Sau khi Sara đã chuẩn bị xong trà cho Lãnh chúa Garrow và cắt các trang sách của tờ Revue des Deux Mondes, thứ mà ông luôn đọc cho đến giờ thay đồ dự tiệc tối, cô lẻn sang căn phòng phía trong. Đó là nơi cô có thể chơi đàn piano, viết thư, đắm mình vào tiểu thuyết, hoặc thả hồn vào những mơ mộng mà không sợ bị làm phiền. Nhưng ngay khi bước vào đó vào buổi chiều hôm ấy, không khí thanh bình của căn phòng lại gợi lên nỗi trống trải đến hiu quạnh. Một nỗi đau thương khủng khiếp, giày vò tràn qua trái tim cô tựa như một luồng gió băng giá; và dù là do nỗi đau thể xác thực sự hay vì sự kích động trong vài giờ qua, nước mắt chực trào nơi khóe mắt, đôi gò má cô ửng đỏ, rồi cô đổ gục xuống và nức nở đầy đau đớn. Những Nàng Nymph tươi cười được vẽ trên trần nhà phía trên đầu cô, cùng những cánh hoa hồng mà họ không ngừng rải xuống những Giờ khắc nhảy múa (một nhóm hình ảnh đầy quyến rũ và được xem là rất vui tươi), cũng chẳng thể xoa dịu nỗi muộn phiền của cô. Cô khóc rất lâu và cay đắng, suýt nữa thì rơi vào trạng thái cuồng loạn khi cánh cửa mở ra và người bạn thân thiết nhất của cô, Nữ tử tước Fitz Rewes, được thông báo đến. Tạo hóa mê hoặc này—một góa phụ với hai lọn tóc dài màu vàng óng, vóc dáng ngọt ngào và nụ cười tựa thiên thần—ôm chầm lấy Sara thân yêu của mình bằng sự trìu mến chân thành, và giả vờ như không nhìn thấy đôi mí mắt sưng húp của bạn. Sara có sức hấp dẫn đối với Pensée Fitz Rewes, giống như sự hấp dẫn của một bản tính tuyệt vọng đối với một tâm hồn nhu mì. Sự táo bạo, rạng rỡ và liều lĩnh của người phụ nữ trẻ tuổi hơn vừa kích thích, vừa củng cố đức hạnh dịu dàng của người kia.

Họ trò chuyện mười lăm phút về những chuyến thăm viếng họ đã thực hiện vào mùa thu, những chuyến thăm họ buộc phải thực hiện, và những chuyến thăm mà không gì trên đời có thể thúc ép họ thực hiện.

“Phần lớn thời gian tớ đều ở nhà, tại Catesby,” Pensée nói; “nhìn chung thì đó là một khoảng thời gian khá yên tĩnh và hạnh phúc. Tớ có vài vị khách ghé thăm, nhưng tớ dành nhiều thời gian cho một người đặc biệt tốt bụng. Cô ấy là người nước ngoài—thực ra là một nữ đại công tước. Cha cô ấy đã có một cuộc hôn nhân không môn đăng hộ đối. Tớ thật mừng vì ở Anh không có chuyện kết hôn không môn đăng hộ đối. Tớ không muốn tỏ ra khó tính, nhưng theo một cách nào đó, chúng thật bất tiện. Madame de Parflete là tất cả những gì một người có thể mong đợi. Chồng của cô ấy là một gã tồi tệ.”

“Ông ta đã làm gì?” Sara hỏi, tâm trí cô hơi lơ đãng.

“Ồ, đủ thứ chuyện. Cuối cùng ông ta tự sát. Và bây giờ—cô ấy sắp kết hôn với một người bạn của tớ.”

“Anh ấy là ai?”

“Trước đây tớ chưa từng kể với cậu về anh ấy,” Pensée nói, “nhưng hôm nay tớ đau khổ quá nên thôi thì cứ để cậu biết vậy. Anh ấy giống như một người anh em, nhưng còn hơn thế nữa. Chúng ta không hay gặp anh ấy trong giới của mình, vì anh ấy không bận tâm và cũng không màng đến điều đó. Tuy nhiên, cuộc đời lại đưa đẩy chúng tớ đến với nhau.”

Cô lấy tay che gương mặt nhợt nhạt của mình.

“Làm sao tớ có thể từ bỏ anh ấy?” cô hỏi. “Làm sao tớ chịu đựng nổi đây? Tớ thấy đau khổ quá. Hôm nọ tớ hỏi con trai nhỏ của mình rằng nó làm gì khi mẹ vắng nhà. Nó nói—‘Con đi nhặt hạt dẻ và cảm thấy cô đơn.’ Còn khi tớ hỏi con gái nhỏ của mình nó làm gì, nó nói—‘Con khóc cho đến khi mẹ quay về.’ Đó chính là sự khác biệt giữa đàn ông và phụ nữ. Tớ giống như Lilian tội nghiệp của tớ. Còn cậu, Sara, nếu cậu có thể trở nên khốn khổ, thì cậu sẽ giống thằng bé hơn.”

“Cậu nghĩ vậy sao?” Sara hỏi.

“Đoạn văn tuyệt vời đó trong Tân Ước—tớ thường nhớ đến nó! Sau tất cả những đau khổ và chia ly đã qua, Simon Peter nói với các môn đồ: ‘Ta đi đánh cá đây.’ Anh ấy đã quay trở lại với công việc mình đang làm khi Chúa của chúng ta lần đầu kêu gọi anh ấy. Thật dũng cảm làm sao!”

“Kể tiếp đi,” Sara nói, “kể tiếp đi!”

“Tất nhiên, trái tim tớ đã quá đắm chìm vào tạo vật này, và điều đó hiếm khi không gây tổn thương. Tớ có một mong muốn là được thoát khỏi nỗi đau buồn và tận hưởng cuộc sống. Như thể chúng ta sinh ra là để được hạnh phúc vậy! Không, thế gian này là một ngôi trường để rèn luyện linh hồn và chuẩn bị cho họ bước sang thế giới bên kia. Tớ phải quên đi người bạn của mình.”

“Vớ vẩn!”

“Sẽ rất khó khăn đấy. Tớ đã dành quá nhiều tâm huyết cho sự nghiệp của anh ấy. Nếu tớ không nhắc đến anh ấy với cậu, hay với người khác, thì tớ cũng đã nhắc đến anh ấy thường xuyên với Chúa. Và bây giờ—thật là khó xử.”

“Đồ ngốc nhỏ bé,” Sara nói, “cậu có một trái tim bằng pha lê. Chẳng có gì là khó xử đối với cậu cả.”

“Trái tim tớ,” Pensée nói, với một chút bực dọc, “cũng nguy hiểm và độc ác như bao trái tim khác thôi! Cậu cố tình hiểu sai ý tớ. Tớ thích cầu nguyện vào mọi lúc, vì đó là sự trợ giúp và vì nó nâng con người ra khỏi thế gian này. Ôi, bao giờ thì mọi ý nghĩ mới được giam cầm trong khuôn khổ đây?”

“Nghe này!” Sara nói, “nghe này! Nếu có một sự lôi cuốn trong con người đáng yêu đến mức có thể gọi chính Chúa toàn năng của cậu từ thiên đàng xuống để ở giữa họ và hy sinh một cách tàn khốc vì họ, thì liệu có đáng ngạc nhiên khi họ—và ai dám bảo rằng họ không nên làm thế chứ?—với tư cách là những sinh linh hữu hạn, lại phát hiện ra ở nhau những phẩm chất khơi dậy tình cảm sâu sắc nhất? Tớ không có kiên nhẫn với tôn giáo của cậu đâu—chút nào cả.”

“Cậu thật không tử tế chút nào, và tớ sẽ không kể cho cậu nghe nữa đâu,” Pensée đáp, mặc dù trông cô không có vẻ gì là không biết ơn trước quan điểm của Sara về tình huống này.

“Để tớ kể cho cậu nghe chuyện của tớ,” người bạn của cô nói một cách gay gắt. “Tớ không bao giờ cầu nguyện, vì tớ không thể, nhưng tớ cũng yêu một người. Mỗi khi nghe tên anh ấy, tớ tưởng chừng như ngất đi. Khi nhìn thấy anh ấy, tớ chỉ muốn độn thổ xuống đất. Khi nhìn thấy nét chữ của anh ấy, tớ thấy lạnh toát từ đầu đến chân, tớ run rẩy, trái tim tớ đau nhói như muốn vỡ làm đôi. Tớ khao khát được ở bên anh ấy, nhưng khi được ở bên anh ấy rồi thì tớ chẳng biết nói gì. Tớ phải trốn chạy và chịu đựng nỗi đau khổ một mình. Anh ấy là suy nghĩ của tớ cả ngày: là điều cuối cùng trước khi tớ ngủ, và điều đầu tiên khi tớ thức dậy. Tớ có thể khóc và khóc và khóc mãi. Tớ cố gắng đọc sách, nhưng chẳng nhớ nổi một chữ nào. Tớ thích chơi đàn nhất, vì khi đó tớ gần như có thể tưởng tượng rằng anh ấy đang lắng nghe. Nhưng khi tớ dừng đàn và nhìn quanh, tớ thấy mình đang ở trong một căn phòng trống rỗng. Thật kinh khủng. Tớ gọi tên anh ấy; không ai trả lời. Tớ thì thầm cái tên ấy; vẫn không có tiếng đáp lại. Tớ quăng mình xuống đất và nói: ‘Hãy nghĩ đến em! hãy nghĩ đến em! anh sẽ, anh phải, anh có nghĩ đến em!’ Đó là một sự tra tấn lớn lao và là nỗi tuyệt vọng tột cùng. Có lẽ đó cũng là một sự điên rồ. Nhưng đó là cách yêu của tớ. Tớ muốn sống trọn vẹn khi còn đang sống. Nếu tớ biết chắc rằng anh ấy yêu tớ—chỉ mình tớ thôi—thì niềm hạnh phúc ấy, tớ nghĩ, có thể giết chết tớ mất. Tình yêu! Cậu có biết, thiên thần nhỏ đáng thương của tớ, nó có nghĩa là gì không? Đôi khi, nó là một lời nguyền.”

Trước cơn bão cảm xúc này, Pensée run rẩy như một đóa hoa nhỏ trong cơn cuồng phong dữ dội.

“Cậu nói những điều mà không ai nói, Sara ạ—những điều mà người ta không nên nói. Cậu phải bình tĩnh hơn. Nếu bắt đầu với quá nhiều cảm xúc như vậy, cậu sẽ không hạnh phúc khi kết hôn đâu!”

“Tớ sẽ không kết hôn với người đó,” Sara cay đắng nói. “Tớ sẽ kết hôn với Marshire.”

Gương mặt của Lady Fitz Rewes quá đỗi tinh tế để có thể bộc lộ bất kỳ vẻ sửng sốt hay kinh hãi nào mà cô cảm thấy trước tuyên bố này. Cô cau mày, cắn môi, và tựa người vào ghế. Cô tự hỏi, cú sốc định mệnh nào đã ập đến với cô gái đáng thương này? Cô ấy có tỉnh táo không? Cô ấy có phải là chính mình không? Pensée tìm thấy chút nhẹ nhõm trong ý nghĩ rằng Sara không phải là chính mình—một trạng thái mà hầu hết mọi người được cho là sẽ rơi vào bất cứ khi nào, vì căng thẳng hoặc xúc động, họ trở nên thành thật một cách tàn nhẫn hoặc hoàn toàn tự nhiên.

“Đó chỉ là một ý thích bất chợt. Ý thích nằm trong máu của tớ rồi,” Sara nói; “cậu không cần phải lo lắng đâu.”

“Nhưng—nhưng cậu có cảm xúc gì với Marshire?” Pensée thì thầm.

“Tớ có một chút khuynh hướng là không ghét bỏ hoàn toàn anh ta. Và tớ sẽ là một người vợ tốt với anh ta. Nếu tớ đã nói vậy, tớ sẽ giữ lời. Cậu có thể chắc chắn về điều đó.”

“Tớ không bao giờ nghi ngờ danh dự của cậu, Sara. Còn người đàn ông kia, hoàn toàn, hoàn toàn không có khả năng sao?”

“Hoàn toàn không.”

“Nhưng có lẽ anh ấy có yêu cậu.”

“Ồ không, anh ấy không yêu đâu. Anh ấy có thể nghĩ tớ đẹp và khá thú vị. Nó chẳng bao giờ sâu sắc hơn thế cả. Tớ nhận ra ngay rằng tâm trí anh ấy đã dành cho một người phụ nữ khác.”

“Tớ cho rằng người ta luôn có thể nhận ra khi tình cảm của một người đàn ông thực sự dành cho ai đó,” Pensée thở dài nói.

“Phải, không chút nghi ngờ. Cậu cảm thấy họ đang so sánh cậu trên mọi phương diện, một cách thầm lặng và lạnh lùng, với ngôi sao sáng rực rỡ kia. Tớ ghen tị với cậu, Pensée; ít nhất thì cậu cũng từng được Lionel yêu đến điên dại. Còn tớ—chưa bao giờ, chưa bao giờ được yêu—ngoại trừ một lần.”

“Anh ấy là ai?”

“Anh ấy là người Nga, rất khôi ngô và là một thiên tài. Nhưng ôi, tớ còn quá trẻ để hiểu anh ấy. Khi anh ấy qua đời, tớ đã khóc suốt nửa ngày và bảy đêm. Và sau đó, không một giọt nước mắt nào nữa. Cậu thấy đấy, chính tớ cũng không hiểu nổi bản thân mình.”

“Tớ có biết người kia không... người bây giờ ấy?”

“Tớ sẽ không nói tên anh ấy cho cậu đâu. Có lẽ, lần khác, khi tất cả chúng ta đều đã rất già... và anh ấy đã qua đời... hoặc khi tớ đang hấp hối....”

“Ôi, đừng nói thế!” Pensée thốt lên, “đừng nói thế! Cậu đang tự chuốc lấy bao nhiêu đau khổ cho mình đấy.”

“Không hề. Tớ đang tận dụng tối đa ân huệ duy nhất cứu rỗi mình. Chẳng có gì hay ho ở tớ cả—ngoại trừ điều đó. Và anh ấy là một người đàn ông thực thụ. Người đàn ông thực sự duy nhất trong số tất cả bạn bè của chúng ta—người duy nhất mà tớ dành chút ít sự tôn trọng. Nếu người phụ nữ nào có được tình yêu của anh ấy—thì cô ấy có thể chắc chắn và hạnh phúc biết bao! Tớ có thể làm việc, chịu đói khát và hy sinh cả cuộc đời mình vì một người đàn ông như thế. Nếu anh ấy yêu tớ, tớ nghĩ mình đã có thể trở thành một người phụ nữ tốt, một người tốt thực sự, như Thánh Elizabeth của Hungary vậy. Nhưng cậu thấy đấy, chuyện đó đã không xảy ra. Và thế là tớ chỉ là thế này đây——” Cô nhìn vào gương và chỉ ngón tay trắng ngần, đeo đầy những chiếc nhẫn ngọc trai đen, vào hình ảnh phản chiếu của mình. “Tớ chỉ là thế này thôi—một kẻ phù phiếm, lười biếng chẳng khác gì những người khác—ngoại trừ cậu, người bạn đáng thương của tớ.”

“Tại sao cậu không tiếp tục chơi đàn?—tiếng đàn tuyệt vời của cậu ấy? Ai cũng bảo nó thật tuyệt vời. Đó là một lối thoát tuyệt vời cho cảm xúc đấy. Và các ngôn ngữ của cậu nữa—tại sao không dành mỗi ngày một giờ cho tiếng Ý, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Đức và tiếng Pháp? Điều đó sẽ giết chết bốn tiếng đồng hồ một ngày ngay lập tức!”

“Bah!” Sara nói, “tớ không thể chơi đàn—trừ khi có ai đó để tớ chơi cho nghe. Còn về ngôn ngữ—tớ không thể độc thoại được. Và về đọc sách—tớ không thể tìm thấy cả thế giới của mình trong những trang bìa sách.”

“Nhưng hãy sống vì người khác đi, Sara yêu quý.”

“Tớ muốn sống cho chính mình. Tớ có một người bạn đồng hành không thể tách rời—đó là chính tớ. Tớ muốn chịu đựng những nỗi đau của riêng mình, và tận hưởng những niềm vui của riêng mình. Cái chuyện sống vì người khác này thật vô lý. Tớ ghét những cảm xúc vay mượn; chúng thật cũ kỹ và tẻ nhạt. Nhưng, Pensée, cậu vẫn chưa nói cho tớ biết tên người bạn của cậu.”

“Tớ cứ tưởng tớ đã nói rồi,” Pensée hồn nhiên đáp; “cậu sẽ thấy nó trên thông báo kết hôn vào ngày kia. Đó là Robert Orange.”

Sara sững sờ trong giây lát. Rồi chuỗi hạt vàng cô đeo quanh cổ bất ngờ đứt tung, và những món đồ trang sức sáng loáng rơi vãi khắp sàn nhà.

“Ôi chao!” Sara nói, quỳ xuống với một tràng cười ghê người. Pensée cũng quỳ xuống, và họ cùng nhau thu lượm chuỗi vòng cổ bị vương vãi. “Ôi chao! Tớ chưa bao giờ ngạc nhiên hơn thế này—chưa bao giờ; nhưng tớ lại không thể nghĩ ra tại sao mình lại ngạc nhiên. Anh ấy rất khôi ngô. Người phụ nữ nào cũng sẽ thích anh ấy thôi.”

“Tớ tự hỏi,” Pensée nói, đầy suy tư.

Sara tiếp tục đếm những hạt cườm của mình, sợ rằng sẽ thiếu mất một hạt. Nhưng tất cả đều còn đó, và cô buộc chúng lại trong chiếc khăn tay của mình.

“Pensée,” lát sau cô nói. “Tớ sẽ nói tên anh ấy sau tất cả, vì cậu đã rất thẳng thắn với tớ. Người mà tớ... yêu là Beauclerk Reckage.” Khi thốt ra lời nói dối này, cô cúi mắt xuống và đỏ mặt đến tận tâm can.

“Beauclerk!” Pensée thốt lên đầy kinh ngạc. “Vậy ra vẫn còn hy vọng! Có chứ, chắc chắn là có! Beauclerk! Anh ấy tất nhiên là đã đính hôn với Agnes Carillon rồi. Nhưng dù sao thì....”

Cuộc trò chuyện chùng xuống. Lãnh chúa Garrow, người đã nghe thấy những tiếng rì rầm xa xa nhưng không nghe rõ lời họ nói, giờ đây, khi sự hào hứng của họ đã nhạt nhòa, ông bước vào.

“Cô con gái nhỏ của ta,” ông nói, “lại đang ủ rũ đấy à. Ta rất mừng vì cháu đã ghé thăm... thật sự rất mừng. Và Sara, con yêu của ta....”

“Vâng, thưa cha.”

“Con đã hỏi Pensée tên của bài hát cực kỳ hay mà cháu ấy đã hát cho chúng ta nghe khi tất cả cùng ăn tối tại nhà Lãnh chúa Wight chưa? Con còn nhớ buổi tối đó chứ?”

Nhưng Sara, với một tiếng than vãn, đã bỏ chạy. Pensée thoáng thấy gương mặt trắng bệch, đau đớn của cô khi cô lao vút qua họ, rên rỉ, về phía phòng riêng của mình.

“Chuyện này thật kinh khủng,” Lãnh chúa Garrow nói, vô cùng khó chịu—“thật kinh khủng!”

“Đúng là như vậy thật,” Lady Fitz Rewes nghiêm nghị đáp. “Cháu cho rằng....”

Cô muốn nói rằng cô hy vọng liên minh Marshire-de Treverell vẫn chưa được quyết định. Nhưng điều gì đó trong phong thái của ngài lãnh chúa—một sự cứng rắn mà cô chưa từng nghĩ sẽ thấy trong ánh mắt của ông—đã ngăn cản bất kỳ sự đề cập nào đến chủ đề đó. Ông dẫn cô ra xe, chúc cô “Tạm biệt” theo kiểu cách trong cung đình của mình, và để cô hiểu, bằng một cái nhìn không thể nhầm lẫn, rằng một cuộc hôn nhân nhất định đã được sắp đặt sẽ diễn ra, vì nó hoàn toàn phù hợp với ý muốn của Chúa Trời.