Tiền giấy tại vùng đất Hoa Hạ từ lâu đã không còn là chuyện mới mẻ gì nữa, ngay từ thời Tống đã bắt đầu được sử dụng trên quy mô lớn, đến khi sang thời Minh, nó càng được lưu thông và sử dụng rộng rãi hơn.

Thế nhưng, các triều đại phong kiến truyền thống vì những khiếm khuyết nội tại mà dẫn đến việc tiền giấy không đủ uy tín, đặc biệt là triều Minh, ngoại trừ giai đoạn đầu thời Minh tiền giấy còn có tín dụng khá đảm bảo, còn đến giai đoạn trung và hậu kỳ, uy tín của tiền giấy về cơ bản là ngày càng thấp.

Trong vô số nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của tiền giấy, điểm quan trọng nhất chính là chính quyền không công nhận nó. Khi ngay cả quan phủ cũng không chấp nhận tiền giấy, thì cơ bản đừng hòng mong đợi người dân có thể công nhận giá trị của loại tiền này.

Những ảnh hưởng tiêu cực nặng nề mà tiền giấy để lại suốt bao năm qua luôn là vật cản đường khiến Đại Đường Đế quốc khó khăn trong việc phát hành tiền giấy.

Vì thế, khi Đại Đường Đế quốc bắt đầu triển khai kế hoạch về tiền giấy từ những năm đầu, đã áp dụng mô hình "khúc tuyến cứu quốc", đó là quan phủ không trực tiếp phát hành tiền giấy, mà thay vào đó là để Hoàng gia Ngân hàng phát hành ngân phiếu thay thế tiền giấy.

Nguyên nhân chính nhất của việc này chính là: trong tâm trí người dân, uy tín của quan phủ thực sự quá kém.

Thậm chí còn không bằng ngân phiếu do các ngân hiệu tư nhân phát hành!

Ngân phiếu do Hoàng gia Ngân hàng phát hành, định nghĩa của nó thực chất cũng là mô hình ngân phiếu truyền thống, uy tín của nó do Hoàng gia Ngân hàng bảo chứng, chứ không phải do quốc gia bảo chứng.

Bản chất của ngân phiếu do Hoàng gia Ngân hàng phát hành không phải là tiền giấy hợp pháp được pháp luật công nhận, mà là một loại phiếu tiền gửi do Hoàng gia Ngân hàng đơn phương phát hành!

Người dân gửi vàng bạc thật vào Hoàng gia Ngân hàng, rồi tùy theo nguyện vọng cá nhân mà chia thành nhiều loại. Một loại là tiết kiệm có ghi danh, loại tiền gửi này là mở cho bạn một tài khoản ngân hàng, tiền vẫn nằm trong tài khoản, cầm sổ tiết kiệm là có thể rút ra bất cứ lúc nào.

Ngoài ra còn có một loại là gửi tiết kiệm không ghi danh. Sau khi gửi tiền vào thì không mở tài khoản, mà trực tiếp đổi lấy phiếu tiền gửi không ghi danh do Hoàng gia Ngân hàng cấp. Loại phiếu tiền gửi không ghi danh này của Hoàng gia Ngân hàng là "nhận phiếu không nhận người", chỉ cần cầm phiếu này trong tay là có thể rút ra số vàng bạc tương ứng từ bất kỳ chi nhánh nào của Hoàng gia Ngân hàng.

Phiếu tiền gửi không ghi danh do Hoàng gia Ngân hàng cấp đều có mẫu mã thống nhất, mệnh giá cũng cố định, từ mệnh giá lớn là một trăm lạng, cho đến năm mươi lạng, mười lạng, năm lạng, một lạng, rồi đến năm tiền, một tiền.

Sau đó còn phát hành thêm các loại phiếu tiền gửi không ghi danh mệnh giá nhỏ như mười văn, năm văn, một văn.

Mà những loại phiếu tiền gửi không ghi danh kể trên, cũng được gọi chung là ngân phiếu!

Vì có Hoàng gia Ngân hàng bảo chứng, và có thể đổi lấy vàng bạc thật từ Hoàng gia Ngân hàng bất cứ lúc nào, nên thời kỳ đầu nó đã được các thương nhân đón nhận, và dần dần được sử dụng như tiền giấy lưu thông, sau đó, dần dần lan rộng ra lưu thông trong đời sống hàng ngày.

Tuy nhiên, loại ngân phiếu này, xét cho cùng vẫn chưa phải là tiền tệ theo nghĩa pháp lý, nó chỉ là một loại phiếu tiền gửi không ghi danh do Hoàng gia Ngân hàng tự phát hành mà thôi.

Chính quyền Đại Đường Đế quốc khi đó để thúc đẩy việc ứng dụng tiền giấy cũng đã quy định, nộp thuế có thể dùng phiếu tiền gửi không ghi danh do Hoàng gia Ngân hàng phát hành.

Loại phiếu này thực ra còn có rất nhiều loại, chỉ là ngân phiếu không ghi danh thì hiện tại chỉ có Hoàng gia Ngân hàng mới có quyền phát hành, các ngân hàng khác đều bị cấm, tuy nhiên các ngân hàng khác lại được phép sử dụng hai loại phiếu là chi phiếu và ngân hàng bản phiếu.

Về chi phiếu, cái này không cần phải nói nhiều, nó là loại phiếu mà người gửi tiền ký gửi trước một số lượng vàng bạc nhất định, sau đó nhận được tập chi phiếu do ngân hàng cấp. Khi người sở hữu chi phiếu thanh toán, chỉ cần điền số tiền, người nhận tiền, ký tên và đóng dấu, người nhận cầm chi phiếu đến ngân hàng rút tiền, ngân hàng xác nhận không sai sót sẽ trích tiền từ tài khoản của người gửi.

Cách thanh toán bằng chi phiếu này chuyên dành cho thương nhân, không có thực lực nhất định thì không thể tận hưởng dịch vụ chi phiếu. Đồng thời vì là chế độ ghi danh nên cũng đảm bảo an toàn tài sản, được không ít thương nhân hoan nghênh.

Còn ngân hàng bản phiếu, có thể coi là một loại ngân phiếu mệnh giá lớn được sử dụng với điều kiện hạn chế tạm thời. Trước khi sử dụng cần phải xin ngân hàng ký gửi trước khoản tiền, sau đó mới nhận được ngân hàng bản phiếu. Thông thường loại ngân hàng bản phiếu này có thời hạn, nếu trong vòng nửa năm hạn định mà không đi rút tiền thì ngân hàng bản phiếu trực tiếp mất hiệu lực, khoản tiền liên quan sẽ trực tiếp trả về tài khoản của người xin. Loại ngân hàng bản phiếu này có các đặc tính như: ký gửi trước, ghi danh, có thời hạn, cầm phiếu là đổi vô điều kiện.

Vì ngân hàng bản phiếu thường được dùng cho các giao dịch thương mại siêu lớn, ngay cả mệnh giá thấp nhất của ngân hàng bản phiếu cũng là một nghìn lạng bạc, hơn nữa không có giới hạn tối đa, chỉ cần bạn dám ký gửi, ngân hàng liền dám cấp cho bạn ngân hàng bản phiếu có mệnh giá tương ứng.

Ngân phiếu mệnh giá nhỏ vừa có thể lưu thông chuyển nhượng dài hạn, cộng thêm chi phiếu ngân hàng, lại thêm ngân hàng bản phiếu, ba hình thức này cơ bản tạo thành phương tiện thanh toán thương mại chính của Đại Đường Đế quốc hiện nay.

Tất nhiên, chuyển khoản trực tiếp tại ngân hàng cũng là một cách.

Từ đó cũng có thể thấy, thực tế các loại giấy tờ có giá trị bằng giấy tại Đại Đường Đế quốc hiện nay đều không liên quan gì đến chính quyền, mà chỉ liên quan đến các ngân hàng tại Đại Đường Đế quốc. Mọi người sử dụng ngân phiếu không phải vì ngân phiếu là tiền tệ hợp pháp, mà vì đây là một loại phiếu tiền gửi.

Thế nhưng, tình trạng này không thể cứ tiếp tục mãi, bởi vì Đại Đường Đế quốc rốt cuộc vẫn phải phát hành tiền giấy hợp pháp, chứ không thể cứ mãi như hiện tại, dùng ngân phiếu thay thế.

Huống hồ, Hoàng gia Ngân hàng – đơn vị duy nhất có thể phát hành phiếu tiền gửi không ghi danh, tức là ngân phiếu đang lưu thông hiện nay – dù là ngân hàng vốn nhà nước toàn phần của Kho Tài sản Hoàng gia, nhưng dù sao đi nữa, đây vẫn chỉ là một ngân hàng thương mại.

Mà việc giao phó toàn bộ việc phát hành tiền tệ của quốc gia cho một ngân hàng thương mại đương nhiên là cực kỳ không thỏa đáng.

Tuy nhiên, Lý Hiên cũng cân nhắc rằng, hiện nay niềm tin của người dân vào Hoàng gia Ngân hàng rõ ràng cao hơn niềm tin vào quan phủ, nên khi phát hành tiền giấy mới, ông không thể trực tiếp gạt bỏ Hoàng gia Ngân hàng.

Vì vậy, dưới sự can thiệp của Lý Hiên, Bộ Tài chính và Hoàng gia Ngân hàng đã tiến hành thảo luận liên quan, cuối cùng quyết định mô hình phát hành tiền giấy kiểu mới!

Trước tiên, để phát hành tiền tệ kiểu mới, đồng thời ổn định tài chính trong nước tốt hơn, Đế quốc sẽ thành lập một cơ quan tài chính hoàn toàn mới trực thuộc Bộ Tài chính.

Đó chính là Đại Đường Trung ương Ngân hàng!

Ngân hàng này không phải là ngân hàng thương mại giống như vô số ngân hàng hiện có ở Đại Đường, bởi vì ngân hàng này không sở hữu bất kỳ chức năng thương mại nào. Chức năng của Trung ương Ngân hàng là giám sát các cơ quan tài chính, phát hành tiền tệ, điều tiết tài chính, v.v., đây là một cơ quan hoạch định chính sách thực thụ.

Việc phát hành tiền xu và tiền giấy của Đế quốc Nguyên đều do ngân hàng này chịu trách nhiệm, đồng thời bắt đầu quy định từ bình diện pháp luật rằng, ngoại trừ Trung ương Ngân hàng ra, bất kỳ ngân hàng nào khác đều không được phát hành tiền giấy, tiền xu.

Để triển khai nghiệp vụ phát hành tiền giấy tốt hơn, Trung ương Ngân hàng sẽ tiếp quản toàn bộ nghiệp vụ ngân phiếu của Hoàng gia Ngân hàng.

Đồng thời để không gây ra bất kỳ sự hỗn loạn nào, quy định tiền giấy và tiền xu mới phát hành có thể đổi ngang giá vô điều kiện với phiếu tiền gửi không ghi danh do Hoàng gia Ngân hàng phát hành trước đó, đồng thời Hoàng gia Ngân hàng sẽ không phát hành ngân phiếu mới nữa.

Trong khi đó, để ổn định uy tín của tiền giấy hợp pháp, quy định tiền giấy vẫn có thể đổi lấy vàng bạc thật tại bất kỳ ngân hàng nào, chứ không giới hạn ở Hoàng gia Ngân hàng như trước đây nữa, mà có thể đổi vàng bạc thật từ tất cả các ngân hàng chính quy.

Tất nhiên, các ngân hàng lớn này cũng có thể cầm những tờ tiền giấy này trực tiếp đổi vàng bạc thật từ Trung ương Ngân hàng.

Thế nhưng, các ngân hàng lớn muốn có tiền giấy, cũng cần phải dùng vàng bạc thật để đổi từ Trung ương Ngân hàng.

Còn có nhiều chính sách chi tiết khác nữa, mà mục đích của tất cả các chính sách chỉ có một, đó là ổn định uy tín của tiền giấy mới, từ đó phổ biến việc sử dụng tiền giấy trên quy mô lớn.

Vì vậy, tài chính Đế quốc cũng vô cùng thận trọng, trong việc in ấn phát hành tiền giấy, hạn định nghiêm ngặt tiêu chuẩn một đổi một, tức là thu vào bao nhiêu vàng, bạc thì mới phát hành bấy nhiêu tiền giấy.

Bởi vì ở một mức độ nào đó mà nói, loại tiền giấy kiểu mới này thực chất chính là phiếu tiền gửi không ghi danh do Trung ương Ngân hàng phát hành.

Mọi biện pháp trong giai đoạn đầu đều là để bảo đảm uy tín cho tiền giấy!

Thông qua việc phát hành tiền giấy và tiền xu hợp pháp, thiết lập triệt để hệ thống tiền tệ hoàn toàn mới của Đế quốc, khiến khái niệm "Nguyên" thay thế hoàn toàn vàng bạc thật hiện nay.

Lý Hiên hy vọng thông qua chính sách tiền tệ kiểu mới này, từ đó xoay chuyển cục diện tiền tệ hỗn loạn hiện nay, và đặt nền móng cho việc thực thi triệt để chế độ bản vị vàng trong tương lai.

Tất nhiên, dù cho chính sách đã được hoạch định xong, nhưng theo kế hoạch liên quan của Bộ Tài chính, vẫn cần một khoảng thời gian chuẩn bị khá dài, việc thành lập Trung ương Ngân hàng cần thời gian, việc tiếp quản nghiệp vụ ngân phiếu của Hoàng gia Ngân hàng cũng cần thời gian.

Bị hạn chế bởi hoàn cảnh chung hiện tại, Bộ Tài chính dự đoán, phải đến mùa hè năm sau, việc phát hành tiền tệ mới của Đế quốc mới chính thức bắt đầu, còn nếu muốn tiền tệ mới, đặc biệt là tiền giấy thực sự phổ biến ra toàn quốc, thì thời gian cần thiết ít nhất cũng là mười năm.

Đây là một công trình lâu dài và phức tạp, không thể vội được.

Đối với Đại Đường Đế quốc rộng lớn mà nói, việc thực thi một chính sách lớn cần phải có sự chuẩn bị, thử nghiệm và giai đoạn chuyển tiếp đầy đủ, thận trọng là vô cùng cần thiết, bằng không thì chỉ cần nóng đầu làm ra thay đổi quy mô lớn, Đế quốc sẽ bị chơi hỏng mất.

Tuy nhiên, đó là đối với Đế quốc khổng lồ, còn đối với các công ty bình thường, đặc biệt là các doanh nghiệp tư nhân, việc đưa ra quyết định trọng đại lại nhanh chóng hơn nhiều.

Do nhiều thương nhân ngành dệt may truyền thống ở Thường Châu, Tô Châu cùng vài gia tộc sĩ phu liên hợp thành lập 'Công ty Dệt may Đại Dương', sau khi hợp tác với Ủy ban Liên hôn trực thuộc Nha môn Sự vụ Phù Tang của Đại Đường, giới thiệu đợt nữ công nhân Phù Tang đầu tiên có hiệu quả làm việc tốt, họ đang chuẩn bị cho lần hợp tác thứ hai với Ủy ban Liên hôn, dự định đưa một lượng lớn nữ công nhân Phù Tang đến làm việc tại nhà máy dệt ở trụ sở Thượng Hải.

Công ty Dệt may Đại Dương, đây là một doanh nghiệp dệt may quy mô trung bình, ngành nghề chính là vải dệt máy, chỉ có điều sản phẩm của nó chủ yếu là bán sang Phù Tang, chứ không phải nội địa!

Không phải họ không muốn tranh giành ở thị trường nội địa, mà là vì thị trường nội địa cạnh tranh quá khốc liệt, đứng đầu là các công ty dệt may lớn như Công ty Dệt may Giang Nam, Công ty Dệt may Trực Lệ, vì tranh giành thị trường nội địa mà đã tiến hành những cuộc chém giết thảm khốc vô cùng.

Công ty Dệt may Đại Dương với quy mô nhỏ bé, vì năng lực kỹ thuật có hạn, chất lượng vải vóc cũng bình thường, kiểm soát chi phí cũng không tốt, căn bản không thể cạnh tranh nổi với những doanh nghiệp lớn kia, đành phải chạy ra nước ngoài đào vàng.

Mà doanh nghiệp dệt may nơi Tống Hoàn Tử làm việc, chính là Công ty Dệt may Đại Dương này!