Trên đê Hồng Trạch Hồ, hơn mười vạn người đang dốc sức làm việc. Họ đào đất, đá từ nơi xa, sau đó dùng sức người gánh vác hoặc dùng xe cút kít vận chuyển lên đê.
Cùng lúc đó, phía sau còn có vô số xe ngựa bốn bánh, xe ngựa hai bánh chở đầy cọc gỗ, đá tảng đã đẽo gọt... hướng về phía đê.
Để khẩn cấp gia cố đê điều, chính quyền Đế quốc đã huy động gần như toàn bộ dân chúng đạo Giang Bắc. Ngoài những thanh niên trai tráng trực tiếp lên đê xây đắp, thực ra phía sau vẫn còn một lượng lớn người đang làm việc.
Huy động nhiều nhân lực vật lực như vậy, việc gia cố đê Hồng Trạch Hồ cũng tiến triển vô cùng nhanh chóng.
Tuy nhiên vào lúc này, nước lũ từ trung lưu sông Hoàng Hà và thượng lưu sông Hoài Hà cũng cuồn cuộn ập đến.
Lũ lụt này không phải là ào một cái rồi qua đi, mà là không ngừng cuồn cuộn đổ về từ thượng nguồn.
Dòng sông trông có vẻ vẫn bình lặng, nhưng mực nước lại cao lên từng ngày.
Khả năng thoát nước của hạ lưu sông Hoài Hà đã dần không thể gánh vác nổi, vì vậy, một lượng lớn nước đọng lại tại Hồng Trạch Hồ, khiến mực nước hồ dâng lên nhanh chóng.
Hồng Trạch Hồ là một vùng rất rộng lớn, trước đây ở giữa còn có những đầm lầy mênh mông, xung quanh cũng có vô số thôn xóm và ruộng đồng. Thế nhưng theo mực nước dần dâng cao, đầm lầy đã hoàn toàn biến thành hồ nước.
Những hồ lớn hồ nhỏ vốn không thông nhau nay bắt đầu dần dần nối liền thành một dải!
Tại một ngôi làng nhỏ bên cạnh Hồng Trạch Hồ, nước hồ dần dâng cao, đã nhấn chìm một vùng lớn có địa hình trũng thấp. Người dân trong làng đang dắt díu gia đình thực hiện việc sơ tán khẩn cấp.
Hôm qua khi người ở trấn xuống bảo phải sơ tán khẩn cấp, rất nhiều dân làng đều không muốn, thậm chí là bài xích. Vì đây là nhà của họ, có đất đai và nhà cửa của họ, nay quan phủ lại bắt họ rời đi, điều này chẳng khác nào bảo họ từ bỏ quê hương và ruộng vườn, làm sao họ cam tâm cho được.
Thế nên hôm qua chỉ có số ít người nghe theo sự tổ chức của quan phủ mà sơ tán.
Nhưng ai mà ngờ được, mực nước ngày càng cao, tối hôm qua nước đã áp sát ngôi làng. Đến lúc này, dù là người ngoan cố đến đâu cũng hiểu rằng, quê hương của họ không giữ được nữa rồi.
Lúc này họ mới bắt đầu thu dọn đồ đạc, dắt díu gia đình để sơ tán!
Thế nhưng, bầu không khí chung lại vô cùng bi thương. Rất nhiều người nhìn dòng nước lũ nhấn chìm ruộng đồng ngoài làng, khóc lóc thảm thiết, xé lòng.
Họ vừa khóc vừa mang theo số gia sản ít ỏi có thể mang đi, cùng đại quân bắt đầu cuộc di cư.
Nhìn dân làng bắt đầu sơ tán, một vị quan chánh thất phẩm, chính là trấn trưởng sở tại Dương Đông Bình cũng không nhịn được mà thở dài!
Những người ly hương không chỉ là những dân làng bình thường này, mà ngay cả ông – một vị quan – cũng chẳng khác gì!
Những dân làng bình thường này còn chưa biết, nhưng ông thì biết rõ, thứ phải từ bỏ không chỉ là vài ngôi làng, mà sẽ là cả một vùng rộng lớn, bao gồm cả trấn của ông.
Đợi sau khi nước lũ dâng lên, vùng đất dưới quyền cai quản của vị trấn trưởng này sẽ hoàn toàn hóa thành hồ nước...
Nhưng điều khiến ông an tâm là cấp trên đã khẩn cấp chuẩn bị nơi an cư. Nghe nói ở khu an cư có rất nhiều lều trại đang chờ sẵn, mấy ngàn bách tính dưới quyền ông sau khi đến nơi, ít nhất cũng không phải màn trời chiếu đất trong những ngày mưa.
Đồng thời nghe nói trong khu an cư không chỉ có lều trại mà còn có lương thực, thuốc men và các vật tư khác. Sau khi chuyển đến đó, ít nhất trong thời gian ngắn cũng không phải lo lắng về kế sinh nhai.
Địa điểm an cư hơi xa, nhóm người mấy ngàn này đã đi mất tròn hai ngày mới tới nơi. Sau khi tới đây, họ phát hiện ra nơi này tuy là hoang dã nhưng lại phủ đầy hàng ngàn lều trại lớn nhỏ, hơn nữa còn nhìn thấy vô số bóng người, có thể thấy trong khu an cư đã có không ít dân chúng giống như họ rồi.
Những chiếc lều này đều cùng một quy cách, hơn nữa đều là lều quân dụng, được bố trí theo khoảng cách cố định, trông cứ như một quân doanh vậy.
Trong trại, còn thấy không ít tướng sĩ mặc quân phục đang tuần tra!
Điều này khiến những dân chúng vừa mới tới khu an cư cảm thấy an tâm hơn nhiều!
Tuy trên đường đi, những quan lại đó đều nói rằng, khi đến nơi sẽ có chỗ ở, có cái ăn cái uống, thậm chí đến lúc đó còn phát lại đất đai cho dân chúng.
Thế nhưng trước đó khi chưa tới nơi, cũng chưa nhìn thấy lều trại và lương thực, trong lòng họ vẫn luôn có chút hoài nghi.
Dẫu sao từ xưa tới nay, bách tính gặp thiên tai phải lưu lạc tha hương nhiều vô kể, nhưng chưa từng nghe nói quan phủ lại cung cấp chỗ ở, đồ ăn, thậm chí còn phát đất miễn phí cho nạn dân.
Một lão tú tài lớn tuổi mặc trường bào Nho phục, khi ông dẫn vợ con bước vào chiếc lều được phân cho mình, đồng thời còn nhận được gạo thóc. Trước khi đi, nhân viên kia còn không quên dặn dò ông, lát nữa nhớ đến cổng đại doanh đăng ký, đến lúc đó sẽ phân phát đất đai mới!
Lúc này, ông không khỏi hít sâu một hơi, rồi lẩm bẩm: "Lão phu sống gần một giáp, chuyện như thế này là lần đầu tiên gặp phải! Có Thánh Thiên Tử tại triều, quốc triều sao lo không hưng thịnh!"
Cùng lúc đó, bên trong đại doanh khu an cư, tại một chiếc lều lớn, vài vị quan viên đang hội họp!
Người đứng đầu là một vị quan tòng lục phẩm, Huyện thừa huyện Đào Nguyên – Đinh Hoành Vỹ.
Hiện nay toàn bộ Giang Bắc, đặc biệt là phủ Hoài An cùng phủ Từ Châu lân cận, và phủ Phượng Dương ở đạo Hoàn Bắc bên cạnh đều đã được huy động. Huyện lệnh huyện Đào Nguyên thuộc phủ Hoài An lúc này đang dẫn dắt quân dân chống lũ.
Việc sơ tán dân chúng, an trí dân chúng này, chính là giao cho Huyện thừa huyện Đào Nguyên là Đinh Hoành Vỹ phụ trách.
Theo chỉ thị của Tổ chỉ đạo phòng chống lụt bão đạo Giang Bắc, việc sơ tán và an trí dân chúng phải đảm bảo an toàn cho dân, khiến những người phải rời bỏ quê hương có nhà ở, có áo mặc. Đối với một bộ phận bách tính có nhà cửa bị nhấn chìm hoàn toàn, không thể quay về, thì phải thực hiện an trí tại chỗ, phân phát đất đai, để họ xây dựng quê hương mới tại nơi ở mới.
Dựa theo chỉ thị này, phủ Hoài An chỉ đạo huyện Đào Nguyên thiết lập các điểm an cư tại khu vực an toàn, đồng thời chia làm điểm an cư tạm thời và điểm an cư vĩnh viễn. Dân chúng ở điểm an cư tạm thời là những người có thể quay về quê hương sau khi lũ rút, còn điểm an cư vĩnh viễn là dành cho những người không thể quay về quê cũ sau khi lũ rút, vì khi đó quê hương của họ đã biến thành hồ nước, không thể quay về được nữa.
Nơi được gọi là "Điểm an cư Tân Đầu Sơn" này, chính là một điểm an cư vĩnh viễn, hiện tại đã tiếp nhận hơn một ngàn dân chúng, hôm nay lại đến hơn ba ngàn người, không nằm ngoài dự đoán, ngày mai sẽ có thêm vài trăm người nữa tới nơi.
Tổng số sẽ chứa khoảng năm ngàn người!
Năm ngàn người, không nhiều, cũng chẳng phải ít. Mà những điểm an cư vĩnh viễn tương tự như vậy, trên toàn đạo Giang Bắc và đạo Hoàn Bắc có hơn hai mươi điểm. Sở dĩ có nhiều như vậy là vì chính quyền dự định di dời vĩnh viễn khoảng mười vạn dân chúng.
Khối lượng công trình di dời mười vạn dân chúng đương nhiên là vô cùng khổng lồ, nhưng so với việc chống lũ thì lại đơn giản hơn nhiều.
Đối với những dân chúng này, chính quyền sẽ lấy trực tiếp từ quan điền ra để phân phát miễn phí. Tất nhiên, phần lớn đều là đất hoang chưa khai khẩn. Ở vùng Giang Bắc, Hoàn Bắc này, những mảnh đất đã khai khẩn hầu hết đều đã có người canh tác, bất kể người ta là tự do hay đi thuê, đều đã là một cái hố một củ cải, không thể dễ dàng thay đổi.
Cho nên, đất đai phân cho dân chúng an cư đều là đất hoang!
Mà xét đến việc khai khẩn đất hoang gặp khó khăn, đồng thời trong thời gian khai khẩn cần phải có lương thực!
Chính quyền Đại Đường Đế quốc trực tiếp áp dụng mô hình "lấy công thay chẩn"!
Đến lúc đó, quan phủ sẽ bỏ vốn xây dựng trực tiếp các thành phố mới trên vùng đất hoang này, trong thời gian đó sẽ tạo ra lượng lớn cơ hội việc làm để cung cấp cho dân chúng đi làm thuê, đồng thời sẽ thiết lập các nhà máy trong thành phố mới xây dựng.
Bộ Doanh nghiệp Nhà nước đã chuẩn bị sắp xếp trước rất nhiều xí nghiệp thuộc quyền quản lý của Bộ, thiết lập các xí nghiệp thâm dụng lao động tại điểm an cư, không phải để kiếm lời, mà chỉ để cung cấp cơ hội việc làm cho nạn dân!
Phân phát đất hoang, để họ tự mình khai khẩn, đồng thời xây dựng thành phố, nhà máy, cung cấp cơ hội việc làm cho họ, như vậy có thể đảm bảo họ không đến mức lâm vào cảnh cơm không đủ ăn áo không đủ mặc.
Mà làm như vậy, thực ra còn tạo ra một cục diện rất thú vị, đó chính là hơn hai mươi thị trấn an cư được xây dựng trực tiếp trên vùng hoang dã này sẽ trở thành những thành phố thuần công nghiệp duy nhất trong Đại Đường Đế quốc.
Ít nhất, trong ba năm năm tới, khi những vùng đất hoang đó chưa được khai khẩn, cư dân chỉ có thể dựa vào việc làm trong nhà máy, thì tình hình sẽ là như vậy.
Mà tình huống như thế này, ở những nơi khác đều chưa từng xuất hiện qua.
Để cung cấp ít nhất năm vạn vị trí công việc, Bộ Doanh nghiệp Nhà nước cũng đã phải tốn không ít tâm tư.
Xét đến trình độ học vấn cũng như tỷ lệ nam nữ của nạn dân, các nhà máy mà họ sắp xếp đều là những xí nghiệp thâm dụng lao động, hơn nữa ngoài việc sắp xếp một số vị trí cho lao động nam thanh niên, còn có các vị trí dành riêng cho lao động nữ.
Trực tiếp dùng cơ sở hạ tầng quy mô lớn để cung cấp cơ hội việc làm, thi hành "lấy công thay chẩn", đây là thủ đoạn Đại Đường Đế quốc đã chơi nhiều năm rồi, hiệu quả rất hạn chế. Thế nhưng lần này, họ đã sáng tạo trên phương thức "lấy công thay chẩn" vốn có, ngoài cơ sở hạ tầng quy mô lớn ra, còn xây dựng thêm nhà máy, cung cấp cơ hội việc làm.
Đây cũng có thể coi là một sự thử nghiệm hoàn toàn mới!
Nếu biện pháp này có hiệu quả, sau này khi Đại Đường Đế quốc đối mặt với việc có lượng lớn nạn dân, cũng sẽ tiếp tục thi hành phương án này.
Tuy nhiên việc xây dựng nhà máy là chuyện sau này, cấp bách hiện tại là giải quyết vấn đề ăn ở, Đinh Hoành Vỹ lúc này đang bàn bạc với các quan viên dưới quyền.
Nên phân phối lương thực thế nào, là phân chia một lần lương thực cho từng nhà từng hộ, hay là thống nhất sắp xếp, cung cấp cơm ăn theo mô hình nhà ăn tập thể.
Cuối cùng, chính người của bộ phận y tế đã thuyết phục được Đinh Hoành Vỹ, để nhà ăn cung cấp cơm nước thống nhất.
Ông ta nói rằng đang lúc lũ lụt, chính là lúc dịch bệnh hoành hành, hơn nữa dân chúng trong khu an cư đều là dân làng, không phải tầng lớp thị dân sống lâu năm trong trấn, nhận thức vệ sinh của họ không cao. Nếu để họ tự nhóm lửa nấu cơm thì khó mà đảm bảo vệ sinh, rất dễ xảy ra dịch bệnh trên quy mô lớn.
Vấn đề vệ sinh, đây là chuyện vô cùng nghiêm trọng, không cho phép Đinh Hoành Vỹ không coi trọng!
Thời Tiền Minh, mặc dù nói trong thành phố đều có nhân viên vệ sinh chuyên trách, nhưng chỉ trị ngọn không trị gốc. Người văn nhân thời Minh trong "Vạn Lịch Dã Hoạch Biên" đã mô tả Khai Phong như thế này:
"Sau mưa thì trong đường toàn phân bùn, bùn bắn đến thắt lưng bụng; trời nắng lâu thì gió nổi bụi bay, phủ đầy mặt không nhận ra nhau."
Đại ý là: Trời mưa đường toàn bùn nhão, trong đó còn lẫn cả phân nước tiểu, đi trên đường bùn bắn lên tận nửa thân trên. Đến khi trời nắng ráo cũng chẳng khá hơn là bao, vì khi đó bụi bay mù mịt, ra cửa đi một vòng, bụi phủ đầy mặt, đến mẹ cũng chẳng nhận ra nổi bạn...
