng. Các người bí mật đưa tôi ra, chính là để không cho Sầm trung đoàn trưởng biết. Sầm trung đoàn trưởng sẽ không để tôi chuyển ngành đâu."

Phạm Thần Quang nói: "Cậu nằm mơ đi, Sầm con hổ sớm đã điều đến Bắc Kinh rồi. Cậu đừng có mà mơ tưởng nữa, đợi cậu ta quay lại, gạo đã nấu thành cơm rồi, cậu sẽ không bao giờ gặp lại cậu ta nữa đâu."

Anh nói: "Các người đây là gian thần hãm hại trung lương."

Phạm Thần Quang nói: "Cậu tính là trung lương cái chó gì, chẳng qua là một phần tử dị tộc giai cấp tự cho mình là thông minh, đến cả thủ trưởng sư đoàn cũng nói cậu là đồ điên, là thằng ngu đánh trận trên giấy, là kẻ cuồng chiến tranh trên lý thuyết. Đào thải cậu khỏi Trung đoàn 266, là một thắng lợi vĩ đại khác của giai cấp vô sản."

Anh nói: "Ông khốn nạn, ông đưa Hoàng A Bình tôi đi, hoàn toàn là phá hoại sự xây dựng của Trung đoàn 266."

Phạm Thần Quang nói: "Cậu có biết không, thằng nhóc cậu là trong cái rủi có cái may, một cán bộ chính tiểu đoàn như cậu, tổ chức ra mặt sắp xếp cho cậu làm thường vụ phó thôn trưởng, lần này cậu coi như vinh quy bái tổ, còn chưa thỏa mãn à?"

Lúc này, anh đột nhiên nhìn thấy trên đê phía sau lao tới một chiếc xe việt dã hiệu Mitsubishi, nhưng anh không coi trọng chữ trên biển số xe. Anh lớn tiếng hét: "Phạm mồm to ông dừng xe lại, Sầm trung đoàn trưởng đến rồi, chắc chắn là Sầm trung đoàn trưởng đến đuổi theo tôi rồi, mau dừng xe!"

Phạm Thần Quang nói: "Cậu ngồi cho vững, tôi sắp tăng tốc đây, ngã xuống chết tôi không chịu trách nhiệm đâu."

Anh nói: "Phạm mồm to ông dám chạy trốn, tôi thay mặt Đảng và nhân dân xử tử ông."

Phạm Thần Quang không thèm để ý đến anh nữa, lái xe chạy nhanh như bay, như đang bay trên tầng mây. Chiếc xe việt dã phía sau cũng phóng nhanh đuổi theo, anh nhìn rõ rồi, đúng là xe số 1 của Sầm trung đoàn trưởng, anh thậm chí nhìn thấy Sầm trung đoàn trưởng ngồi trong xe đang mỉm cười với anh. Nước mắt nóng hổi lăn dài, anh hét vào bóng lưng Phạm Thần Quang: "Phạm mồm to đồ chó, âm mưu của ông bị Sầm trung đoàn trưởng nhìn thấu rồi, tôi từng báo cáo với Sầm trung đoàn trưởng tôi còn muốn tham gia tác chiến đổ bộ vượt biển đấy, tôi đây còn có bản thảo 'Sơ thảo một số vấn đề về công tác chính trị cấp trung đoàn sư đoàn tác chiến lục quân tương lai', là đề tài nghiên cứu Sầm trung đoàn trưởng giao cho tôi, ông ấy tuyệt đối sẽ không để các người dễ dàng đưa tôi đi đâu."

Phạm mồm to cười ha hả nói: "Thằng nhóc cậu tự mình đa tình, cái 'Sơ thảo một số vấn đề về công tác chính trị cấp trung đoàn sư đoàn tác chiến lục quân tương lai' của cậu tính là cái lông vịt gì, cậu tưởng cậu là ai, là tư lệnh lục quân hay tham mưu trưởng? Cậu tưởng Sầm trung đoàn trưởng thực sự chuẩn bị đánh trận à? Hô hào đánh trận đó là làm bộ làm tịch, cậu tưởng người khác ai cũng ngu xuẩn như cậu, còn thực sự muốn đi đánh trận à? Cậu nhìn xem, Sầm con hổ đang ở ngay phía sau chúng ta, nhưng cậu ta chính là không thèm để ý đến cậu, cậu xong đời rồi."

Trong lòng anh đột nhiên một nỗi bi ai, anh nghĩ trung đoàn trưởng ơi trung đoàn trưởng, người khác không hiểu tôi lẽ nào anh không hiểu tôi sao? Anh rõ ràng đã biết Phạm mồm to cố ý làm nhục tôi, sao anh vẫn đồng ý để họ cho tôi chuyển ngành chứ? Tôi không muốn đi biết bao nhiêu, chẳng phải chúng ta đã định rồi sao, một khi chiến tranh bùng nổ, tôi sẽ đi theo anh, dưới trướng anh lập công, xông pha trận mạc, đi đầu tiên phong sao? Xe của anh tốt như thế, anh bảo lái xe nhẹ nhàng nhấn ga là có thể vượt qua chiếc xe rách nát này rồi. Chỉ cần anh nói một câu, nói Hoàng A Bình, theo tôi quay về, vậy tôi lập tức sẽ nhảy xuống theo anh. Chống lũ cứu hộ tôi là người đầu tiên lên vác bao cát, đê vỡ tôi là người đầu tiên xuống lấp, đánh trận lên tôi dám ôm gói bộc phá đi chui vào ống khói tàu sân bay địch. Nhưng, Sầm trung đoàn trưởng tại sao anh không để ý đến tôi? Anh tại sao cứ đi theo tôi mà cứ không nói lời nào? Anh cố tình để Phạm mồm to xem trò cười của tôi sao? Anh thực sự cũng cho rằng Hoàng A Bình tôi là đồ điên, là thằng ngu đánh trận trên giấy, là kẻ cuồng chiến tranh trên lý thuyết sao? Sầm trung đoàn trưởng anh có biết không, tôi thực sự muốn làm một quân nhân có tác động, đây chẳng phải chính là điều anh cần sao? Sao anh có thể nghe lời Phạm Thần Quang hạng người này nói hươu nói vượn chứ? Trung đoàn trưởng nếu anh không quản tôi nữa, thì tôi đánh nhau với Phạm Thần Quang đấy...

Đột nhiên, anh nhìn thấy Phạm Thần Quang giận dữ lao vào anh, cắn mạnh một miếng vào cánh tay anh. Anh hét lớn một tiếng, nhảy ra khỏi giấc mơ, lúc này mới phát hiện ra mình hóa ra đang nằm ngủ trên cái chiếu rách trên giường mình, khoảng chừng mùi mồ hôi trên người khá đậm, thu hút mấy chục con muỗi hớn hở mở tiệc trên người anh, cả người đã nổi đầy mụn, đau ngứa khó chịu.

Sáu

Lý Mộc Thắng đón nhận mùa xuân của cuộc đời mình, anh ta hiện tại đã là Phó chủ nhiệm Bộ Hậu cần Sư đoàn 88.

Đàn ông, hơn nữa là một người đàn ông có thân phận sĩ quan, thực sự cần quyền lực. Quyền lực chính là sức mạnh. Không có quyền lực, cũng không có sức mạnh, người đàn ông không có sức mạnh cơ bản không thể tính là đàn ông, ít nhất cũng là người đàn ông không kiện toàn, không thể bảo vệ bản thân, càng chưa nói đến chuyện bảo vệ người khác. Một phần quyền lực một phần lá gan, Lý Mộc Thắng cảm thấy bây giờ mình cuối cùng cũng là một người đàn ông.

Trước kia, theo tiêu chuẩn của Sầm Lập Hạo, Lý Mộc Thắng cơ bản là một kẻ bất tài, nhưng thực tế Lý Mộc Thắng cũng có điểm khôn lỏi của anh ta, nếu không thì anh ta không thể nào từ một chiến sĩ làm đến đại đội trưởng và làm đến tận Phó chủ nhiệm Bộ Hậu cần Sư đoàn 88. Sự tồn tại là hợp lý, anh ta luôn tìm được nơi thích hợp để phát huy sở trường của chính mình.

Kể từ năm đó khi làm Phó chủ nhiệm Phòng Hậu cần Trung đoàn 266, anh ta dùng cách đeo bám mềm mỏng, cuối cùng thuyết phục được Lưu Nghênh Kiến, phái anh ta đến nông trường trung đoàn, lúc đó mới tránh được ma trảo của Sầm Lập Hạo. Nơm nớp lo sợ làm việc ở nông trường ba năm, cày đất gặt lúa anh ta đi đầu làm, làm gương, mồ hôi đầm đìa, khiến nông trường năm nào cũng bội thu, bản thân còn được bình chọn là cán bộ tiên tiến quản lý cơ sở, Sầm Lập Hạo lúc đó mới không gây khó dễ cho anh ta. Trong đại hội tổng kết cuối năm thứ ba, trong bản tổng kết Sầm Lập Hạo đọc, còn có nội dung khen ngợi anh ta. Nhưng, anh ta biết rõ hơn người khác, Sầm Lập Hạo vẫn coi thường anh ta, trong tầm nhìn của Sầm Lập Hạo, hình tượng bất tài của anh ta vĩnh viễn là không thể thay đổi.

May mắn là, Sầm Lập Hạo đã rời Trung đoàn 266, anh ta tự tin, chỉ cần ánh mắt của Sầm Lập Hạo không nhìn chằm chằm vào anh ta, anh ta có khả năng trở thành một cán bộ tốt.

Quả nhiên, sau khi Sầm Lập Hạo điều đi, Lý Mộc Thắng nhanh chóng trỗi dậy, trước tiên quay về Phòng Hậu cần trung đoàn, phụ trách toàn bộ sản xuất nông phó nghiệp của trung đoàn, hiệu quả rõ rệt, sau khi chủ nhiệm được thăng chức Phó trung đoàn trưởng, anh ta thuận lý thành chương tiếp quản chức chủ nhiệm. Năm kia, sư đoàn xây dựng nhà truyền thống sư đoàn, đến nay vẫn chưa ai làm rõ nguyên nhân, là Sư đoàn trưởng Quách Hiệt Thiên lúc đó mắt nhìn sắc sảo hay Lý Mộc Thắng vận may đến, Sư đoàn trưởng Quách đích thân chỉ tên muốn Lý Mộc Thắng chịu trách nhiệm xây dựng, kết quả làm rất đẹp mắt, Lý Mộc Thắng làm rất chu đáo một loạt công việc từ thiết kế, thi công, đấu thầu, kiểm định chất lượng. Cộng thêm chịu khó, hầu như ngày nào cũng ngâm mình ở công trường, buộc thép đổ bê tông xây gạch lợp ngói mỗi khâu đều không buông lơi, trách nhiệm giám sát thực hiện vô cùng nghiêm túc. Điều này nhận được sự coi trọng của Đảng ủy sư đoàn, liệt vào đối tượng đề bạt. Đương nhiên, ở các đội ngũ chiến đấu và các khoa nghiệp vụ của bộ hậu cần đều không phù hợp, thì chỉ có vị trí Phó chủ nhiệm Bộ Hậu cần là còn tạm chấp nhận được. Vị trí này nói quan trọng thì quan trọng, giúp đỡ chủ nhiệm làm việc, trong thời gian chủ nhiệm rời nhiệm sở thì thay mặt thực hiện chức trách chủ nhiệm. Nhưng, thông thường mà nói, chủ nhiệm không rời nhiệm sở, các khoa trưởng khoa nghiệp vụ và phó chủ nhiệm đều là cấp phó trung đoàn, người ta tinh thông nghiệp vụ, không cần Lý phó chủ nhiệm chỉ tay năm ngón, cho nên Lý Mộc Thắng vui vẻ nhàn nhã, theo sự tăng lên của tuổi tác, cân nặng cũng ngày càng tăng, bình yên vô sự làm phó chủ nhiệm hơn một năm, hơn nữa mối quan hệ với thủ trưởng sư đoàn, nhất là Sư đoàn trưởng Quách Hiệt Thiên rất mật thiết. Mọi người dự đoán, Lý Mộc Thắng không cần thành tích thể hiện năng lực gì, cứ tiêu tốn thời gian như vậy, chỉ cần công việc mình phụ trách không xảy ra vấn đề lớn, bản thân không xảy ra chuyện, trong hai ba năm tới, có khả năng còn lên nữa.