Thời gian đọc ước tính: 15 phút, 15 giây

THÚ TỘI

Tôi muốn thú nhận với bạn: chương vừa rồi là một sự bịa đặt. Nó không hề nói về làm từng việc một – mà là về chánh niệm.

Trước khi cảm thấy phẫn nộ và muốn bỏ cuốn sách này xuống rồi quên hẳn tôi đi, hãy cho tôi cơ hội giải thích.

Chánh niệm là một khái niệm phổ biến với công chúng. Tôi không hề phóng đại điều này. Khi nhiều người nghe đến từ chánh niệm, hay thậm chí là thiền, thì ngay lập tức họ mường tượng ra một yogi gầy gò ngồi trên đệm thiền trong nhiều giờ liền giữa cái nóng như thiêu đốt của Ấn Độ, hoặc là một tu sĩ Phật giáo sống trong hang động, chỉ ăn đậu với cơm và sống hoàn toàn tĩnh lặng. Giống như khi nghe về “tuyên bố sứ mệnh”, nhiều người ngay lập tức mất hứng khi nghe đến những từ này – tôi cũng vậy khi lần đầu nghe đến chúng.

Nhưng điều này không đúng. Chánh niệm đơn giản là nghệ thuật làm từng việc một. Và thiền định cũng giống như vậy, thay vì thực hiện nó cùng với những việc khác, bạn chỉ làm một việc duy nhất là thiền (Tôi sẽ trình bày cách thiền sau – kỹ thuật này đơn giản đến mức đáng ngạc nhiên).

Nếu muốn, bạn có thể xem lại chương trước và đổi những cụm từ “làm từng việc một” sang thành “chánh niệm” mà nội dung vẫn không thay đổi. Đây chính là điều mà chánh niệm hướng tới: tạo ra không gian chú tâm hơn trong thời điểm hiện tại, vì vậy bạn có thể tập trung hoàn toàn vào những việc mình đang làm. Chỉ vậy thôi. Điều đó cũng có nghĩa là bạn đang suy ngẫm về những việc bạn làm hay những thứ bạn nghĩ – điều này rất quan trọng đối với vô số kỹ thuật tăng năng suất, ví dụ như những kỹ thuật giúp bạn đánh bại sự trì hoãn.

Khi sự tập trung bị chia nhỏ – giống như khi bạn làm nhiều việc cùng lúc – bạn chỉ đơn giản là không nỗ lực hết mình cho công việc này, và điều đó khiến bạn làm việc kém hiệu quả hơn. Chánh niệm và thiền định chủ yếu là để luyện tập khả năng kiểm soát sự tập trung, nhờ thế bạn có thể dồn sự tập trung cho công việc đang làm.

Nhìn bề ngoài, chánh niệm và thiền định có vẻ như đối nghịch với năng suất. Nhưng trong một thế giới nơi năng suất phụ thuộc vào cách làm việc thông minh và chủ động hơn thay vì làm nhiều và nhanh hơn, chúng đã trở nên cực kỳ cần thiết và quan trọng. Khi làm việc trong một dây chuyền lắp ráp, bạn chỉ cần tập trung 53% là đã có một ngày làm việc tuyệt vời. Nhưng ngày nay, công việc sẽ đòi hỏi toàn bộ sự tập trung của bạn.

ĐIỂM KHÓ CỦA NĂNG SUẤT

Cũng giống như nhiều người yêu thích ý tưởng ngủ dậy lúc 5 giờ 30 phút sáng hoặc chạy marathon, gần như ai cũng mong muốn hoàn thành được nhiều công việc hơn.

Nhưng khi cần phải bắt tay vào thực hiện những việc đem lại hiệu quả cao nhất ở hiện tại, sự thật là chúng ta thường phải hi sinh rất nhiều trong ngắn hạn thì mới có thể hoàn thành được nhiều hơn. Trong dài hạn, kế hoạch của chúng ta và thùy não trước trán muốn lượng mỡ cơ thể chỉ còn 10% đồng thời chúng ta phải trở thành phó chủ tịch, nhưng hiện giờ, chúng ta lại muốn trốn học và ăn một miếng pho-mát. Để có cơ bụng sáu múi quyến rũ, bạn không chỉ phải ăn uống lành mạnh hơn. Mỗi ngày bạn còn phải chấp nhận cả tá những đánh đổi nho nhỏ để giảm lượng mỡ – điều này còn khó gấp nhiều lần so với việc đặt quyết tâm giảm cân. Điều này cũng tương tự như khi khi bạn cố gắng làm từng việc một, làm việc chăm chỉ hơn, hay bỏ tật trì hoãn. Cảm giác đặt ra mục tiêu thật tuyệt, nhưng phải đánh đổi cả triệu thứ để đạt được chúng thường không mấy thú vị.

Đây là điểm khó của năng suất: tất cả chúng ta đều muốn hoàn thành được nhiều hơn và thường biết ít nhất một điều cần thay đổi, nhưng chúng ta lại khó thực hiện thay đổi đó. (Đây là một phần lý do tại sao tôi đã dành toàn bộ Chương 1 để nói về các giá trị: Nếu bạn không coi trọng những thay đổi mình muốn thực hiện, hoặc không có lý do thật sự thôi thúc hoàn thành nhiều hơn, bạn sẽ không có đủ động lực để thực hiện những hy sinh ngắn hạn nhằm đổi lấy mục tiêu lâu dài.)

Đây là lúc chúng ta cần tới chánh niệm. Chánh niệm quan trọng vì chúng ta coi trọng giá trị ở hiện tại hơn giá trị lâu dài, và chánh niệm cho chúng ta sự tập trung cần thiết để thoát khỏi trạng thái “lái tự động” và đưa ra những quyết định hiệu quả hơn. Khi làm việc một cách tự động và dựa quá nhiều vào thói quen, chúng ta có ít sự tập trung ở thùy não trước trán để can thiệp nhằm đưa ra các quyết định hiệu quả nhất. Chánh niệm giúp chúng ta tăng khả năng tập trung để làm việc thông minh và có chủ đích.

Bạn vẫn sẽ phải hy sinh, nhưng chánh niệm và thiền định giúp bạn đặt nền móng cho năng suất và tạo không gian cho các nhiệm vụ để đưa ra quyết định tốt nhất ở hiện tại.

LẬP TRÌNH LẠI

Khi bắt đầu thực hành thiền trở lại sau một thời gian dần từ bỏ, tôi nhanh chóng nhận ra những lợi ích to lớn mà thiền định đem lại cho năng suất của mình – và tất cả các lợi ích đó đều đến từ việc tăng khả năng tập trung.

Có một điều thú vị là vài người ủng hộ thiền định mạnh mẽ nhất mà tôi từng gặp – trừ những người thiền định thật sự – chính là những nhà nghiên cứu về tật trì hoãn. Điều này được hiểu rằng: cách tốt nhất để rèn luyện khả năng tập trung – khả năng kiểm soát hệ thống limbic và thùy não trước trán – là thiền định. Thực ra, khi tôi phỏng vấn Tim Pychyl, ông đã hết lời khen ngợi chánh niệm cũng như thiền định, coi chúng là cách vô cùng hiệu quả để “dồn sự tập trung vào những việc có lợi nhất”. Chánh niệm và thiền định đã được chứng minh là có tác dụng giúp chúng ta khắc phục tính bốc đồng – yếu tố chủ yếu gây ra tật trì hoãn.

Sau khi thiền định trở lại, tôi ngay lập tức thấy được sự khác biệt về năng suất. Đơn cử là tôi trì hoãn ít hơn hẳn. Vì thiền định và chánh niệm đều giúp tăng khả năng tập trung, tôi có thể tập trung vào cảm giác và suy nghĩ của mình, nhờ thế lùi lại một bước để đối mặt với tật trì hoãn. Tôi cũng bắt đầu kiểm soát được bản năng, giúp tôi củng cố thói quen ngủ dậy lúc 5 giờ 30 phút mỗi sáng – và rồi nhận ra tôi ghét dậy sớm đến mức nào. Nó cho tôi thêm không gian tập trung từng giây để lùi lại, làm việc có chủ ý hơn, bao quát công việc và cuộc sống của mình tốt hơn. Nó cũng giúp tôi quản lý năng lượng trong ngày của mình dễ dàng hơn.

Thiền định và chánh niệm đem lại cho tôi sự nhận thức cần thiết để chậm lại và trở nên năng suất hơn.

NĂM HIỂU LẦM VỀ THIỀN ĐỊNH VÀ NĂNG SUẤT

Trước khi trình bày về cách thiền định – dễ dàng và ít bí ẩn hơn bạn tưởng – tôi muốn xóa bỏ vài hiểu nhầm về nó. Tôi đã có cơ hội nói chuyện với rất nhiều người (đặc biệt là các doanh nhân) về lý do tại sao họ không thích thiền định. Dưới đây là năm hiểu nhầm thường gặp nhất, đặc biệt khi có liên quan tới vấn đề năng suất.

1. Thiền định khiến bạn thụ động

Đừng lo, thiền định sẽ không biến bạn thành kẻ yếu đuối. Ngược lại, nó sẽ khiến bạn kiên định hơn khi đối mặt với các thử thách. Đồng thời, thiền định cũng thay đổi cách nhìn nhận các trải nghiệm của bạn. Hai người có thể có cùng một trải nghiệm nhưng lại nghĩ về nó hoàn toàn khác nhau. Thiền định giúp bạn nhìn mọi việc tích cực hơn cũng như trở nên kiên định hơn.

2. Thiền định khiến bạn giảm quyết tâm

Thực tế là ngược lại. Thiền định giúp bạn tập trung hơn vào mục tiêu của mình và lý do tại sao bạn thực hiện chúng. Bạn sẽ có động lực để trở nên năng suất hơn, bởi bạn có được sự minh mẫn để biết tại sao mình cần làm vậy.

3. Thiền định khiến bạn ít quan tâm đến công việc

Thiền định không khiến bạn trở nên thụ động và nó cũng không khiến bạn sao lãng công việc. Thật ra, nó sẽ giúp bạn nhận thấy ý nghĩa sâu xa của những việc mình làm và khiến bạn quan tâm đến chúng hơn – giả sử những việc bạn làm là phù hợp với các giá trị của bản thân. Thiền định sẽ không khiến bạn bỏ qua các thành quả của mình, mà ngược lại, nó sẽ giúp bạn tập trung vào chúng hơn.

4. Thiền định quá mất thời gian

Tôi thiền 30 phút mỗi ngày, nhưng thậm chí một phút mỗi ngày cũng có thể tạo ra khác biệt. Bạn có thể làm khá nhiều việc trong vòng một phút.

5. Quá khó để bắt đầu

Thực ra việc này rất dễ. Hãy đọc tiếp phần dưới nhé!

THẬT RA, THIỀN ĐỊNH VÔ CÙNG ĐƠN GIẢN

Thiền định rất đơn giản – vô cùng đơn giản. Nó cũng giống như làm từng việc một, chẳng qua là đẩy lên mức cao hơn mà thôi.

Trong khi làm từng việc một (và chánh niệm) là những điều bạn có thể thực hiện song song với việc khác, thì thiền định là thứ được thực hiện một cách độc lập. Chúng cùng chung ích lợi – mặc dù ích lợi của thiền định cô đọng hơn – sự khác biệt chủ yếu là thời gian và địa điểm thực hiện. Thiền định và chánh niệm là hai mặt của cùng một đồng xu.

Đây là cách thiền định:

♦ Tìm một nơi yên tĩnh – bạn sẽ không bị sao lãng hoặc quấy rầy.

♦ Ngồi thẳng. Bạn không cần mua thảm thiền hay bất cứ thứ gì, chỉ cần một chiếc ghế cũng đủ. Ngồi thẳng để các đốt sống lưng xếp chồng lên nhau. Bạn đừng lên gân lên cốt, hãy thả lỏng nhưng vẫn tỉnh táo.

♦ Bạn có thể nhắm mắt hoặc không. Cách nào khiến bạn tỉnh táo hơn thì làm theo cách ấy. Nếu thiền định gần giờ đi ngủ thì tôi phải mở mắt để tập trung tốt hơn.

♦ Đặt chuông báo thời gian thiền (tôi dùng ứng dụng đồng hồ trên điện thoại). Tôi thích đặt đồng hồ đếm xuôi để phòng trường hợp tôi muốn thiền lâu hơn, nhưng phần lớn những người tôi biết lại thường đặt đồng hồ đếm ngược. Hãy chọn khoảng thời gian vừa đủ để bạn không thấy khó chịu, dù ngắn cũng được.

♦ Sau khi hẹn giờ trong khoảng thời gian mà bạn cảm thấy thoải mái (tôi khuyên bạn khi mới bắt đầu nên đặt năm phút), hãy tập trung vào hơi thở. Tập trung vào cảm giác hơi thở đi vào và đi ra khỏi cơ thể; vào mũi, xuống khí quản, vào phổi, rồi lại đi ra. Đừng cố kiểm soát nhịp thở; bạn chỉ cần quan sát thôi. Đừng cố phân tích gì cả – chỉ cần để ý nhịp điệu tự nhiên của nó.

♦ Sau cùng, đây là phần đòi hỏi sự tập trung. Khi bạn bị sao lãng bởi những điều khác, hãy tập trung trở lại vào nhịp thở. Bạn phải làm điều này nhiều lần trong khi thiền – việc này rất bình thường và sẽ giúp tăng cường khả năng kiểm soát. Khi các ý nghĩ hay cảm xúc xuất hiện, đừng phán xét chúng; chỉ cần nhận ra chúng thôi, giống như những chiếc xe trên trên đường cao tốc khi bạn đang ở trên cầu vượt nhìn xuống. Và hãy nhớ khi tâm trí đi vẩn vơ – điều chắc chắn sẽ xảy ra – thì đó là vì tâm trí bạn sinh ra đã như vậy. Khi tiếp cận thiền định với sự tò mò muốn tìm hiểu tâm trí mình sẽ đi về đâu, bạn sẽ còn thu lượm được nhiều điều. Thỉnh thoảng, tôi thích cười khi tâm trí đi lang thang, và hẳn ai nhìn tôi lúc ấy cũng sẽ cảm thấy kỳ cục lắm.

Đó là toàn bộ cách thiền định.

Còn chánh niệm? Chánh niệm chỉ đơn giản là làm từng việc một, nhờ thế bạn có thể tạo thêm không gian cho từng việc, và nó cho phép bạn nhận thức được các cảm xúc và suy nghĩ của mình. Thiền định là chánh niệm đến từ sự tập trung.

Với tôi, có vẻ hơi khôi hài khi nói rằng việc thiền định rất đơn giản nhưng lại mang đến nhiều lợi ích không tưởng. Trong vài thập kỷ qua, nhiều công trình nghiên cứu thần kinh học đã cho thấy những lợi ích của phương pháp này. Tôi cho rằng, phát hiện đáng chú ý nhất – ít nhất là liên quan tới năng suất – là nó giúp tăng khả năng kiểm soát đồng thời luyện cơ bắp tập trung.

Sara Lazar, nhà thần kinh học tại Trường Đại học Y khoa Harvard, đã nghiên cứu tác dụng này và phát hiện ra rằng những người thiền định lâu năm có hoạt động não ở hệ viền sau (posterior cingulate cortex – PCC) thấp hơn – đây là phần não phụ trách những suy nghĩ vẩn vơ. Theo Lazar: “Khả năng kiểm soát PCC tốt hơn sẽ giúp bạn nhận ra mình đang nghĩ vẩn vơ và nhẹ nhàng đưa tâm trí trở lại đúng hướng.” Thiền định giúp bạn lấy lại quyền kiểm soát sự tập trung – và rộng ra là cả não bộ – và ngăn nó khỏi những suy nghĩ vẩn vơ khi bạn không muốn.

Riêng lý do này đã đủ để cả thiền định và chánh niệm trở nên đáng giá. Một loạt lợi ích thứ cấp khác cũng khiến nó đáng giá gấp đôi.

Số trang của cuốn sách này không đủ để liệt kê tất cả những lợi ích của thiền định. Nó làm giảm mức cortisol, giúp bạn bĩnh tĩnh lại, tăng lượng máu lên não, làm chậm quá trình lão hóa và tăng lượng chất xám trong não – tế bào phụ trách kiểm soát cơ bắp, nhìn, nghe, ghi nhớ, cảm xúc và lời nói. Thậm chí, thiền định đã được chứng minh là giúp làm tăng điểm số của bạn trong các bài kiểm tra. Và nếu làm việc theo nhóm, bạn càng chú tâm thì hiệu suất của nhóm càng cao. Tất cả những hiệu ứng này – đều đã được chứng minh bằng nhiều nghiên cứu khoa học – sẽ giúp bạn tăng năng suất.

Khi thiền định, bạn sẽ tận mắt chứng khiến hệ thống limbic của mình chống lại thùy não trước trán. Nó sẽ nói rằng bạn đang buồn chán. Bực bội. Tội lỗi. Lo lắng. Bồn chồn. Và bạn thậm chí có thể sẽ nghe theo nó một hoặc hai lần khi mới bắt đầu thiền. Nhiều khả năng tâm trí bạn sẽ nghĩ ngợi vẩn vơ về thứ gì đó trong tương lai, một ký ức buồn trong quá khứ, rồi đến những chuyện kỳ quặc với Mila Kunis hoặc Brad Pitt. Những việc này chỉ là hoạt động bình thường của não bộ, và mỗi lần kéo nó trở lại là bạn đã luyện tập cơ bắp tập trung thêm một lần nữa. Cũng giống như khi bạn cố gắng chống lại tật trì hoãn, điều này sẽ kích thích não bạn.

Nếu bạn có phần nào giống tôi thời không ưa gì thiền định trước khi tập lớp yoga đầu tiên, tôi đoán rằng ngay lúc này, hệ thống limbic của bạn đang chống lại ý tưởng thiền định – có thể tương đối mạnh. Nhưng điểm cốt lõi là đây: đây chính là điều khiến việc thiền định trở nên đáng làm.

Theo tôi, mỗi phút thiền định giúp bạn lấy lại 10 phút năng suất. Thiền định giúp bạn tập trung tốt hơn, ít lãng phí thời gian hơn, làm việc có chủ đích hơn, dễ phân biệt việc nào là quan trọng, và về lâu dài là thành công chống lại hệ thống limbic. Tập trung và nhận thức là hai yếu tố thiết yếu của việc rèn luyện khả năng chú ý – và không có cách nào luyện tập tốt hơn là làm từng việc một và thiền định.

MỤC TIÊU SIÊU NHỎ

Nếu bạn hỏi tôi thành phố nào không yên tĩnh nhất, gần như ngay lập tức tôi sẽ liệt kê New York vào diện này. Theo trải nghiệm của tôi, New York là thành phố ít thư thái, ít kiên nhẫn và ít tĩnh tâm nhất mà tôi từng đến. Nhưng điều đó không ngăn Sharon Salzberg biến nó thành nhà mình.

Sharon là một phụ nữ có cuộc sống kỳ lạ. Sau thời thơ ấu nhiều sóng gió (bà từng sống với năm gia đình khi chưa đầy 16 tuổi), Sharon say mê Phật giáo khi học về nó trong khóa triết học Phương Đông ở đại học. Điều này thôi thúc bà tới Ấn Độ để theo đuổi tôn giáo này.

Hiện tại, sau nhiều năm, bà được nhiều người ghi nhận là người đã đem Phật giáo và thiền định tới phương Tây từ thập niên 1970, sau khi trở về từ Ấn Độ, và lập nên Hội Thiền Minh Sát (Insight Meditation Society) với Joseph Goldstein và Jack Kornfield. Sharon cũng là tác giả của nhiều cuốn sách bán chạy, trong đó bao gồm cuốn Real Happiness at Work (tạm dịch: Hạnh phúc thật sự trong công việc) viết về cách đưa chánh niệm vào công việc mà không gây ảnh hưởng đến hiệu suất hoặc năng suất.

Để phỏng vấn Sharon, tôi đã bay đến New York và gặp bà tại căn hộ của bà – chỉ cách Union Square năm phút đi bộ – một trong những nơi mà bạn khó có thể tin mình sẽ tìm được một người dạy thiền. Nhưng khi đã gặp bà, mọi chuyện bỗng trở nên dễ hiểu. Sharon nói chuyện như một người New York bình thường – mặc dù bạn có cảm giác bà có thể thoải mái dành thời gian cho bạn. Và mặc dù sống một cuộc sống thư thái và tĩnh tâm, bà vẫn hòa nhập với sự nhộn nhịp của thành phố. Bà đi bộ thong thả hơn phần lớn mọi người, nhưng ngoài cái đó ra thì không có gì khác biệt cả. Bạn sẽ không thể nhận ra bà là người dạy thiền định nếu bà đi lẫn trong đám đông.

Dù từng có nhiều trải nghiệm về thiền định và Phật giáo, Sharon không có bất cứ ảo tưởng nào về những khó khăn của việc sống tĩnh tâm trong thời đại hiện nay. Bà không cho rằng thiền định nhất thiết phải gắn với hệ tư tưởng nào đó, hay bạn phải “ngồi ở tư thế như chiếc bánh vòng để thực hiện nó”. Bà cũng không có bất kỳ ý tưởng phi thực tế nào về khoảng thời gian chúng ta có thể dành để thiền định. Trong cuộc nói chuyện, bà đã dẫn chứng các nghiên cứu cho thấy thiền định năm hoặc 10 phút mỗi ngày là đã đủ để kiểm soát não bộ và thay đổi hoàn toàn cách nhìn nhận về công việc và cuộc sống. Sharon sử dụng cách tiếp cận thực tế với việc thiền định và coi nó là cách để sống khoan thai hơn, tự hiểu rõ bản thân và hạnh phúc hơn – chứ không phải con đường để bạn vứt bỏ hết tài sản mà sống trong tu viện nhằm cố gắng đạt được giác ngộ.

Có lẽ điều thú vị nhất mà bà nhắc đến trong cuộc nói chuyện là đưa chánh niệm vào cuộc sống thường ngày sẽ giúp bạn tạo thêm không gian tập trung cho công việc, và thậm chí đặt ra những mục tiêu siêu nhỏ cho những điều bạn muốn hoàn thành. Khi suy nghĩ làm thế nào để giúp mọi người thực hành chánh niệm mỗi ngày, cũng giống như Charles Duhigg, bà đã nhận thấy chúng ta có rất nhiều dấu hiệu trong môi trường làm việc – những sự kiện diễn ra thường xuyên có thể trở thành dấu hiệu để chúng ta thực hành chánh niệm – nơi chúng ta có thể dành vài giây để chậm lại, quan sát hơi thở và cảm nhận, lấy lại bình tĩnh. Điều này có thể chỉ đơn giản như để điện thoại reo đến hồi chuông thứ ba thay vì hồi thứ nhất, nhờ vậy chúng ta có vài giây tĩnh tâm. Hoặc bạn cũng có thể chờ vài giây trước khi nhấn “Gửi e-mail” – thay vào đó là hãy hít thở sâu và đọc lại e-mail đó. Hoặc bạn cũng có thể tận dụng thời gian để đi từ phòng này sang phòng khác chỉ để đi bộ và tĩnh tâm.

Chánh niệm cho phép bạn làm việc có chủ ý hơn, bởi nó giúp bạn có thời gian chậm lại để nghĩ về những điều mình muốn hoàn thành, cách bạn cảm nhận và những điều bạn đang nghĩ. Theo Sharon, có vô số cơ hội để làm điều này mỗi ngày. “Trước một cuộc trò chuyện, cuộc họp hay buổi gặp mặt, hãy chậm lại một chút và tự kiểm tra xem mục đích của mình là gì. Bạn muốn điều gì nhất từ một cuộc nói chuyện? Sau đó, hãy kiên định thay vì bị mắc kẹt trong cảm xúc.” Chánh niệm cho phép bạn đặt những mục tiêu siêu nhỏ trong ngày, và tới cuối ngày, chúng sẽ tích tụ lại để bạn trở nên hiệu quả hơn.

Cốt lõi của năng suất nằm ở chính khả năng tĩnh tâm trong từng khoảnh khắc – trong đó chúng ta tạm rời xa công việc ở hiện tại (chứ không phải lùi lại hoàn toàn). Khi bạn làm việc một cách tự động, thật khó để chú tâm và kiểm soát năng suất. Các thói quen luôn có vai trò riêng, và tôi sẽ nói về chúng trong phần sau, nhưng bạn sẽ không thể làm việc hiệu quả mà không có không gian chú tâm hay sự tập trung đủ mạnh.

Chánh niệm giúp bạn chậm lại và tạo thêm không gian cho những công việc hiện tại để bạn làm việc có chủ đích hơn.

Trong lúc trò chuyện, tôi nhận thấy trên mặt bàn phía sau Sharon có iMac, iPad và iPhone – và vừa trò chuyện, bà vừa nhận được vô số thông báo từ đủ mọi nguồn. Mặc dù bà có thể tắt chúng đi, nhưng tôi nhận thấy rõ ràng bà không hề bị sao lãng bởi chúng hay cảm giác muốn kiểm tra thông báo. Tuy liên tục nhận được e-mail, nhưng sự tập trung của bà không hề bị gián đoạn. Và khi đi taxi tới sự kiện của mình, bà không hề lấy điện thoại ra khỏi túi dù chỉ một lần mặc dù nó thường đổ chuông nhằm thu hút sự chú ý của bà.

Trong mắt tôi, Sharon là hình mẫu tiêu biểu của sức mạnh từ chánh niệm và thiền định. Không dễ dể huấn luyện bộ não trở nên đủ mạnh để chế ngự hệ thống limbic, nhưng bà đã thành công. Dĩ nhiên, cũng không dễ để đi từ tuổi thơ khốn khó đến vai trò là tác giả của chín cuốn sách bán chạy nhất – nhưng ngay cả việc này bà cũng đã làm được. Và ở New York, không có nhiều người giống như bà.

Ý kiến cho rằng chánh niệm và thiền định là những khái niệm chỉ nên bó hẹp trong phòng tập yoga và cửa hiệu LuLu Lemon giờ không còn đúng nữa – nó không còn đúng ngay từ lúc chúng ta chuyển từ nền kinh tế thời gian sang nền kinh tế tri thức.

Những người làm việc hiệu quả nhất là những người làm việc có chủ đích – và không có cách nào để làm việc hiệu quả hơn là phát triển và gìn giữ cơ bắp tập trung khỏe mạnh.

THỬ THÁCH THIỀN ĐỊNH

Thời gian cần thiết: 5 phút mỗi ngày trong một tuần

Năng lượngĐộ tập trung: 9/10

Giá trị: 9/10

Thú vị: 7/10

Điều bạn nhận được: Bạn sẽ phát triển cơ bắp tập trung ở mức độ cao hơn so với làm từng việc một, nhờ vậy bạn có thể luôn nhớ tới mục tiêu lâu dài và làm việc chú tâm hơn.

Thử thách của tôi là luyện tập cơ bắp tập trung năm phút mỗi ngày trong tuần tới, hoặc bằng cách thiền định, hoặc đưa chánh niệm vào khoảng thời gian làm việc.

Nếu bộ não chống lại thử thách này mạnh hơn các thử thách khác thì cũng là điều bình thường. Vì thiền định và tĩnh tâm là những cách huấn luyện tâm trí để chế ngự não bộ, theo bản năng, hệ thống limbic sẽ chống cự quyết liệt khi bạn ngồi xuống thiền định lần đầu. Nhưng mỗi lần bạn đưa tâm trí đang nghĩ vẩn vơ của mình tập trung trở lại vào hơi thở, khả năng tập trung của bạn sẽ trở nên mạnh mẽ và bạn có thể làm việc có chủ đích hơn.

Não bạn chống lại thử thách này cũng là điều bình thường, vì vậy hãy cùng làm cho nó trở nên thú vị hơn. Tôi muốn bạn chỉ thử nghiệm phương pháp này trong vài ngày và quan sát những gì xảy ra, đặc biệt là cách bạn suy nghĩ và những cảm nhận khác nhau sau đó. Bạn có thể chịu đựng khá nhiều thử thách trong năm phút mà.

Ngay lúc này, tôi cũng muốn thách thức bạn đặt một mục tiêu siêu nhỏ cho ngày làm việc tiếp theo. Dù dấu hiệu để chú tâm là bạn muốn hoàn thành trước khi dự cuộc họp, bắt đầu công việc hoặc dự án, kiểm tra điện thoại hay mở hộp thư điện tử, thì hãy nghĩ đến một dấu hiệu mà bạn sẽ sử dụng ngày mai để tạm rời khỏi công việc, và phản ánh về cách bạn cảm nhận, suy nghĩ và những việc bạn muốn hoàn thành.

Luyện tập cơ bắp tập trung không hề dễ, nhưng đó là việc đáng làm.

Bạn sẽ cảm nhận được điều kỳ diệu khi rèn luyện bộ não để chinh phục chính nó.