Ban ngày đứng dưới cái nắng gắt, hơi nóng bốc lên hầm hập phả thẳng vào người, đêm đến nổi gió, mới dần dần xua đi cái sự oi bức ngột ngạt ấy.
Mọi việc xong xuôi, rửa chân sạch sẽ, Lý Hòa liền bảo Lý Long đi ngủ ngay.
Anh cũng leo thẳng lên giường. Thời buổi này, không đèn điện, không điện thoại, không tivi, không wifi, ngoài chuyện vợ chồng ra thì chẳng có hoạt động nào gọi là giải trí cả, nếu không thì làm gì mà đẻ lắm con thế chứ.
Khoảng gà gáy lần thứ hai, Lý Hòa vội giục Lý Long dậy, nếu bị hàng xóm xung quanh phát hiện thì phiền phức lắm.
Dù hai năm nay đã cởi mở hơn nhiều, nhưng làm ăn vẫn phải cẩn thận.
Đi ngang qua cạnh thôn, chó sủa khắp nơi, còn vang lên tiếng người dậy đi vệ sinh đêm.
Anh sợ lươn bị ngạt chết, cứ nửa tiếng lại phải nhúng túi da rắn xuống nước bên bờ sông một lần. Làm vậy khiến cái túi nặng hơn, làm hai anh em mệt đến thở không ra hơi, đi chừng hai mươi dặm đường mới tới huyện thành.
Trời chưa sáng hẳn, ánh sáng lờ mờ, phản chiếu những vật dụng vụn vặt xung quanh thành những bóng hình mờ ảo.
Những tiểu thương đến sớm đã mở sạp, chắc chắn là không có tiếng rao hàng rồi, thời này vẫn còn là thời kỳ "đầu cơ trục lợi" phải đánh du kích mà.
Những điểm khác biệt giữa chốn thành thị và thôn quê, hầu như ngay từ sáng sớm đã bắt đầu lộ rõ.
Lý Hòa nhanh chóng chiếm lấy vị trí, rồi lấy trong ngực ra mấy cái bánh khô bảo Lý Long ăn tạm. Thấy phía xa có một quán nước sôi đã nhóm lửa, anh lại qua xin một ít nước nóng, hai anh em uống tạm chút nước.
Trời dần sáng tỏ, người đi đường ngày càng đông, người mua thức ăn cũng nhiều hơn.
Anh đi một vòng, thấy bên cạnh có sạp thịt lợn, hỏi giá cả, trong lòng đã nắm bắt được tình hình. Thời này chỉ có thịt lợn mới được tính là món mặn, nhiều dầu mỡ.
Lươn, chạch không thể bán giá cao hơn thịt lợn được, đây cũng là quan niệm của thời đại mà.
"Chị ơi, vớt cho chị mấy con, bổ hư lao, trừ phong thấp đấy". Khó khăn lắm mới thấy một chị khách dừng chân ở sạp của mình, không tranh thủ rao hàng lúc này thì đợi đến bao giờ.
"Giá thế nào?".
"Chị ạ, 4 hào một cân. Nếu có tem phiếu lương thực, tem phiếu thịt thì một cân đổi được một cân rưỡi". Lý Hòa mấy bữa nay ăn bột ngô đến đau cả họng, thật sự cần tem phiếu để mua ít lương thực tinh, chứ không có tem phiếu, chỉ có tiền cầm vào cửa hàng cung tiêu người ta cũng chẳng bán cho. Đúng là có phiếu đi khắp thiên hạ, không có phiếu bước đi khó khăn.
Nông dân không có tem phiếu lương thực, dựa theo "công điểm" tham gia lao động tập thể để được chia "lương thực khẩu phần", nếu không đủ ăn thì đành phải nghĩ cách khác.
Một số nông dân dùng trứng gà và rau củ nhà mình đổi lấy chút tem phiếu lương thực với người thành phố để giải quyết vấn đề thiếu hụt lương thực.
"Thế thì đắt quá, ba hào rưỡi thôi. Được thì bán cho tôi năm cân".
Lý Hòa thở dài trong lòng, không biết từ bao giờ anh đã phải tính toán từng năm xu, càng nghĩ càng thấy nản.
"Chị ạ, mới mở hàng, em không lấy lãi của chị đâu, cốt là lấy cái may mắn". Lý Hòa nói rồi dùng chiếc cân cũ trừ bì cái giỏ của đối phương, lại bắt lươn từ trong túi bỏ vào giỏ, quả cân treo cao ngất. "Chị xem này, 6 cân 4 lạng, trừ đi cái giỏ của chị 1 cân 1 lạng, em cho thêm chị 3 lạng, coi như biếu chị đấy, ăn ngon thì lần sau lại tìm em nhé".
"Chú em nói chuyện nghe lọt tai đấy". Người chị nhìn lươn trong giỏ, trả tiền xong liền thoăn thoắt rời đi.
Không có túi nilon, muốn ra ngoài mua thức ăn thì nhất thiết phải tự mang giỏ theo.
Để tránh lươn bò mất khỏi giỏ, sau khi bán, Lý Hòa còn phải cất công dùng cỏ đuôi chó xỏ qua mang lươn, giống như xâu cá vậy, cũng là cách bất đắc dĩ thôi.
Anh nhìn những tờ tiền hào lẻ loi trên tay, thực sự không chút hứng thú, tiện tay ném cho Lý Long bảo em cất đi.
Anh nghĩ thầm vẫn phải tìm cơ hội, đợi gặp được vụ làm ăn lớn, chốt được một cú, anh còn muốn lên Đế Đô "ôm" vài cái đấy, dù chỉ là "ôm" được vài cái nhà vệ sinh trong phạm vi vành đai 2 thôi, thì đời này, kiếp sau cũng đéo phải lo nghĩ gì nữa!
Mấy đồng hào đồng xu lẻ tẻ, vụn vặt chẳng có gì thú vị, Lý Hòa không sao vực dậy nổi tinh thần.
Lý Long thấy anh trai cho mình giữ tiền, vui sướng lon ton chạy.
Những người mua sau đều đến lẻ tẻ, Lý Hòa đều để thằng ba ra tính tiền, cân hàng, thu tiền.
Thỉnh thoảng có vài người vây quanh, anh mới ra phụ giúp.
Trạch có thể bán được 3 hào một cân, lươn 4 hào, mấy loại cá khô nhỏ khác thì hơn một hào.
Bán xong anh không dám nán lại lâu, cũng không dám đếm tiền ngay trên đường lớn, vội vàng dọn dẹp rồi hối hả quay về!
Đi được nửa đường, vừa nóng vừa khát, hai anh em không còn cách nào khác, đành ngồi dưới bóng cây nghỉ ngơi.
Lý Long vội vàng nới lỏng cái túi cứ khư khư ôm chặt nãy giờ, lấy ra một nắm tiền lẻ lớn, từng tờ từng tờ trải ra cẩn thận, đếm đi đếm lại mấy hào mấy xu năm sáu lượt.
"Anh, anh, anh đoán xem được bao nhiêu tiền?". Miệng Lý Long cười toe toét.
"Chắc được 20 tệ nhỉ". Lý Hòa buột miệng đáp cho qua chuyện, không muốn đả kích sự hào hứng của em trai.
"31 tệ 3 hào 5 xu, 5 cân tem phiếu thịt, 9 cân tem phiếu lương thực. Anh ơi, mình phát tài rồi". Lý Long vội hào hứng ghé sát tai Lý Hòa nói nhỏ, tuy lúc này người qua lại trên đường ít, nhưng em nó vẫn sợ bị người khác nghe thấy.
"Tránh ra chỗ khác, nóng thế này đừng có chen vào, nhìn cái vẻ của chú xem". Lý Hòa đẩy Lý Long ra xa, thực sự là quá nóng, mồ hôi ướt đẫm người rồi. Nhưng cũng khó trách Lý Long hào hứng như vậy, đối với gia đình kiểu này thì hai tệ đã là khoản tiền khổng lồ.
Sau khi lên đại học, trợ cấp học đường của Lý Hòa cũng gửi về nhà, nhưng dù sao cũng chỉ là muối bỏ bể, phải đợi đến khi tốt nghiệp đại học, được phân công công tác, nhận lương mới phụ giúp được cho gia đình. Hồi học cấp ba, anh chỉ một lòng muốn thoát khỏi nông thôn, bước vào thành phố lớn, làm người thành phố, đối với gia đình thì mặc kệ chẳng quan tâm.
Sự áy náy đối với gia đình này, mãi cho đến sau ba mươi tuổi anh mới thực sự cảm nhận được. Lúc đó anh mới thực sự là hiểu chuyện chăng.
Nghĩ lại ngày trước, anh quả thực vô tâm vô tính, chỉ biết đi học, cơ bản là không lo lắng gì cho nhà cửa.
Còn về ông bố đẻ, ông bố đẻ là kiểu người chẳng bao giờ ngó ngàng đến việc gì.
Kiếp trước anh không có tiền đi học, chưa bao giờ nghĩ tới việc tự mình kiếm tiền, chỉ biết trông chờ vào việc gia đình đi vay mượ khắp nơi.
Có một thời gian còn luôn oán trách họ hàng không giúp đỡ.
Sau này anh mới nghĩ thông suốt, người ta không cho vay là có lý do của người ta.
Nhà anh không có ai làm trụ cột, vay tiền rồi ai trả đây?
Anh em họ còn nhỏ, ông bố thì không đáng tin cậy, dù là cậu, dì, hay chú, bác, cô, dì, cho nhà anh vay tiền đều chẳng trông mong gì việc gia đình anh có thể trả được.
Nông thôn thời này nhà nào chẳng có ba bốn đứa con, nhà nào khá giả hơn nhà nào đâu. Người ta cho vay một hai lần thì được, chứ không thể cứ mãi vay như thế được.
Quanh năm suốt tháng chỉ ăn khoai lang khô, ngô. Gạo tẻ đã là loại lương thực khá xa xỉ, lúa mì rất ít khi được ăn. Chỉ có dịp lễ tết mới có bột mì để ăn, được ăn một bữa sủi cảo đã là món ngon nhất rồi.
Thế mà trong hoàn cảnh như vậy, người ta cũng chẳng ít lần giúp đỡ anh.
Lý Hòa bây giờ đã hoàn toàn nhìn thấu rồi, hai kiếp người rồi, sao có thể không hiểu ra được chứ? Có ơn thì báo ơn vậy.
Tất nhiên là có thù thì cũng phải báo thù.
"Tiền về nhà đưa cho chị cả giữ, đừng đưa cho mẹ. Với cái tính của bà ấy, bố về một cái là đảm bảo không giữ được đâu". Lý Hòa cúi đầu nhìn đôi giày Giải Phóng đã rách toác mũi của Lý Long, trông chẳng ra hình thù gì nữa. "Lát qua thị trấn cắt ít thịt, rồi mua cho chú đôi giày mới".
"Vâng, thế em về sẽ giúp chị cả giấu, đảm bảo bố không tìm thấy đâu". Lý Long cũng là đứa khôn lỏi, bố đẻ mình mà nó còn không hiểu sao. Nói không oán trách là giả, phạm vi mười mấy dặm quanh đây, nhà ai mà sống cái kiểu như nhà nó chứ. "Anh, tiền mình cứ cất đi, không mua giày đâu, trời nóng không đi giày cũng được".
Suốt đường đi không nghỉ, đường chính từ thị trấn đến huyện thành toàn là đường đá dăm đơn giản, rất xóc. Nếu mà đi xe đạp, mông mà biết nói chuyện, chắc cũng phải kêu lên vài tiếng: "Ôi mẹ ơi, sắp nở hoa rồi".
Nếu mà lúc ấy đang buồn đi vệ sinh, đảm bảo là cứt cũng bị xóc cho văng ra ngoài.
Lý Hòa nhớ là phải đến thập niên chín mươi mới sửa thành đường bê tông.
Trực tiếp về đến thị trấn, nơi có mặt tiền lớn nhất chính là cửa hàng cung tiêu, chợ cũng đã tan gần hết.
Anh dặn Lý Long đi mua thịt, còn mình thì ghé vào sạp mua 2 hào kẹo vặn thừng, nhà chẳng phải còn một đứa nhỏ nữa sao.
Người biết rán quẩy đường đa số là người già, họ gánh đôi quang gánh đi khắp các thôn quê, ở quê gọi là gánh hàng quẩy đường.
Tuy cũng là nghề gánh hàng rong, nhưng khác với những người bán thuốc lá, diêm, kẹo hoa mộc, những người này vừa đi vừa rao, đôi khi còn lắc chiếc trống cơm nhỏ trong tay để thu hút sự chú ý của dân làng. Còn những gánh quẩy đường, Lý Hòa lại chưa từng nghe thấy họ rao bao giờ.
Lý Hòa mua quẩy đường xong, liền tới cửa hàng cung tiêu đổi số tem phiếu lương thực trong tay lấy bột mì trắng. Chín cân bột mì thượng hạng cũng chỉ một tệ tám hào, chưa đến 2 hào một cân. Anh nghiến răng, trả tiền luôn. Mấy ngày nay ăn bột ngô, họng đau hết cả, quan trọng là không có dinh dưỡng thì chớ, còn không no lâu. Nhà chỉ có ba người tính công điểm, số kê được chia chỉ đủ nấu cháo loãng.
Nhưng cũng phải nói rằng, thời này tiền có giá trị, sức mua rất mạnh, làm công nhân trong thành phố một tháng nhận lương hơn hai chục tệ, còn "ăn khách" hơn cả công chức thời sau này.
