Ghé Nam Phi nhận dầu, luôn tiện tàu nhận thêm một ít thực phẩm. Rau xanh mới mua được một ít ở Ấn Độ đã hết mấy ngày trước. Suốt ngày chạy trên biển, mỗi lần neo lại ai cũng mừng. Thả neo máy móc nghỉ ngơi, thủy thủ cũng xả hơi dù có được lên bờ hay không. Đi biển dài ngày, rau xanh chủ yếu bắp cải. Chỉ có bắp cải mới để được lâu ngày, ba thứ rau tươi giỏi lắm cũng chỉ chưa đầy tuần sẽ hư hết. Bắp cải có thể để đông đá hàng tháng trời, đem ra xả đá luộc lên vẫn cứ là rau dù màu trắng suốt. Anh em phàn nàn suốt ngày về rau rác, bếp trưởng Cúc cứ: Xì, mấy chú đòi rau xanh xin lên bờ về ăn cơm vợ nấu nhá. Tây mấy rau xanh, suốt ngày chỉ bánh mỳ sao thằng nào cũng to khỏe.
Nghe bếp trưởng Cúc nói thế ai cũng lắc đầu. Ăn cho qua ngày đoạn tháng chờ ngày về tự nấu nướng. Trên tàu, bắp cải ưu tiên hàng đầu trong danh mục đặt mua của bếp trưởng.
Bắp cải không sợ héo sợ nhũn, chịu được thời tiết khắc nghiệt nhất. Bắp cải muôn năm.
Đại lý làm thủ tục giấy tờ, có cả xấp thư. Thư tay. Ai cũng nôn nao không biết mình có thư không, thư tay truyền thống dù sao cũng thích. Thủy thủ suốt ngày lênh đênh trên biển, thiếu thông tin và thèm khát tình người. Ai có thư mặt mày hớn hở, mang về phòng riêng đọc, đọc dè chừng từng đoạn. Ai không có thư hơi chạnh lòng một chút, anh em có thư còn mình lại không. Thư không chỉ đơn thuần trao đổi thông tin, tình hình sức khỏe của người ở nhà, cả bao nhiêu tình cảm gửi gắm trang giấy. Đọc thư biết tin tức còn biết người viết dành tình cảm thân thương cho mình. Người nhà quan tâm, thương yêu luôn gửi thư nhiều. Mỗi ngày Tư Bình đọc đôi dòng, đọc cả tháng cũng chưa hết một bức thư. Anh nói, đọc nhanh lấy gì ngày khác đọc. Có người đọc đi đọc lại thư, thuộc lòng từng dấu chấm dấu phẩy.
★
Nó nhờ máy ba Kiệt luôn tiện nhận dầu trông ca giùm. Máy trưởng Kim dặn nó đi sớm về sớm mua giùm cho ông một cây thuốc. Máy trưởng kẹp hai ngón tay đưa lên miệng rít một hơi dài ra vẻ đã thèm thuốc lắm rồi. Nó hỏi thuốc gì, ông nói thuốc gì cũng được. Ông bập thuốc cho có khói hút thuốc gì chẳng được.
Một thủy thủ tàu đánh cá Đài Loan đang cô dây cọc bít. Anh ta cố tình làm chậm chờ gặp nó để bắt chuyện:
- Xin chào. Cậu người Việt Nam phải không?
Nó gật đầu. Anh ta chỉ xuống phía dưới hầm tàu cá, giọng Quảng Đông, thổ âm ồm ồm:
- Tàu tôi cũng có thuyền viên Việt Nam đấy.
- Vậy à, đông không?
- Vài người. À, à, anh cho tôi một điếu thuốc… Nó lắc đầu:
- Mượn lược thầy tu. Anh thử xin mấy người khác đi, tôi có hút thuốc đâu.
- Tôi làm cho chủ Đài Loan khó lắm, tụi tôi ước ao nhưng không được đi bờ như các anh. Tí đi bờ về mua cho tôi một gói thuốc với nhé.
Anh ta nhăn mặt cười hì hì, đôi mắt một mí nhắm tít. Nó vội vã chạy theo cho kịp đoàn người đi trước. Họ đang đứng chờ.
Vừa tới nơi, Lẫm từ trong câu lạc bộ thủy thủ bước ra, tay cầm lá thư vẫy vẫy:
- Tao có thư này!
- Ở đâu ra vậy? Khành phì phèo khói thuốc hỏi.
- Thư tao vừa tới, đại lý chưa lấy kịp nên còn trong thùng. Mày có vào lục lại không, thư nhiều lắm, biết đâu sót.
Có hai thùng thư bằng gỗ đặt ngoài cửa câu lạc bộ thủy thủ. Một thùng thư đến một thùng thư đi. Thùng thư đến không khóa, thủy thủ cứ việc tìm thư mình.
Tới cảng Cape Town thuyền viên cứ việc lên bờ nhận thư. Biết được kế hoạch tàu sẽ đi cảng nào, thư thuyền viên sẽ được chuyển tới cảng ấy cho dù người gửi đề địa chỉ bất kỳ nào trên thế giới.
Đã có xe đón. Mấy người lên một xe hướng vào trung tâm thành phố. Thành phố du lịch Cape Town lộng lẫy vốn được người Hà Lan xây dựng, sau đó Anh chiếm làm thuộc địa. Đường sá, cơ sở hạ tầng còn mang đậm nét Anh. Nhà ga bến trạm rộng rãi, đi đường bên trái, nhà cửa vuông vức, đều tắp. Tài xế lượn vòng vèo ghé tiệm vàng bạc đá quý trên một quả đồi:
- Nam Phi, đất nước khai thác vàng trắng lớn nhất thế giới. Không đâu vàng trắng kim cương tốt bằng ở đây. Mấy khi các bạn có dịp đến đất nước xinh đẹp này để mua đồ trang sức rẻ nhất thế giới, cứ mua sắm vô tư đi.
*
* *
Tài xế dặn mọi người cứ ở đó mua sắm, mươi mười phút sau anh ta quay lại chở vào trung tâm cũng không muộn. Nói rồi anh lên xe đề máy, lao vút. Chắc anh lại đi chở một tốp của tàu khác.
Khành bước vào tiệm, sau một hồi ngắm nghía ướm thử mua được chiếc nhẫn sáu chục đô la. Mấy người xúm xít chọn mua, hai ba cô nhân viên đon đả chào mời:
- Quý khách tha hồ chọn thử đến khi nào ưng ý. Không mua cũng chẳng sao. Được quý khách bỏ thời gian ghé thăm cửa hàng chúng tôi đã vui rồi. Nước lọc đằng kia, quý khách cứ thoải mái dùng…
Nó mua chiếc nhẫn vàng trắng làm quà. Không biết ngón tay Anh Thụy cỡ bao nhiêu. Mua nhẫn ở Nam Phi nếu không vừa làm sao đổi lại. Vàng trắng có nong to hay gò nhỏ lại được hay không. Nó thử ngón áp út, không biết nhẫn này Anh Thụy có vừa không, ngón tay con trai khác với ngón tay con gái. Khi cô gái trông quầy bước lại, nó nhờ cô ướm thử. Dù sao phụ nữ với nhau cũng dễ thử hơn. Anh Thụy đáng người cũng bằng cô gái này, trừ đi một chút vì xương ngón tay người Nam Phi sẽ to hơn người Việt.
Trừ Khành, mấy người đi cùng chỉ ngắm chứ không mua. Máy nhất Thủy nói mua hàng ở đây dễ bị giả lắm. Khành mua rồi còn định mua thêm nữa hay sao gian nào cũng ghé, cũng ướm. Khi rời khỏi tiệm Khành khoe:
- Tao tráo được chiếc nhẫn 120 đô la nè. Oách chưa!
Ngang qua chiếc tàu cá Đài Loan nó gặp thủy thủ đang lúi húi buộc dây tời với cọc bít cầu cảng. Dưới ánh đèn vàng vọt một người chặn nó lại. Chắc người xin thuốc lá lúc chiều. Không, một người khác. Chắc người Trung Quốc lúc chập choạng tối nhắn lại anh này nhờ xin thuốc. Cũng không phải. Anh ta ghé sát tai nó. Tiếng Việt rõ mồn một:
- Có cách nào trốn đi không mấy anh, em làm trên tàu cá khổ quá mấy anh ơi.
- Anh lên hỏi mấy người kia đi. Tôi cũng vừa tới đây lần đầu, tàu sắp chạy rồi kìa.
- Bọn em không biết tiếng nước ngoài, tiếng Anh càng không. Anh giúp em với…
Các thủy thủ tàu cá tìm cơ hội trốn thoát. Chủ tàu cá nước ngoài ghét, bóc lột sức lao động lại còn đánh đập.
Cũng người đi biển với nhau… Nó bước nhanh qua sợi dây thừng.
Rời Cape Town trong đêm. Mũi Hảo Vọng, truyền thuyết về các con tàu ma lùi về phía sau… Chiếc tàu cá Đài Loan còn đậu trong cảng không? Anh chàng thủy thủ người Việt có trốn lên bờ hay sẽ bị chủ bóc lột hành hạ như lời anh ta kể?
